Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Mathematics

    Изовекторные и изоскалярные парные корреляции нуклонов и их влияние на структуру атомных ядер

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ատոմային միջուկների կառուցվածքի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով նուկլոնների (պրոտոնների և նեյտրոնների) միջև առաջացող զույգային փոխազդեցությունների վրա։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են իզովեկտորային և իզոսկալյար զույգային կորելացիաների ֆիզիկական բնույթը, դրանց ձևավորման մեխանիզմները և ազդեցությունը միջուկների էներգետիկ վիճակների, կայունության, գրգռված վիճակների, սպինային հատկությունների և կառուցվածքային առանձնահատկությունների վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է տեսական մոդելներ, մաթեմատիկական ձևակերպումներ և հաշվարկային մեթոդներ, որոնց միջոցով բացատրվում են նուկլոնների կոլեկտիվ վարքագիծը և միջուկային ուժերի դերը տարբեր զանգվածային թվով միջուկներում։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է փորձարարական տվյալների համեմատական վերլուծությանը՝ գնահատելով տեսական կանխատեսումների համապատասխանությունը դիտարկվող արդյունքներին։ Գիրքը նախատեսված է միջուկային ֆիզիկայի, տեսական ֆիզիկայի և քվանտային մեխանիկայի ոլորտներում աշխատող գիտնականների, ասպիրանտների և բարձր կուրսերի ուսանողների համար, ինչպես նաև այն ընթերցողների, ովքեր հետաքրքրված են ատոմային միջուկների կառուցվածքի և նուկլոնների փոխազդեցությունների խորքային ուսումնասիրությամբ։

    Updated: 2026-09-18
    Изовекторные и изоскалярные парные корреляции нуклонов и их влияние на структуру атомных ядер
    Online

    Other Subjects

    Ակունք. Գիտական հոդվածների ժողովածու– թիվ 1 (4)

    Ակունք. Գիտական հոդվածների ժողովածու – թիվ 1 (4)-ը գիտական պարբերական ժողովածու է, որը միավորում է տարբեր հեղինակների ակադեմիական հետազոտություններ՝ հիմնականում հայագիտության, պատմության, լեզվաբանության, մշակութաբանության և հարակից հասարակական գիտությունների ոլորտներից, աշխատությունում ներկայացված հոդվածները անդրադառնում են հայ ժողովրդի պատմական զարգացման տարբեր փուլերին, աղբյուրագիտական խնդիրներին, լեզվամշակութային երևույթներին և ազգային ժառանգության ուսումնասիրության արդի մոտեցումներին, ժողովածուն ունի գիտական բնույթ և ծառայում է որպես հետազոտական արդյունքների հրապարակման և գիտական քննարկումների հարթակ, որտեղ համադրվում են տարբեր մեթոդաբանական մոտեցումներ և գիտական ուղղություններ, միաժամանակ ընդգծվում է հայագիտական ուսումնասիրությունների շարունակական զարգացումը և նոր գիտական հարցադրումների ձևավորումը, աշխատությունը նպաստում է գիտելիքի տարածմանը և մասնագիտական համագործակցության խորացմանը՝ ապահովելով գիտական հաղորդակցության կարևոր միջավայր։

    Updated: 2026-08-22
    Ակունք. Գիտական հոդվածների ժողովածու– թիվ 1 (4)
    Online

