Династический список хайкидов в истории Армении Моисея Хоренского и хронологическая их таблица у о. Михаила Чамчеана

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենում հոլովների և կապերի իմաստագործառական առնչակցության ուսումնասիրությանը՝ լեզվական կառուցվածքի այս երկու կարևոր երևույթների փոխհարաբերությունները դիտարկելով ձևաբանական, շարահյուսական և իմաստաբանական տեսանկյուններից։ Գրքում ուսումնասիրվում են հոլովային ձևերի և կապական կառույցների կիրառության առանձնահատկությունները, դրանց արտահայտած իմաստային հարաբերությունները և խոսքում ունեցած գործառույթները։ Հեղինակը վերլուծում է այն դեպքերը, երբ հոլովային ձևերը և կապերը կարող են արտահայտել միմյանց մոտ կամ համընկնող իմաստներ, ինչպես նաև այն իրավիճակները, երբ դրանց կիրառությունը պայմանավորված է տարբեր քերականական, իմաստային կամ ոճական գործոններով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից հայերենի հոլովական համակարգին, հոլովների հիմնական իմաստներին և կապերի միջոցով տարածական, ժամանակային, պատճառական, նպատակային, վերաբերական, պայմանական և այլ հարաբերությունների արտահայտմանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է նաև այն հարցը, թե ինչպես են հոլովային և կապական միջոցները փոխազդում խոսքի կառուցվածքում և ինչպիսի պայմաններում կարող են փոխարինել կամ լրացնել միմյանց։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ սահմանելու հոլովների և կապերի գործառական սահմանները և բացահայտելու դրանց կիրառության օրինաչափությունները կենդանի լեզվական միջավայրում։ Նյութի վերլուծության միջոցով ներկայացվում են ժամանակակից հայերենի քերականական համակարգում տեղի ունեցող իմաստային և գործառական գործընթացները, ինչպես նաև լեզվական միջոցների ընտրության վրա ազդող համատեքստային և կառուցվածքային գործոնները։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել հայերենագիտությամբ և ընդհանուր լեզվաբանությամբ զբաղվող մասնագետների, քերականագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Այն օգտակար աղբյուր է նաև ժամանակակից հայերենի շարահյուսական ու ձևաբանական կառուցվածքի, հոլովային հարաբերությունների և կապերի գործածության առանձնահատկությունների խորացված ուսումնասիրության համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է պատերազմում հայրերին կորցրած անձանց հոգեբանական և հոգեֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով կորստի փորձառության հետևանքով առաջացող վարքային փոփոխությունների վրա։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ պատերազմական պայմաններում ծնողի կորուստը կարող է ունենալ երկարատև և բազմաշերտ ազդեցություն մարդու հուզական վիճակի, վարքագծի, սոցիալական հարաբերությունների, ինքնագնահատականի և առօրյա գործունեության վրա։ Հատկապես հոր կորուստը կարող է փոխել ընտանիքի ներսում դերերի և հարաբերությունների կառուցվածքը, առաջացնել անվտանգության զգացման նվազում և ազդել անձի հետագա սոցիալական ու հոգեբանական զարգացման վրա։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է կորստի նկատմամբ հոգեբանական արձագանքների ուսումնասիրությունը։ Սգի գործընթացը կարող է ներառել տխրություն, դատարկության զգացում, անհանգստություն, զայրույթ, մեղավորության զգացում, վախ, ապագայի նկատմամբ անորոշություն և սոցիալական մեկուսացման միտումներ։ Այդ արձագանքների ինտենսիվությունն ու տևողությունը տարբեր մարդկանց մոտ կարող են էապես տարբեր լինել՝ կախված տարիքից, կորստի հանգամանքներից, ընտանիքի