Ձեռնարկատիրության զարգացման գերակայությունները ՀՀ արդյունաբերության մեջ

History

Հովհաննես Իսակովը հայազգի նշանավոր ռազմական գործիչ էր, նավատորմի ծովակալ և խորհրդային ռազմածովային ուժերի ամենահայտնի հրամանատարներից մեկը։ Նա ծնվել է Կարսում և դեռ երիտասարդ տարիքից հետաքրքրվել ռազմական գործով։ Իսակովը կրթություն է ստացել ռազմածովային ուսումնական հաստատություններում և աստիճանաբար բարձրացել ծառայողական սանդուղքով՝ դառնալով Խորհրդային Միության ամենահեղինակավոր ծովակալներից մեկը։ Նրա ռազմական գործունեությունը հատկապես մեծ նշանակություն ունեցավ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին, երբ նա մասնակցեց Խորհրդային Միության ռազմածովային ուժերի կազմակերպմանը և ռազմական գործողությունների ղեկավարմանը։ Հովհաննես Իսակովը հայտնի էր իր ռազմավարական մտածողությամբ, կազմակերպչական ունակություններով և զինվորների հանդեպ պատասխանատու վերաբերմունքով։ Պատերազմի ընթացքում նա ղեկավարել է կարևոր ռազմական գործողություններ և մեծ ներդրում ունեցել ծովային պաշտպանական համակարգերի ամրապնդման գործում։ Չնայած ծանր վիրավորվելուն և առողջական դժվարություններին՝ Իսակովը շարունակել է իր ծառայությունը և ակտիվ մասնակցություն ունեցել ռազմական ծրագրերի մշակմանը։ Նրա ծառայությունները բարձր գնահատվեցին խորհրդային իշխանությունների կողմից, և նա արժանացավ բազմաթիվ շքանշանների ու պարգևների։ Հովհաննես Իսակովը զբաղվել է նաև գիտական և գրական գործունեությամբ՝ գրելով ռազմածովային թեմաներով աշխատություններ և ուսումնասիրություններ։ Նա մեծ դեր է ունեցել խորհրդային ռազմածովային գիտության զարգացման մեջ և համարվել է փորձառու ռազմական տեսաբան։ Հովհաննես Իսակովի անունը հայ ժողովրդի պատմության մեջ մնացել է որպես խիզախ զինվորականի, հայրենասերի և բարձրակարգ հրամանատարի օրինակ։

Economics

Այս աշխատությունը ուսումնասիրում է տնտեսական աճի էությունը, դրա ձևավորման գործոնները և աճի տեմպերի չափման ու գնահատման մեթոդները։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչպես է տնտեսությունը զարգանում ժամանակի ընթացքում՝ հաշվի առնելով արտադրողականության մակարդակը, կապիտալի կուտակումը, աշխատանքային ռեսուրսների արդյունավետությունը և տեխնոլոգիական առաջընթացը։ Հեղինակը վերլուծում է տնտեսական աճի հիմնական մոդելները և ցուցանիշները՝ ընդգծելով համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) դերը որպես հիմնական չափման գործիք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աճի տեմպերի վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոններին՝ ներդրումներ, պետական քաղաքականություն, միջազգային առևտուր, ֆինանսական կայունություն և ինստիտուցիոնալ միջավայր։ Գրքում քննարկվում են նաև տնտեսական աճի որակական կողմերը՝ ներառյալ եկամուտների բաշխումը, սոցիալական արդարությունը և կայուն զարգացման խնդիրները։ Աշխատությունը ներկայացնում է տարբեր երկրների փորձը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են տնտեսական ռազմավարությունները նպաստել կամ խոչընդոտել աճի կայունությանը։ Այն համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական վերլուծությունները՝ օգտակար լինելով տնտեսագիտության ուսանողների, վերլուծաբանների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների և բիզնես միջավայրով հետաքրքրվողների համար։