    History

    Վանի թագավորության պետական կրոնը

    Աշխատությունը նվիրված է Վանի թագավորության (Ուրարտուի) պետական կրոնին՝ դրա ձևավորմանը, առանձնահատկություններին, դիցաբանական պատկերացումներին և դերին հին հայկական լեռնաշխարհի քաղաքական, հասարակական ու մշակութային կյանքում։ Այն ներկայացնում է ուրարտական կրոնական համակարգի կառուցվածքը, աստվածների պաշտամունքը, ծիսական ավանդույթները և այն գաղափարական հիմքերը, որոնց միջոցով կրոնը դարձել էր պետական իշխանության ամրապնդման ու թագավորական հեղինակության բարձրացման կարևոր միջոց։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ուրարտական դիցարանի ուսումնասիրությունը, որի կենտրոնական տեղն զբաղեցնում էին գերագույն աստված Խալդին, պատերազմի և ամպրոպի աստված Թեյշեբան ու արևի աստված Շիվինին։ Այս աստվածությունների պաշտամունքը ոչ միայն արտահայտում էր հին ուրարտացիների աշխարհընկալումն ու բնության ուժերի նկատմամբ ունեցած պատկերացումները, այլև սերտորեն կապված էր պետության ռազմական հզորության, թագավորական իշխանության և հասարակական կարգի պահպանման հետ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու կրոնական պաշտամունքի կազմակերպմանը, տաճարային մշակույթին, սրբավայրերին, զոհաբերություններին, նվիրատվություններին և ծիսական արարողություններին, ինչպես նաև կրոնական խորհրդանիշների ու պատկերագրության նշանակությանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կրոնի և պետական կառավարման փոխադարձ կապի ուսումնասիրությունը, քանի որ Վանի թագավորությունում արքայական իշխանությունն ու կրոնական գաղափարախոսությունը հանդես էին գալիս որպես միմյանց լրացնող և պետության միասնականությունն ապահովող համակարգեր։ Ուրարտական արքաների արձանագրություններում աստվածների անունների հիշատակումը, նրանց կամքին վերագրվող ռազմական հաղթանակներն ու շինարարական ձեռնարկումները վկայում են կրոնի քաղաքական նշանակության մասին։ Նյութը կարևոր է նաև հին Առաջավոր Ասիայի կրոնական համակարգերի համեմատական ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու ուրարտական հավատալիքների ինքնատիպությունը, ինչպես նաև տարածաշրջանի հարևան ժողովուրդների կրոնական ավանդույթների հետ ունեցած ընդհանրություններն ու փոխազդեցությունները։ Պատմական և մշակութային առումով թեման կարևոր նշանակություն ունի Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն քաղաքակրթությունների հոգևոր ժառանգության ուսումնասիրության համար, քանի որ կրոնական պատկերացումները, պաշտամունքային կառույցներն ու դիցաբանական ավանդույթները հնագույն հասարակության ինքնության և աշխարհընկալման առանցքային բաղադրիչներից էին։ Աշխատությունը արժեքավոր է հատկապես հին Հայաստանի պատմությամբ, ուրարտագիտությամբ, հնագիտությամբ, դիցաբանությամբ և կրոնների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով Վանի թագավորության հոգևոր կյանքի, պետական գաղափարախոսության և մշակութային ժառանգության առավել ամբողջական ընկալմանը։

    Updated: 2026-11-20
    Վանի թագավորության պետական կրոնը
    Online

    Philosophy

    ՅԻՇԻ′Ր ՊԱՏԵՐԱԶՄԸ

    Ներկայացնում է հայ ժողովրդի պատմական պայքարի, մարտական ոգու և ազգային ինքնության վերականգնման կարևորագույն ուղերձները։ Գիրքը նվիրված է պատերազմի և ազատագրական պայքարի թեմային՝ ազգային գիտակցության, պատմական հիշողության և հոգևոր ուժի ուժեղացման նպատակով։ Հեղինակը, լինելով հայ ազգային գաղափարախոսության հստակ ներկայացուցիչ, անդրադառնում է պատերազմի ազդեցությանը ժողովրդի կյանքի վրա, զինվորական վեհագույն սկզբունքներին, հմտություններին և հայրենասիրական դաստիարակությանը։ Թեմատիկորեն գիրքը միավորում է պատմական վերլուծություն, ռազմավարական մտածողություն և բարոյական-հոգևոր ուղերձներ՝ ուղղված հայ ժողովրդի ուժեղացմանն ու միասնությանը։

