Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Culture

    Картина из жизни тифлисских армян

    Աշխատությունը նվիրված է Թիֆլիսի (Թբիլիսի) հայ համայնքի կյանքի պատկերացմանը՝ ընդգրկելով նրանց սոցիալ-մշակութային կենցաղը, քաղաքային միջավայրում ձևավորված ինքնությունը և պատմական զարգացումները։ Հեղինակը վերլուծում է Թիֆլիսի հայերի դերը քաղաքային տնտեսության, արհեստների, առևտրի և մշակութային կյանքի ձևավորման մեջ՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով XIX–XX դարերի ընթացքում նրանց ունեցած ներդրմանը։ Գրքում դիտարկվում են նաև համայնքի ներքին կազմակերպման առանձնահատկությունները՝ կրթական հաստատությունները, եկեղեցական կյանքը, մամուլը և մշակութային միավորումները, որոնք նպաստել են ազգային ինքնության պահպանմանը բազմազգ միջավայրում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կենցաղային մշակույթին՝ ընտանեկան հարաբերություններին, ավանդույթներին, լեզվական միջավայրին և քաղաքային առօրյայի առանձնահատկություններին, որոնք ձևավորել են Թիֆլիսի հայերի յուրահատուկ մշակութային դիմագիծը։ Հեղինակը նաև ներկայացնում է գրական և գեղարվեստական աղբյուրների հիման վրա վերակառուցված համայնքային կյանքի պատկերներ՝ ընդգծելով քաղաքի բազմազգ կառուցվածքում հայերի սոցիալ-մշակութային փոխազդեցությունները։ Աշխատությունը արժեքավոր է պատմաբանների, ազգագրագետների և կովկասագիտության հետազոտողների համար՝ նպաստելով Թիֆլիսի հայ համայնքի պատմության և մշակութային ժառանգության ավելի խոր ըմբռնմանը։

    Updated: 2026-09-02
    Картина из жизни тифлисских армян
    Online

    History

    Эллинистические города Малой Азии и Армении и взаимоотношения их с царями

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Փոքր Ասիայի և Հայաստանի հելլենիստական քաղաքների ձևավորման, զարգացման և դրանց ու թագավորական իշխանության միջև փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են հելլենիստական քաղաքների քաղաքական, վարչական և տնտեսական կառուցվածքը, դրանց ինքնակառավարման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև քաղաքային համայնքների դերը պետական կառավարման համակարգում։ Հեղինակը ներկայացնում է քաղաքների և միապետների միջև ձևավորված քաղաքական, իրավական և տնտեսական հարաբերությունները՝ անդրադառնալով իշխանության բաշխման, արտոնությունների, հարկային քաղաքականության, ռազմական համագործակցության և դիվանագիտական կապերի հարցերին։ Աշխատությունում օգտագործվում են պատմական, հնագիտական, վիմագրական և դրամագիտական աղբյուրներ՝ հելլենիստական դարաշրջանի քաղաքակրթական գործընթացները և տարածաշրջանի քաղաքական զարգացումները համակողմանի լուսաբանելու նպատակով։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, հնագետների, դասական ուսումնասիրությունների մասնագետների, հայագետների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հելլենիստական աշխարհի պատմությամբ, քաղաքային մշակույթով և Հայաստանի հնագույն պատմությամբ։

    Updated: 2026-09-22
    Эллинистические города Малой Азии и Армении и взаимоотношения их с царями
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1992, Մարտ, թիվ 11)

    Աշխատությունը ներկայացնում է հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նորագույն գրականության համակարգված տեղեկատու՝ նպատակ ունենալով ամփոփել, դասակարգել և ներկայացնել տվյալ ոլորտներում հրատարակված ուսումնասիրությունները, հոդվածները, գրքերը և այլ գիտատեղեկատվական նյութերը։ Այն ծառայում է որպես կարևոր աղբյուր մշակութային ժառանգության, գրական գործընթացների, արվեստի տարբեր ճյուղերի և հայագիտական հետազոտությունների վերաբերյալ տեղեկատվության որոնման ու օգտագործման համար։ Հավաքածուն ընդգրկում է ժամանակակից գիտական և վերլուծական հրապարակումներ՝ ներկայացնելով հայ գրականության, կերպարվեստի, թատրոնի, երաժշտության, ճարտարապետության և մշակութային կյանքի տարբեր ոլորտներին վերաբերող նյութեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մատենագիտական նկարագրության ճշգրտությանը, աղբյուրների համակարգմանը և ընթերցողին անհրաժեշտ գրականության արագ հասանելիության ապահովմանը։ Աշխատությունը նպաստում է հայ մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրության զարգացմանը՝ դառնալով օգտակար գործիք հետազոտողների, գրականագետների, արվեստաբանների, գրադարանագետների, դասախոսների, ուսանողների և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող բոլոր ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրականություն հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1992, Մարտ, թիվ 11)
    Online

