Экономика предприятия

Psychology

Այս աշխատությունը նվիրված է կախվածություն առաջացնող վարք դրսևորող դեռահասների անձնային և սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում դեռահասության շրջանում ձևավորվող վարքային, հուզական և սոցիալական առանձնահատկություններն են, ինչպես նաև այն անհատական և միջավայրային գործոնները, որոնք կարող են նպաստել ադդիկտիվ վարքի ձևավորմանը կամ պահպանմանը։ Աշխատանքում դեռահասների վարքը դիտարկվում է զարգացման տարիքային առանձնահատկությունների համատեքստում՝ հաշվի առնելով ինքնության ձևավորման, ինքնագնահատականի փոփոխության, ինքնուրույնության ձգտման և հասակակիցների ազդեցության նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձնային այն բնութագրերին, որոնք կարող են կապված լինել ռիսկային վարքի հետ, այդ թվում՝ իմպուլսիվությանը, հուզական անկայունությանը, ցածր կամ անկայուն ինքնագնահատականին, սթրեսի նկատմամբ խոցելիությանը, ինքնակարգավորման դժվարություններին և խնդիրների լուծման ոչ արդյունավետ ռազմավարություններին։ Սոցիալ-հոգեբանական մակարդակում կարող են ուսումնասիրվել ընտանիքի ներսում հարաբերությունները, ծնողական վերահսկողության և աջակցության առանձնահատկությունները, հասակակիցների խմբի ազդեցությունը, սոցիալական մեկուսացումը, դպրոցական միջավայրը և սոցիալական աջակցության հասանելիությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև դեռահասների կողմից սթրեսային իրավիճակների հաղթահարման ձևերին և այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով որոշ վարքային սովորություններ կարող են վերածվել կայուն ադդիկտիվ վարքի։ Աշխատանքը կարող է ներառել տարբեր խմբերի դեռահասների համեմատական հոգեբանական ուսումնասիրություն՝ բացահայտելու անձնային և սոցիալական այն գործոնները, որոնք առավել հաճախ ուղեկցում են խնդրահարույց վարքային դրսևորումներին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ կանխարգելիչ և հոգեբանական աջակցության ծրագրերի մշակման համար՝ հատկապես ընտանիքի, դպրոցի և մասնագիտացված ծառայությունների համագործակցության շրջանակում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ադդիկտիվ վարքը դիտարկել ոչ միայն որպես առանձին վարքային խնդիր, այլև որպես բարդ սոցիալ-հոգեբանական երևույթ, որի ձևավորման վրա կարող են միաժամանակ ազդել անձնային առանձնահատկությունները, ընտանեկան հարաբերությունները, հասակակիցների միջավայրը և սոցիալական պայմանները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել վաղ հայտնաբերման, հոգեբանական կանխարգելման և դեռահասների սոցիալական հարմարվողականությանն ուղղված առավել նպատակային մոտեցումների մշակմանը։

