Գրաբարի շարադասությունը (Vդար)

Other Subjects

Հրատարակությունը տեխնիկական գրականության վերաբերյալ տեղեկատվական և մատենագիտական բյուլետեն է, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողին տեղեկացնել տվյալ ժամանակաշրջանում գրադարան մուտք գործած նոր տեխնիկական հրատարակությունների մասին։ Այն նախատեսված է հատկապես արտադրության աշխատողների, ինժեներատեխնիկական անձնակազմի, տարբեր նախարարությունների ու գերատեսչությունների մասնագետների, ինչպես նաև տեխնիկական գիտություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Բյուլետենում ներկայացված են տեխնիկայի, կիբեռնետիկայի, ավտոմատիկայի և հարակից ոլորտների նոր գրքերի մատենագիտական տվյալներ՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել մասնագիտական գրականության մեջ և ընտրել անհրաժեշտ աղբյուրները։ Հրատարակության առանձնահատկություններից է այն, որ ընդգրկում է ինչպես հայերեն, այնպես էլ ռուսերեն լեզուներով լույս տեսած գրքեր, իսկ պարբերական բնույթը նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների և մասնագիտական տեղեկատվության շարունակական թարմացմանը։ Այն կարելի է դիտարկել ոչ այնքան որպես մեկ թեմայի շուրջ ստեղծված սովորական գիրք, որքան որպես իր ժամանակաշրջանի տեխնիկական գրականության համակարգված տեղեկատվական ուղեցույց, որն արժեքավոր է նաև պատմամշակութային և գրադարանագիտական տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել խորհրդային շրջանի Հայաստանում շրջանառվող տեխնիկական հրատարակությունների, մասնագիտական հետաքրքրությունների և տեղեկատվության տարածման մեխանիզմների մասին։

Economics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գազատեղափոխման համակարգի գործունեության հետ կապված տնտեսագիտական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով գազի փոխադրման ենթակառուցվածքների արդյունավետ օգտագործման, ծախսերի կառավարման, ներդրումների և համակարգի տնտեսական կայունության խնդիրների վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել գազատարների, կոմպրեսորային կայանների և համակարգի մյուս բաղադրիչների շահագործման տնտեսական առանձնահատկությունները, գազի տեղափոխման ինքնարժեքի ձևավորման մեխանիզմները, տեխնիկական սպասարկման և վերանորոգման ծախսերը, ինչպես նաև արտադրական հզորությունների արդյունավետ օգտագործման հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գազատրանսպորտային համակարգի զարգացման համար անհրաժեշտ կապիտալ ներդրումների գնահատմանը, ներդրումային ծրագրերի տնտեսական արդյունավետությանը և ենթակառուցվածքների արդիականացման հնարավորություններին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև գազի փոխադրման սակագնային քաղաքականությանը, եկամուտների և ծախսերի հարաբերակցությանը, համակարգի ֆինանսական արդյունքներին և շուկայի փոփոխությունների ազդեցությանը գազափոխադրման ոլորտի վրա։ Կարևոր ուղղություն է գազի կորուստների նվազեցման, էներգիայի սպառման օպտիմալացման և տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործման տնտեսական նշանակության ուսումնասիրությունը։ Գազատեղափոխման համակարգի արդյունավետությունը դիտարկվում է նաև ավելի լայն էներգետիկ համակարգի համատեքստում՝ հաշվի առնելով գազի մատակարարման հուսալիությունը, պահանջարկի փոփոխությունները, արտաքին շուկաների ազդեցությունը և էներգետիկ անվտանգության խնդիրները։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտագործվել գազատրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացման, ծախսերի օպտիմալացման, ներդրումային որոշումների հիմնավորման և համակարգի տնտեսական արդյունավետության բարձրացման ուղղությունները մշակելու համար։ Նյութը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, էներգետիկ ոլորտի մասնագետներին, ենթակառուցվածքների կառավարիչներին, ներդրումային ծրագրերի մշակողներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Mathematics

Այս աշխատանքը նվիրված է կառուցվածքային մեխանիկայի այն բարդ խնդիրների ուսումնասիրությանը, որոնք վերաբերում են ձողերի և թիթեղների կայունությանը հետևող (կոնսերվատիվ չլինող) սեղմող ուժերի ազդեցության տակ։ Այն դիտարկում է այն դեպքերը, երբ արտաքին բեռը ոչ միայն ուղղահայաց է կիրառվում կառուցվածքի վրա, այլ նաև փոխում է իր ուղղությունը կառուցվածքի դեֆորմացիայի ընթացքում՝ ստեղծելով հետևող ուժերի յուրահատուկ ազդեցություն, որը կարող է զգալիորեն փոխել կայունության կորուստի բնույթը։ Աշխատությունում վերլուծվում են կայունության կորուստի հիմնական ձևերը՝ բեկում, ծռում և տեղային անկայունություն, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը նյութի հատկություններից, երկրաչափական պարամետրերից և սահմանային պայմաններից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր մաթեմատիկական մոդելների կիրառմանը՝ դիֆերենցիալ հավասարումների, էներգետիկ մեթոդների և թվային հաշվարկների միջոցով կայունության շեմերի որոշման համար։ Քննարկվում են նաև այն դեպքերը, երբ համակարգի վարքը դառնում է ոչ գծային, և փոքր խանգարումները կարող են բերել մեծ դեֆորմացիաների, ինչը կարևոր է ինժեներական նախագծման մեջ անվտանգության ապահովման համար։ Աշխատությունը ունի կիրառական նշանակություն մեքենաշինության, ավիաշինության և շինարարական կոնստրուկցիաների նախագծման ոլորտներում, քանի որ օգնում է կանխատեսել կառուցվածքների վարքը բարդ բեռնվածության պայմաններում և բարձրացնել դրանց հուսալիությունը։

