Ֆինանսատնտեսական գործունեության արդյունքների գնահատումը և դրանց բարելավման ուղիները (ՀՀ առևտրային բանկերի օրինակով)

History

Մոսկվա-ում և Սանկտ Պետերբուրգ-ում ձևավորված հայկական համայնքները պատմականորեն հանդիսացել են ռուսական կայսրության և հետագայում նաև խորհրդային տարածքում ամենաակտիվ և կազմակերպված սփյուռքային կենտրոններից։ Այս համայնքների ձևավորումը կապված էր տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած միգրացիոն հոսքերի հետ՝ առևտրական, կրթական և քաղաքական պատճառներով, ինչի արդյունքում հայերը հաստատվել են խոշոր քաղաքներում և աստիճանաբար ձևավորել են մշակութային, եկեղեցական և հասարակական կառույցներ։ Հայկական համայնքները հատկապես աչքի են ընկել առևտրի, արդյունաբերության, գիտության և արվեստի ոլորտներում իրենց ակտիվ մասնակցությամբ՝ պահպանելով ազգային ինքնությունը լեզվի, դպրոցի, եկեղեցու և մշակութային կազմակերպությունների միջոցով։ Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում գործել են հայկական եկեղեցիներ, դպրոցներ և բարեգործական միություններ, որոնք նպաստել են համայնքային համախմբմանը և ազգային մշակույթի պահպանմանը՝ միաժամանակ ապահովելով ինտեգրում տեղական հասարակության մեջ։ Ժամանակի ընթացքում այդ համայնքները դարձել են նաև ինտելեկտուալ և ստեղծագործական կենտրոններ, որտեղ ձևավորվել են հայտնի գիտնականներ, արվեստագետներ և հասարակական գործիչներ, որոնք զգալի ներդրում են ունեցել ինչպես ռուսական, այնպես էլ հայկական մշակութային կյանքում։

Other Subjects

Նյութը նվիրված է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության համատեքստում Արդարադատության միջազգային դատարանում ընթացող դատական գործընթացի եզրափակիչ փուլին և կողմերի վերջին բանավոր լսումներին։ Ուսումնասիրության կենտրոնում միջազգային դատական ատյանի առջև Հայաստանի և Ադրբեջանի ներկայացրած իրավական դիրքորոշումներն են, կողմերի փաստարկները և այն իրավական հարցերը, որոնք կապված են հակամարտության ընթացքում մարդու իրավունքների, խտրականության, միջազգային պարտավորությունների և համապատասխան միջազգային կոնվենցիաների կիրառման հետ։ Նյութը հնարավորություն է տալիս հասկանալու միջազգային դատարանի վարույթի կառուցվածքը, կողմերի գրավոր և բանավոր ներկայացումների նշանակությունը, ապացույցների և իրավական փաստարկների գնահատման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև եզրափակիչ լսումների դերը դատարանի հետագա որոշման կայացման գործընթացում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի և Ադրբեջանի փոխադարձ մեղադրանքներին ու դրանց իրավական հիմնավորումներին, ինչպես նաև այն հարցին, թե ինչպես են կողմերը փորձում իրենց քաղաքական և պատմական դիրքորոշումները ներկայացնել միջազգային իրավունքի շրջանակում։ Նյութը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ միջազգային դատական գործընթացը դիտարկվում է ոչ միայն որպես իրավական վեճի լուծման մեխանիզմ, այլև որպես Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև երկարատև հակամարտության միջազգային իրավական գնահատման կարևոր հարթակ։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել միջազգային դատարանի իրավասության, դատավարական ընթացակարգերի, միջազգային պայմանագրերից բխող պարտավորությունների և պետությունների պատասխանատվության վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս հետևելու տարածաշրջանային հակամարտությունների կարգավորման գործում միջազգային իրավական մեխանիզմների կիրառությանը և դրանց հնարավոր հետևանքներին Հայաստանի ու Ադրբեջանի հարաբերությունների համար։ Նյութը կարող է հետաքրքրել միջազգային իրավունքի մասնագետներին, իրավաբաններին, դիվանագետներին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների և տարածաշրջանային անվտանգության հետազոտողներին, լրագրողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում պարբերական հիվանդության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ներառելով դրա ժառանգման բնույթի, էթիոպաթոգենեզի, կլինիկական դրսևորումների դասակարգման և հիվանդության ընթացքի մոդելավորման հարցերը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է հիվանդության առաջացման և զարգացման մեխանիզմների առավել ամբողջական բացահայտումը՝ հաշվի առնելով ժառանգական նախատրամադրվածությունը, կլինիկական բազմազանությունը և տարբեր գործոնների փոխազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարբերական հիվանդության ժառանգման օրինաչափություններին և այն գենետիկական առանձնահատկություններին, որոնք կարող են պայմանավորել հիվանդության նկատմամբ նախատրամադրվածությունը և դրա կլինիկական արտահայտման տարբեր ձևերը։ Աշխատության մեջ քննարկվում է նաև հիվանդության էթիոպաթոգենեզի հայեցակարգը՝ վերլուծելով այն կենսաբանական և պաթոֆիզիոլոգիական գործընթացները, որոնք կարող են ընկած լինել կրկնվող բորբոքային նոպաների զարգացման հիմքում։ Կլինիկական նյութի համակարգված ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել հիվանդության տարբեր ձևերը, դասակարգել դրա դրսևորումները և գնահատել ընթացքի առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով նոպաների հաճախականությունը, տևողությունը, ախտանշանների բնույթը և հիվանդության հնարավոր բարդությունները։ Առանձին ուղղություն է կազմում կլինիկական ընթացքի մոդելավորումը, որի նպատակն է հիվանդության զարգացման տարբեր սցենարների բացահայտումը, կլինիկական տվյալների համակարգումը և հիվանդության ընթացքի կանխատեսման հնարավորությունների ընդլայնումը։ Նման մոտեցումը կարող է նպաստել հիվանդների խմբավորման, ռիսկի գնահատման և բժշկական հսկողության առավել նպատակային կազմակերպման կատարելագործմանը։ Հայաստանի պայմաններում հիվանդության ուսումնասիրությունը առանձնահատուկ նշանակություն ունի՝ հաշվի առնելով դրա տարածվածությունը հայ բնակչության շրջանում և խնդրի բժշկագենետիկական ու հանրային առողջապահական կարևորությունը։ Աշխատությունը միավորում է բժշկագենետիկական, կլինիկական և պաթոֆիզիոլոգիական մոտեցումները՝ ստեղծելով հիվանդության մասին ամբողջական պատկեր և ընդգծելով վաղ ախտորոշման, շարունակական հսկողության ու անհատականացված մոտեցումների կարևորությունը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել բժիշկներին, ռևմատոլոգներին, գենետիկներին, մանկաբույժներին, ներքին բժշկության մասնագետներին, բժշկագիտության հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և բժշկական բուհերի ուսանողներին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պետական և համայնքային բյուջեների ձևավորման ու կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ պետական ֆինանսների կառավարման և տեղական ինքնակառավարման համակարգի համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել բյուջետային համակարգի արդյունավետության վրա ազդող տնտեսական, ֆինանսական, իրավական և կառավարչական գործոնները, ուսումնասիրել եկամուտների ձևավորման և ծախսերի պլանավորման մեխանիզմները, ինչպես նաև ներկայացնել դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել պետական բյուջեի եկամուտների հիմնական աղբյուրները, հարկային և ոչ հարկային մուտքերը, պետական ծախսերի կառուցվածքը, բյուջետային պլանավորման սկզբունքներն ու միջբյուջետային հարաբերությունների կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համայնքային բյուջեներին, դրանց սեփական եկամուտների ձևավորմանը, պետական բյուջեից տրամադրվող ֆինանսական միջոցներին և համայնքների ֆինանսական ինքնուրույնության մակարդակին։ Կարևոր ուղղություն է պետական և համայնքային բյուջեների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ արդյունավետ միջբյուջետային հարաբերությունները