Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionSocial Work
Этика социальной работы
Этика социальной работы աշխատությունը սոցիալական աշխատանքի մասնագիտական էթիկային նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է սոցիալական աշխատողի գործունեության բարոյական սկզբունքները, արժեքային համակարգը և պատասխանատվության սահմանները, այն անդրադառնում է հաճախորդի իրավունքների պաշտպանության, գաղտնիության պահպանման, մասնագիտական ազնվության և սոցիալական արդարության ապահովման խնդիրներին, գիրքը վերլուծում է էթիկական դիլեմաները, որոնք առաջանում են սոցիալական աշխատանքի տարբեր իրավիճակներում՝ ներառյալ խոցելի խմբերի հետ աշխատանքը, ընտանեկան խնդիրների միջամտությունը և պետական սոցիալական ծրագրերի իրականացումը, միաժամանակ ներկայացնում է միջազգային էթիկական կոդեքսները և մասնագիտական վարքականոնները, ընդգծելով սոցիալական աշխատողի դերը որպես մարդու իրավունքների և սոցիալական հավասարության պաշտպան, ինչպես նաև օգնում է զարգացնել քննադատական մտածողություն և բարոյական հիմնավորված որոշումների կայացման հմտություններ։
Updated: 2026-09-22Medicine
Клинические диагностические критерии выбора метода хирургического вмешательства у больных с комбинированными деформациями наружного носа и внутриносовых структур
Աշխատությունը նվիրված է արտաքին քթի և քթային խոռոչի ներբնային կառուցվածքների համակցված դեֆորմացիաներով հիվանդների վիրաբուժական բուժման մեթոդի ընտրության կլինիկական և ախտորոշիչ չափանիշների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և հիմնավորել այնպիսի ախտորոշիչ մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն կտան յուրաքանչյուր հիվանդի դեպքում ճիշտ գնահատել անատոմիական փոփոխությունների բնույթն ու աստիճանը և դրանց հիման վրա ընտրել առավել նպատակահարմար վիրաբուժական միջամտությունը։ Աշխատության շրջանակում մանրամասն դիտարկվում են արտաքին քթի ձևի և ներքին կառուցվածքների փոխկապակցված դեֆորմացիաները, դրանց ազդեցությունը քթային շնչառության, քթի ֆունկցիայի և հիվանդի ընդհանուր ինքնազգացողության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախավիրահատական կլինիկական հետազոտությանը, հիվանդի գանգատների և անամնեզի գնահատմանը, արտաքին զննմանը, քթի ներբնային կառուցվածքների վիճակի ուսումնասիրմանը և շնչառական ֆունկցիայի գնահատմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև ժամանակակից ախտորոշիչ մեթոդների կիրառումը, որոնց միջոցով հնարավոր է ավելի ճշգրիտ բացահայտել դեֆորմացիաների տեղակայումը, փոխհարաբերությունները և վիրաբուժական շտկման անհրաժեշտ ծավալը։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են տարբեր վիրաբուժական մոտեցումների ընտրության սկզբունքները՝ հաշվի առնելով ոչ միայն արտաքին տեսքի վերականգնումը, այլև քթի ֆունկցիոնալ վիճակի բարելավումը։ Կարևորվում է անհատականացված վիրաբուժական պլանավորման անհրաժեշտությունը, քանի որ համակցված դեֆորմացիաների դեպքում միայն մեկ կառուցվածքի շտկումը կարող է բավարար չլինել ցանկալի ֆունկցիոնալ և ձևաբանական արդյունքի հասնելու համար։ Աշխատության մեջ համադրվում են կլինիկական տվյալները, ախտորոշիչ չափանիշները և վիրաբուժական արդյունքների գնահատումը՝ հնարավորություն տալով հիմնավորել տարբեր միջամտությունների ընտրության ցուցումները և սահմանափակումները։ Նման մոտեցումը կարող է նպաստել վիրահատության արդյունքների կանխատեսելիության բարձրացմանը, հետվիրահատական բարդությունների նվազեցմանը և հիվանդների կյանքի որակի բարելավմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քիթ-կոկորդ-ականջաբաններին, ռինոպլաստիկ և դիմածնոտային վիրաբույժներին, ախտորոշիչ բժշկության մասնագետներին, կլինիկական հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և բժշկական բուհերի ուսանողներին։
Updated: 2026-09-15Medicine
Исследование состояния свертываемости крови после трансуретральной резекции предстательной железы при доброкачественной гиперплазии
