Формирование системы экстренного расселения

Agriculture

Տեղեկատվական մատենագիտական ցուցակը նվիրված է գյուղատնտեսության բնագավառում նոր գյուտերի, հեղինակային վկայագրերի և արտոնագրերի վերաբերյալ տեղեկությունների համակարգված ներկայացմանը։ Հրատարակության հիմնական նպատակն է գյուղատնտեսական գիտության, տեխնիկայի և արտադրության մասնագետներին ծանոթացնել նորարարական մշակումներին, տեխնիկական լուծումներին և գյուտարարական գործունեության արդյունքներին։ Ներկայացվող տեղեկատվությունը կարող է ընդգրկել գյուղատնտեսական մեքենաշինության, հողագործության, բուսաբուծության, անասնապահության, ոռոգման, հողերի մշակման, բերքահավաքի, գյուղատնտեսական արտադրանքի պահպանման և վերամշակման ոլորտներին վերաբերող գյուտեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր տեխնոլոգիական լուծումների գործնական նշանակությանը, արտադրական գործընթացների մեքենայացման և ավտոմատացման հնարավորություններին, ինչպես նաև գյուղատնտեսական աշխատանքների արդյունավետության բարձրացմանը նպաստող տեխնիկական նորամուծություններին։ Ցուցակում կարող են ներկայացվել գյուտերի անվանումները, հեղինակների տվյալները, հեղինակային վկայագրերի և արտոնագրերի համարները, դասակարգման ցուցիչները և համապատասխան փաստաթղթերի մատենագիտական նկարագրությունները։ Կարևորվում են արտոնագրային տեղեկատվության հավաքագրման, թեմատիկ դասակարգման, որոնման և մասնագիտական օգտագործման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գյուտարարական գործունեության արդյունքների տարածման, տեխնիկական նորարարությունների վերաբերյալ տեղեկատվության հասանելիության և գիտատեխնիկական առաջընթացի խթանման նշանակությանը։ Պարբերաբար հրապարակվող նման տեղեկատուները հնարավորություն են տալիս հետևելու գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների զարգացման ուղղություններին, ուսումնասիրելու առկա տեխնիկական լուծումները և բացահայտելու հետագա հետազոտությունների ու կատարելագործումների հնարավորությունները։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի արտոնագրային փաստաթղթերի հաշվառման, գյուղատնտեսական նորարարությունների տեղեկատվական ապահովման և գիտական հետազոտությունների արդյունքների գործնական կիրառության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական ճարտարագետների, ագրոնոմների, գյուտարարների, գիտահետազոտական կազմակերպությունների աշխատակիցների, արտոնագրային տեղեկատվության մասնագետների, գրադարանավարների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է գիտական իմացության հիմնական մեթոդների կիրառման մանկավարժական և մեթոդական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը ֆիզիկայի ուսուցման գործընթացում։ Հետազոտության կենտրոնում սովորողների գիտական մտածողության, հետազոտական կարողությունների և ֆիզիկական երևույթները պատճառահետևանքային կապերով ընկալելու հմտությունների ձևավորումն է։ Ֆիզիկայի ուսուցումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պատրաստի տեսական գիտելիքների փոխանցման գործընթաց, այլև որպես գիտական ճանաչողության տրամաբանությանը ծանոթանալու և այն ուսումնական գործունեության մեջ գործնականորեն կիրառելու հնարավորություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դիտման, փորձի, համեմատության, չափման, վերլուծության, համադրման, վերացարկման, ընդհանրացման, մոդելավորման, վարկածի առաջադրման և ստուգման մեթոդներին։ Դրանց նպատակային կիրառումը կարող է օգնել սովորողներին