Biology

Գիրքը նվիրված է նորագույն ջրաշիթային հիդրոպոնիկ համակարգերի պայմաններում եթերայուղատու մշակաբույսերի աճեցման առանձնահատկությունների և կենսատեխնոլոգիական մեթոդների ուսումնասիրմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են առանց հողի մշակության ժամանակակից տեխնոլոգիաները, դրանց կիրառման առավելությունները և ազդեցությունը բույսերի աճի, զարգացման ու կենսաբանական ակտիվ նյութերի կուտակման գործընթացների վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է տարբեր եթերայուղատու մշակաբույսերի ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները, սնուցման պայմանները, աճեցման ռեժիմները և բարձր արդյունավետությամբ արտադրության կազմակերպման հնարավորությունները։ Ներկայացվում են փորձարարական տվյալներ և գործնական մոտեցումներ, որոնք ուղղված են բույսերի բերքատվության, որակական հատկանիշների և եթերայուղերի ստացման արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է բուսաբանների, գյուղատնտեսների, կենսատեխնոլոգների, հետազոտողների, ուսանողների և ջերմատնային ու հիդրոպոնիկ արտադրությամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է դպրոցականների գեղագիտական դաստիարակության գործընթացում «Տեխնոլոգիա» դասընթացի դերի և հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես կարող են գործնական, ստեղծագործական և դիզայներական աշխատանքները նպաստել սովորողների գեղագիտական ճաշակի, ստեղծագործական երևակայության, գեղեցիկը գնահատելու և սեփական ստեղծագործական գաղափարներն արտահայտելու կարողությունների ձևավորմանը։ Հետազոտական աղբյուրներում նշվում է, որ առարկայի ուսուցումը կարող է նպաստել գեղագիտական դաստիարակության նպատակների իրականացմանը և մշակութային փորձի փոխանցմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ է հատկացվում նյութերի, գույների, ձևերի, զարդանախշերի, համաչափության և կոմպոզիցիայի հետ սովորողների գործնական աշխատանքին։ Թղթի, բնական և արհեստական նյութերի, մանածագործական նյութերի և այլ միջոցների կիրառմամբ ստեղծվող ապլիկացիաները, խճանկարները, օրիգամին, թելանկարը, կոմպոզիցիաները և դեկորատիվ-կիրառական աշխատանքները հնարավորություն են տալիս միաժամանակ զարգացնել տեխնիկական հմտություններն ու գեղագիտական ընկալումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայկական մշակութային ժառանգության ներառումը ուսումնական գործընթացում։ Հայկական զարդանախշերի, ազգային արհեստների, դեկորատիվ-կիրառական արվեստի տարրերի և ավանդական գեղարվեստական ձևերի ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել սովորողների մշակութային ինքնագիտակցության և ազգային արժեքների նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը։ Ժամանակակից առարկայական չափորոշիչը նույնպես կարևորում է ստեղծարար, նորարար և նախաձեռնող անձի ձևավորումը, արվեստին ու արհեստին հաղորդակցվելու կարողությունը և ստեղծագործական գործունեությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև ուսուցման այն մեթոդներն ու կազմակերպական ձևերը, որոնք առավել արդյունավետ են գեղագիտական դաստիարակության համար՝ գործնական աշխատանքներ, ստեղծագործական նախագծեր, անհատական և խմբային առաջադրանքներ, ցուցահանդեսներ, նախագծերի ներկայացումներ և սովորողների աշխատանքների քննարկումներ։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի ուսուցչի դերը, քանի որ նա ոչ միայն փոխանցում է տեխնոլոգիական գիտելիքներ և գործնական հմտություններ, այլև ուղղորդում է սովորողի ստեղծագործական մտածողությունը, օգնում է գնահատել սեփական աշխատանքի արդյունքը և ձևավորում է գեղեցիկի, նպատակահարմարության ու որակի նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունք։ «Տեխնոլոգիա» առարկայի ժամանակակից չափորոշիչը մեծ տեղ է հատկացնում գործնական և ստեղծագործական նախագծերին՝ դրանք դիտարկելով որպես ուսուցման կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատության մեջ կարող է հիմնավորվել այն տեսակետը, որ տեխնոլոգիական կրթությունն ու գեղագիտական դաստիարակությունը փոխկապակցված գործընթացներ են․ սովորողը ոչ միայն սովորում է նյութը մշակելու կամ որևէ առարկա պատրաստելու տեխնիկան, այլև սովորում է մտածել ձևի, գեղեցկության, համադրության, գործնականության և ստեղծագործական արժեքի մասին։ Այս գործընթացը կարող է նպաստել ուշադրության, դիտողականության, երևակայության, ձեռքի մանր մոտորիկայի, ինքնուրույնության և ստեղծագործական մտածողության զարգացմանը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել տեխնոլոգիայի ուսուցիչների, մանկավարժների, մեթոդիստների, կրթության կազմակերպիչների, արվեստի և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի մասնագետների, ինչպես նաև մանկավարժական բուհերի ուսանողների և դպրոցական կրթության զարգացման հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սիրիահայերի սոցիալ-մշակութային ադապտացիայի գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով հայրենադարձության և նոր սոցիալական միջավայրում ինտեգրման հիմնական խնդիրներն ու առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են սիրիահայ համայնքի ձևավորման նախադրյալները, միգրացիոն գործընթացների ազդեցությունը, սոցիալական հարմարվողականության մեխանիզմները և մշակութային ինքնության պահպանման խնդիրները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են լեզվական, կրթական, աշխատանքային, սոցիալական և հոգեբանական գործոնները, որոնք ազդում են նոր միջավայրում անհատների և ընտանիքների ներգրավվածության վրա։ Քննարկվում են պետական և հասարակական կառույցների դերը, ինտեգրման ծրագրերը, համայնքային կապերի նշանակությունը և այն մարտահրավերները, որոնց բախվում են սիրիահայերը Հայաստանի սոցիալական համակարգում տեղավորվելու ընթացքում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի միգրացիոն գործընթացների, սփյուռք-հայրենիք հարաբերությունների և բազմամշակութային հասարակության զարգացման խնդիրների ուսումնասիրման համար՝ առաջարկելով մոտեցումներ սոցիալական ներառման և արդյունավետ ինտեգրման գործընթացների բարելավման նպատակով։