Աշխատությունը նվիրված է շագանակագեղձի բարորակ հիպերպլազիայի դեպքում տրանսուրետրալ ռեզեկցիայից հետո արյան մակարդելիության համակարգի վիճակի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում վիրաբուժական միջամտությունից հետո հեմոստազի համակարգում տեղի ունեցող փոփոխություններն են, որոնք կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ հիվանդի հետվիրահատական ընթացքի, արյունահոսության ռիսկի և հնարավոր թրոմբոտիկ բարդությունների գնահատման համար։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են արյան մակարդման գործընթացի տարբեր ցուցանիշներ և դրանց փոփոխությունները վիրահատությունից հետո՝ նպատակ ունենալով պարզել օրգանիզմի հեմոստազային համակարգի արձագանքը միջամտությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մակարդման և հակամակարդիչ մեխանիզմների հավասարակշռությանը, ինչպես նաև այն գործոններին, որոնք կարող են ազդել այդ հավասարակշռության վերականգնման վրա հետվիրահատական շրջանում։ Հետազոտությունը կարող է ներառել մակարդելիության լաբորատոր ցուցանիշների համեմատական գնահատում, դրանց դինամիկայի ուսումնասիրություն և ստացված տվյալների կապը հիվանդների կլինիկական վիճակի հետ։ Կարևոր է նաև վիրաբուժական միջամտության ծավալի, հիվանդի ընդհանուր վիճակի և հետվիրահատական ընթացքի հնարավոր ազդեցության դիտարկումը հեմոստազի ցուցանիշների վրա։ Աշխատությունը նպատակ ունի ավելի լավ հասկանալու տրանսուրետրալ ռեզեկցիայից հետո մակարդման համակարգի փոփոխությունների առանձնահատկությունները և դրանց հնարավոր կլինիկական նշանակությունը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտակար լինել հետվիրահատական հսկողության, արյունահոսության և թրոմբոտիկ բարդությունների ռիսկի գնահատման, ինչպես նաև հիվանդների անվտանգ վարման մոտեցումների կատարելագործման համար։ Նյութը կարող է հետաքրքրել ուրոլոգներին, վիրաբույժներին, հեմատոլոգներին, անեսթեզիոլոգներին, բժշկական հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։
Updated: 2026-09-17Linguistics
Անցյալ և ապառնի դերբայների արտահայտությունը հայերենում
Աշխատությունը նվիրված է հայերենում անցյալ և ապառնի դերբայների արտահայտության, քերականական նշանակության և գործածության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում դերբայների՝ որպես բայական և անվանական հատկանիշներ համատեղող քերականական ձևերի ուսումնասիրությունն է, դրանց կազմությունը, ժամանակային իմաստների դրսևորումը և տարբեր խոսքային միջավայրերում կիրառությունը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են այն լեզվական միջոցները, որոնց օգնությամբ հայերենում արտահայտվում են գործողության նախորդումը, ավարտվածությունը, սպասվող կամ նախատեսվող լինելը և ժամանակային այլ հարաբերություններ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում անցյալ իմաստ ունեցող դերբայական ձևերի կառուցվածքին և դրանց գործառական նշանակությանը։ Ուսումնասիրվում է, թե ինչպես են այդ ձևերը կապվում հիմնական գործողության հետ, ինչպիսի ժամանակային և իմաստային հարաբերություններ են արտահայտում և ինչպես են մասնակցում բարդ նախադասությունների ու դերբայական դարձվածների կառուցմանը։ Ապառնի դերբայների ուսումնասիրության ժամանակ կարևոր է գործողության հնարավոր, նախատեսվող, սպասվող կամ նպատակային բնույթի արտահայտությունը, ինչպես նաև դրանց կապը ժամանակի և եղանակայնության իմաստների հետ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ տարբեր քերականական կառուցվածքներում դերբայների կիրառությանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են դրանք գործածվում որոշիչ, ստորոգելիական, հանգամանքային և այլ շարահյուսական գործառույթներով։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև դերբայական ձևերի և նրանց համապատասխան բայական ժամանակաձևերի հարաբերակցության բացահայտումը, քանի որ նույն գործողության ժամանակային բնույթը հայերենում կարող է արտահայտվել տարբեր քերականական միջոցներով՝ կախված խոսքային միջավայրից և հաղորդակցական նպատակից։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացնելու հայերենի բայական համակարգի կառուցվածքը և ժամանակային իմաստների արտահայտման բազմազանությունը։ Միաժամանակ այն կարևոր է հայերենի քերականական նորմերի, շարահյուսական կապերի և դերբայական կառույցների ճիշտ ընկալման ու կիրառության տեսանկյունից։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի տեսական ուսումնասիրությամբ զբաղվող լեզվաբանների, բանասիրության ֆակուլտետների ուսանողների, ուսուցիչների և հայերենի քերականական համակարգով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է հայերենի դերբայական համակարգի կարևոր հատվածը՝ կենտրոնանալով անցյալ և ապառնի ժամանակային իմաստների արտահայտման ձևերի, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների և խոսքում կատարած գործառույթների վրա։
Updated: 2026-09-07Mathematics
Investigation of in the on photo and electronuclear reactions energy range up to 4.5 GeV the "deuteron" set-up