հասկանալու, թե ինչպես են փորձնական տվյալներից ձևավորվում գիտական եզրահանգումներ, ինչպես են կառուցվում ֆիզիկական մոդելները և ինչպիսի կապ գոյություն ունի տեսական դրույթների ու փորձարարական փաստերի միջև։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել խնդրային ուսուցման, ֆիզիկական փորձերի, լաբորատոր աշխատանքների, ցուցադրական փորձերի և հետազոտական առաջադրանքների հնարավորությունները՝ գիտական մեթոդների յուրացումը կազմակերպելու տեսանկյունից։ Կարևորվում է սովորողի ակտիվ մասնակցությունը ճանաչողական գործընթացին, երբ նա ոչ միայն վերարտադրում է արդեն հայտնի գիտելիքը, այլև ձևակերպում է խնդիր, առաջարկում հնարավոր բացատրություններ, համադրում տվյալները և հիմնավորում ստացված եզրակացությունները։ Առանձին ուղղություն է մոդելավորման դերի ուսումնասիրությունը, քանի որ ֆիզիկական իրականության բազմաթիվ երևույթների բացատրությունը հիմնվում է իդեալականացված համակարգերի և մաթեմատիկական նկարագրությունների վրա։ Կարող է քննության առնվել նաև ուսուցչի դերը հետազոտական գործունեության կազմակերպման մեջ՝ որպես սովորողների ինքնուրույն մտածողությունն ուղղորդող և գիտական դատողության մշակույթ ձևավորող գործոն։ Գիտական իմացության մեթոդների համակարգված կիրառումը նպաստում է նաև քննադատական մտածողության զարգացմանը՝ սովորեցնելով տարբերակել ենթադրությունը, փորձարարական փաստը, մոդելը և տեսական եզրահանգումը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ֆիզիկայի դասավանդման մեթոդիկայի, մանկավարժության, գիտության մեթոդաբանության և հետազոտական ուսուցման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ֆիզիկայի դասավանդումը դարձնել գիտելիքի ակտիվ բացահայտման և գիտական մտածողության ձևավորման գործընթաց։

Literature

Աշխատանքը նվիրված է Վլադիմիր Մայակովսկու դրամատուրգիայում առասպելաբանական մոտիվների, կերպարների և սյուժետային կառուցվածքների վերարտադրության ու ստեղծագործական վերաիմաստավորման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպես է հեղինակը ավանդական առասպելական և կրոնական պատկերաշարը վերափոխում ժամանակակից հասարակական, քաղաքական և գեղարվեստական խնդիրների արտահայտման միջոցի։ Մայակովսկու դրամատուրգիայում առասպելաբանական նյութը սովորաբար չի պահպանվում իր սկզբնական իմաստով․ այն ենթարկվում է պարոդիկ, գրոտեսկային և երգիծական վերամշակման՝ ձեռք բերելով նոր գաղափարական նշանակություն։ Այդ առանձնահատկությունը հատկապես ակնհայտ է «Միստերիա-բուֆֆ» ստեղծագործության մեջ, որտեղ համաշխարհային ջրհեղեղի, տապանի, դրախտի, դժոխքի և ավետյաց երկրի մասին աստվածաշնչյան պատկերները վերածվում են հեղափոխական իրականության գեղարվեստական արտահայտման ձևերի։ Գրականագիտական աղբյուրները նշում են, որ այդ առասպելական շրջանակը Մայակովսկու մոտ ծառայում է ոչ թե ժամանակակից իրադարձությունները հնագույն կերպարներով պարզապես «զարդարելուն», այլ դրանց սուր քաղաքական և երգիծական վերաիմաստավորմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել առասպելաբանական սյուժեների կառուցվածքային փոխակերպումները, հնագույն կերպարների նոր գործառույթները, սրբազան և առօրյա պատկերների բախումը, ինչպես նաև առասպելի ու ժամանակակից իրականության միջև ստեղծվող հակադրությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակի կողմից առասպելական բարձր ոճի և ժողովրդական, խոսակցական ու երգիծական լեզվի միավորմանը, որի շնորհիվ ավանդական սյուժեները ստանում են նոր, հաճախ ծայրահեղ հեգնական