Chemistry

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Սյունիքի մարզի դեղաբույսերի հակաօքսիդանտ հատկությունների գիտական գնահատմանը՝ ընդգծելով տարածաշրջանի կենսաբազմազանության և բուժական բույսերի կենսաքիմիական կազմի առանձնահատկությունները։ Նյութում վերլուծվում է տարբեր բուսատեսակների մեջ առկա կենսաակտիվ միացությունների՝ ֆենոլային միացությունների, ֆլավոնոիդների, տերպենոիդների և վիտամինային համալիրների ազդեցությունը ազատ ռադիկալների չեզոքացման գործընթացների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բույսերի էքստրակտների հակաօքսիդանտ ակտիվության չափման լաբորատոր մեթոդներին՝ DPPH, FRAP և այլ սպեկտրոֆոտոմետրիկ թեստերի կիրառմամբ, ինչպես նաև դրանց համեմատական արդյունավետությանը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է տարածաշրջանային էկոլոգիական պայմանների՝ բարձրադիր գոտիների կլիմայի, հողի կազմի և արևային ճառագայթման ազդեցությունը բույսերի կենսաքիմիական պրոֆիլի վրա։ Միաժամանակ քննարկվում են դեղաբույսերի կիրառման հնարավորությունները դեղագործության, սննդային հավելումների և կանխարգելիչ բժշկության ոլորտներում՝ որպես բնական հակաօքսիդանտների աղբյուր։

Agriculture

Այս աշխատությունը նվիրված է Արարատյան հարթավայրում երկրորդային աղակալման և ալկալիացման ենթարկված հողերի մելիորատիվ վիճակի համակողմանի գնահատմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել հողերի աղակալման և ալկալիացման աստիճանը, դրանց տարածական առանձնահատկությունները, առաջացման պատճառներն ու զարգացման օրինաչափությունները, ինչպես նաև գնահատել այդ գործընթացների ազդեցությունը հողերի բերրիության և գյուղատնտեսական օգտագործման հնարավորությունների վրա։ Արարատյան հարթավայրի չոր և կիսաչոր կլիմայական պայմանները, ոռոգման ինտենսիվ կիրառումը, ստորերկրյա ջրերի մակարդակի փոփոխությունները, ջրահեռացման համակարգերի արդյունավետության խնդիրները և ջրային ռեժիմի խախտումները կարող են նպաստել հողում լուծելի աղերի կուտակմանը և ալկալիության բարձրացմանը։ Այդ պատճառով նման հողերի վիճակի գնահատումը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես գյուղատնտեսական արտադրողականության պահպանման, այնպես էլ հողային ռեսուրսների երկարաժամկետ օգտագործման տեսանկյունից։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել հողի քիմիական և ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, ջրային և աղային ռեժիմը, լուծելի աղերի կազմն ու քանակությունը, փոխանակային նատրիումի պարունակությունը, հողի ռեակցիան, կառուցվածքը, ջրաթափանցելիությունը և այլ ցուցանիշներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել հողի մելիորատիվ վիճակի վերաբերյալ։ Կարևոր է նաև տարբեր աստիճանի աղակալված և ալկալիացված հողերի համեմատական գնահատումը, որի միջոցով հնարավոր է որոշել դրանց գյուղատնտեսական պիտանելիությունը, վերականգնման անհրաժեշտությունը և կիրառելի մելիորատիվ միջոցառումների ուղղությունները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ աղակալված հողերի բարելավման նպատակով համապատասխան միջոցառումների ընտրության համար՝ ներառյալ արդյունավետ դրենաժի կազմակերպումը, ոռոգման ռեժիմի կատարելագործումը, հողի լվացումը, անհրաժեշտության դեպքում քիմիական մելիորանտների կիրառումը և ագրոտեխնիկական միջոցառումների իրականացումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի համալիր մոտեցումը, քանի որ հողի աղակալման և ալկալիացման խնդիրները փոխկապակցված են ջրային ռեժիմի, ստորերկրյա ջրերի, ոռոգման համակարգերի և գյուղատնտեսական գործունեության հետ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հողագետների, ագրոնոմների, մելիորատորների, բնապահպանների, գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և հողային ռեսուրսների կառավարման խնդիրներով զբաղվող կառույցների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևոր գիտական և կիրառական նշանակություն ունի Արարատյան հարթավայրի հողային ռեսուրսների վիճակի գնահատման, դեգրադացված հողերի արդյունավետ վերականգնման և գյուղատնտեսական նշանակության հողերի բերրիության ու արտադրողականության պահպանման տեսանկյունից։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է ռազմավարական կառավարման գործընթացում առաջացող խոչընդոտների հաղթահարման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ հավասարակշռված ցուցանիշների համակարգի կիրառման միջոցով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են կառավարման արդյունավետության գնահատման, ռազմավարական նպատակների ձևակերպման, դրանց իրականացման վերահսկման և ստացված արդյունքների չափման մեխանիզմները՝ սոցիալական ապահովության ոլորտը դիտարկելով որպես գործնական օրինակ։ Հավասարակշռված ցուցանիշների համակարգը ներկայացվում է որպես կառավարման գործիք, որը հնարավորություն է տալիս կազմակերպության կամ կառույցի ռազմավարական նպատակները կապել չափելի ցուցանիշների հետ և միաժամանակ գնահատել ոչ միայն ֆինանսական, այլև ներքին գործընթացների, շահառուների, մարդկային ռեսուրսների և զարգացման տեսանկյունից կարևոր արդյունքները։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում ռազմավարության և ընթացիկ գործունեության միջև կապի ապահովմանը, կառավարման որոշումների հիմնավորվածության բարձրացմանը և տարբեր կառավարչական մակարդակների գործողությունների համակարգմանը։ Սոցիալական ապահովության ոլորտի օրինակով ուսումնասիրվում են այն առանձնահատկությունները, որոնք պայմանավորում են ռազմավարական կառավարման բարդությունը, այդ թվում՝ սոցիալական կարիքների բազմազանությունը, սահմանափակ ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման անհրաժեշտությունը, ծառայությունների որակի գնահատումը և բնակչության սոցիալական պաշտպանության նպատակների իրականացումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ռազմավարական կառավարման, հանրային կառավարման և սոցիալական ապահովության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, կառավարման համակարգերի կատարելագործմամբ զբաղվող մասնագետների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտություններ ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Technology

