Երկրագործություն

Technology

Աշխատությունը նվիրված է պատմական ճարտարապետական կառույցների պահպանման և վերականգնման համար նախատեսված ջրակայուն կրային շաղախների մշակման խնդիրներին՝ առաջնահերթ դիտարկելով տեղական հումքային նյութերի օգտագործման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են կրային կապակցանյութերի, բնական և արհեստական հավելանյութերի, լցանյութերի ու տեղական հանքային հումքի ֆիզիկաքիմիական և տեխնոլոգիական հատկությունները՝ դրանց հիման վրա վերականգնողական աշխատանքների պահանջներին համապատասխան բաղադրությունների ձևավորման նպատակով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շաղախների ջրակայունությանը, քանի որ պատմական կառույցներում խոնավության ներթափանցումը և ջրի երկարատև ազդեցությունը կարող են նպաստել քարային շարվածքի, կապակցող նյութերի և հարդարման շերտերի աստիճանական քայքայմանը։ Քննվում են տարբեր բաղադրիչների հարաբերակցության ազդեցությունը շաղախի ամրության, ծակոտկենության, ջրակլանման, գոլորշաթափանցելիության, կպչունության և երկարաժամկետ կայունության վրա։ Կարևորվում է այնպիսի նյութերի մշակումը, որոնք բավարար մեխանիկական հատկությունների հետ մեկտեղ համատեղելի են պատմական շարվածքի և սկզբնական շինանյութերի հետ։ Վերականգնողական շաղախի ընտրության ժամանակ հաշվի են առնվում ոչ միայն բարձր ամրության ցուցանիշները, այլև նյութի կառուցվածքային ու ֆիզիկական համապատասխանությունը հին քարերին և շաղախներին, որպեսզի նոր նյութը շահագործման ընթացքում չառաջացնի լրացուցիչ լարվածություններ կամ անհամատեղելի փոփոխություններ։ Ուսումնասիրվում է նաև տեղական հումքի մշակման և համապատասխան հավելանյութերի կիրառման միջոցով կրային համակարգերի հատկությունների բարելավման հնարավորությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ջերմաստիճանի փոփոխությունների, խոնավացման և չորացման պարբերական ազդեցությունների ու արտաքին միջավայրի այլ գործոնների նկատմամբ նյութի կայունությանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է մշակված բաղադրությունների փորձարարական համեմատությունը և այն ցուցանիշների որոշումը, որոնց հիման վրա հնարավոր է գնահատել դրանց կիրառելիությունը տարբեր տեսակի պատմական կառույցներում։ Տեղական հումքի օգտագործումը դիտարկվում է նաև տնտեսական և բնապահպանական տեսանկյունից, քանի որ այն կարող է նվազեցնել ներմուծվող նյութերից կախվածությունը և նպաստել տարածաշրջանի ավանդական շինարարական նյութերի ուսումնասիրությանն ու ժամանակակից վերականգնողական տեխնոլոգիաներում դրանց կիրառմանը։ Կարևորվում է նաև պատմական հուշարձանների իսկության պահպանումը՝ նոր շաղախների արտաքին տեսքը, կառուցվածքը և շահագործական վարքագիծը հնարավորինս համապատասխանեցնելով վերականգնվող կառույցի նյութական առանձնահատկություններին։ Աշխատությունը կարող է գործնական նշանակություն ունենալ պատմական շենքերի, եկեղեցիների, ամրոցների և այլ քարաշեն հուշարձանների պահպանման ու վերականգնման աշխատանքների համար՝ նպաստելով գիտականորեն հիմնավորված և երկարաժամկետ կայուն նյութերի ընտրությանը։

Linguistics

Այս գիրքը նախատեսված է անգլերեն լեզվի ուսուցումը համատեղելու մշակութային գիտելիքների ձեռքբերման հետ՝ օգտագործելով մեդիա աղբյուրներ որպես հիմնական ուսուցման գործիք։ Այն օգնում է սովորողին զարգացնել լեզվական հմտությունները՝ դիտելով, կարդալով և վերլուծելով տարբեր տեսակի մեդիա նյութեր՝ ֆիլմեր, նորություններ, հարցազրույցներ, հեռուստահաղորդումներ և թվային բովանդակություն։ Գրքում ընդգրկված են առաջադրանքներ, որոնք ուղղված են լսողական ընկալման, բառապաշարի հարստացման, ընթերցանության և խոսքային հմտությունների զարգացմանը՝ միաժամանակ ներկայացնելով անգլախոս երկրների մշակութային առանձնահատկությունները։ Հեղինակը շեշտադրում է լեզվի և մշակույթի անբաժանելի կապը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է մեդիան արտացոլում հասարակական արժեքները, մտածողությունը և հաղորդակցական վարքագիծը։ Նյութը կառուցված է գործնական մոտեցմամբ՝ թույլ տալով սովորողին ակտիվորեն ներգրավվել լեզվի օգտագործման իրական իրավիճակներում։ Գիրքը օգտակար է անգլերեն սովորողների, ուսուցիչների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են զարգացնել իրենց լեզվական կարողությունները և միաժամանակ ավելի լավ հասկանալ անգլախոս աշխարհը։