նշանակություն։ Մայակովսկու դրամատուրգիական մեթոդի կարևոր առանձնահատկություններից է նաև ժողովրդական թատրոնի, ֆարսի, բալագանի և կատակերգական ներկայացման տարրերի օգտագործումը, որոնք նպաստում են առասպելական նյութի ապամոնումենտալացմանն ու դրա հասանելիությանը լայն հանդիսատեսի համար։ Այս համատեքստում առասպելը հանդես է գալիս որպես մշակութային հիշողության նյութ, որը կարող է վերակազմավորվել՝ նոր գաղափարների, պատմական իրադարձությունների և հասարակական հակասությունների մեկնաբանման նպատակով։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել նաև հեղինակի դրամատուրգիայի բեմական բնույթը՝ հաշվի առնելով տեսողական գրոտեսկը, պայմանական տարածությունները, կերպարների ընդհանրացված բնույթը և հանդիսատեսի հետ անմիջական հաղորդակցության ձգտումը։ Մայակովսկին ինքն է «Միստերիա-բուֆֆ»-ը բնութագրել որպես իր ժամանակաշրջանի հերոսական, էպիկական և երգիծական պատկերում, ինչը կարևոր է նրա առասպելաբանական կառուցումների ըմբռնման համար։ Արդյունքում աշխատանքը ցույց է տալիս, որ առասպելաբանական նյութի կիրառումը Մայակովսկու դրամատուրգիայում ոչ թե անցյալի պարզ կրկնություն է, այլ ստեղծագործական վերակառուցման գործընթաց, որի միջոցով հնագույն սյուժեներն ու պատկերները ներառվում են նոր պատմական և գեղագիտական համատեքստում։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հեղինակի դրամատուրգիայի գաղափարական բազմաշերտությունը, նրա երգիծական մտածողության առանձնահատկությունները և ավանդույթի ու նորարարության փոխհարաբերությունը։

History

Աշխատությունը նվիրված է Էջմիածնի հայրապետական աթոռի և ռուսական պետական իշխանությունների միջև հարաբերությունների սկզբնական շրջանի պատմական ուսումնասիրությանը՝ լուսաբանելով դրանց ձևավորման քաղաքական, եկեղեցական և դիվանագիտական նախադրյալները։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն պատմական պայմանների վրա, որոնցում Հայոց եկեղեցու բարձրագույն հոգևոր իշխանությունը սկսեց կապեր հաստատել Ռուսաստանի հետ՝ տարածաշրջանում տեղի ունեցող քաղաքական փոփոխությունների և հայ բնակչության անվտանգության ու եկեղեցական շահերի պաշտպանության խնդիրների համատեքստում։ Քննության են առնվում Էջմիածնի կաթողիկոսների, հոգևորականների և հայ հասարակական շրջանակների նախաձեռնությունները, ռուսական իշխանություններին ուղղված դիմումները, նամակագրությունը և տարբեր ներկայացուցիչների միջոցով իրականացվող բանակցությունները։ Այս հարաբերությունները դիտարկվում են Հարավային Կովկասում և հարակից տարածքներում Ռուսաստանի քաղաքական ազդեցության աստիճանական ընդլայնման, ինչպես նաև Օսմանյան և Պարսկական տերությունների հետ նրա հարաբերությունների ընդհանուր համապատկերում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այն շարժառիթներին, որոնք հայկական եկեղեցական շրջանակներին դրդում էին Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների զարգացմանը։ Դրանց թվում կարևորվում էին քրիստոնյա բնակչության պաշտպանության ակնկալիքները, եկեղեցական հաստատությունների իրավունքների ու ունեցվածքի պահպանման հարցերը, քաղաքական անկայունության պայմաններում անվտանգության ապահովման ձգտումները և արտաքին հովանավորություն ձեռք բերելու հնարավորությունները։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են ռուսական կառավարության շահերն ու նպատակները՝ պարզելու, թե հայկական եկեղեցական կառույցների հետ կապերը ինչ նշանակություն կարող էին ունենալ Ռուսաստանի կովկասյան և արևելյան