Հարկային բեռի արդարացի բաշխման և վարչարարության բարելավման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Literature

Աշխատությունը ներկայացնում է հայերենի բառապաշարի համակողմանի բացատրական համակարգը՝ հիմնված բառերի իմաստների, կիրառության նրբերանգների, ստուգաբանության և ոճական առանձնահատկությունների մանրամասն վերլուծության վրա։ Այն անդրադառնում է հայ լեզվի պատմական զարգացման տարբեր շերտերին՝ դասական գրաբարից մինչև նոր գրական լեզու, բացահայտելով բառերի իմաստային բազմազանությունը և նրանց գործառույթը տարբեր խոսքային համատեքստերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառերի մեկնաբանության գիտական ճշգրտությանը, օրինակների ընտրությանը և լեզվական նորմերի ամրագրմանը, ինչը դարձնում է այս աշխատությունը կարևոր աղբյուր ինչպես լեզվաբանական հետազոտությունների, այնպես էլ կրթական նպատակների համար։ Բառարանը նաև արտացոլում է հայ մշակութային և մտավոր ժառանգության հարուստ շերտերը՝ ցույց տալով լեզվի կապը պատմության, գրականության և հասարակական կյանքի հետ։ Այն համարվում է հիմնարար ձեռնարկ հայերեն լեզվի ուսումնասիրության և կիրառման համար։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Գեղամ Սարյանի բանաստեղծական լեզվի և ոճի համակարգված ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա պոեզիայի արտահայտչական առանձնահատկությունները, պատկերային մտածողության կառուցվածքը և գեղարվեստական խոսքի ձևավորման հիմնական սկզբունքները։ Վերլուծվում են բառապաշարի ընտրությունը, ռիթմիկ ու հնչյունական կազմակերպվածությունը, փոխաբերական համակարգը և սիմվոլիկ շերտերը, որոնք միասին ձևավորում են հեղինակի ինքնատիպ գեղագիտական աշխարհը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա ստեղծագործություններում զգացմունքային լարվածության, հոգեբանական նրբերանգների և բնության պատկերների գեղարվեստական գործառույթին, ինչպես նաև ավանդական և նորարարական տարրերի համադրությանը։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է նաև հեղինակի պոեզիայի տեղը հայ նոր գրականության զարգացման գործընթացում՝ ընդգծելով նրա լեզվական որոնումների և ոճական փորձարարության նշանակությունը։

Law

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է անձի պատշաճ վարչարարության իրավունքի սահմանադրաիրավական հիմքերի և դրա իրականացման մեխանիզմների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են պատշաճ վարչարարության իրավունքի տեսական հիմքերը, դրա բովանդակային տարրերը և զարգացման պատմական փուլերը՝ ընդգծելով իրավական պետության և մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգում դրա առանցքային նշանակությունը։ Հեղինակը վերլուծում է Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական կարգավորումները, վարչական իրավունքի սկզբունքները և վարչական մարմինների գործունեության իրավաչափության պահանջները՝ որպես պատշաճ վարչարարության ապահովման հիմնական երաշխիքներ։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև վարչական վարույթի արդարության, թափանցիկության, հիմնավորված որոշումների կայացման, լսված լինելու իրավունքի և դատական պաշտպանության արդյունավետության խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային օրենսդրության և միջազգային իրավական չափանիշների համադրությանը, ինչպես նաև Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ազդեցությանը ՀՀ իրավական համակարգի վրա։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, պետական ծառայողների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով տեսական և կիրառական վերլուծություն պատշաճ վարչարարության իրավունքի սահմանադրաիրավական կարգավորման վերաբերյալ։

