Եվրոպական խորհուրդը և Հայաստանը

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական բյուջեի գանձապետական սպասարկման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունների մշակմանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետական ֆինանսների կառավարման այն մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով ապահովվում են բյուջետային միջոցների հաշվառումը, կենտրոնացումը, բաշխումը, վճարումների իրականացումը, բյուջեի կատարման վերահսկողությունը և համապատասխան հաշվետվողականությունը։ Գանձապետական համակարգի հիմնական գործառույթների շարքում ներառվում են բյուջեների կատարման ապահովումն ու ընթացիկ վերահսկողությունը, եկամուտների հաշվառումը, վճարումների կազմակերպումը, ինչպես նաև պետական դրամական միջոցների և միասնական գանձապետական հաշվի կառավարումը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել պետական բյուջեի կատարման գործընթացի կազմակերպական և ֆինանսատնտեսական առանձնահատկությունները, գանձապետական գործառնությունների ընթացակարգերը, ֆինանսական հոսքերի կառավարման արդյունավետությունը և բյուջետային միջոցների օգտագործման նկատմամբ վերահսկողության մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք կարող են առաջանալ բյուջետային պարտավորությունների պլանավորման և փաստացի վճարումների կազմակերպման, ֆինանսական տեղեկատվության ժամանակին ստացման, հաշվառման ճշգրտության, միջոցների իրացվելիության կառավարման և տարբեր պետական մարմինների միջև տեղեկատվական փոխգործակցության ընթացքում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միասնական գանձապետական հաշվի արդյունավետ կառավարումը, քանի որ դրա միջոցով հնարավոր է կենտրոնացված կերպով կառավարել պետական ֆինանսական միջոցները և ապահովել նախատեսված վճարումների անխափան իրականացումը։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել նաև գանձապետական սպասարկման գործընթացների թվայնացման և ավտոմատացման հնարավորությունները, էլեկտրոնային տեղեկատվական համակարգերի կիրառումը, ֆինանսական վերահսկողության ինքնաշխատ մեխանիզմների ներդրումը և պետական ֆինանսների կառավարման տարբեր համակարգերի ինտեգրումը։ ՀՀ-ում վերջին բարեփոխումների շրջանակում կարևորվել է պետական ֆինանսների կառավարման միասնական հարթակի ներդրումը, որը նպատակ ունի բարձրացնել կառավարման արդյունավետությունը, արագացնել գործընթացները և ընդլայնել ավտոմատացված վերահսկողության հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև գանձապետական սպասարկման և բյուջետային պլանավորման փոխկապակցվածությանը՝ ուսումնասիրելով, թե որքանով են ծրագրային բյուջետավորման, միջնաժամկետ ծախսերի ծրագրավորման, բյուջեի կատարման վերահսկողության և գանձապետական համակարգի կատարելագործման գործընթացները նպաստում պետական միջոցների առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ ՀՀ պետական ֆինանսների կառավարման բարեփոխումների շրջանակում գանձապետական համակարգը դիտարկվել է որպես առանձին կարևոր ուղղություն՝ հարկաբյուջետային կարգապահության, ֆինանսական վերահսկողության և հանրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման բարելավման համատեքստում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել գանձապետական սպասարկման ընթացակարգերի պարզեցման, վճարումների արագացման, ֆինանսական վերահսկողության ուժեղացման, տեղեկատվական համակարգերի կատարելագործման և պետական միջոցների կառավարման արդյունավետության բարձրացման առաջարկությունների մշակման համար։ Թեման կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, պետական կառավարման և հանրային ֆինանսների մասնագետներին, գանձապետական համակարգի աշխատակիցներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է հայկական ազգային դպրոցի 4–7-րդ դասարանների աշակերտների երկխոսական խոսքի զարգացման