Culture

Գրքում XIX դարի վերջին եւ XX դարի սկզբին հայ ժողովրդի մղած ազատամարտի հերոս Անդրանիկ Օզանյանի (1865-1927) կյանքի ու գործունեության համակողմանի պատմությունն է: Նրանում հերոսը ոչ միայն զինվոր է ու զորավար, այլեւ հասարակական-քաղաքակւսն գործիչ' իր ինքնաբուխ հայացքներով եւ ուրույն անհատականությամբ: Առկա են հերոսի կյանքի ուրախ ու տխուր էջերը, նրան առարկողներն ու առարկությունները: Պատմության ատաղձը հրատարակված ու անտիպ վավերագրերն են, հուշերն ու մամուլի ընձեռած նյութերը:

Philosophy

Ուսումնասիրությունը նվիրված է հակափաստարկների էվրիստիկական նշանակությանը և դրանց դերին փիլիսոփայական մտածողության զարգացման գործընթացում։ Աշխատության կենտրոնում հակափաստարկը դիտարկվում է ոչ միայն որպես որևէ տեսակետի կամ դրույթի քննադատման միջոց, այլև որպես նոր գաղափարների առաջացման, հիմնավորումների վերանայման և գիտելիքի զարգացման կարևոր գործիք։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են փաստարկման և հակափաստարկման տրամաբանական կառուցվածքները, դրանց փոխհարաբերությունը քննադատական մտածողության հետ և այն եղանակները, որոնց միջոցով հակադիր տեսակետների բախումը կարող է նպաստել խնդրի ավելի խոր ընկալմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հակափաստարկների էվրիստիկական ներուժին՝ այն հնարավորությանը, որ արդեն ընդունված դրույթների սահմանափակումների, հակասությունների կամ թույլ կողմերի բացահայտումը կարող է ճանապարհ բացել նոր հարցադրումների և այլընտրանքային տեսական լուծումների համար։ Աշխատությունը փիլիսոփայական մտածողության զարգացումը դիտարկում է որպես շարունակական քննադատական գործընթաց, որտեղ գաղափարները ձևավորվում, ստուգվում, վերանայվում և վերաձևակերպվում են բանավեճի ու հիմնավորման միջոցով։ Քննարկվում է նաև հակափաստարկների նշանակությունը իմացաբանական խնդիրների, փիլիսոփայական վեճերի և տարբեր աշխարհայացքային դիրքորոշումների համադրման տեսանկյունից։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ցույց տալու, որ հակափաստարկը կարող է ունենալ ոչ միայն ժխտողական, այլև կառուցողական գործառույթ՝ ընդլայնելով մտածողության հնարավորությունների շրջանակը և խթանելով նոր գիտելիքի որոնումը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել փիլիսոփաներին, տրամաբաններին, մեթոդաբաններին, իմացաբանության և քննադատական մտածողության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև փիլիսոփայության և հարակից գիտությունների ուսանողներին ու ասպիրանտներին։

Mathematics

Մաթեմատիկական վերլուծության, դիֆերենցիալ հավասարումների և հակադարձ խնդիրների տեսության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է որոշ դիֆերենցիալ օպերատորների համար հակադարձ խնդիրների ձևակերպման, հետազոտման և լուծման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում դիֆերենցիալ օպերատորների հիմնական հատկությունները, դրանց սպեկտրային բնութագրերը և համապատասխան ուղիղ ու հակադարձ խնդիրների մաթեմատիկական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնցում պահանջվում է որոշել օպերատորի անհայտ գործակիցները, պոտենցիալները կամ այլ բնութագրերը՝ հայտնի սպեկտրային, եզրային կամ լրացուցիչ տվյալների հիման վրա։ Վերլուծվում են հակադարձ խնդիրների լուծման գոյության, միակության և կայունության հիմնահարցերը, ինչպես նաև դրանց լուծելիությունն ապահովող մաթեմատիկական պայմանները։ Քննարկվում են դիֆերենցիալ օպերատորների սպեկտրային տեսության, ֆունկցիոնալ վերլուծության և օպերատորային մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել սովորական և մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ օպերատորների տարբեր դասեր, դրանց սեփական արժեքների ու սեփական ֆունկցիաների հատկությունները և հակադարձ վերականգնման համապատասխան մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում հակադարձ խնդիրների ոչ կոռեկտության, սկզբնական տվյալների նկատմամբ զգայունության և լուծումների կայունացման մաթեմատիկական մոտեցումներին։ Կարևորվում է տեսական արդյունքների հնարավոր կիրառությունը մաթեմատիկական ֆիզիկայի, ալիքային գործընթացների, տատանումների տեսության և ֆիզիկական համակարգերի անհայտ պարամետրերի որոշման խնդիրներում։ Աշխատանքը կարող է նպաստել դիֆերենցիալ օպերատորների հակադարձ խնդիրների տեսության զարգացմանը և դրանց հետազոտման վերլուծական ու թվային մեթոդների կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկական վերլուծության, դիֆերենցիալ հավասարումների, սպեկտրային տեսության, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։