կարևոր պայման են տարածքային զարգացման և հանրային ծառայությունների համաչափ մատուցման համար։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ ֆինանսական համահարթեցման, դոտացիաների և այլ փոխանցումների մեխանիզմներին՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը համայնքների եկամտային հնարավորությունների և ծախսային պարտավորությունների հավասարակշռության վրա։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել նաև բյուջետային պլանավորման և կատարման ընթացքում առաջացող խնդիրները՝ եկամուտների կանխատեսման անորոշությունը, ծախսերի արդյունավետության ցածր մակարդակը, ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակությունը և բյուջետային միջոցների նպատակային օգտագործման վերահսկողության հարցերը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բյուջետային գործընթացի թափանցիկությանը, հաշվետվողականությանը և հանրային մասնակցությանը, քանի որ դրանց զարգացումը կարող է բարձրացնել պետական և համայնքային ֆինանսների նկատմամբ հասարակական վստահությունը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև արդյունքահեն բյուջետավորման, միջնաժամկետ ծախսերի պլանավորման և թվային կառավարման գործիքների կիրառման հնարավորությունները։ Համայնքային մակարդակում կարևոր է նաև սեփական եկամուտների ավելացման, տեղական հարկային բազայի ընդլայնման և համայնքային ակտիվների արդյունավետ օգտագործման խնդիրների ուսումնասիրությունը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր համայնքների ֆինանսական ցուցանիշների համեմատական վերլուծություն՝ բացահայտելու տարածքային անհավասարությունների պատճառները և ֆինանսական կայունության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել բյուջետային ռեսուրսների ավելի արդյունավետ բաշխմանը, պետական և համայնքային ֆինանսների կառավարման կատարելագործմանը, համայնքների ֆինանսական ինքնուրույնության ամրապնդմանը և հանրային ծախսերի արդյունավետության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, պետական և համայնքային կառավարման մասնագետներին, տեղական ինքնակառավարման մարմիններին, բյուջետային քաղաքականություն մշակողներին, հետազոտողներին և հանրային ֆինանսների ոլորտով հետաքրքրվող ուսանողներին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է ներդրումային քաղաքականության ժամանակակից տեսական հիմքերի, դրա ձևավորման սկզբունքների և տնտեսական զարգացման գործընթացներում ունեցած նշանակության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական համակարգի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում ներդրումների տնտեսական էությունը, ներդրումային գործունեության խթանման մեխանիզմները, պետության և մասնավոր հատվածի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև ներդրումային միջավայրի ձևավորման հիմնական գործոններն են։ Քննության են առնվում ներդրումային քաղաքականության վերաբերյալ տնտեսական տարբեր մոտեցումներ, կապիտալի կուտակման և տեղաբաշխման օրինաչափությունները, ներդրումային պահանջարկի ձևավորումը և ներդրումների ազդեցությունը տնտեսական աճի, արտադրողականության, զբաղվածության ու տնտեսության կառուցվածքային փոփոխությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ներդրումային միջավայրի որակի վրա ազդող մակրոտնտեսական, ինստիտուցիոնալ, իրավական և ֆինանսական գործոններին, ինչպես նաև ներդրումային ռիսկերի և սպասվող եկամտաբերության փոխհարաբերությանը։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել ներքին և օտարերկրյա ներդրումների դերի համեմատական վերլուծություն, ուղղակի և պորտֆելային ներդրումների առանձնահատկությունների ուսումնասիրություն, ինչպես նաև տնտեսության տարբեր ոլորտներ ֆինանսական ռեսուրսների ուղղորդման արդյունավետության գնահատման տեսական խնդիրներ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պետական