History

Գիրքը ուսումնասիրում է Հայոց ցեղասպանության հետևանքով առաջացած նյութական վնասների և դրանց իրավական փոխհատուցման հարցը՝ միջազգային իրավունքի շրջանակում։ Հեղինակը՝ Յուրի Բարսեղովը, վերլուծում է այն իրավական հիմքերը, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել և պահանջել պատասխանատվություն պետության կողմից իրականացված զանգվածային հանցագործությունների համար՝ ընդգծելով հատկապես Օսմանյան կայսրության քաղաքականության հետևանքները հայ ժողովրդի գույքային, տնտեսական և սոցիալական կորուստների վրա։ Գրքում ներկայացվում են միջազգային իրավական նորմերի զարգացումները, պետությունների պատասխանատվության սկզբունքները և պատմական նախադեպերը, որոնք կարող են կիրառվել ցեղասպանության հետևանքով առաջացած վնասների փոխհատուցման հարցում։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև խորհրդային և հետխորհրդային իրավական մոտեցումներին, ինչպես նաև այն քաղաքական և դիվանագիտական խոչընդոտներին, որոնք պատմականորեն բարդացրել են հայերի պահանջների առաջադրումը միջազգային հարթակներում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը փորձում է համադրել պատմական փաստերը իրավական վերլուծության հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է ձևակերպել նյութական պատասխանատվության հարցը որպես միջազգային արդարության խնդիր։

History

Աշխատությունը նվիրված է Ուրարտուի կրոնական համակարգում առանձնահատուկ նշանակություն ունեցող գերագույն եռյակի՝ Խալդի, Թեյշեբայի և Շիվինի աստվածությունների պաշտամունքի, խորհրդանշանների և պատկերագրության ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով հնագիտական սկզբնաղբյուրների վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերականգնել ուրարտական դիցարանի գլխավոր աստվածությունների տեղն ու գործառույթները՝ ուսումնասիրելով նրանց մասին վկայող արձանագրությունները, տաճարային համալիրները, զոհաբերության վայրերը, զենքերը, կնիքները, զարդերը, պատկերաքանդակները, մետաղյա առարկաները և այլ նյութական հուշարձաններ։ Աշխատության մեջ Խալդին դիտարկվում է որպես ուրարտական պետության գլխավոր աստված և արքայական իշխանության գաղափարական հենարան, որի պաշտամունքը սերտորեն կապված էր ռազմական հաղթանակների, թագավորական իշխանության և պետականության հետ։ Թեյշեբայի կերպարի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ամպրոպի, փոթորկի և ռազմական ուժի հետ կապված պատկերացումները, իսկ Շիվինիի կերպարը՝ արևային և երկնային պաշտամունքների նշանակությունը ուրարտական աշխարհայացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երեք աստվածությունների խորհրդանշական համակարգին, քանի որ նրանց ուղեկցող կենդանիները, զենքերը, բույսերը, երկնային մարմինների նշանները և այլ պատկերային տարրեր կարևոր տեղեկություններ են հաղորդում յուրաքանչյուր աստվածության գործառույթի ու աստվածաբանական նշանակության մասին։ Հնագիտական նյութի միջոցով ուսումնասիրվում է նաև այն հարցը, թե ինչպես էին այդ կերպարները ներկայացվում տարբեր առարկաների և հուշարձանների վրա, ինչպիսի գեղարվեստական կանոններով էին կառուցվում նրանց պատկերները և ինչպիսի փոփոխություններ էին տեղի ունենում պատկերագրական ավանդույթներում։ Աշխատությունը կարևոր է նաև պաշտամունքային կյանքի վերակազմության տեսանկյունից, քանի որ տաճարների կառուցվածքը, զոհաբերության ծեսերի հետքերը, նվիրաբերական առարկաները և արձանագրությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու կրոնական արարողությունների, աստվածներին մատուցվող զոհերի և արքայական իշխանության ու կրոնի փոխհարաբերությունների մասին։ Ուսումնասիրության մեջ հնագիտական սկզբնաղբյուրները դիտարկվում են փոխկապակցված՝ համադրելով նյութական մշակույթի տվյալները գրավոր վկայությունների հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջականորեն ներկայացնելու ուրարտական կրոնական համակարգը։ Կարևորվում է նաև գերագույն եռյակի գաղափարի ուսումնասիրությունը որպես միասնական աստվածային համակարգ, որի շրջանակում տարբեր աստվածություններ ունեցել են միմյանց լրացնող գործառույթներ և ներկայացրել բնության, պատերազմի, արքայական իշխանության ու տիեզերական կարգի տարբեր կողմերը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել հնագետներին, ուրարտագետներին, պատմաբաններին, կրոնագետներին, արվեստաբաններին և հին աշխարհի դիցաբանությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն մշակույթների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հնագիտական սկզբնաղբյուրների միջոցով բացահայտելու Ուրարտուի կրոնական աշխարհայացքի առանցքային բաղադրիչներից մեկը և հասկանալու գերագույն աստվածությունների պաշտամունքի, խորհրդանշական համակարգի ու պատկերագրության փոխկապակցվածությունը։