քաղաքականության համար։ Էջմիածնի հայրապետական աթոռը ներկայացվում է ոչ միայն որպես հոգևոր կենտրոն, այլև որպես հայկական հասարակության կազմակերպման և արտաքին կապերի հաստատման կարևոր հաստատություն, որն իր հեղինակության շնորհիվ կարող էր մասնակցել քաղաքական ու դիվանագիտական գործընթացներին։ Քննության են առնվում եկեղեցական դիվանագիտության առանձնահատկությունները, պատվիրակությունների գործունեությունը, պաշտոնական և ոչ պաշտոնական հաղորդակցության ձևերը, ինչպես նաև տարբեր միջնորդների դերը հայ-ռուսական կապերի հաստատման գործում։ Հատուկ նշանակություն է տրվում նամակագրական և վավերագրական նյութերին, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է բացահայտել կողմերի ակնկալիքները, քաղաքական հաշվարկները և հարաբերությունների զարգացման կոնկրետ փուլերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևել, թե ինչպես սկզբնական առանձին շփումները ժամանակի ընթացքում վերածվեցին ավելի համակարգված հարաբերությունների և ստեղծեցին հետագա քաղաքական ու եկեղեցական համագործակցության նախադրյալներ։ Կարևորվում է նաև կրոնական գործոնի նշանակությունը, սակայն հայ-ռուսական կապերը չեն սահմանափակվում միայն քրիստոնեական ընդհանրությամբ։ Դրանք դիտարկվում են քաղաքական շահերի, տարածաշրջանային մրցակցության, առևտրական կապերի և հայկական համայնքների սոցիալական ու իրավական դրության հետ փոխկապակցված։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե տարբեր պատմական իրավիճակներում որքանով էին համընկնում կամ տարբերվում Էջմիածնի և ռուսական պետական իշխանությունների նպատակները։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հարաբերությունների պատմությունը ներկայացնել ոչ թե որպես միակողմանի գործընթաց, այլ որպես տարբեր շահեր ունեցող կողմերի փոխգործակցություն։ Աշխատության աղբյուրագիտական արժեքը պայմանավորված է նաև պաշտոնական գրագրության, եկեղեցական փաստաթղթերի, դիվանագիտական հաղորդագրությունների և ժամանակաշրջանի այլ վավերագրերի օգտագործման հնարավորությամբ, որոնք տեղեկություններ են հաղորդում ինչպես քաղաքական իրադարձությունների, այնպես էլ Հայոց եկեղեցու արտաքին գործունեության մասին։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հետագա հայ-ռուսական հարաբերությունների պատմական հիմքերը հասկանալու համար, քանի որ սկզբնական կապերի ընթացքում ձևավորված քաղաքական պատկերացումները, հաղորդակցության ուղիները և փոխադարձ ակնկալիքները հետագայում ազդեցություն ունեցան տարածաշրջանում տեղի ունեցող զարգացումների վրա։ Միաժամանակ նյութը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Էջմիածնի հայրապետական աթոռի քաղաքական և հասարակական դերակատարության, Հայոց եկեղեցու արտաքին հարաբերությունների և Ռուսաստանի հարավկովկասյան քաղաքականության ձևավորման մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, Հայոց եկեղեցու պատմության, հայ-ռուսական հարաբերությունների, Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության, Կովկասի պատմության և պատմական դիվանագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, պատմաբանների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Other Subjects

