Հարկաբյուջետային հարաբերությունների զարգացման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է թարգմանության գործընթացում նույնականության պահպանման, վերակառուցման և փոխակերպման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ֆրանսիական արձակ և չափածո գրականության հայերեն թարգմանությունների նյութի հիման վրա։ Հետազոտության շրջանակում նույնականությունը դիտարկվում է որպես բազմաշերտ երևույթ, որը կարող է արտահայտվել ազգային, մշակութային, լեզվական, հեղինակային, սոցիալական և անհատական մակարդակներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե բնագրում արտահայտված մշակութային ու լեզվական ինքնատիպությունը ինչպիսի փոփոխությունների է ենթարկվում այլ լեզվական և մշակութային միջավայր տեղափոխվելիս։ Քննվում են թարգմանչի ընտրած լեզվական միջոցները, բառապաշարը, ոճական լուծումները, դարձվածքները, մշակութային իրողությունների փոխանցման եղանակները և դրանց ազդեցությունը ստեղծագործության ընդհանուր ընկալման վրա։ Արձակ ստեղծագործությունների ուսումնասիրության ընթացքում կարևորվում են պատմողական ձայնի, կերպարների խոսքի, սոցիալական ու մշակութային միջավայրի, հեղինակային ոճի և ենթատեքստային իմաստների վերարտադրության խնդիրները։ Չափածո ստեղծագործությունների դեպքում առանձնահատուկ նշանակություն են ստանում բանաստեղծական լեզվի, պատկերային համակարգի, ռիթմի, հնչերանգի, տաղաչափական կառուցվածքի և գեղարվեստական արտահայտչականության փոխանցման հարցերը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բնագրի և թարգմանության համեմատական քննությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու իմաստային տեղաշարժերը, բացթողումները, հավելումները, փոխարինումները և մշակութային հարմարեցումները։ Դիտարկվում է նաև թարգմանչի՝ որպես երկու լեզվամշակութային համակարգերի միջնորդի դերը, քանի որ նրա մեկնաբանական որոշումները կարող են ազդել ինչպես հեղինակի անհատական ոճի, այնպես էլ ստեղծագործության մեջ ներկայացված մշակութային ինքնության ընկալման վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն բառերին, արտահայտություններին, խորհրդանիշներին և իրողություններին, որոնք սերտորեն կապված են ֆրանսիական մշակութային միջավայրի հետ և հայերենում միշտ չէ, որ ունեն ամբողջական համարժեքներ։ Այդ դեպքերում քննվում են համարժեքության, օտարացման, տեղայնացման, բացատրական փոխանցման և այլ թարգմանական ռազմավարությունների հնարավորությունները։ Կարևորվում է նաև հայերեն թարգմանության լեզվական բնականության և բնագրի մշակութային առանձնահատկությունների պահպանման միջև հավասարակշռության խնդիրը։ Տարբեր ժանրերի համադրումը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե նույնականության փոխանցման խնդիրներն ինչպես են փոփոխվում արձակի և պոեզիայի դեպքում և ինչպիսի թարգմանական միջոցներ են առավել բնորոշ յուրաքանչյուրին։ Աշխատությունը կարող է նպաստել գրական թարգմանության տեսության, ֆրանսերեն-հայերեն մշակութային փոխհաղորդակցության և թարգմանական մեկնաբանության մեխանիզմների առավել խոր ուսումնասիրությանը՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով թարգմանագիտության, համեմատական գրականագիտության, ֆրանսիական գրականության և լեզվամշակութաբանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է վահանաձև գեղձի հանգուցային գոյացությունների կլինիկական և մորֆոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են տարբեր տեսակի հանգուցային փոփոխությունների առաջացման պատճառները, տարածվածությունը, կլինիկական դրսևորումները և ախտորոշման ժամանակակից մոտեցումները։ Հեղինակը վերլուծում է հիվանդների կլինիկական տվյալները, պատկերային հետազոտությունների արդյունքները, բջջաբանական և հյուսվածաբանական առանձնահատկությունները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել տարբեր հանգուցային գոյացությունների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ բնութագրերը։ Քննարկվում են բարորակ և չարորակ փոփոխությունների տարբերակիչ հատկանիշները, դրանց ախտորոշման դժվարությունները, ինչպես նաև վաղ հայտնաբերման և ճիշտ դասակարգման կարևորությունը բուժման արդյունավետ կազմակերպման համար։ Աշխատության մեջ լուսաբանվում են նաև վահանաձև գեղձի հիվանդությունների պաթոգենետիկ մեխանիզմները, ռիսկի գործոնները և կլինիկական պրակտիկայում կիրառվող ախտորոշիչ չափանիշները։ Գիրքը նախատեսված է էնդոկրինոլոգների, պաթոլոգների, վիրաբույժների, բժշկական հետազոտողների, կլինիկական օրդինատորների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար՝ որպես մասնագիտական և գիտական արժեքավոր աղբյուր։

Other Subjects

Այս թեման վերաբերում է կադրային քաղաքականության իրականացման գործընթացին, որը հանդիսանում է կազմակերպության մարդկային ռեսուրսների կառավարման ռազմավարական բաղադրիչ և ուղղված է աշխատակիցների ներգրավման, զարգացման, պահպանման և արդյունավետ օգտագործման համակարգված կազմակերպմանը։ Կադրային քաղաքականության իրականացումը ներառում է մի շարք փոխկապակցված փուլեր՝ սկսած կադրերի պլանավորումից և աշխատուժի պահանջարկի գնահատումից մինչև թեկնածուների ընտրություն, ընդունում աշխատանքի, հարմարեցում (ադապտացիա), վերապատրաստում և մասնագիտական զարգացում։ Կարևոր բաղադրիչ է նաև աշխատողների կատարողականի գնահատումը, որը թույլ է տալիս չափել աշխատանքի արդյունավետությունը և համապատասխանաբար ձևավորել խրախուսման կամ կարգապահական միջոցներ։ Կադրային քաղաքականությունը նաև ներառում է աշխատավարձային համակարգերի ձևավորում, սոցիալական երաշխիքների ապահովում և աշխատանքային պայմանների բարելավում, ինչը նպաստում է աշխատակիցների մոտիվացիայի և կազմակերպության նկատմամբ հավատարմության բարձրացմանը։ Ժամանակակից կազմակերպություններում կադրային քաղաքականության իրականացման վրա մեծ ազդեցություն ունեն թվային տեխնոլոգիաները, որոնք թույլ են տալիս ավտոմատացնել ընտրության գործընթացները, վերլուծել աշխատուժի տվյալները և կանխատեսել կադրային կարիքները։ Բացի այդ, կարևոր է կազմակերպական մշակույթի և ղեկավարության ոճի դերը, քանի որ դրանք ձևավորում են աշխատանքային միջավայրը և ազդում աշխատակիցների ներգրավվածության մակարդակի վրա։ Արդյունավետ կադրային քաղաքականությունը նպաստում է կազմակերպության երկարաժամկետ կայունությանը, մրցունակությանը և նպատակների իրագործմանը։

Economics

ՀՀ պետական բյուջեն պետության ֆինանսական հիմնական պլանն է, որը ցույց է տալիս մեկ տարվա ընթացքում պետական եկամուտների և ծախսերի ամբողջությունը։ Այն կազմվում է կառավարության կողմից և հաստատվում Ազգային ժողովի կողմից, և համարվում է երկրի տնտեսական քաղաքականության ամենակարևոր գործիքներից մեկը։ Պետական բյուջեի եկամուտների հիմնական աղբյուրը հարկերն են՝ եկամտահարկը, ավելացված արժեքի հարկը, շահութահարկը, ինչպես նաև մաքսային վճարները և պետական տուրքերը։ Բացի հարկերից, բյուջեն կարող է լրացվել նաև արտաքին օգնություններով, վարկերով և պետական սեփականության եկամուտներով։ Բյուջեի ծախսային մասը ներառում է պետական կառավարման մարմինների ֆինանսավորումը, կրթության, առողջապահության, պաշտպանության, սոցիալական ապահովության, ենթակառուցվածքների զարգացման և այլ ոլորտների ծախսերը։ ՀՀ պետական բյուջեի էությունը կայանում է նրանում, որ այն ապահովում է երկրի տնտեսական և սոցիալական զարգացման ֆինանսական հիմքը, ինչպես նաև նպաստում է եկամուտների վերաբաշխմանը հասարակության տարբեր շերտերի միջև։ Բյուջեի միջոցով պետությունը իրականացնում է իր տնտեսական քաղաքականությունը՝ ազդելով տնտեսական աճի, զբաղվածության և սոցիալական կայունության վրա։ Եթե ծախսերը գերազանցում են եկամուտները, առաջանում է բյուջեի դեֆիցիտ, իսկ հակառակ դեպքում՝ ավելցուկ։ Բյուջեի ճիշտ պլանավորումը և արդյունավետ օգտագործումը կարևոր են երկրի ֆինանսական կայունության և զարգացման համար, քանի որ այն անմիջականորեն ազդում է բնակչության կենսամակարդակի և պետական ծառայությունների որակի վրա։