Literature

Այս աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդական բանահյուսության երգիծական շերտի՝ մանրապատումների և զվարճախոսությունների (անեկդոտների) համակարգված ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են ժողովրդական հումորի ձևավորման առանձնահատկությունները, դրանց պատմական զարգացումը և սոցիալ-մշակութային գործառույթները հայ հասարակության տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Աշխատությունում ներկայացվում են երգիծական մանրապատումների հիմնական թեմատիկ խմբերը՝ կենցաղային իրավիճակներ, սոցիալական հարաբերություններ, իշխանության և հասարակ մարդու փոխհարաբերություններ, ինչպես նաև մարդկային թերությունների՝ ագահության, ծուլության, խաբեության և այլ երևույթների ծաղրական արտահայտությունները։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է ազգային արժույթի փոխարժեքի շարժի վիճակագրական ուսումնասիրության, դրա վրա ազդող գործոնների գնահատման և ապագա փոփոխությունների կանխատեսման մեթոդաբանական ու կիրառական հիմնախնդիրներին՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով։ Հետազոտության առանցքում փոխարժեքի ժամանակային դինամիկայի, տատանումների, միտումների և մակրոտնտեսական ցուցանիշների հետ փոխկապվածությունների բացահայտումն է։ Քննվում է փոխարժեքը որպես բաց տնտեսության կարևոր ֆինանսատնտեսական ցուցանիշ, որի փոփոխությունները փոխկապակցված են արտաքին առևտրի, գնաճի, դրամավարկային միջավայրի, ֆինանսական հոսքերի, արտարժույթի առաջարկի ու պահանջարկի և տնտեսական սպասումների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փոխարժեքային ժամանակային շարքերի վիճակագրական հատկությունների ուսումնասիրմանը, դրանցում միտումների, սեզոնային կամ կարճաժամկետ տատանումների և անկայունության դրսևորումների բացահայտմանը։ Վիճակագրական վերլուծության շրջանակում կարող են դիտարկվել նկարագրական ցուցանիշներ, հարաբերակցությունների գնահատման, ռեգրեսիոն վերլուծության և ժամանակային շարքերի մոդելավորման մոտեցումներ, որոնց օգնությամբ հնարավոր է ուսումնասիրել փոխարժեքի փոփոխությունների և ընտրված տնտեսական գործոնների միջև կապերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կանխատեսման խնդիրը՝ համապատասխան մոդելի ընտրության, պարամետրերի գնահատման, կանխատեսման սխալի չափման և տարբեր մոդելների արդյունքների համեմատության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում է նաև տնտեսական ցնցումների և կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությունը կանխատեսումների ճշգրտության վրա, քանի որ արտարժույթի շուկան կարող է զգայուն լինել ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին տնտեսական զարգացումների նկատմամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է կարճաժամկետ և ավելի երկար ժամանակահատվածների կանխատեսումների առանձնահատկությունների տարբերակումը և անորոշության պատշաճ գնահատումը։ Հայաստանի տնտեսության առանձնահատկությունների դիտարկումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ազգային արժույթի փոխարժեքի ձևավորման գործընթացը փոքր և բաց տնտեսական համակարգի պայմաններում՝ հաշվի առնելով արտաքին տնտեսական կապերի և ֆինանսական հոսքերի նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տնտեսական վիճակագրության, տնտեսաչափության, մակրոտնտեսագիտության և ֆինանսական վերլուծության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել փոխարժեքի դինամիկայի ուսումնասիրության և հիմնավորված կանխատեսումների մշակման արդյունավետ մեթոդաբանական հիմք։