ներդրումային քաղաքականության գործիքների ուսումնասիրությունը՝ հարկային և ֆինանսական խթաններից մինչև ենթակառուցվածքների զարգացում, պետական ներդրումային ծրագրեր և մասնավոր հատվածի հետ համագործակցության մեխանիզմներ։ Հայաստանի օրինակով ներդրումային գործընթացները դիտարկվում են փոքր բաց տնտեսությանը բնորոշ հնարավորությունների և սահմանափակումների, կապիտալի ներգրավման, տնտեսական մրցունակության և երկարաժամկետ զարգացման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև ներդրումային քաղաքականության կանխատեսելիությունը, իրավական ու ինստիտուցիոնալ միջավայրի կայունությունը և ներդրումային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ներդրումների տեսության, մակրոտնտեսագիտության, ֆինանսների և տնտեսական քաղաքականության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով համակարգել ներդրումային քաղաքականության արդի տեսական հիմնախնդիրները և բացահայտել դրանց նշանակությունը Հայաստանի տնտեսության զարգացման ու կառուցվածքային վերափոխումների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է մասնագիտական նպատակներով անգլերենի ուսուցման ընթացքում սովորողների հնչարտաբերական իրազեկության ձևավորման և զարգացման տեսական ու մեթոդական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում օտար լեզվով արդյունավետ մասնագիտական հաղորդակցության համար անհրաժեշտ արտասանական կարողությունների զարգացումն է՝ հնչյունների ճիշտ տարբերակման և արտաբերման, բառային շեշտի, նախադասության ռիթմի, հնչերանգի և կապակցված խոսքի առանձնահատկությունների գիտակցված յուրացման միջոցով։ Հնչարտաբերական իրազեկությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես առանձին հնչյունների ճիշտ արտասանելու կարողություն, այլև որպես սովորողի՝ խոսքի հնչյունական կառուցվածքը նկատելու, վերլուծելու, սեփական արտասանությունը վերահսկելու և հաղորդակցական իրավիճակին համապատասխանեցնելու ունակություն։ Մասնագիտական անգլերենի դասընթացում այն առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ սովորողները պետք է կարողանան հասկանալի և վստահ հաղորդակցվել մասնագիտական քննարկումների, ներկայացումների, հանդիպումների և այլ մասնագիտական իրավիճակների ընթացքում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել սովորողների մայրենի լեզվի հնչյունական համակարգի հնարավոր ազդեցությունները անգլերենի արտասանության վրա, առավել հաճախ հանդիպող դժվարությունները և դրանց հաղթահարմանն ուղղված մանկավարժական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել լսողական տարբերակման և արտասանական կարողությունների փոխկապակցված զարգացմանը, քանի որ խոսքային հնչյունների և հնչերանգային օրինաչափությունների ճանաչումը նպաստում է դրանց ավելի գիտակցված վերարտադրմանը։ Կարևորվում է մասնագիտական բառապաշարի արտասանության յուրացումը՝ ներառելով տերմինների շեշտադրությունը և մասնագիտական խոսքում դրանց բնական կիրառումը։ Ուսումնասիրության առանձին ուղղություն կարող է լինել ձայնագրությունների, թվային ուսումնական միջոցների, ինքնագնահատման և հետադարձ կապի կիրառումը՝ սովորողներին հնարավորություն տալով լսել, համեմատել և աստիճանաբար կատարելագործել սեփական խոսքը։ Միաժամանակ առաջնային նպատակ կարող է համարվել ոչ թե որևէ կոնկրետ լեզվակրի արտասանության ամբողջական ընդօրինակումը, այլ խոսքի հասկանալիությունը և հաղորդակցական արդյունավետությունը միջազգային մասնագիտական միջավայրում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի, կիրառական լեզվաբանության, հնչյունաբանության և մասնագիտական նպատակներով անգլերենի ուսուցման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով հիմնավորել սովորողների հնչարտաբերական իրազեկության հետևողական զարգացման արդյունավետ մեթոդական համակարգը։