Economics

Ֆինանսատնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ապահովագրական վերահսկողության կազմակերպման հիմնախնդիրների, ապահովագրական շուկայի գործունեության առանձնահատկությունների և դրա զարգացման հեռանկարների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ապահովագրության տնտեսական էությունը, ապահովագրական համակարգի կառուցվածքը, շուկայի հիմնական մասնակիցների գործառույթները և ապահովագրական գործունեության պետական կարգավորման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ապահովագրական կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության ապահովմանը, վճարունակության գնահատմանը, ապահովագրական պահուստների ձևավորմանը և ռիսկերի կառավարման արդյունավետ մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են ապահովագրական վերահսկողության իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, վերահսկողական գործիքների կիրառման առանձնահատկությունները և ապահովագրական ծառայություններից օգտվողների իրավունքների պաշտպանության հարցերը։ Քննարկվում են նաև Հայաստանի ապահովագրական շուկայի զարգացմանը խոչընդոտող գործոնները, ապահովագրական մշակույթի ձևավորման խնդիրները, բնակչության ապահովագրական ծառայությունների հասանելիությունը և շուկայում մրցակցության խթանման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ապահովագրական վերահսկողության միջազգային փորձը, ռիսկահեն վերահսկողության մոտեցումները, ֆինանսական հաշվետվողականության կատարելագործումը և ապահովագրական կազմակերպությունների գործունեության թափանցիկության բարձրացման միջոցները։ Անդրադարձ է կատարվում ապահովագրական նոր ծառայությունների զարգացմանը, թվային տեխնոլոգիաների կիրառմանը, ներդրումային հնարավորությունների ընդլայնմանը և ապահովագրական համակարգի երկարաժամկետ կայունության ապահովմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ապահովագրական գործի, ֆինանսական վերահսկողության, բանկային և ֆինանսական համակարգերի կարգավորման, ինչպես նաև տնտեսական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի և Վրաստանի միջև տնտեսական համագործակցության զարգացման հեռանկարների ուսումնասիրությանը՝ երկկողմ տնտեսական կապերը դիտարկելով Հարավային Կովկասի տարածաշրջանային տնտեսական գործընթացների և միջազգային տնտեսական հարաբերությունների համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել երկու երկրների միջև տնտեսական փոխգործակցության առկա մակարդակը, դրա զարգացման հիմնական ուղղությունները, առկա խնդիրներն ու սահմանափակումները և հետագա ընդլայնման հնարավորությունները։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են Հայաստանի և Վրաստանի տնտեսությունների առանձնահատկությունները, աշխարհագրական դիրքը, տնտեսական ներուժը և միմյանց նկատմամբ ունեցած փոխլրացնող հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արտաքին առևտրին, ապրանքաշրջանառության դինամիկային, արտահանման և ներմուծման կառուցվածքին, առևտրային կապերի զարգացմանը և փոխադարձ տնտեսական կախվածության մակարդակին։ Հայաստանի և Վրաստանի տնտեսական հարաբերությունների կարևոր բաղադրիչներից է տրանսպորտային և տարանցիկ համագործակցությունը, քանի որ Վրաստանի տարածքով Հայաստանի համար ապահովվում է կապ Սև ծովի նավահանգիստների և միջազգային շուկաների հետ։ Այդ պատճառով աշխատանքում էական տեղ է հատկացվում ճանապարհային և երկաթուղային հաղորդակցություններին, բեռնափոխադրումներին, լոգիստիկ համակարգերի զարգացմանը, սահմանային անցակետերի արդյունավետությանը և տարածաշրջանային տրանսպորտային միջանցքների օգտագործման հնարավորություններին։ Առանձին ուղղություն է էներգետիկ համագործակցությունը, որի շրջանակում ուսումնասիրվում են էլեկտրաէներգիայի փոխանակման, էներգետիկ ենթակառուցվածքների զարգացման և տարածաշրջանային էներգետիկ ծրագրերի իրականացման հնարավորությունները։ Կարևորվում է նաև ներդրումային համագործակցությունը՝ Հայաստանի և Վրաստանի տնտեսություններում փոխադարձ ներդրումների, համատեղ ձեռնարկությունների ստեղծման և երկարաժամկետ ներդրումային ծրագրերի իրականացման տեսանկյունից։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են այն ոլորտները, որտեղ երկու երկրների տնտեսական ներուժը կարող է փոխլրացվել՝ նպաստելով համատեղ արտադրության, ծառայությունների մատուցման և նոր շուկաների յուրացման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում զբոսաշրջության զարգացմանը, քանի որ երկու երկրների աշխարհագրական մոտիկությունը, պատմամշակութային կապերը և բնական ռեսուրսները ստեղծում են փոխադարձ զբոսաշրջային հոսքերի ավելացման և համատեղ զբոսաշրջային ծրագրերի իրականացման բարենպաստ պայմաններ։ Ուսումնասիրվում են նաև գյուղատնտեսության, սննդի արդյունաբերության, առևտրի, ծառայությունների և փոքր ու միջին ձեռնարկատիրության ոլորտներում համագործակցության հնարավորությունները։ Հեռանկարային ուղղություններից է բարձր տեխնոլոգիաների և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտը, որտեղ համագործակցության խորացումը կարող է նպաստել նորարարական ծրագրերի, թվային ծառայությունների և բարձր ավելացված արժեք ունեցող արտադրանքի զարգացմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է նաև մաքսային և սահմանային ընթացակարգերի կատարելագործումը, քանի որ ապրանքների և ծառայությունների տեղաշարժի վարչական խոչընդոտների նվազեցումը կարող է նպաստել առևտրաշրջանառության աճին և գործարար կապերի ակտիվացմանը։ Աշխատությունը դիտարկում է տնտեսական համագործակցության զարգացման վրա ազդող ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին գործոնները՝ ներառյալ տարածաշրջանային քաղաքական և տնտեսական իրավիճակը, միջազգային շուկաների փոփոխությունները, ենթակառուցվածքների վիճակը, ներդրումային միջավայրը և տնտեսական քաղաքականության առանձնահատկությունները։ Առանձին նշանակություն է տրվում տարածաշրջանային խաղաղության և կայունության գործոնին, քանի որ կանխատեսելի և անվտանգ միջավայրը կարևոր պայման է երկարաժամկետ ներդրումների, տարանցիկ առևտրի և խոշոր ենթակառուցվածքային ծրագրերի իրականացման համար։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են բացահայտվել համագործակցության հիմնական խոչընդոտները՝ շուկաների սահմանափակ ծավալը, տրանսպորտային ծախսերը, ենթակառուցվածքային որոշ խնդիրներ, արտաքին շուկաների անկայունությունը, վարչական ընթացակարգերը և տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական ռիսկերը։ Միաժամանակ գնահատվում են տնտեսական կապերի ընդլայնման հնարավորությունները՝ առևտրի դիվերսիֆիկացման, նոր ներդրումների ներգրավման, տարանցիկ ներուժի արդյունավետ օգտագործման, զբոսաշրջության զարգացման, էներգետիկ փոխգործակցության և տեխնոլոգիական համագործակցության միջոցով։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ դրա արդյունքները կարող են կիրառվել Հայաստանի և Վրաստանի տնտեսական քաղաքականության կատարելագործման, երկկողմ առևտրատնտեսական կապերի ընդլայնման, ներդրումային ծրագրերի մշակման և համատեղ տնտեսական նախաձեռնությունների առաջնահերթությունների որոշման գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, գործարարներին, ներդրումային ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև տարածաշրջանային տնտեսական համագործակցության խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը Հայաստանի և Վրաստանի տնտեսական հարաբերությունները ներկայացնում է որպես փոխշահավետ և բազմաոլորտ համագործակցության զարգացման կարևոր ուղղություն՝ ընդգծելով արտաքին առևտրի, ներդրումների, տրանսպորտի, էներգետիկայի, զբոսաշրջության, գյուղատնտեսության և բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտներում առկա ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործման անհրաժեշտությունը և այդ համագործակցության նշանակությունը տարածաշրջանային տնտեսական կապերի խորացման համար։