Գիրքը «Մելիորատիվ մեքենաներ: Ուսումնական ձեռնարկ»՝ Մելքոնյան Ա.Հ.-ի, ներկայացնում է մելիորատիվ համակարգերում օգտագործվող մեքենաների կառուցվածքը, գործելակերպը և շահագործման սկզբունքները։ Այն մանրամասն նկարագրում է, թե ինչպես ջրային մելիորացիոն և հողերի բարելավման նպատակով կիրառվող տեխնիկան աշխատում է և ինչպես ճիշտ կազմակերպել դրանց սպասարկումը ու շահագործումը։ Հիմնական թեմաները ներառում են՝ Մելիորատիվ մեքենաների տեսակներ և կառուցվածք – պոմպեր, ոռոգման և հողմշակման սարքեր, հիդրավլիկ համակարգեր։ Գործելակերպ և սպասարկում – շահագործման կանոններ, խափանումների կանխարգելում, անվտանգության միջոցառումներ։ Գործնական կիրառություններ – հողերի ջրային և ջերմային մելիորացիա, ցանքատարածությունների բարելավում, ջրօգտագործման օպտիմալացում։ Գիրքը նախատեսված է գյուղատնտեսության, մելիորացիայի և տեխնիկական մասնագետների ու ուսանողների համար, ովքեր ցանկանում են համապարփակ պատկերացում ունենալ մելիորատիվ տեխնիկայի տեսական և գործնական կողմերից:

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է Շուշիի քաղաքային միջավայրի պատմական ձևավորման, տարածական կառուցվածքի զարգացման և ճարտարապետական ժառանգության վերականգնման տեսական ու նախագծային հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պատմական քաղաքի հատակագծային կառուցվածքի, փողոցային ցանցի, բնակելի թաղամասերի, հասարակական տարածքների, առանձին շենքերի և քաղաքային համայնապատկերի փոխկապակցվածությունն է։ Քաղաքաշինական զարգացումը դիտարկվում է պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված կառուցվածքային շերտերի համատեքստում՝ նպատակ ունենալով բացահայտել այն հատկանիշները, որոնք պայմանավորել են քաղաքի տարածական կազմակերպումն ու ճարտարապետական կերպարը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պատմական կառուցապատման և նոր քաղաքաշինական միջամտությունների հարաբերակցությանը, քանի որ պատմամշակութային միջավայր ունեցող բնակավայրերում զարգացման ծրագրերը պահանջում են ժառանգության պահպանման և ժամանակակից քաղաքային պահանջների միջև հավասարակշռված մոտեցում։ Ռեաբիլիտացիան դիտարկվում է որպես համալիր գործընթաց, որը կարող է ներառել պատմական քաղաքային հյուսվածքի պահպանությունը, վնասված կամ փոփոխված տարածքների վերականգնման սկզբունքների մշակումը, հանրային տարածքների բարեկարգումը և ենթակառուցվածքների արդիականացման հնարավորությունների գնահատումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել պատմական քարտեզները, հատակագծերը, ճարտարապետական փաստագրությունը և քաղաքաշինական այլ աղբյուրներ՝ քաղաքի կառուցվածքային փոփոխությունները և զարգացման հիմնական փուլերը վերականգնելու նպատակով։ Կարևորվում է նաև առանձին հուշարձանների պահպանությունը քաղաքի ամբողջական միջավայրից չառանձնացնելու սկզբունքը, քանի որ պատմական քաղաքի արժեքը ձևավորվում է ոչ միայն առանձին շինություններով, այլև դրանց փոխադարձ կապերով, փողոցների ու հրապարակների կառուցվածքով և ընդհանուր տարածական կազմակերպմամբ։ Առանձին ուղղություն է պատմական միջավայրի պահպանման, ժամանակակից գործառույթների ինտեգրման և կայուն քաղաքային զարգացման սկզբունքների համադրումը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ռեաբիլիտացիան դիտարկել ոչ միայն որպես ֆիզիկական վերականգնում, այլև որպես պատմական միջավայրի շարունակականության և քաղաքային տարածքի կենսունակության պահպանման խնդիր։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քաղաքաշինության պատմության, ճարտարապետության, պատմամշակութային ժառանգության պահպանության և քաղաքային վերականգնման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել պատմական քաղաքային միջավայրի ուսումնասիրման և վերականգնման գիտականորեն հիմնավորված սկզբունքներ։