և սոցիալական միջավայրի աջակցությունից, անձի անհատական առանձնահատկություններից և նախկին փորձառություններից։ Հետազոտության մեջ հոգեբանական առանձնահատկությունները կարող են դիտարկվել մի քանի փոխկապակցված մակարդակներում։ Առաջին մակարդակը հուզական ոլորտն է, որտեղ ուսումնասիրվում են անհանգստության, ընկճված տրամադրության, հուզական լարվածության և սթրեսի դրսևորումները։ Երկրորդը ճանաչողական ոլորտն է, որտեղ կարող են ուսումնասիրվել ուշադրության կենտրոնացման, հիշողության, որոշումների կայացման և ապագայի վերաբերյալ պատկերացումների փոփոխությունները։ Երրորդ ուղղությունը վարքային ոլորտն է, որը ներառում է սոցիալական ակտիվության փոփոխություններ, հաղորդակցությունից խուսափում կամ, հակառակը, սոցիալական աջակցության որոնում, առօրյա գործունեության փոփոխություն և տարբեր իրավիճակներում արձագանքման ձևերի վերափոխում։ Հոգեֆիզիոլոգիական բաղադրիչի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հոգեբանական վիճակների ֆիզիոլոգիական արտահայտությունները։ Ուժեղ կամ երկարատև սթրեսը կարող է ուղեկցվել ինքնավար նյարդային համակարգի ակտիվության փոփոխություններով, քնի խանգարումներով, սրտի աշխատանքի և շնչառության փոփոխություններով, մկանային լարվածությամբ և այլ ֆիզիոլոգիական արձագանքներով։ Նման ցուցանիշների ուսումնասիրությունը կարող է լրացնել հոգեբանական թեստերի և հարցումների միջոցով ստացված տվյալները՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել կորստի ազդեցության մասին։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է նաև տարբեր խմբերի համեմատությունը։ Հնարավոր է ուսումնասիրել տարբեր տարիքային խմբերի, տարբեր ժամանակահատվածներում կորուստ ունեցած անձանց կամ տարբեր սոցիալական աջակցության պայմաններում գտնվող մասնակիցների առանձնահատկությունները։ Այսպիսի համեմատությունը կարող է օգնել բացահայտելու այն գործոնները, որոնք կապված են հոգեբանական և վարքային փոփոխությունների ավելի արտահայտված կամ ավելի մեղմ դրսևորումների հետ։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքը կարող է ներառել հոգեբանական հարցաթերթեր, անհատական հարցազրույցներ, դիտարկում և հոգեֆիզիոլոգիական չափումներ։ Տարբեր մեթոդների համադրումը կարևոր է, քանի որ մարդու սուբյեկտիվ ինքնազգացողությունը միշտ չէ, որ ամբողջությամբ արտացոլում է նրա ֆիզիոլոգիական վիճակը կամ վարքային փոփոխությունները։ Տվյալների համակցված վերլուծությունը կարող է հնարավորություն տալ բացահայտելու հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների միջև առկա կապերը։ Աշխատության կիրառական նշանակությունը կապված է պատերազմի հետևանքով ծնող կորցրած անձանց հոգեբանական աջակցության համակարգերի կատարելագործման հետ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգնել ավելի լավ հասկանալու, թե ինչպիսի հոգեբանական դժվարություններ կարող են առաջանալ կորստից հետո և ինչպիսի աջակցության ձևեր կարող են առավել համապատասխան լինել տարբեր անձանց կարիքներին։ Դրանք կարող են կիրառվել խորհրդատվական հոգեբանության, սոցիալական աջակցության, կրթական միջավայրի և վերականգնողական ծրագրերի մշակման ժամանակ։ Միաժամանակ կարևոր է ընդգծել, որ նման կորուստը պարտադիր չէ, որ հանգեցնի կայուն հոգեբանական խանգարման․ մարդկանց արձագանքները բազմազան են, իսկ սոցիալական կապերը, ընտանիքի աջակցությունը և անհատական դիմակայունությունը կարող են կարևոր պաշտպանիչ դեր ունենալ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է հոգեբանական և