Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Պետական և հասարակական հաստատությունների որբախնամ գործունեությունը Հայաստանի Հանրապետությունում, Հյուսիսային Կովկասում և Անդրկովկասում 1918 -1920 թթ.

    Պատմագիտական և սոցիալական պատմության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1918–1920 թվականներին Հայաստանի Հանրապետությունում, Հյուսիսային Կովկասում և Անդրկովկասում պետական ու հասարակական հաստատությունների իրականացրած որբախնամ գործունեության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Առաջին համաշխարհային պատերազմի, Հայոց ցեղասպանության, բնակչության զանգվածային տեղահանությունների և տարածաշրջանային քաղաքական ու սոցիալ-տնտեսական ճգնաժամերի հետևանքով առաջացած որբախնամության հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում որբ երեխաների խնամքի, պաշտպանության, սննդի, կացարանի, բժշկական օգնության և կրթության կազմակերպման ուղղությամբ պետական մարմինների, բարեգործական ընկերությունների, հասարակական կազմակերպությունների և մարդասիրական կառույցների գործունեությանը։ Դիտարկվում են Հայաստանի Առաջին Հանրապետության սոցիալական քաղաքականության առանձնահատկությունները, որբանոցների ստեղծման և պահպանման պայմանները, ֆինանսական ու նյութական միջոցների հայթայթման դժվարությունները և որբախնամ հաստատությունների կազմակերպական կառուցվածքը։ Վերլուծվում են Հյուսիսային Կովկասում և Անդրկովկասի տարբեր շրջաններում գործող օգնության կառույցների գործունեության հնարավոր ընդհանրություններն ու առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց համագործակցության և փոխօգնության ձևերը։ Քննարկվում են որբերի հաշվառման, տեղավորման, կրթադաստիարակչական աշխատանքների կազմակերպման և հասարակական կյանքին նրանց հետագա ինտեգրման հետ կապված խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում միջազգային մարդասիրական օգնության նշանակությանը, պետական և հասարակական նախաձեռնությունների փոխհարաբերություններին ու հետպատերազմյան ժամանակաշրջանի սոցիալական պաշտպանության համակարգի ձևավորման գործընթացներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի Առաջին Հանրապետության պատմության, Հայոց ցեղասպանության հետևանքների, սոցիալական քաղաքականության, բարեգործության և Կովկասի նորագույն պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Պետական և հասարակական հաստատությունների որբախնամ գործունեությունը Հայաստանի Հանրապետությունում, Հյուսիսային Կովկասում և Անդրկովկասում 1918 -1920 թթ.
    Online

    Culture

    Վարդգես Սուրենյանց ( շարքից)

    Այս գիրքը ներկայացնում է Վարդգես Սուրենյանցի ստեղծագործական ուղին և նրա արվեստի բազմաշերտ աշխարհը՝ ընդգծելով նկարչի նշանակալի դերը հայ կերպարվեստի զարգացման մեջ։ Նյութում վերլուծվում են Սուրենյանցի գեղանկարչական գործերը, պատմական և դիցաբանական թեմաների մեկնաբանությունները, ինչպես նաև նրա ներդրումը թատերական ձևավորման և գրաֆիկայի ոլորտներում։ Հեղինակը անդրադառնում է արվեստագետի ստեղծագործական մտածողությանը, նրա ոճի առանձնահատկություններին՝ գույնի, կոմպոզիցիայի և մանրամասնության նկատմամբ ցուցաբերած վարպետ մոտեցմանը։ Գրքում ընդգծվում է նաև Սուրենյանցի կապը եվրոպական արվեստի հոսանքների հետ և այն, թե ինչպես է նա կարողացել ազգային թեմաները համադրել համաշխարհային գեղարվեստական փորձի հետ։ Ստեղծագործությունը ներկայացնում է ոչ միայն արվեստագետի կենսագրությունը, այլ նաև նրա ժամանակի մշակութային միջավայրը՝ օգնելով ընթերցողին ավելի խորությամբ հասկանալ հայ կերպարվեստի դասական հիմքերը։

    Updated: 2026-09-21
    Վարդգես Սուրենյանց ( շարքից)
    Online

    Technology

    Որմնակոնստրուկցիաներ՝ տուֆաքարերի, դրանց արդյունահանման թափոնների ու բնական ծակոտկեն լցանյութերով թեթև բետոնների համալիր կիրառմամբ