    Other Subjects

    Միամյա և բազմամյա տերևաբանջարներ. Ուղեցույց

    ։ Հեղինակ Ն. Սարուխանյանը գրքում ներկայացնում է տերևաբանջարների հիմնական տեսակները՝ սպանախ, հազար, շվեյցարական մանգոլդ և այլ կանաչ մշակաբույսեր՝ բացատրելով դրանց սննդային արժեքը, աճի կենսաբանական պահանջները և կլիմայական պայմաններին հարմարվողականությունը։ Աշխատությունը մանրամասն անդրադառնում է մշակության տեխնոլոգիաներին՝ հողի պատրաստում, ցանք կամ բազմացում, ոռոգում, պարարտացում և բերքահավաքի կազմակերպում՝ շեշտադրելով որակյալ և էկոլոգիապես անվտանգ արտադրության ապահովումը։ Գրքում ընդգրկված են նաև ցանքաշրջանառության ճիշտ կազմակերպման, վնասատուների և հիվանդությունների կանխարգելման, ինչպես նաև բերքատվության բարձրացման ագրոտեխնիկական միջոցառումներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջերմատնային և բաց դաշտային մշակության առանձնահատկություններին, ինչպես նաև ինտենսիվ արտադրության և փոքր տնտեսությունների համար կիրառելի տեխնոլոգիաներին։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, բանջարաբույծների և ֆերմերների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները տերևաբանջարների աճեցման ժամանակակից և արդյունավետ մեթոդների վերաբերյալ։

    Updated: 2026-09-20
    Միամյա և բազմամյա տերևաբանջարներ. Ուղեցույց
    Online

    Medicine

    Դեղորայքով ինդուկցված լնդային գերաճի համալիր բուժումը էպիլեպսիայով տառապող երեխաների մոտ