մեթոդական խնդիրներին՝ տեքստը դիտարկելով որպես բանավոր հաղորդակցական կարողությունների ձևավորման հիմնական հենարան։ Հետազոտության կենտրոնում այն մանկավարժական և լեզվադիդակտիկական միջոցներն են, որոնց օգնությամբ ընթերցված կամ ուսումնասիրված տեքստի բովանդակությունը կարող է ծառայել հարցուպատասխանի, զրույցի, քննարկման և հաղորդակցական տարբեր իրավիճակների կազմակերպման հիմք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սովորողների տարիքային առանձնահատկություններին, լեզվական պատրաստվածության մակարդակին և մայրենի լեզվի հնարավոր ազդեցությանը ուսումնասիրվող լեզվով խոսքային հմտությունների ձևավորման գործընթացում։ Տեքստի կիրառումը հնարավորություն է տալիս աշակերտներին տրամադրել թեմատիկ, բառապաշարային և քերականական նյութ, որի հիման վրա նրանք կարող են կառուցել սեփական արտահայտությունները, արձագանքել զրուցակցի խոսքին, ձևակերպել հարցեր և շարունակել երկխոսությունը։ Քննվում են տեքստի ընտրության սկզբունքները՝ դրա բովանդակային մատչելիության, հաղորդակցական արժեքի, լեզվական բարդության և սովորողների հետաքրքրություններին համապատասխանության տեսանկյունից։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում վարժությունների համակարգի կառուցումը՝ աստիճանական անցումով տեքստի ընկալումից և վերարտադրումից դեպի ավելի ինքնուրույն խոսքային գործունեություն։ Այդ գործընթացում կարող են կիրառվել տեքստի շուրջ հարցերի կազմում, դերային իրավիճակների ստեղծում, երկխոսության շարունակություն, բովանդակության քննարկում և տարբեր տեսակետների արտահայտում։ Հետազոտությունը կարևորում է նաև ուսուցչի դերը հաղորդակցական միջավայրի կազմակերպման, սովորողների ակտիվ մասնակցության խթանման և լեզվական դժվարությունների հաղթահարման գործում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում երկխոսական խոսքի այնպիսի հատկանիշների զարգացմանը, ինչպիսիք են խոսքային արձագանքի արագությունը, տրամաբանական հաջորդականությունը, հարց տալու և պատասխանելու կարողությունը, զրուցակցի խոսքը հասկանալը և հաղորդակցական իրավիճակին համապատասխան լեզվական միջոցների ընտրությունը։ Տեքստային հենարանի աստիճանական նվազեցումը կարող է նպաստել սովորողների խոսքային ինքնուրույնության ձևավորմանը՝ նախապատրաստելով նրանց իրական հաղորդակցական իրավիճակներում լեզվի կիրառմանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի, մանկավարժության, խոսքի զարգացման և հաղորդակցական ուսուցման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով կատարելագործել միջին դպրոցական տարիքի աշակերտների երկխոսական խոսքի ձևավորման գործընթացը։

Law

Իրավագիտական, ֆինանսաիրավական և պետական կառավարման բնույթի գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ֆինանսական վերահսկողության համակարգի ձևավորման, գործունեության իրավական հիմքերի, կազմակերպական կառուցվածքի և պետական ֆինանսական ռեսուրսների օգտագործման օրինականության ապահովման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է ֆինանսական վերահսկողության իրավական էության, նպատակների, սկզբունքների, իրականացման ձևերի և մեթոդների բացահայտման, ինչպես նաև ֆինանսական հարաբերությունների կարգավորման գործում պետական վերահսկողական մարմինների ունեցած դերի գնահատման հետ։ Ֆինանսական վերահսկողությունը պետական ֆինանսական կառավարման կարևորագույն բաղադրիչներից է, որի միջոցով ապահովվում են հանրային միջոցների ձևավորման, բաշխման և օգտագործման օրինականությունը, ֆինանսական կարգապահությունը, հաշվետվողականությունը և ֆինանսական գործունեության թափանցիկությունը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է ֆինանսական վերահսկողության հասկացության տեսական մեկնաբանությունները, դրա իրավական բնույթը, ֆինանսական իրավունքի համակարգում զբաղեցրած տեղը և պետական իշխանության