Գյուղատնտեսական մթերքների իրացման խնդրի լուծման ուղիները ՀՀ -ում

Biology

Աշխատությունը նվիրված է երկկենցաղների անհատական զարգացման՝ օնտոգենեզի տարբեր փուլերում լյարդի արգինազ ֆերմենտի իզոֆերմենտների կենսաքիմիական հատկությունների, մասնավորապես թթվային միջավայրում դրանց ինակտիվացման և հետագա ռեակտիվացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ լճային գորտի (Rana ridibunda) օրինակով։ Դիտարկվում են արգինազի դերը ազոտային նյութափոխանակության գործընթացներում, ֆերմենտի տարբեր իզոֆորմների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ակտիվության փոփոխությունները օրգանիզմի զարգացման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջավայրի թթվայնության ազդեցությանը ֆերմենտային ակտիվության, սպիտակուցային կառուցվածքի կայունության և կատալիտիկ հատկությունների վրա։ Քննարկվում են թթվային ինակտիվացման հնարավոր մեխանիզմները, ֆերմենտային ակտիվության վերականգնման պայմանները և իզոֆերմենտների միջև կենսաքիմիական տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում շերեփուկային փուլից մինչև հասուն օրգանիզմի ձևավորումը տեղի ունեցող նյութափոխանակային փոփոխություններին և դրանց կապին լյարդի ֆերմենտային համակարգերի զարգացման հետ։ Կարևորվում են ֆերմենտների ակտիվության փորձարարական գնահատման, կենսաքիմիական ցուցանիշների համեմատական վերլուծության և զարգացման տարբեր փուլերում ֆերմենտային կարգավորման օրինաչափությունների բացահայտման մեթոդները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, ֆիզիոլոգների, զարգացման կենսաբանության մասնագետների, ֆերմենտաբանների, գիտաշխատողների և կենսաբանական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է կավային գրունտների սահքի դիմադրության փոփոխության օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը և դրանց կիրառությանը սողանքային լանջերի կայունության գնահատման մեջ՝ հիմնվելով Հայաստանի Հանրապետության սողանքների առկա տվյալների վրա։ Գրքում ներկայացվում են կավային հողերի ֆիզիկաքիմիական և մեխանիկական հատկությունները, սահքի դիմադրության վրա ազդող գործոնները՝ խոնավության փոփոխությունը, հողաբանական կազմը և լանջի կորերությունը, ինչպես նաև սողանքների առաջացման ու զարգացման մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է սահքի դիմադրության փոփոխությունների մաթեմատիկական մոդելները, փորձագիտական և տեսական գնահատման մեթոդները, որոնք օգտագործվում են լանջերի կայունության կանխատեսման և ապահովման նպատակով։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև կիրառական առաջարկություններ՝ սողանքային վտանգների նվազեցման, հողօգտագործման պլանավորման և ճարտարապետա-շինարարական միջոցառումների համար։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հողաբանական գիտությունների, երկրաբանական հետազոտությունների, քաղաքաշինության և շրջակա միջավայրի կառավարման մասնագետների համար՝ նպաստելով սողանքային լանջերի կայունության արդյունավետ գնահատմանը և վտանգների կանխարգելմանը։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է հայ ազգային էպիկական ժառանգության կարևորագույն դրսևորումներից մեկի և դրա գրական մշակումների նկարազարդումների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով բանավոր խոսքի, գրական տեքստի և տեսողական արվեստի փոխազդեցությունը։ Գրքում ուշադրություն է դարձվում էպոսի կերպարների, դրվագների, միջավայրի և գաղափարական բովանդակության գեղարվեստական մեկնաբանություններին, որոնք տարբեր նկարիչների ստեղծագործություններում ստացել են ինքնատիպ տեսողական արտահայտություն։ Ուսումնասիրվում են նկարազարդումների ձևավորման առանձնահատկությունները, կերպարների պատկերային լուծումները, կոմպոզիցիոն կառուցվածքը, գունային մտածողությունը, գրաֆիկական ոճը և ազգային մշակութային տարրերի կիրառությունը։ Առանձին դիտարկվում են նաև էպոսի գրական մշակումների նկարազարդումները՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են գրական տեքստի փոփոխություններն ու մեկնաբանությունները ազդում դրա տեսողական ներկայացման վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայկական էպիկական նյութի պատկերավորման զարգացման ընթացքին և բացահայտելու տարբեր ժամանակաշրջանների գեղարվեստական մտածողության ազդեցությունը նկարազարդումների լեզվի վրա։ Հատուկ նշանակություն ունի ժողովրդական ավանդույթների, ազգային կերպարվեստի և ժամանակակից գեղարվեստական միջոցների համադրության ուսումնասիրությունը, քանի որ հենց այդ փոխազդեցության միջոցով են ձևավորվում էպոսի տեսողական ինքնատիպ կերպարներն ու պատկերային