Այս աշխատանքը նվիրված է շինարարական և կառուցվածքային ինժեներիայի այն խնդիրներին, որոնք վերաբերում են շրջանակային կոնստրուկցիաների օպտիմալ նախագծմանը սեյսմիկ ազդեցությունների պայմաններում՝ օգտագործելով իրական կամ սինթետիկ ակսելերոգրամներ։ Նյութում ուսումնասիրվում է, թե ինչպես կարելի է ընտրել կոնստրուկտիվ տարրերի կոշտության օպտիմալ պարամետրերը, որպեսզի նվազեցվի երկրաշարժային բեռների տակ կառուցվածքների դեֆորմացիան և ապահովվի դրանց կայունությունն ու անվտանգությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դինամիկական հաշվարկների մեթոդներին, ժամանակային պատմությունների վերլուծությանը, ինչպես նաև թվային մոդելավորմանը, որը թույլ է տալիս գնահատել կառուցվածքի արձագանքը տարբեր սեյսմիկ սցենարների դեպքում։ Աշխատությունը նաև ընդգրկում է օպտիմալացման մաթեմատիկական մոտեցումներ՝ նպատակային ֆունկցիաների ձևակերպմամբ և սահմանափակումների հաշվառմամբ, ինչը հնարավորություն է տալիս գտնել ինժեներական առումով արդյունավետ լուծումներ՝ նվազեցնելով նյութական ծախսերը և միաժամանակ բարձրացնելով կառուցվածքային անվտանգությունը։