    Աշխատությունը նվիրված է էպիլեպսիայով երեխաների մոտ դեղորայքով պայմանավորված լնդային գերաճի համալիր բուժման ուսումնասիրությանը։ Խնդիրը հատկապես կարևոր է ֆենիտոին պարունակող հակացնցումային բուժում ստացող երեխաների դեպքում, քանի որ այս դեղամիջոցը լնդային գերաճի առավել հայտնի պատճառներից է, իսկ երեխաների և դեռահասների շրջանում այդ երևույթը կարող է արտահայտվել բավական հաճախ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են լնդային հյուսվածքի գերաճի առաջացման հնարավոր մեխանիզմները, դրա կլինիկական դրսևորումները, ծանրության աստիճանը և բերանի խոռոչի ընդհանուր առողջության վրա ունեցած ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ատամնափառի, լնդերի բորբոքման, բերանի խոռոչի հիգիենայի և պարոդոնտալ վիճակի դերին, քանի որ այդ գործոնները կարող են նպաստել դեղորայքային ազդեցության ֆոնին լնդային փոփոխությունների արտահայտվածությանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է համալիր բուժման սկզբունքների հիմնավորումը, որը կարող է ներառել բերանի խոռոչի հիգիենայի բարելավում, մասնագիտական մաքրում, ատամնափառի և տեղային գրգռիչների վերահսկում, պարոդոնտալ բուժում և անհրաժեշտության դեպքում վիրաբուժական միջամտություն՝ գերաճած հյուսվածքի հեռացում։ Ծանր դեպքերում լնդահատումը կարող է անհրաժեշտ լինել, մինչդեռ ավելի վաղ փուլերում պահպանողական միջոցառումները կարող են նվազեցնել բորբոքումն ու բարելավել լնդերի վիճակը։ Աշխատության առանձնահատկությունն այն է, որ բուժման գործընթացը դիտարկվում է ոչ միայն ստոմատոլոգիական, այլև միջդիսցիպլինար տեսանկյունից․ հակացնցումային դեղամիջոցի փոփոխման կամ դեղաչափի վերանայման հարցը պետք է գնահատվի երեխայի բուժող նյարդաբանի հետ համատեղ, քանի որ էպիլեպսիայի վերահսկումն առաջնային նշանակություն ունի։ Կարող է ուսումնասիրվել նաև կանխարգելիչ մոտեցումների նշանակությունը, այդ թվում՝ վաղաժամ և կանոնավոր բերանի խոռոչի հիգիենիկ ու պարոդոնտալ խնամքը։ Առանձին հետազոտություններ ցույց են տվել, որ ֆենիտոին ընդունող երեխաների մոտ ֆոլաթթվի հավելումը կարող է զգալիորեն նվազեցնել լնդային գերաճի առաջացման հաճախականությունը, ինչը լրացուցիչ հետաքրքրություն է ներկայացնում կանխարգելման տեսանկյունից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել էպիլեպսիայով երեխաների ստոմատոլոգիական վիճակի ավելի արդյունավետ վերահսկմանը, լնդային գերաճի վաղ հայտնաբերմանը, բուժման անհատականացված մոտեցումների մշակմանը և հիվանդության հետ կապված ֆունկցիոնալ ու գեղագիտական խնդիրների նվազեցմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մանկական ստոմատոլոգներին, պարոդոնտոլոգներին, նյարդաբաններին, ատամնաբույժներին, բժշկական հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է դեղորայքային, պարոդոնտալ և վիրաբուժական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով մշակել էպիլեպսիայով երեխաների լնդային գերաճի կանխարգելման, բուժման և երկարաժամկետ վերահսկման առավել արդյունավետ համակարգ։

    Updated: 2026-09-02
    Դեղորայքով ինդուկցված լնդային գերաճի համալիր բուժումը էպիլեպսիայով տառապող երեխաների մոտ
    Online

    Literature

    Պըլը-Պուղի

    Մակար Բարխուդարյանցի այս աշխատությունը կապված է Պըլը-Պուղու՝ հայ ժողովրդական բանավոր ավանդության հայտնի զվարճախոս ու սրամիտ կերպարի հետ։ Պըլը-Պուղին ժողովրդական պատմությունների մեջ հանդես է գալիս որպես սուր միտք ունեցող, հնարամիտ և խոսքի միջոցով հակասությունները բացահայտող հերոս, որի զրույցներն ու կատակները հաճախ արտահայտում են ժողովրդի կենսափորձը, աշխարհայացքը և հասարակական հարաբերությունների վերաբերյալ պատկերացումները։ Նրա կերպարի շուրջ ձևավորված պատմությունները կարևոր տեղ են զբաղեցնում արցախահայ բանահյուսության մեջ՝ պահպանելով տեղական խոսքի, հումորի, սրամտության և ժողովրդական իմաստության առանձնահատկությունները։ Նման զրույցներում ծիծաղը պարզապես զվարճանքի միջոց չէ․ այն կարող է ծառայել մարդկային թուլությունները, անարդարությունը, կեղծավորությունը կամ իշխանության չարաշահումը քննադատելուն։ Պըլը-Պուղու կերպարին բնորոշ հնարամտությունը և անսպասելի պատասխանները ցույց են տալիս, թե ինչպես է ժողովրդական բանահյուսությունը խոսքային արվեստի միջոցով արտահայտում քննադատական մտածողությունն ու կենսական փորձը։ Մակար Բարխուդարյանցի հավաքչական և ազգագրական գործունեության համատեքստում այսպիսի նյութերի գրառումն ու հրատարակումը նշանակալի քայլ է բանավոր ավանդույթների պահպանման և հետագա ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է ժողովրդական զրույցների, տեղական հումորի, արցախահայ մշակույթի և բանահյուսական կերպարների ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում բանագետների, ազգագրագետների, գրականագետների և հայ ժողովրդական խոսքի ու ավանդույթների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-29
    Պըլը-Պուղի