համակարգերը։ Գրքում նկարազարդումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գրական ստեղծագործությունը ուղեկցող պատկերային նյութ, այլև որպես ինքնուրույն գեղարվեստական մեկնաբանություն, որը կարող է ընդգծել տեքստի գաղափարական, հուզական և խորհրդանշական շերտերը։ Աշխատությունը արժեքավոր է հայ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրման տեսանկյունից և կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, գրականագետներին, մշակութաբաններին, նկարիչներին, գրքի ձևավորմամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին, հետազոտողներին և հայկական էպիկական ու պատկերագրական մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Other Subjects

Թանգարանների դասակարգումը կարևոր նշանակություն ունի թանգարանային գործի կազմակերպման և մշակութային արժեքների համակարգված ներկայացման համար։ Առարկայական դասակարգման հիմքում դրվում է թանգարանի հավաքածուների բովանդակությունը և այն ոլորտը, որին վերաբերում են ցուցանմուշները։ Այս դասակարգման համաձայն թանգարանները բաժանվում են մի քանի հիմնական տեսակների։ Պատմական թանգարաններում ներկայացվում են տարբեր ժամանակաշրջանների պատմական իրադարձություններ, փաստաթղթեր, հնագիտական նյութեր, զենքեր և մշակութային արժեքներ, որոնք արտացոլում են ժողովուրդների անցյալը և հասարակության զարգացումը։ Գեղարվեստական թանգարանները նվիրված են կերպարվեստին և ներառում են նկարներ, քանդակներ, գրաֆիկական աշխատանքներ և դեկորատիվ արվեստի նմուշներ, որոնք ներկայացնում են տարբեր արվեստագետների ստեղծագործությունները և արվեստի պատմական զարգացումը։ Բնագիտական թանգարաններում ցուցադրվում են կենդանական, բուսական, երկրաբանական և հնէաբանական նյութեր, որոնք նպաստում են բնության և գիտության ուսումնասիրմանը։ Ազգագրական թանգարանները ներկայացնում են տարբեր ժողովուրդների կենցաղը, ավանդույթները, հագուստը, արհեստները և մշակութային առանձնահատկությունները։ Գրական թանգարաններում պահպանվում և ցուցադրվում են գրողների ձեռագրերը, անձնական իրերը, գրքերը և գրական գործունեությանը վերաբերող նյութերը։ Տեխնիկական և գիտական թանգարանները ներկայացնում են գիտության, տեխնիկայի և արդյունաբերության զարգացման պատմությունը, տարբեր սարքավորումներ, մեքենաներ և նորարարական գյուտեր։ Հուշային թանգարանները նվիրված են հայտնի անձանց կյանքին և գործունեությանը՝ պահպանելով նրանց անձնական իրերը, փաստաթղթերը և բնակավայրերը։ Բացի նշված տեսակներից, գոյություն ունեն նաև համալիր թանգարաններ, որոնք միավորում են մի քանի առարկայական ուղղություններ և ներկայացնում են բազմաբնույթ հավաքածուներ։ Այսպիսով, թանգարանների առարկայական դասակարգումը հնարավորություն է տալիս ավելի արդյունավետ կազմակերպել մշակութային ժառանգության պահպանումը, ուսումնասիրությունը և հանրային ներկայացումը։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ուսանողների, գիտաշխատողների, դասախոսների և մասնագետների համար։ Ցանկում ներառված են մեքենաշինությանը, էլեկտրատեխնիկային, էլեկտրոնիկային, շինարարությանը, էներգետիկային, ավտոմատացման համակարգերին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին և տեխնիկական գիտությունների այլ ուղղություններին վերաբերող հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները և ոլորտի զարգացման արդի ուղղությունները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան նյութեր ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և գիտատեխնիկական տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է ավտոմոբիլների տրանսմիսիայի հիմնական ագրեգատների տեխնիկական վիճակի, հուսալիության, երկարակեցության և շահագործման ռեսուրսի վրա արտաքին ու ներքին գործոնների ազդեցության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են ավտոմոբիլային տրանսպորտի արդյունավետ շահագործման ապահովումը, տրանսմիսիայի հանգույցների մաշվածության օրինաչափությունների բացահայտումը, դրանց աշխատանքային ռեսուրսի գնահատման մեթոդների կատարելագործումը և տեխնիկական սպասարկման ու վերանորոգման գործընթացների օպտիմալացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխանցման տուփերի, կցորդիչների, կարդանային փոխանցումների, գլխավոր փոխանցումների, դիֆերենցիալների և շարժահաղորդման համակարգի այլ բաղադրիչների աշխատանքային պայմաններին, դրանց վրա ազդող մեխանիկական, ջերմային և դինամիկական բեռնվածքներին, ինչպես նաև շահագործման ընթացքում առաջացող մաշվածության և խափանումների պատճառներին։ Ուսումնասիրվում են ճանապարհային ծածկույթի վիճակի, տեղանքի ռելիեֆի, երթևեկության