History

Ուսումնասիրությունը նվիրված է եվրոպական քաղաքական և փիլիսոփայական մտքի ազդեցությանը Օսմանյան կայսրության «Միություն և առաջադիմություն» կոմիտեի գաղափարախոսության ձևավորման վրա և այդ գաղափարական զարգացումների ու Հայոց ցեղասպանության միջև առնչությունների քննությանը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի եվրոպական մտքի այն հոսանքները, որոնք տարբեր ուղիներով ներթափանցեցին օսմանյան քաղաքական և մտավոր միջավայր։ Քննարկվում են սահմանադրականության, ազգայնականության, կենտրոնացված պետականության, սոցիալական դարվինիզմի և քաղաքական արդիականացման գաղափարները, դրանց ընկալումը երիտասարդ թուրքերի շրջանում և հետագա վերափոխումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ տարբեր գաղափարական ուղղություններ Օսմանյան կայսրությունում հաճախ ենթարկվում էին տեղական քաղաքական պայմանների ազդեցությանը և ստանում նոր բովանդակություն՝ կապված կայսրության պահպանման, տարածքային ամբողջականության և իշխանության կենտրոնացման խնդիրների հետ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է «Միություն և առաջադիմություն» կոմիտեի գաղափարական ու քաղաքական վերափոխման գործընթացի վերլուծությունը՝ սկզբնական սահմանադրական և բարեփոխական պատկերացումներից դեպի ավելի ընդգծված թուրքական ազգայնականության և կենտրոնաձիգ կառավարման մոտեցումներ։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև հայերի և մյուս ոչ թուրք ժողովուրդների նկատմամբ քաղաքականության փոփոխությունները, պետական կառավարման կենտրոնացման գործընթացը և ազգային քաղաքականության արմատականացման նախադրյալները։ Հայոց ցեղասպանության համատեքստում ուսումնասիրվում են Առաջին համաշխարհային պատերազմի պայմանները, հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված բռնաճնշումների համակարգային բնույթը, տեղահանությունները, զանգվածային սպանությունները և պետական կառույցների ներգրավվածության հարցերը։ Միաժամանակ փորձ է արվում տարբերակել գաղափարական ազդեցությունը և պատմական պատասխանատվությունը՝ խուսափելով այն պարզեցված մոտեցումից, թե եվրոպական գաղափարների առկայությունն ինքնին հանգեցրել է ցեղասպանությանը։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ անհրաժեշտ է դիտարկել եվրոպական մտքի ազդեցությունը Օսմանյան կայսրության ներքին քաղաքական, սոցիալական, ազգային և աշխարհաքաղաքական պայմանների հետ փոխկապակցվածության մեջ։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայոց ցեղասպանության գաղափարական և քաղաքական նախադրյալների, երիտասարդ թուրքերի շարժման զարգացման և ուշ օսմանյան շրջանի քաղաքական մտքի առավել ամբողջական ընկալմանը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, օսմանագետներին, ցեղասպանագիտության մասնագետներին, քաղաքագետներին, քաղաքական գաղափարների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև հայոց պատմության և միջազգային հարաբերությունների ոլորտների ուսանողներին ու ասպիրանտներին։