հոգեֆիզիոլոգիական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել պատերազմում հորը կորցրած անձանց վարքային փոփոխությունների բնույթը, դրանց հուզական և ֆիզիոլոգիական ուղեկցող առանձնահատկությունները և հնարավոր ազդեցությունը անձի հետագա հարմարվողականության վրա։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հոգեբաններին, հոգեֆիզիոլոգներին, սոցիալական ոլորտի մասնագետներին, հետազոտողներին, կրթական և վերականգնողական ծրագրերի մասնագետներին։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է հայ կոմպոզիտորների կողմից կլառնետի համար գրված մենանվագ և անսամբլային ստեղծագործությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրանց գեղարվեստական, ոճական և կատարողական առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է հայ երաժշտական ստեղծագործական դպրոցի զարգացումը կլառնետի ռեպերտուարում՝ դիտարկելով ինչպես մենակատարային պիեսները, այնպես էլ կամերային անսամբլների կազմում կլառնետի կիրառումը։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երաժշտական լեզվի առանձնահատկություններին՝ մեղեդայնություն, ռիթմիկ կառուցվածք, ազգային-ֆոլկլորային տարրերի ներմուծում և ժամանակակից կոմպոզիտորական տեխնիկաների կիրառություն։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև կատարողական խնդիրները՝ շնչառության վերահսկում, արտահայտչական հնարավորություններ, տեխնիկական բարդություններ և դրանց հաղթահարման մեթոդներ։ Գրքում ներկայացվում է նաև ստեղծագործությունների պատմական և գեղարվեստական համատեքստը՝ ցույց տալով կլառնետի դերի ընդլայնումը հայ երաժշտական մշակույթում XX–XXI դարերում։ Աշխատությունը օգտակար է երաժշտագետների, կատարողների, կոնսերվատորիայի ուսանողների և հայ ժամանակակից երաժշտության հետազոտողների համար՝ որպես համակարգված ուսումնասիրություն կլառնետի ռեպերտուարի վերաբերյալ։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է հետխորհրդային երկրներում քաղաքացիական և ժողովրդավարական իշխանության կայացման գործընթացի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում Խորհրդային Միության փլուզումից հետո նորանկախ պետություններում քաղաքական համակարգերի վերափոխման, ժողովրդավարական ինստիտուտների ձևավորման և քաղաքացիական հասարակության զարգացման գործընթացներն են։ Ուսումնասիրվում են իշխանության կազմակերպման նոր ձևերի ստեղծումը, սահմանադրական համակարգերի ձևավորումը, բազմակուսակցականության հաստատումը, ընտրական գործընթացների զարգացումը և պետական կառավարման ժողովրդավարացման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտների, քաղաքական մասնակցության, խոսքի և մամուլի ազատության, տեղական ինքնակառավարման, մարդու իրավունքների պաշտպանության և իշխանությունների տարանջատման սկզբունքների զարգացմանը։ Աշխատանքը կարող է համեմատական վերլուծությամբ ուսումնասիրել հետխորհրդային տարբեր երկրների փորձը՝ բացահայտելով ժողովրդավարացման գործընթացների ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Կարևորվում են նաև ժողովրդավարական բարեփոխումների վրա ազդող քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային գործոնները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել անցումային շրջանի հիմնական դժվարությունները՝ ինստիտուտների անկայունությունը, քաղաքական էլիտաների վերարտադրությունը, իշխանության կենտրոնացման միտումները, թույլ զարգացած քաղաքացիական հասարակությունը, ընտրական համակարգերի խնդիրները և սոցիալ-տնտեսական անհավասարությունները։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են