    Աշխատությունը նվիրված է շինարարության ոլորտում տուֆաքարերի, դրանց արդյունահանման և մշակման ընթացքում առաջացող թափոնների, ինչպես նաև բնական ծակոտկեն լցանյութերով պատրաստվող թեթև բետոնների համալիր կիրառման միջոցով արդյունավետ որմնակոնստրուկցիաների մշակման, նախագծման և օգտագործման տեսական, տեխնոլոգիական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են տեղական բնական շինանյութերի ռացիոնալ օգտագործման, շինարարական արտադրության նյութատարության նվազեցման, շենքերի արտաքին և ներքին պատերի ջերմատեխնիկական ու կառուցվածքային հատկությունների բարելավման, ինչպես նաև շինարարական թափոնների վերամշակման և երկրորդային օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տուֆի՝ որպես բնական հրաբխային ծագման շինանյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկություններին, ծակոտկեն կառուցվածքին, խտությանը, ամրությանը, ջերմահաղորդականությանը, խոնավության կլանման առանձնահատկություններին և շինարարական կոնստրուկցիաներում կիրառման տեխնոլոգիական պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են տուֆաքարերի արդյունահանման, կտրման և մշակման ընթացքում առաջացող քարային մնացորդների, մանրացված նյութերի ու փոշենման բաղադրիչների օգտագործման հնարավորությունները՝ որպես շինարարական խառնուրդների, բետոնների և այլ կոմպոզիտային նյութերի բաղադրիչներ։ Քննարկվում են բնական ծակոտկեն լցանյութերի տեսակները, դրանց հատիկաչափական կազմը, ֆիզիկական և մեխանիկական բնութագրերը, ինչպես նաև թեթև բետոնների կառուցվածքի ձևավորման և շահագործական հատկությունների վրա դրանց ազդեցությունը։ Կարևորվում է տուֆաքարերի և թեթև բետոնների համատեղ կիրառման տեխնոլոգիական նպատակահարմարությունը, տարբեր նյութերի համադրությամբ բազմաշերտ և համակցված պատային կառուցվածքների ձևավորման հնարավորությունները, ինչպես նաև դրանց ամրության, կայունության և ջերմամեկուսացման ցուցանիշների գնահատումը։ Անդրադարձ է կատարվում որմնակոնստրուկցիաների կրողունակության, դեֆորմացիոն հատկությունների, ճաքակայունության, ջերմային դիմադրության, խոնավային ռեժիմի և երկարատև շահագործման հուսալիության հետ կապված հարցերին։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում տարբեր բաղադրությամբ թեթև բետոնների պատրաստման տեխնոլոգիաները, կապակցանյութերի և լցանյութերի օպտիմալ հարաբերակցության ընտրությունը, բետոնային խառնուրդների մշակելիությունը, կարծրացման պայմանները և պատրաստի նյութերի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների գնահատման մեթոդները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են նաև շինարարական կոնստրուկցիաների սեփական քաշի նվազեցման, շենքերի էներգաարդյունավետության բարձրացման, ջերմային կորուստների սահմանափակման և նյութական ռեսուրսների խնայողության հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում Հայաստանի Հանրապետության բնական քարային հումքի պաշարների, հատկապես հրաբխային ծագման ապարների օգտագործման առանձնահատկություններին, տեղական շինանյութերի արտադրության զարգացմանը և հանքարդյունաբերական թափոնների արդյունավետ վերամշակմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տարբեր կառուցվածքային լուծումների համեմատական գնահատումը՝ հաշվի առնելով դրանց տեխնիկական բնութագրերը, արտադրության և տեղադրման ծախսերը, շինարարական աշխատանքների աշխատատարությունը և շահագործման ընթացքում ապահովվող արդյունավետությունը։ Քննարկվում են նաև որմնակոնստրուկցիաների նախագծման և հաշվարկման սկզբունքները, նյութերի համատեղ աշխատանքի առանձնահատկությունները, շինարարական նորմատիվ պահանջների ապահովումը և տարբեր բեռնվածքների պայմաններում կոնստրուկցիաների վարքի գնահատման հնարավորությունները։ Կարևորվում են երկրաշարժակայուն շինարարության պայմաններում պատային կառուցվածքների զանգվածի, ամրության և դեֆորմացիոն հատկությունների նշանակությունը, ինչպես նաև շենքերի ընդհանուր կառուցվածքային համակարգի հետ դրանց փոխազդեցության ուսումնասիրությունը։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև շինարարական արտադրության բնապահպանական խնդիրներին, բնական հումքի արդյունահանման հետևանքների նվազեցմանը, թափոնների կուտակման սահմանափակմանը և ռեսուրսախնայող տեխնոլոգիաների կիրառման հեռանկարներին։ Հետազոտության թեմատիկան հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես կարող է տեղական քարային նյութերի և թեթև բետոնների նպատակային համադրությունը նպաստել շինարարական արտադրանքի որակի բարձրացմանը, պատային կոնստրուկցիաների տեխնիկական հատկությունների կատարելագործմանը և շինարարության տնտեսական արդյունավետության ապահովմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր կառուցվածքային լուծումների գործնական կիրառելիությանը, դրանց արտադրական ներդրման հնարավորություններին և բնակելի, հասարակական ու արդյունաբերական նշանակության շենքերի կառուցման ընթացքում օգտագործման հեռանկարներին։ Աշխատությունն ունի գիտական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով շինանյութերի տեխնոլոգիայի, շինարարական կոնստրուկցիաների նախագծման, բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և էներգախնայող շինարարության զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն կարող է օգտակար լինել շինարարական ինժեներների, կոնստրուկտորների, ճարտարապետների, շինանյութերի տեխնոլոգների, նյութագետների, շինարարական արտադրության կազմակերպիչների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և ժամանակակից շինարարական նյութերի ու կառուցվածքային համակարգերի կատարելագործմամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Որմնակոնստրուկցիաներ՝ տուֆաքարերի, դրանց արդյունահանման թափոնների ու բնական ծակոտկեն լցանյութերով թեթև բետոնների համալիր կիրառմամբ
    Online