    Updated: 2026-09-20
    ՅԻՇԻ′Ր ՊԱՏԵՐԱԶՄԸ
    Online

    Biology

    Հայաստանի սինանթրոպ կաթնասունների ֆաունան

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում տարածված սինանթրոպ կաթնասունների ֆաունայի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով այն կենդանատեսակները, որոնք հարմարվել են մարդու բնակավայրերին և ակտիվորեն գոյակցում են մարդկային գործունեության հետ։ Հեղինակը վերլուծում է սինանթրոպ կենդանիների տեսակային կազմը, տարածվածությունը, կենսաբանական առանձնահատկությունները և էկոլոգիական վարքագծի փոփոխությունները քաղաքային ու գյուղական միջավայրերում։ Գրքում դիտարկվում են այն հիմնական տեսակները, ինչպիսիք են կրծողները, որոշ միջատակերներ և այլ փոքր կաթնասուններ, որոնք հարմարվել են սննդային, կլիմայական և կենսամիջավայրային նոր պայմաններին՝ պայմանավորված մարդու ազդեցությամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդ-կենդանի փոխհարաբերությունների էկոլոգիական ասպեկտներին, հիվանդությունների հնարավոր փոխանցման ռիսկերին, ինչպես նաև սինանթրոպ տեսակների պոպուլյացիաների կարգավորման և վերահսկման միջոցառումներին։ Հեղինակը ներկայացնում է դաշտային հետազոտությունների արդյունքներ, տեսակների տարածքային բաշխման քարտեզագրում և բնակավայրերի տիպերի ազդեցության գնահատում կենդանական աշխարհի կառուցվածքի վրա։

    Updated: 2026-08-30
    Հայաստանի սինանթրոպ կաթնասունների ֆաունան
    Online

    Political Science

    Իշխող քաղաքական կազմակերպության ստեղծումը զարգացող երկրում (Եմենի Արաբական Հանրապետություն)

    Աշխատությունը նվիրված է զարգացող պետությունում իշխող քաղաքական կազմակերպության ձևավորման, ստեղծման և կայացման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ Եմենի Արաբական Հանրապետության քաղաքական փորձի օրինակով։ Այն անդրադառնում է պետական կառավարման համակարգի զարգացման, քաղաքական ինստիտուտների ձևավորման և իշխանության կազմակերպման այն առանձնահատկություններին, որոնք բնորոշ են զարգացման փուլում գտնվող պետություններին։ Քննարկման առանցքում իշխող քաղաքական կազմակերպության՝ որպես պետական իշխանության իրականացման, հասարակական և քաղաքական ուժերի համախմբման ու երկրի զարգացման ռազմավարական ուղղությունների իրականացման կարևոր մեխանիզմի դերն է։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպիսի քաղաքական, հասարակական և կազմակերպական նախադրյալներ են անհրաժեշտ նման կառույցի ստեղծման համար, ինչպես են ձևավորվում դրա նպատակները, սկզբունքները, ներքին կառուցվածքն ու գործունեության հիմնական ուղղությունները, ինչպես նաև ինչպիսի հարաբերություններ են հաստատվում քաղաքական կազմակերպության, պետական մարմինների և հասարակության միջև։ Եմենի Արաբական Հանրապետության օրինակը կարևոր է զարգացող երկրների քաղաքական համակարգերի առանձնահատկությունները հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու արաբական աշխարհի քաղաքական գործընթացները, պետականության ամրապնդման խնդիրները և իշխանության ինստիտուցիոնալացման ուղիները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում իշխող քաղաքական ուժի և պետական կառավարման համակարգի փոխկապվածության հարցը, քանի որ քաղաքական կազմակերպության կայունությունն ու արդյունավետությունը պայմանավորված են ոչ միայն նրա կառուցվածքով և կազմակերպական սկզբունքներով, այլև հասարակական միջավայրի, քաղաքական ավանդույթների և երկրի զարգացման առանձնահատկությունների հետ ունեցած հարաբերություններով։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի զարգացող պետություններում քաղաքական ինստիտուտների ձևավորման օրինաչափությունները, իշխանության կազմակերպման մոդելները և քաղաքական համակարգերի զարգացման գործընթացները համեմատական տեսանկյունից ուսումնասիրելու համար։ Այն արժեքավոր նյութ է քաղաքագիտությամբ, արաբական երկրների նորագույն պատմությամբ, Մերձավոր Արևելքի քաղաքական գործընթացներով և պետական կառավարման համակարգերի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար՝ նպաստելով զարգացող հասարակություններում քաղաքական կազմակերպությունների դերի և պետականության կայացման հիմնախնդիրների ավելի ամբողջական ընկալմանը։

    Updated: 2026-11-19
    Իշխող քաղաքական կազմակերպության ստեղծումը զարգացող երկրում (Եմենի Արաբական Հանրապետություն)