մարմինների վերահսկողական լիազորությունների իրավական սահմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի ֆինանսական վերահսկողության և ֆինանսական կառավարման փոխհարաբերությունները, քանի որ վերահսկողական գործունեությունը ոչ միայն ուղղված է ֆինանսական խախտումների հայտնաբերմանը, այլև կարող է նպաստել հանրային միջոցների օգտագործման արդյունավետության բարձրացմանը, ֆինանսական ռիսկերի նվազեցմանը և պետական կառավարման համակարգի կատարելագործմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ֆինանսական վերահսկողության իրավական սկզբունքների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ օրինականության, օբյեկտիվության, անկախության, հրապարակայնության, համաչափության, մասնագիտական պատասխանատվության և վերահսկողական գործունեության արդյունավետության ապահովման հարցերը։ Այս սկզբունքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ֆինանսական վերահսկողության իրականացման իրավական երաշխիքները և վերահսկողություն իրականացնող մարմինների գործունեության նկատմամբ սահմանված պահանջները։ Աշխատության շրջանակում կարող են դիտարկվել ֆինանսական վերահսկողության տարբեր տեսակները՝ պետական և ոչ պետական, ներքին և արտաքին, նախնական, ընթացիկ և հետագա վերահսկողությունը, ինչպես նաև դրանց իրավական առանձնահատկություններն ու կիրառման ոլորտները։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում բյուջետային վերահսկողության, հարկային վերահսկողության, մաքսային վերահսկողության, ֆինանսական հաշվետվությունների ստուգման և պետական գույքի կառավարման նկատմամբ վերահսկողության կազմակերպման հիմնախնդիրները։ Հետազոտության թեմատիկան ընդգրկում է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական օրենսդրության համակարգը, սահմանադրական դրույթների և ոլորտային իրավական ակտերի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև պետական ֆինանսների կառավարման գործընթացում իրավական կարգավորման նշանակությունը։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել պետական բյուջեի կազմման, հաստատման, կատարման և հաշվետվությունների ներկայացման փուլերում վերահսկողական մեխանիզմների ուսումնասիրությունը։ Բյուջետային միջոցների օգտագործման նկատմամբ իրավական վերահսկողությունը կարևոր նշանակություն ունի հանրային ֆինանսների կառավարման պատասխանատվության ապահովման, ֆինանսական պարտավորությունների կատարման և պետական ծրագրերի իրականացման օրինականության գնահատման տեսանկյունից։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է ֆինանսական վերահսկողություն իրականացնող պետական մարմինների իրավական կարգավիճակի, լիազորությունների և փոխգործակցության մեխանիզմների ուսումնասիրությունը։ Այս համատեքստում կարող են վերլուծվել Ազգային ժողովի վերահսկողական գործառույթները, Հաշվեքննիչ պալատի իրավական կարգավիճակը, ֆինանսների կառավարման ոլորտում գործադիր իշխանության մարմինների իրավասությունները, ինչպես նաև հարկային և մաքսային վարչարարության շրջանակներում իրականացվող վերահսկողական գործողությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի վերահսկողական մարմինների իրավասությունների հստակ սահմանազատումը, քանի որ տարբեր հաստատությունների գործառույթների համընկնումը կամ ոչ բավարար համակարգումը կարող է ազդել վերահսկողական գործունեության արդյունավետության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև ֆինանսական ստուգումների, հաշվեքննությունների, աուդիտի, փաստաթղթային ուսումնասիրությունների և ֆինանսական հաշվետվությունների վերլուծության իրավական հիմքերը։ Այս մեխանիզմների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու վերահսկողական գործընթացների կազմակերպման պահանջները, ստուգվող սուբյեկտների իրավունքներն ու պարտականությունները և վերահսկողության արդյունքների իրավական