ժողովրդավարական կառավարման ամրապնդման հնարավորությունները՝ իրավական պետության, անկախ դատական համակարգի, արդյունավետ խորհրդարանական վերահսկողության, ազատ և մրցակցային ընտրությունների ու ակտիվ քաղաքացիական մասնակցության միջոցով։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան Կիլիկիայի պաշտպանական կառույցների, ամրոցների և ամրաշինական համակարգերի պատմական, ճարտարապետական ու ռազմավարական ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է տարածաշրջանի բերդերի տեղադրության, կառուցվածքային առանձնահատկությունների, շինարարական տեխնիկայի և պատմական զարգացման վրա՝ դրանք դիտարկելով Կիլիկիայի քաղաքական, ռազմական և աշխարհագրական պայմանների համատեքստում։ Լեռնային ռելիեֆը, կարևոր ճանապարհների և լեռնանցքների առկայությունը, Միջերկրական ծովի ափամերձ գոտին և տարբեր քաղաքական ուժերի միջև պայքարը նպաստել են այստեղ բազմաշերտ պաշտպանական համակարգի ձևավորմանը։ Ամրոցները դիտարկվում են ոչ միայն որպես ռազմական կառույցներ, այլև որպես իշխանության կենտրոններ, վարչական հանգույցներ, ճանապարհների վերահսկման միջոցներ և բնակչության պաշտպանության համար նախատեսված համալիրներ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Կիլիկյան հայկական պետականության ժամանակաշրջանի ամրաշինությանը և այն դերին, որն ամրացված կենտրոններն ունեցել են իշխանության տարածքային կազմակերպման ու պաշտպանության գործում։ Ուսումնասիրվում է ամրոցների աշխարհագրական տեղադրության ընտրությունը՝ բարձրադիր ժայռերի, լեռնաշղթաների, գետահովիտների, անցումների և հաղորդակցության կարևոր ուղիների նկատմամբ։ Բնական ռելիեֆը հաճախ ներառվել է պաշտպանական համակարգի մեջ՝ նվազեցնելով արհեստական պատնեշների անհրաժեշտությունը և բարձրացնելով կառույցի պաշտպանունակությունը։ Քննության են առնվում պարիսպների, աշտարակների, դարպասների, ներքին պաշտպանական գոտիների և միջնաբերդերի կառուցման սկզբունքները։ Առանձին նշանակություն է տրվում բազմաշերտ պաշտպանությանը, որի դեպքում հակառակորդի առաջխաղացումը սահմանափակվում էր հաջորդական ամրացված հատվածներով։ Ուսումնասիրվում են աշտարակների ձևերը, դրանց տեղադրությունը և փոխադարձ կապը պարիսպների հետ, ինչպես նաև մուտքերի պաշտպանության ճարտարապետական լուծումները։ Կարևորվում են այն կառուցվածքային միջոցները, որոնք թույլ էին տալիս առավել արդյունավետ օգտագործել տեղանքի բնական առավելությունները։ Ամրոցների ներսում դիտարկվում են ոչ միայն պաշտպանական, այլև բնակելի, վարչական, տնտեսական և կրոնական նշանակության կառույցները։ Ջրամբարները, պահեստները և այլ օժանդակ շինությունները հնարավորություն էին տալիս երկարատև մեկուսացման պայմաններում պահպանել ամրացված կենտրոնի կենսունակությունը։ Ջրամատակարարման կազմակերպումը հատկապես կարևոր էր բարձրադիր և դժվարամատչելի ամրոցների համար, ուստի ուսումնասիրվում են ջրի հավաքման, պահպանման և օգտագործման համապատասխան համակարգերը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում եկեղեցիներին ու մատուռներին, որոնք վկայում են ամրոցների ոչ միայն ռազմական, այլև հասարակական և հոգևոր նշանակության մասին։ Քննության են առնվում շինարարական նյութերը և տեխնիկան՝ տեղական քարի օգտագործումը, պատերի կառուցման եղանակները, շարվածքի առանձնահատկությունները և տարբեր ժամանակաշրջանների վերակառուցումների հետքերը։ Ճարտարապետական մանրամասների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակել ամրոցի կառուցման և վերափոխման փուլերը, ինչպես նաև բացահայտել տարբեր շինարարական ավանդույթների