ինտենսիվության, տրանսպորտային միջոցների բեռնվածության, շարժման արագության, արագացման և արգելակման ռեժիմների ազդեցությունները տրանսմիսիայի ագրեգատների տեխնիկական բնութագրերի և ծառայության տևողության վրա։ Կարևորվում են կլիմայական պայմանների, շրջակա միջավայրի ջերմաստիճանի, փոշոտվածության, խոնավության և շահագործման սեզոնային առանձնահատկությունների ազդեցության գնահատման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վարորդի վարելու ոճին, փոխանցումների փոփոխման հաճախականությանը, շարժիչի և տրանսմիսիայի աշխատանքային ռեժիմների համապատասխանությանը, ինչպես նաև տեխնիկական սպասարկման կանոնների պահպանման նշանակությանը։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում շփման, մաշվածության, հոգնածային վնասվածքների, թրթռումների, հարվածային բեռնվածքների և քսանյութերի հատկությունների փոփոխության հետ կապված գործընթացները, որոնք կարող են էական ազդեցություն ունենալ տրանսմիսիայի ագրեգատների աշխատունակության վրա։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են տեխնիկական ռեսուրսի բնութագրման հիմնական ցուցանիշները, մասնավորապես՝ մինչև սահմանային վիճակի հասնելը կատարվող վազքը, անխափան աշխատանքի տևողությունը, խափանումների հաճախականությունը, վերանորոգումների պարբերականությունը և ագրեգատների մնացորդային ռեսուրսը։ Քննարկվում են շահագործական տվյալների հավաքագրման, տեխնիկական վիճակի ախտորոշման, մաշվածության չափումների, փորձարարական հետազոտությունների և վիճակագրական վերլուծության մեթոդները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում հավանականությունների տեսության, մաթեմատիկական վիճակագրության և հուսալիության տեսության կիրառմանը՝ տրանսմիսիայի ագրեգատների ծառայության տևողության կանխատեսման և շահագործական գործոնների ազդեցության քանակական գնահատման նպատակով։ Ուսումնասիրվում են տարբեր աշխատանքային պայմաններում ագրեգատների ռեսուրսային ցուցանիշների փոփոխության օրինաչափությունները, դրանց միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները և տեխնիկական վիճակի վատթարացման հիմնական պատճառները։ Կարևորվում է շահագործական պայմանների ծանրության գնահատման չափանիշների մշակումը, որոնց միջոցով հնարավոր է համեմատել տարբեր ճանապարհային, կլիմայական և բեռնվածքային միջավայրերում աշխատող ավտոմոբիլների տեխնիկական ռեսուրսները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է ագրեգատների մնացորդային աշխատունակության գնահատման և խափանումների կանխատեսման մեթոդների ուսումնասիրությունը, ինչը կարող է նպաստել անսպասելի տեխնիկական անսարքությունների նվազեցմանը և տրանսպորտային միջոցների շահագործման անվտանգության բարձրացմանը։ Անդրադարձ է կատարվում պլանային և կանխարգելիչ տեխնիկական սպասարկման կազմակերպմանը, քսանյութերի ընտրությանը, ախտորոշման պարբերականության սահմանմանը և վերանորոգման աշխատանքների արդյունավետ իրականացմանը։ Քննարկվում են նաև ավտոմոբիլային տրանսպորտի շահագործման տնտեսական ցուցանիշները, մասնավորապես՝ պահեստամասերի ծախսը, տեխնիկական սպասարկման և վերանորոգման արժեքը, տրանսպորտային միջոցների պարապուրդները և ագրեգատների վաղաժամ փոխարինման հետևանքով առաջացող կորուստները։ Հետազոտության արդյունքների գործնական կիրառությունը կարող է նպաստել ավտոտրանսպորտային կազմակերպություններում տեխնիկական սպասարկման համակարգերի կատարելագործմանը, մեքենաների շահագործման ռեժիմների հիմնավորված ընտրությանը և տրանսմիսիայի ագրեգատների աշխատանքային ռեսուրսի առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրության է արժանի ավտոմոբիլների շահագործման իրական պայմանների և արտադրողների կողմից սահմանված նորմատիվային ցուցանիշների համեմատությունը, որը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տեխնիկական ռեսուրսի փոփոխությունները տարբեր շահագործական միջավայրերում։ Աշխատությունն ունի գիտական, տեխնիկական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով ավտոմոբիլների հուսալիության տեսության, տեխնիկական ախտորոշման, տրանսպորտային միջոցների շահագործման և մեքենաների երկարակեցության գնահատման մեթոդաբանության զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ավտոմոբիլային ինժեներների, մեխանիկների, տրանսպորտային միջոցների շահագործման մասնագետների, ավտոտրանսպորտային կազմակերպությունների տեխնիկական ղեկավարների, մեքենաշինության ոլորտի հետազոտողների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և ավտոմոբիլային տեխնիկայի հուսալիության ու շահագործման արդյունավետության բարձրացման հարցերով հետաքրքրվող մասնագետների համար։