Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Նոր գրքեր: Տեխնիկա: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги: Техника (1983, Январь, №1)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական համառոտ ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և մասնագետների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրականության հոսքում։ Այն ընդգրկում է ինժեներական գիտությունների տարբեր ճյուղերին՝ մեքենաշինությանը, էլեկտրոնիկային, ավտոմատացմանը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին, էներգետիկային, շինարարությանը և այլ կիրառական ոլորտներին վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով գիտատեխնիկական առաջընթացի արդի միտումները և նորագույն հետազոտությունների ուղղությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության ճշգրտությունն ու համակարգված ներկայացումը, և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք գիտական ու մասնագիտական գործունեության համար՝ հնարավորություն տալով արագ գտնել անհրաժեշտ գրականություն, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառել այն ուսումնական կամ հետազոտական նպատակներով։
Updated: 2026-08-21Literature
Ջորջ Բայրոն
Ջորջ Բայրոնը (1788–1824) հանդիսանում է անգլիական ռոմանտիկության շրջանում ամենանշանավոր բանաստեղծներից մեկը, որի ստեղծագործություններում արտացոլված են ազատության, անձնական զգացմունքների, հայրենասիրության և անհատի ներսի հակասությունների թեմաները։ Նրա բանաստեղծությունները համարվում են ռոմանտիզմի դասական օրինակներ՝ հարուստ պատկերներով, վառ զգացմունքներով և սիմվոլիզմի տարրերով։ Բայրոնի ստեղծագործություններում հաճախ հանդիպում են խորը հոգեբանական վերլուծություններ, հերոսի ներքին պայքար և անհատի պայքարը հասարակության ու ճակատագրի դեմ։ Նրա հայտնի Werke-ներից են «Չայլդ Հարոլդի ճամփորդությունները», «Դոն Ժուան», որտեղ արտացոլված են ազատության և անձնական ընտրության հարցերը, խստորեն քննադատվում են հասարակական նորմերը և ներկայացվում մարդու ներքին զգացմունքների բարդությունը։ Ջորջ Բայրոնը նաև համարվում է քաղաքական ակտիվիստ և ազատամարտիկ, ինչը արտահայտված է նրա ստեղծագործություններում՝ պայքար ու ազգային ազատագրություն քարոզող թեմաներով, մասնավորապես Հունաստանի անկախության պայքարի մեջ։ Նրա բանաստեղծական ոճը վառ, դինամիկ և մելանխոլիկ է, որն առանձնացնում է նրան ռոմանտիկության այլ ներկայացուցիչներից։ Բայրոնի ստեղծագործությունները այսօր էլ մեծ ազդեցություն ունեն գրականության, մշակույթի և գաղափարական մտածողության վրա, քանի որ դրանք ուսումնասիրում են մարդու հոգին, ազատության գաղափարը և մարդկային կյանքի հակասությունները։
Updated: 2026-09-20Biology
Сравнительное изучение свободнорадикального окисления липидов в филогенетическом ряду позвоночных
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ողնաշարավոր կենդանիների ֆիլոգենետիկ շարքում լիպիդների ազատ ռադիկալային օքսիդացման գործընթացների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է տարբեր էվոլյուցիոն խմբերի ներկայացուցիչների օրգանիզմներում լիպիդների օքսիդացման առանձնահատկությունների բացահայտումը և դրանց հնարավոր կապի գնահատումը կենդանիների ֆիլոգենետիկ դիրքի, նյութափոխանակության և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների հետ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ազատ ռադիկալների առաջացման և փոխակերպման գործընթացները, լիպիդային օքսիդացման ինտենսիվությունը, դրա հնարավոր կարգավորման մեխանիզմները և օքսիդատիվ գործընթացների նկատմամբ օրգանիզմի պաշտպանական համակարգերի արձագանքը։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր ողնաշարավորների միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները և դիտարկելու, թե ինչպես կարող են այդ առանձնահատկությունները կապված լինել էվոլյուցիոն զարգացման հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի լիպիդների օքսիդացման և հակաօքսիդանտային պաշտպանության հարաբերակցության ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ գործընթացների հավասարակշռությունը կարևոր դեր ունի բջիջների և հյուսվածքների բնականոն գործունեության պահպանման գործում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, ֆիզիոլոգների, կենդանաբանների, էվոլյուցիոն կենսաբանների, կենսաբժշկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս համադրել կենսաքիմիական գործընթացների ուսումնասիրությունը էվոլյուցիոն մոտեցման հետ և ավելի խորությամբ հասկանալ ողնաշարավոր կենդանիների օրգանիզմներում լիպիդային նյութափոխանակության և օքսիդատիվ գործընթացների զարգացման օրինաչափությունները։