հետևանքները։ Առանձին ուշադրության են արժանի ֆինանսական իրավախախտումների հայտնաբերման, դրանց կանխարգելման և պատասխանատվության միջոցների կիրառման հարցերը։ Ֆինանսական վերահսկողության իրավական կարգավորումը ենթադրում է ոչ միայն պետական մարմինների վերահսկողական լիազորությունների ամրագրում, այլև իրավաբանական և ֆիզիկական անձանց իրավունքների պաշտպանության, վարչարարական ընթացակարգերի պահպանման և վերահսկողական որոշումների բողոքարկման հնարավորությունների ապահովում։ Այս տեսանկյունից կարևոր նշանակություն ունեն իրավական որոշակիության, համաչափության և պատշաճ վարչարարության սկզբունքները։ Աշխատության թեմատիկան առնչվում է նաև պետական ֆինանսական վերահսկողության և կոռուպցիոն ռիսկերի կանխարգելման փոխհարաբերություններին։ Ֆինանսական գործառնությունների թափանցիկությունը, հաշվետվողականության համակարգերի զարգացումը և վերահսկողական ընթացակարգերի արդյունավետությունը կարող են նպաստել հանրային միջոցների ոչ նպատակային օգտագործման ռիսկերի նվազեցմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միջազգային փորձի և ֆինանսական վերահսկողության ընդունված չափանիշների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ բարձրագույն հաշվեքննիչ մարմինների գործունեության սկզբունքների, հանրային հատվածի աուդիտի մոտեցումների և ֆինանսական հաշվետվողականության կազմակերպման միջազգային փորձի համեմատական վերլուծությունը։ Նման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ազգային իրավական կարգավորումների առանձնահատկությունները և բացահայտելու դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները՝ հաշվի առնելով Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակարգի կառուցվածքն ու պետական կառավարման առանձնահատկությունները։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում ֆինանսական վերահսկողության թվայնացման, էլեկտրոնային հաշվետվությունների, տեղեկատվական համակարգերի և տվյալների վերլուծության գործիքների կիրառման իրավական հարցերը։ Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացումը նոր հնարավորություններ է ստեղծում ֆինանսական գործառնությունների մշտադիտարկման, վերահսկողական ռիսկերի գնահատման և ֆինանսական խախտումների վաղ հայտնաբերման համար։ Միաժամանակ նման համակարգերի կիրառումը պահանջում է անձնական տվյալների պաշտպանության, տեղեկատվական անվտանգության և վերահսկողական լիազորությունների իրավաչափ իրականացման երաշխիքների ապահովում։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են կիրառվել իրավանորմատիվ, համակարգային, համեմատաիրավական, պատմաիրավական և գործառական վերլուծության մեթոդներ։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ֆինանսական վերահսկողության օրենսդրական հիմքերը, համեմատել վերահսկողական տարբեր մեխանիզմների իրավական առանձնահատկությունները և գնահատել պետական ֆինանսական կառավարման համակարգում դրանց ունեցած նշանակությունը։ Կարևոր է նաև ֆինանսական վերահսկողության վերաբերյալ իրավական ակտերի, դատական պրակտիկայի, պաշտոնական հաշվետվությունների և մասնագիտական գրականության ուսումնասիրությունը, որը կարող է նպաստել իրավական կարգավորման գործնական խնդիրների բացահայտմանը։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է ֆինանսական իրավունքի կարևորագույն ինստիտուտներից մեկի տեսական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությամբ, պետական ֆինանսական վերահսկողության իրավական մեխանիզմների համակարգմամբ և վերահսկողական գործունեության արդյունավետության ապահովման իրավական պայմանների վերլուծությամբ։ Հետազոտության կիրառական արժեքը կապված է ֆինանսական օրենսդրության կատարելագործման, պետական վերահսկողական մարմինների գործունեության կազմակերպման, հանրային ֆինանսների կառավարման թափանցիկության բարձրացման և ֆինանսական