ազդեցությունները։ Կիլիկիայի աշխարհագրական դիրքը նպաստել է հայկական, բյուզանդական, խաչակրաց, մահմեդական և տարածաշրջանում գործող այլ մշակութային ու ռազմական ավանդույթների փոխազդեցությանը։ Այդ պատճառով պաշտպանական ճարտարապետությունը դիտարկվում է նաև որպես միջմշակութային փոխառությունների և տեխնիկական փորձի փոխանցման կարևոր ոլորտ։ Համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել տեղական առանձնահատկությունները և գնահատել դրանց հարաբերակցությունը Միջերկրածովյան ու Մերձավոր Արևելքի միջնադարյան ամրաշինական ավանդույթների հետ։ Առանձին կարևորություն է տրվում ամրոցների պատմական ժամանակագրության որոշմանը։ Գրավոր աղբյուրների, ճարտարապետական դիտարկումների, հնագիտական տվյալների և արձանագրությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս պարզել կառույցների հիմնադրման, վերակառուցման և օգտագործման տարբեր փուլերը։ Քննության են առնվում նաև իշխանական տների և առանձին կառավարիչների մասնակցությունը ամրաշինությանը, քանի որ ամրոցների վերահսկողությունը անմիջականորեն կապված էր քաղաքական իշխանության և տարածքային ազդեցության հետ։ Բերդերը հաճախ ծառայում էին որպես իշխանական նստավայրեր և վարչական կենտրոններ՝ վերահսկելով շրջակա բնակավայրերը, գյուղատնտեսական տարածքները և հաղորդակցության ուղիները։ Ուսումնասիրվում է ամրոցների միջև տարածական փոխկապակցվածությունը և պաշտպանական ցանցերի ձևավորումը։ Առանձին ամրացված կետերի նշանակությունը գնահատվում է ոչ միայն ինքնուրույն, այլև հարևան բերդերի, քաղաքների, ճանապարհների և ռազմավարական անցումների հետ հարաբերության մեջ։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս վերականգնել տարածաշրջանի պաշտպանության ընդհանուր տրամաբանությունը և հասկանալ, թե ինչպես էր կազմակերպվում տարածքային վերահսկողությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում դաշտային և լեռնային Կիլիկիայի պաշտպանական պայմանների տարբերություններին։ Լեռնային շրջաններում բնական ժայռային զանգվածներն ու դժվարամատչելի դիրքերը լայնորեն օգտագործվել են պաշտպանության համար, մինչդեռ հարթավայրային և ճանապարհային հանգույցներում առավել մեծ նշանակություն են ստացել հզոր պարիսպները, աշտարակները և մուտքերի ամրացված համակարգերը։ Ծովափնյա հատվածներում ամրությունները կարող էին նաև վերահսկել նավահանգիստները, առևտրային հաղորդակցությունը և Միջերկրական ծովի հետ կապերը։ Քննության է առնվում ամրոցների նշանակությունը Կիլիկիայի տնտեսական կյանքում։ Ռազմավարական ճանապարհների և առևտրային ուղիների վերահսկումը հնարավորություն էր տալիս ապահովել ապրանքների և մարդկանց տեղաշարժը, վերահսկել կարևոր հաղորդակցությունները և պաշտպանել տնտեսական կենտրոնները։ Այդ պատճառով պաշտպանական ճարտարապետությունը ներկայացվում է պետական կառավարման, տնտեսության և հաղորդակցության համակարգերի հետ սերտորեն կապված երևույթ։ Ուսումնասիրվում են նաև ամրոցների գործառույթների փոփոխությունները քաղաքական իշխանությունների փոփոխության պայմաններում։ Նույն կառույցը տարբեր ժամանակներում կարող էր ծառայել տարբեր ուժերի և ենթարկվել վերակառուցումների՝ համապատասխանեցվելով նոր ռազմական պահանջներին։ Այդ շերտավորությունը կարևոր աղբյուր է տարածաշրջանի քաղաքական պատմության ուսումնասիրության համար։ Առանձին նշանակություն է տրվում հնագիտական և ճարտարապետական փաստագրման մեթոդներին։ Ամրությունների հատակագծերի, կառուցվածքային տարրերի, շինարարական փուլերի և տեղանքի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնել կառույցների սկզբնական տեսքը և գործառույթները։ Պատմական աղբյուրների հետ դրանց համադրումը նպաստում է առանձին ամրոցների վերաբերյալ տեղեկությունների ճշգրտմանը և Կիլիկիայի ամրաշինության զարգացման ընդհանուր պատկերի ձևավորմանը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև հայկական միջնադարյան ճարտարապետության ուսումնասիրության համար, քանի որ պաշտպանական կառույցները լրացնում են եկեղեցական և քաղաքացիական ճարտարապետությունից ստացվող պատկերացումը Կիլիկիայի շինարարական մշակույթի մասին։ Ամրոցների ուսումնասիրությունը բացահայտում է միջնադարյան ինժեներական մտածողությունը, բնական միջավայրին հարմարվելու մեթոդները և ռազմական պահանջների ու ճարտարապետական լուծումների փոխկապակցվածությունը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել Կիլիկյան Հայաստանի պատմության, միջնադարյան ճարտարապետության, ամրաշինության, հնագիտության, պատմական աշխարհագրության և ռազմական պատմության ոլորտների հետազոտողների, պատմաբանների, ճարտարապետների, հնագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է հայ հոգևոր և հասարակական կյանքի նշանավոր գործչի մանկավարժական գործունեության, կրթական հայացքների և դաստիարակության վերաբերյալ գաղափարների ուսումնասիրությանը։ Ուշադրության կենտրոնում նրա գործունեության այն կողմերն են, որոնք առնչվում են կրթությանը, ազգային դաստիարակությանը, երիտասարդ սերնդի բարոյական ձևավորմանը և հայ մշակութային ինքնության պահպանմանը։ Քննվում է այն միջավայրը, որտեղ ձևավորվել են նրա մանկավարժական պատկերացումները, ինչպես նաև կրթության և ուսուցչական աշխատանքի նկատմամբ վերաբերմունքը։ Մանկավարժական գործունեությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գիտելիքների փոխանցման գործընթաց, այլև որպես անհատի մտավոր, բարոյական և մշակութային զարգացման միջոց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ազգային կրթության գաղափարին, մայրենի լեզվի, պատմական հիշողության, գրականության և մշակութային ժառանգության դերին երիտասարդ սերնդի աշխարհայացքի ձևավորման գործում։ Ուսումնասիրվում են ուսուցչի հասարակական առաքելության, սովորողի նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքի, կրթության մարդասիրական բնույթի և գիտելիքի ու բարոյական արժեքների փոխկապակցվածության վերաբերյալ մոտեցումները։ Կարևորվում է նաև ընտանիքի, դպրոցի և հասարակական միջավայրի համագործակցությունը՝ որպես անձի դաստիարակության միասնական գործընթացի բաղադրիչ։ Հետազոտության մեջ կարող են քննության առնվել հրապարակային ելույթները, գրավոր ժառանգությունը, կրթական նախաձեռնությունները և գործունեության տարբեր փուլերը՝ դրանցում մանկավարժական գաղափարների դրսևորումները բացահայտելու նպատակով։ Հոգևոր առաջնորդի հետագա գործունեության համատեքստում կրթությունը դիտարկվում է նաև որպես ազգային ինքնության, լեզվի և մշակույթի շարունակականությունն ապահովող կարևոր միջոց։ Առանձին նշանակություն ունի երիտասարդության հետ աշխատանքի ուսումնասիրությունը, որտեղ գիտելիքի ձեռքբերումը զուգորդվում է պատասխանատվության, մարդասիրության, հայրենասիրության և հասարակական ծառայության արժեքների ձևավորման հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս մանկավարժական տեսանկյունից գնահատելու նրա բազմակողմ գործունեությունը և բացահայտելու կրթական գաղափարների տեղը հայ մանկավարժական մտքի պատմության մեջ՝ միաժամանակ ներկայացնելով կրթության, ազգային մշակույթի և բարոյական դաստիարակության փոխադարձ կապերի վերաբերյալ ձևավորված մոտեցումները։