    Medicine

    Կովերի մաստիտների ախտածնության որոշ հարցերը և նրանց կանխարգելումը

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է կովերի մաստիտների ախտածնության որոշ հիմնահարցերի և հիվանդության կանխարգելման արդյունավետ միջոցների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կաթնագեղձի բորբոքային հիվանդության առաջացման և զարգացման մեխանիզմներն են, դրա նպաստող գործոնները, կլինիկական և ախտաբանական դրսևորումները, ինչպես նաև անասնապահական տնտեսություններում հիվանդության տարածումը սահմանափակելու հնարավորությունները։ Մաստիտը կաթնատու անասնապահության կարևոր խնդիրներից է, քանի որ այն կարող է բացասաբար անդրադառնալ կաթնատվության, կաթի որակի, կենդանիների առողջության և տնտեսության արտադրական արդյունավետության վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հիվանդության առաջացման պատճառները՝ առանձնացնելով վարակիչ և ոչ վարակիչ գործոնների դերը։ Մասնավորապես ուշադրություն է դարձվում միկրոօրգանիզմների, կաթնագեղձի պաշտպանական մեխանիզմների, կենդանու ընդհանուր ֆիզիոլոգիական վիճակի, կերակրման պայմանների, պահվածքի, կթման տեխնոլոգիայի և շրջակա միջավայրի հիգիենիկ վիճակի փոխազդեցությանը։ Ախտածնության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են հարուցիչները ներթափանցում կաթնագեղձ, ինչ պայմաններում են բազմանում և ինչպես է կենդանու օրգանիզմի իմունային պատասխանը ձևավորում բորբոքային գործընթացը։ Հիվանդության զարգացման վրա կարող են ազդել նաև կովի լակտացիայի փուլը, կթման հաճախականությունը, կաթնագեղձի անատոմիական առանձնահատկությունները և նախկինում ունեցած հիվանդությունները։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է մաստիտների տարբեր ձևերի և ծանրության աստիճանների տարբերակումը, քանի որ հիվանդության կլինիկական արտահայտությունները կարող են զգալիորեն տարբերվել՝ սկսած թաքնված կամ ենթակլինիկական ընթացքից մինչև արտահայտված բորբոքային վիճակներ։ Ենթակլինիկական ձևերի ժամանակ հատկապես կարևոր է ժամանակին հայտնաբերումը, քանի որ արտաքին ակնհայտ ախտանշանների բացակայության պայմաններում կարող են պահպանվել կաթի որակի և արտադրողականության վրա բացասական ազդեցությունները։ Հետազոտության կանխարգելիչ ուղղությունը ներառում է կթման հիգիենայի, կթման սարքավորումների պատշաճ շահագործման, կենդանիների պահման պայմանների բարելավման, կաթնագեղձի վնասվածքների կանխարգելման և կենդանիների առողջական վիճակի պարբերական վերահսկման հարցերը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև հիվանդության վաղ հայտնաբերումը, որի համար կարող են կիրառվել կաթի և կաթնագեղձի վիճակի գնահատման կլինիկական, լաբորատոր և այլ ախտորոշիչ մեթոդներ։ Կանխարգելման համակարգված մոտեցումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել հիվանդության տարածվածությունը, սահմանափակել արտադրական կորուստները և բարելավել ստացվող կաթի անվտանգությունն ու որակը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տնտեսության կառավարման այնպիսի միջոցառումներին, որոնք ուղղված են հիվանդության ռիսկի նվազեցմանը՝ կենդանիների ճիշտ խմբավորմանը, կթման գործընթացի կազմակերպմանը, ախտահանման միջոցների կիրառմանը և հիվանդ կամ կասկածելի կենդանիների նկատմամբ համապատասխան վերահսկողության իրականացմանը։ Թեմայի գործնական նշանակությունը մեծ է, քանի որ մաստիտների կանխարգելումը սովորաբար ավելի արդյունավետ և տնտեսապես շահավետ է, քան արդեն զարգացած հիվանդության բուժման և դրա հետևանքների վերացման փորձերը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել անասնաբույժներին, անասնաբուժական ախտաբաններին, կաթնատու անասնապահության մասնագետներին, ֆերմերներին, կենդանիների առողջության կառավարման մասնագետներին, ինչպես նաև անասնաբուժական և գյուղատնտեսական կրթություն ստացող ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Այն արժեքավոր է կովերի կաթնագեղձի հիվանդությունների առաջացման մեխանիզմների ըմբռնման և տնտեսություններում մաստիտների կանխարգելման համալիր միջոցառումների մշակման տեսանկյունից։