կարգապահության ամրապնդման հնարավորությունների հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբաններին, ֆինանսիստներին, պետական կառավարման մասնագետներին, աուդիտորներին, հաշվեքննիչներին, հարկային և մաքսային ոլորտների աշխատակիցներին, օրենսդրական բարեփոխումների մասնակիցներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։ Աշխատությունն ունի իրավագիտական, ֆինանսատնտեսական, ինստիտուցիոնալ և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով Հայաստանի Հանրապետությունում ֆինանսական վերահսկողության իրավական հիմքերի, պետական ֆինանսների կառավարման մեխանիզմների, վերահսկողական մարմինների իրավասությունների և ֆինանսական օրինականության ապահովման սկզբունքների առավել խորքային ըմբռնմանը։

Economics

Աշխատանքը նվիրված է բաժնետոմսերի իրացվելիության բարելավման, ներդրումային ռիսկերի նվազեցման և եկամտաբերության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Թեհրանի ֆոնդային բորսայի տվյալների և առանձնահատկությունների հիման վրա։ Հետազոտության շրջանակում բաժնետոմսերի իրացվելիությունը դիտարկվում է որպես արժեթղթերի շուկայի արդյունավետության կարևոր ցուցանիշ, որը բնութագրում է ակտիվների արագ և նվազագույն գնային կորուստներով առքուվաճառքի հնարավորությունը։ Ուսումնասիրվում են բաժնետոմսերի իրացվելիության վրա ազդող հիմնական գործոնները, այդ թվում՝ առևտրի ծավալը, գործարքների հաճախականությունը, շուկայի խորությունը, գների տատանողականությունը, տեղեկատվության հասանելիությունը և ներդրողների ակտիվությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բաժնետոմսերի եկամտաբերության և ռիսկայնության փոխկապակցվածությանը, քանի որ բարձր եկամտաբերության ձգտումը սովորաբար ուղեկցվում է ներդրումային անորոշության և հնարավոր կորուստների աճով։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել շուկայական, համակարգային, արժութային, գնաճային և ընկերություններին հատուկ ռիսկերը, ինչպես նաև դրանց գնահատման և կառավարման տարբեր մեթոդները։ Կարևորվում է պորտֆելի դիվերսիֆիկացման դերը՝ առանձին արժեթղթերի ռիսկերի ազդեցությունը նվազեցնելու և ներդրումային եկամտաբերության ավելի կայուն մակարդակ ապահովելու նպատակով։ Թեհրանի բորսայի նյութերի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տեղական կապիտալի շուկայի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ներդրողների վարքագծի միտումները, շուկայական ակտիվության մակարդակը և բաժնետոմսերի գնագոյացման վրա ազդող գործոնները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է իրացվելիության և եկամտաբերության միջև փոխհարաբերության բացահայտումը, քանի որ պակաս իրացվելի արժեթղթերը կարող են պահանջել լրացուցիչ եկամտաբերություն՝ ներդրողի կողմից ստանձնվող լրացուցիչ ռիսկի փոխհատուցման համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև տեղեկատվության թափանցիկության, կորպորատիվ կառավարման, շուկայի կարգավորման և ներդրողների պաշտպանության մեխանիզմների կատարելագործմանը՝ որպես կապիտալի շուկայի վստահության և իրացվելիության բարձրացման կարևոր պայմանների։ Հետազոտության արդյունքում կարող են առաջարկվել բաժնետոմսերի առևտրային ակտիվության խթանման, շուկայի տեղեկատվական արդյունավետության բարձրացման, ռիսկերի կառավարման կատարելագործման, ներդրումային պորտֆելների օպտիմալացման և ֆինանսական գործիքների բազմազանեցման ուղղություններ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի արժեթղթերի շուկայի արդյունավետության բարձրացման և ներդրումային միջավայրի զարգացման տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով հիմնավորել այն մեխանիզմները, որոնք կարող են միաժամանակ նպաստել բաժնետոմսերի իրացվելիության աճին, ներդրումային ռիսկերի նվազեցմանը և ներդրողների համար առավել գրավիչ ու կայուն եկամտաբերության ապահովմանը։