Mathematics

Տեսական և պինդ մարմնի ֆիզիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է նանոկառուցվածքներում քվազիմասնիկային վիճակների ձևավորման և փոփոխության օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ արտաքին ֆիզիկական դաշտերի ազդեցության և ֆոնոնային համակարգի հետ փոխազդեցության հաշվառմամբ։ Քննության են առնվում ցածրաչափ համակարգերի էլեկտրոնային կառուցվածքի առանձնահատկությունները, քվանտային սահմանափակման երևույթները և քվազիմասնիկների էներգետիկ վիճակների ձևավորման ֆիզիկական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտաքին էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի ազդեցությանը նանոկառուցվածքների էներգետիկ սպեկտրների, ալիքային ֆունկցիաների և մասնիկների շարժման բնութագրերի վրա։ Վերլուծվում են էլեկտրոն-ֆոնոնային փոխազդեցության մեխանիզմները, բյուրեղային ցանցի տատանումների դերը և դրանց ազդեցությունը քվազիմասնիկային վիճակների կայունության, էներգիայի ու դինամիկական հատկությունների վրա։ Քննարկվում են նաև պոլարոնային վիճակների առաջացման հնարավորությունները, էներգետիկ մակարդակների փոփոխությունները և արտաքին դաշտերի պայմաններում քվանտային համակարգերի վարքագծի առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են քվանտամեխանիկական մոդելավորման, տեսական հաշվարկների և մաթեմատիկական մոտարկումների կիրառման մեթոդները՝ նանոկառուցվածքներում մասնիկների ու ֆոնոնների փոխազդեցությունները նկարագրելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում ստացված տեսական պատկերացումների հնարավոր նշանակությանը կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների, քվանտային սարքերի և նանոէլեկտրոնային համակարգերի հատկությունների կառավարման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պինդ մարմնի ֆիզիկայի, քվանտային մեխանիկայի, նանոֆիզիկայի և կիսահաղորդչային նանոտեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է միզապարկի ինվազիվ քաղցկեղի ախտադարձման հավանականության հետ կապված կանխորոշիչ գործոնների ուսումնասիրությանը և հիվանդության հետագա ընթացքի գնահատման հնարավորությունների կատարելագործմանը։ Քննության են առնվում կլինիկական, ախտաբանական, մորֆոլոգիական և այլ ցուցանիշներ, որոնք կարող են կապված լինել բուժումից հետո հիվանդության կրկնության ռիսկի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուռուցքային գործընթացի տարածվածությանը, հյուսվածաբանական առանձնահատկություններին, ախտահարման բնույթին, բուժման եղանակներին և պացիենտների անհատական կլինիկական տվյալներին։ Վերլուծվում է տարբեր գործոնների և ախտադարձման հաճախականության ու ժամկետների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունը՝ առավել նշանակալի կանխորոշիչ ցուցանիշները բացահայտելու նպատակով։ Քննարկվում են պացիենտների ռիսկային խմբերի առանձնացման, բուժման արդյունքների գնահատման և հետագա հսկողության անհատականացման հնարավորությունները։ Կարևորվում է ախտադարձման բարձր ռիսկ ունեցող դեպքերի ժամանակին հայտնաբերումը, քանի որ կանխատեսման առավել ճշգրիտ համակարգը կարող է նպաստել բժշկական հսկողության և բուժական ռազմավարության առավել հիմնավորված կազմակերպմանը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև կլինիկական և ախտաբանական տվյալների համակցված գնահատմանը, վիճակագրական վերլուծության կիրառմանը և առանձին կանխորոշիչ գործոնների տեղեկատվական արժեքի որոշմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել հիվանդության ընթացքի կանխատեսման մեթոդների կատարելագործմանը, պացիենտների հետագա հսկողության արդյունավետ կազմակերպմանը և բուժման արդյունքների գնահատման չափանիշների հստակեցմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ուռուցքաբանների, ուրոլոգների, ախտաբանների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի և նախալեռնային գոտու պայմաններում ոռոգելի գյուղատնտեսական հողերի տարածքային կազմակերպման և հողաշինարարական մեթոդների կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հողային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, գյուղատնտեսական նշանակության տարածքների կազմակերպման և ոռոգման համակարգերի հետ դրանց փոխկապակցման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանի բնական և գյուղատնտեսական պայմաններին՝ ռելիեֆին, հողային ծածկույթին, ջրային ռեսուրսների հասանելիությանը, կլիմայական առանձնահատկություններին և մշակաբույսերի տարածքային տեղաբաշխմանը։ Վերլուծվում են ոռոգելի հողատարածքների չափերը, ձևը և տեղադիրքը, դաշտերի ու հողամասերի սահմանների կազմակերպումը, ճանապարհային և ոռոգման ենթակառուցվածքների տեղաբաշխումը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը գյուղատնտեսական աշխատանքների արդյունավետության վրա։ Քննության են առնվում ջրային ռեսուրսների նպատակային օգտագործման և ոռոգման ջրի կորուստների նվազեցման հնարավորությունները՝ հողաշինարարական կազմակերպումը համապատասխանեցնելով տարածքի բնական պայմաններին և գյուղատնտեսական արտադրության պահանջներին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հողերի բերրիության պահպանման, էրոզիայի, աղակալման, գերխոնավացման և հողերի որակի վատթարացման այլ գործընթացների կանխարգելման խնդիրներին։ Նախալեռնային տարածքների դեպքում հատկապես կարևորվում են ռելիեֆի առանձնահատկությունների հաշվառումը, լանջային տարածքների նպատակահարմար օգտագործումը և հողապաշտպան միջոցառումների ներառումը տարածքային կազմակերպման համակարգում։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել հողագիտական, գեոդեզիական, քարտեզագրական և տարածական վերլուծության մեթոդներ՝ հողատարածքների վիճակը գնահատելու և դրանց կազմակերպման առավել արդյունավետ տարբերակներ մշակելու համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գյուղացիական տնտեսությունների հողամասերի մասնատվածության, հողօգտագործման կառուցվածքի և գյուղատնտեսական ենթակառուցվածքների հասանելիության խնդիրներին։ Հողաշինարարական բարելավված լուծումների կիրառումը կարող է նպաստել ոռոգման համակարգերի առավել արդյունավետ շահագործմանը, գյուղատնտեսական տեխնիկայի օգտագործման պայմանների բարելավմանը, արտադրական ծախսերի նվազեցմանը և հողային ու ջրային ռեսուրսների պահպանությանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Արարատյան հարթավայրի և հարակից նախալեռնային տարածքների գյուղատնտեսական հողերի կայուն կառավարման, ոռոգելի երկրագործության արդյունավետության բարձրացման և հողային ռեսուրսների երկարաժամկետ պահպանության համար։