Աշխատությունը նվիրված է ֆոտո- և էլեկտրոնամիջուկային ռեակցիաների ուսումնասիրությանը մինչև 4.5 ԳէՎ էներգիաների տիրույթում՝ կիրառելով «deuteron» փորձարարական սարքավորումը։ Հեղինակը վերլուծում է բարձր էներգիաների ազդեցությամբ միջուկներում ընթացող փոխազդեցությունների մեխանիզմները, մասնիկների ծննդի գործընթացները և ռեակցիաների ելքային սպեկտրալ բնութագրերը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են դեյտերոնի մասնակցությամբ միջուկային պրոցեսները, դրանց կինեմատիկան և ուժային փոխազդեցությունների առանձնահատկությունները բարձր էներգետիկ պայմաններում։ Գրքում ներկայացվում են փորձարարական տվյալներ, ստացված տարբեր թիրախային նյութերի վրա իրականացված չափումների արդյունքում, ինչպես նաև դրանց համեմատությունը տեսական մոդելների կանխատեսումների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դետեկտորային համակարգերի աշխատանքի սկզբունքներին, մասնիկների գրանցման մեթոդներին և տվյալների մշակման վիճակագրական մոտեցումներին։ Հեղինակը քննարկում է նաև միջուկային ուժերի կառուցվածքի, ռեզոնանսային վիճակների և քվարկ-գլյուոնային դինամիկայի հնարավոր դրսևորումները դիտարկվող էներգետիկ տիրույթում։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է բարձր էներգիաների միջուկային ֆիզիկայի փորձարարական հետազոտությունների ոլորտում՝ նպաստելով միջուկային փոխազդեցությունների խորքային մեխանիզմների ավելի լավ ըմբռնմանը։
Updated: 2026-09-22Law
Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը պետական իշխանության մարմինների համակարգում
Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության՝ պետական իշխանության մարմինների համակարգում ունեցած տեղին, իրավական կարգավիճակին, լիազորություններին և պետական կառավարման գործընթացում ունեցած դերին։ Ուսումնասիրության կենտրոնում կառավարության և պետական իշխանության մյուս մարմինների փոխհարաբերություններն են, ինչպես նաև գործադիր իշխանության կազմակերպման և իրականացման սահմանադրաիրավական հիմքերը։ Աշխատությունում կարող են ուսումնասիրվել կառավարության ձևավորման և գործունեության սկզբունքները, նրա կառուցվածքը, իրավասության շրջանակը, որոշումների ընդունման մեխանիզմները և պատասխանատվության ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարության փոխհարաբերություններին Հանրապետության նախագահի, Ազգային ժողովի, դատական իշխանության և պետական կառավարման այլ մարմինների հետ՝ իշխանությունների տարանջատման և փոխզսպումների ու հակակշիռների սկզբունքների համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև կառավարության՝ որպես գործադիր իշխանության բարձրագույն մարմնի դերին պետական քաղաքականության մշակման և իրականացման, սոցիալ-տնտեսական զարգացման, հանրային կառավարման և երկրի ներքին ու արտաքին քաղաքականության իրականացման գործընթացներում։ Կարևոր ուղղություն է կառավարության իրավական ակտերի, լիազորությունների իրականացման սահմանների և պետական կառավարման համակարգում պատասխանատվության մեխանիզմների վերլուծությունը։ Աշխատությունում կարող են ներկայացվել նաև կառավարության կառուցվածքային փոփոխությունները և դրանց պայմանավորվածությունը Հայաստանի պետական կառավարման համակարգի զարգացման տարբեր փուլերով։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել սահմանադրական բարեփոխումների ազդեցությանը կառավարության կարգավիճակի և իշխանության համակարգում նրա դերի վրա՝ հնարավորություն տալով հասկանալու գործադիր իշխանության ինստիտուցիոնալ զարգացման տրամաբանությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև պետական կառավարման արդյունավետության, իրավականության, հաշվետվողականության և թափանցիկության ապահովման խնդիրները։ Կառավարության գործունեության վերլուծությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ գործադիր իշխանության արդյունավետ կազմակերպումը անմիջականորեն կապված է պետական քաղաքականության հետևողական իրականացման և հանրային կառավարման որակի հետ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել սահմանադրական և վարչական իրավունքի մասնագետներին, պետական կառավարման ոլորտի հետազոտողներին, իրավաբաններին, պետական ծառայողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, այն հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Հայաստանի Հանրապետության կառավարության սահմանադրաիրավական դիրքի, պետական իշխանության համակարգում նրա գործառույթների և իշխանության մյուս ինստիտուտների հետ փոխհարաբերությունների վերաբերյալ։
Updated: 2026-09-15