Philosophy

Տրամաբանության վարժությունների և գործնական առաջադրանքների շտեմարան աշխատությունը ուսումնական-մեթոդական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է տրամաբանական մտածողության զարգացումն ապահովելու համար և ներառում է բազմաբնույթ վարժություններ ու գործնական առաջադրանքներ՝ ուղղված վերլուծական կարողությունների, պատճառահետևանքային կապերի բացահայտման, դատողությունների կառուցման և խնդիրների լուծման հմտությունների ձևավորմանը, այն ընդգրկում է ինչպես դասական տրամաբանության խնդիրներ, այնպես էլ ժամանակակից կիրառական օրինակներ, որոնք օգնում են զարգացնել քննադատական մտածողություն և արագ կողմնորոշվելու ունակություն տարբեր իրավիճակներում, առաջադրանքները կառուցված են աստիճանաբար աճող բարդությամբ՝ հնարավորություն տալով սովորողին քայլ առ քայլ ամրապնդել գիտելիքները և կիրառել դրանք թե՛ ակադեմիական, թե՛ առօրյա մտածողության մեջ, միաժամանակ գիրքը կարող է օգտագործվել ինչպես ինքնուսուցման, այնպես էլ դասընթացների շրջանակում՝ որպես լրացուցիչ մարզման նյութ։

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաների իրավական կարգավիճակի և նրանց անձնական ոչ գույքային ու գույքային իրավունքների իրականացման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում երեխայի լավագույն շահերի ապահովման սկզբունքն է՝ որպես ընտանեկան, քաղաքացիական և սոցիալական պաշտպանության ոլորտներում համապատասխան իրավական հարաբերությունների կարգավորման կարևոր հիմք։ Քննվում են երեխայի անձնական ոչ գույքային իրավունքները՝ ներառյալ ընտանիքում ապրելու և դաստիարակվելու, իր ինքնությունը պահպանելու, կրթություն ստանալու, կարծիք արտահայտելու, արժանապատվության և անձնական կյանքի պաշտպանության, ինչպես նաև հարազատների հետ հարաբերությունների պահպանման հետ կապված իրավական երաշխիքները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում գույքային իրավունքներին՝ սեփականության, ժառանգության, սոցիալական վճարների և այլ օրինական գույքային շահերի պաշտպանության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում է, թե ինչ իրավական և կազմակերպական մեխանիզմներով են երեխայի իրավունքներն իրականացվում այն իրավիճակներում, երբ ծնողները բացակայում են կամ չեն կարող իրականացնել իրենց խնամքի և ներկայացուցչության պարտականությունները։ Այս համատեքստում դիտարկվում են խնամակալության և հոգաբարձության, որդեգրման, խնամատար ընտանիքի և երեխաների պաշտպանության այլ ձևերի իրավական առանձնահատկությունները՝ ուշադրություն դարձնելով երեխայի իրավունքների շարունակականության և արդյունավետ ներկայացուցչության ապահովմանը։ Կարևորվում է պետական և տեղական իրավասու մարմինների, սոցիալական ծառայությունների, դատարանների և այլ հաստատությունների դերաբաշխումը, ինչպես նաև նրանց համագործակցությունը երեխայի իրավական շահերի պաշտպանության գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև երեխային պատկանող գույքի կառավարման, պահպանման և տնօրինման նկատմամբ վերահսկողության խնդիրները՝ հնարավոր չարաշահումներից նրա շահերը պաշտպանելու տեսանկյունից։ Առանձին ուղղություն է ազգային իրավակարգավորման և երեխաների իրավունքների պաշտպանության միջազգային սկզբունքների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Իրավական նորմերի հետ մեկտեղ կարևորվում է դրանց գործնական կիրառումը, քանի որ իրավունքների պաշտոնական ամրագրումը ինքնին բավարար չէ դրանց լիարժեք իրականացման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ընտանեկան, քաղաքացիական և սոցիալական իրավունքի մոտեցումները՝ բացահայտելու առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաների իրավունքների պաշտպանության համակարգի առանձնահատկությունները, կիրառական խնդիրները և իրավական երաշխիքների արդյունավետ իրականացման հիմնական ուղղությունները։