Updated: 2026-09-14Medicine
Ծնոտոսկրերի դեֆեկտների և արտահայտված ատրոֆիաների իմպլանտացիոն վերականգնման արդյունավետ մեթոդների մշակումը և կիրառումը
Աշխատությունը նվիրված է ծնոտոսկրերի կառուցվածքային արատների և արտահայտված ոսկրային ատրոֆիայի պայմաններում ատամնային իմպլանտացիայի հնարավորությունների ընդլայնմանը, վերականգնողական մոտեցումների արդյունավետության գնահատմանը և կլինիկական արդյունքների բարելավմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն դեպքերի վրա, երբ ոսկրային հյուսվածքի անբավարար ծավալը, ձևաբանական փոփոխությունները կամ նախկինում առաջացած դեֆեկտները դժվարացնում են իմպլանտների տեղադրումը և պահանջում են լրացուցիչ վերականգնողական մոտեցումների կիրառում։ Քննության են առնվում ծնոտոսկրերի ատրոֆիայի առաջացման հիմնական պատճառները, ոսկրային հյուսվածքի ծավալային և կառուցվածքային փոփոխությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հետագա օրթոպեդիկ և իմպլանտոլոգիական վերականգնման հնարավորությունների վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հիվանդների կլինիկական և ռենտգենաբանական գնահատմանը, ոսկրային հյուսվածքի վիճակի որոշմանը և բուժման համապատասխան տարբերակի ընտրության սկզբունքներին։ Ուսումնասիրվում են ոսկրային ծավալի վերականգնման տարբեր մոտեցումների կիրառելիությունը, վերականգնված հատվածների կայունությունը և դրանց հետագա համատեղելիությունը իմպլանտացիոն բուժման հետ։ Կարևորվում է իմպլանտների կայունության, ոսկրային հյուսվածքի վերակազմավորման, ֆունկցիոնալ ծանրաբեռնվածության և երկարաժամկետ կլինիկական արդյունքների միջև փոխկապակցվածության գնահատումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր բուժական մոտեցումներ և հիվանդների խմբեր՝ որոշելու համար դրանց արդյունավետությունը, կանխատեսելիությունը և հնարավոր սահմանափակումները։ Առանձին նշանակություն է տրվում բուժման արդյունքների օբյեկտիվ գնահատման չափանիշներին, այդ թվում՝ ոսկրային հյուսվածքի պահպանմանը, իմպլանտների կենսաբանական ինտեգրմանը, ծամողական ֆունկցիայի վերականգնմանը և հետագա պրոթեզավորման հնարավորություններին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հիվանդի անհատական անատոմիական առանձնահատկությունների, դեֆեկտի տեղակայման ու չափերի, ոսկրային հյուսվածքի որակի և ընդհանուր կլինիկական վիճակի նշանակությանը՝ բուժման ռազմավարության ընտրության տեսանկյունից։ Ժամանակակից ախտորոշիչ տեխնոլոգիաների կիրառումը դիտարկվում է որպես բուժման պլանավորման ճշգրտությունը բարձրացնող կարևոր գործոն, որը հնարավորություն է տալիս նախապես գնահատել ոսկրային կառուցվածքները և նախատեսվող վերականգնման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը նպատակ ունի հիմնավորել առավել արդյունավետ մոտեցումների ընտրությունը և նպաստել բարդ կլինիկական իրավիճակներում իմպլանտացիոն վերականգնման արդյունքների բարելավմանը։ Աշխատությունը միավորում է վիրաբուժական ստոմատոլոգիայի, դիմածնոտային վիրաբուժության, ոսկրային վերականգնման և ատամնային իմպլանտոլոգիայի արդիական խնդիրները՝ ընդգծելով անհատականացված բուժման պլանավորման կարևորությունը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ստոմատոլոգների, դիմածնոտային վիրաբույժների, իմպլանտոլոգների, գիտական հետազոտողների և համապատասխան բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-20History
Հայ բնակչութեան էթնոկրօնական վերակերպումները Թուրքիայի Հանրապետութիւնում (1923-2005 թթ.)
Աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայի Հանրապետությունում հայ բնակչության էթնոկրոնական վերափոխումների ուսումնասիրությանը 1923–2005 թվականների ընթացքում՝ պատմական, հասարակական և կրոնական գործընթացների փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հանրապետության ձևավորումից հետո հայ համայնքի ժողովրդագրական, ազգային և կրոնական կյանքի փոփոխությունները, ինչպես նաև այն քաղաքական, իրավական, սոցիալական և մշակութային գործոնները, որոնք ազդել են համայնքի ինքնության պահպանման և վերափոխման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական համայնքային կառույցների, եկեղեցական կյանքի, կրթական հաստատությունների և հասարակական կազմակերպությունների գործունեությանը, ինչպես նաև դրանց դերին ազգային ու կրոնական ինքնության պահպանման գործընթացում։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել նաև բնակչության թվաքանակի և տեղաբաշխման փոփոխությունները, ներքին և արտաքին միգրացիոն գործընթացները, քաղաքային միջավայրի ազդեցությունը, միջհամայնքային հարաբերությունները և հասարակության մեջ ինտեգրման տարբեր դրսևորումները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում էթնիկական և կրոնական ինքնության փոխակերպումներին՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են քաղաքական ու սոցիալական պայմանները ներգործել հայերի ազգային ինքնագիտակցության, կրոնական պատկանելիության և համայնքային կյանքի վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև հայ համայնքի և Թուրքիայի պետական ու հասարակական ինստիտուտների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում առաջացած մարտահրավերները։ Ժամանակագրական ընդգրկումը թույլ է տալիս հետևել փոփոխությունների երկարաժամկետ ընթացքին և առանձնացնել դրանց տարբեր փուլերի առանձնահատկությունները՝ հանրապետության հիմնադրումից մինչև XXI դարի սկզբի իրավիճակը։ Հետազոտությունը կարևոր է Թուրքիայի հայ համայնքի պատմության, ազգային փոքրամասնությունների խնդիրների, էթնիկ և կրոնական ինքնության, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքի հասարակական-քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, թուրքագետներին, կրոնագետներին, ազգագրագետներին, սոցիոլոգներին, ժողովրդագրագետներին և ազգային փոքրամասնությունների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։
Updated: 2026-09-15Culture
Վարդգես Սուրենյանց (1860-1921)
Վարդգես Սուրենյանց հայ կերպարվեստի պատմության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է, որը համարվում է հայկական պատմական ժանրային նկարչության և ազգային ռոմանտիզմի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ստեղծագործական գործունեությունը առանձնանում է պատմական, դիցաբանական և գրական թեմաների խորքային մեկնաբանությամբ, որտեղ նա համադրում էր եվրոպական ակադեմիական նկարչության ավանդույթները հայկական ազգային մշակույթի և միջնադարյան ժառանգության հետ։ Սուրենյանցի աշխատանքներում հաճախ արտացոլվում են հայկական պատմության դրամատիկ դրվագները, կրոնական ու հոգևոր թեմաները, ինչպես նաև գրական ստեղծագործությունների պատկերավոր մեկնաբանումը, ինչը նրան դարձնում է ոչ միայն նկարիչ, այլև մշակութային գաղափարախոս։ Նա կրթություն է ստացել Եվրոպայում՝ մասնավորապես Գերմանիայում և Իտալիայում, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա գեղարվեստական մտածողության ձևավորման վրա և նպաստել է նրա տեխնիկական վարպետության բարձր մակարդակին։ Սուրենյանցը նաև զբաղվել է բեմանկարչությամբ և թատերական ձևավորման աշխատանքներով՝ նպաստելով հայկական թատրոնի գեղարվեստական մշակույթի զարգացմանը։ Նրա ժառանգությունը կարևոր դեր ունի հայ արվեստի պատմության մեջ, քանի որ այն ձևավորել է ազգային ինքնության պատկերավորման նոր գեղագիտական լեզու և ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների արվեստագետների վրա։
Updated: 2026-09-22