    Updated: 2026-08-30
    Կովերի մաստիտների ախտածնության որոշ հարցերը և նրանց կանխարգելումը
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Հայաստան: (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1973, թիվ 2)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է Հայաստանի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, գիտաշխատողների, ուսանողների և մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի պատմությամբ, մշակույթով, հասարակական կյանքով, տնտեսությամբ, աշխարհագրությամբ և ժամանակակից զարգացումներով։ Ցանկում ընդգրկված են գիտական, վերլուծական, ճանաչողական և հանրամատչելի բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են Հայաստանի ուսումնասիրության արդի ուղղությունները և նոր գիտական մոտեցումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան նյութեր ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է հայագիտական գիտելիքների տարածմանը, երկրի վերաբերյալ տեղեկատվության համակարգված ներկայացմանը և ընթերցողական լայն շրջանակների իրազեկվածության բարձրացմանը։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Հայաստան: (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1973, թիվ 2)
    Online

    History

    ՏԱՐՈՆԱԿԱՆ ՇԱՐԺՈՒՄԸ-ՀԱՅԿ ԱՍԱՏՐՅԱՆ

    Այս աշխատությունը վերլուծում է 20-րդ դարի սկզբին և միջնամասում Տարոնի տարածաշրջանում զարգացած ազգային և քաղաքական շարժումները՝ կենտրոնանալով հայ համայնքների կազմակերպման, ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման և պատմական իրադարձությունների ազդեցության վրա: Գրքում մանրամասն ներկայացվում են քաղաքական, սոցիալական և մշակութային գործոնները, որոնք նպաստել են շարժումների ծավալմանը, ներառյալ տեղական ղեկավարության, համայնքային կառույցների, կրթության և եկեղեցական դերակատարման ազդեցությունը: Աշխատությունը ընդգծում է ժողովրդական մասնակցության, անհատական առաջնորդության և համայնքային շարժունակության նշանակությունը, ցույց տալով, թե ինչպես են տերությունների և արտաքին ազդեցությունների փոխազդեցությունը ձևավորել տարածաշրջանի պատմությունը և ազգային ինքնության զարգացումը, միաժամանակ ներկայացնելով կոնկրետ պատմական փաստեր, մարտահրավերներ և ժողովրդական փորձառություններ, որոնք ընթերցողին հնարավորություն են տալիս համապարփակ պատկերացում կազմել Տարոնի շրջանում հայ ազգային շարժումների դինամիկայից և ազդեցությունից:

    Updated: 2026-10-23
    ՏԱՐՈՆԱԿԱՆ ՇԱՐԺՈՒՄԸ-ՀԱՅԿ ԱՍԱՏՐՅԱՆ