History

Աշխատությունը նվիրված է 1895–1914 թվականներին Արևմտյան Հայաստանում ամերիկյան միսիոներների գործունեության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով Օսմանյան կայսրության քաղաքական, հասարակական և ազգային-կրոնական բարդ իրավիճակի համատեքստում։ Հետազոտության մեջ ուսումնասիրվում են ամերիկյան միսիոներական կազմակերպությունների ձևավորման և տարածաշրջանում գործունեություն ծավալելու նախադրյալները, նրանց հիմնական նպատակները, աշխատանքի կազմակերպման ձևերը և տեղական բնակչության հետ փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթական գործունեությանը, քանի որ միսիոներական կառույցները հիմնել և աջակցել են դպրոցների, ուսումնական հաստատությունների և այլ կրթական կենտրոնների գործունեությանը՝ նպաստելով բնակչության, այդ թվում՝ հայերի կրթական հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև բժշկական և առողջապահական առաքելությունները, հիվանդանոցների ու բուժկետերի գործունեությունը, ինչպես նաև սոցիալական օգնության տարբեր ձևերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հատկապես 1890-ականների կեսերից Օսմանյան կայսրության արևելյան նահանգներում հայ բնակչության նկատմամբ բռնությունների և կոտորածների պայմաններում միսիոներների մարդասիրական գործունեությանը։ Նրանք կարող էին աջակցել տուժածներին, որբերին և տեղահանվածներին՝ կազմակերպելով սննդի, հագուստի, կացարանի և բժշկական օգնության տրամադրում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ միսիոներների կողմից տեղի ունեցող իրադարձությունների վերաբերյալ տեղեկությունների հավաքագրմանն ու փոխանցմանը, ինչպես նաև ամերիկյան հասարակության մեջ Արևմտյան Հայաստանի իրավիճակի մասին իրազեկվածության ձևավորմանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում միսիոներների և Օսմանյան իշխանությունների հարաբերություններին, նրանց գործունեության նկատմամբ կիրառվող սահմանափակումներին, թույլտվությունների, վերահսկողության և անվտանգության խնդիրներին։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են հայ համայնքների, տեղական հոգևորականության և միսիոներական կառույցների համագործակցության տարբեր ձևերը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև միսիոներական գործունեության ազդեցության գնահատումը՝ կրթության, առողջապահության, կանանց կրթության, սոցիալական աջակցության և համայնքային կյանքի զարգացման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել ամերիկյան միսիոներների դերը ոչ միայն որպես կրոնական քարոզիչների, այլև որպես կրթական, բժշկական և մարդասիրական գործունեություն իրականացնող կազմակերպիչների։ Միաժամանակ այն կարող է անդրադառնալ միսիոներական աշխատանքի սահմանափակումներին, տեղական հասարակության տարբեր խմբերի արձագանքներին և գործունեության կրոնական ու աշխարհիկ բաղադրիչների հարաբերակցությանը։ Ուսումնասիրության աղբյուրագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ միսիոներների հաշվետվությունները, նամակները, հուշերը և այլ փաստաթղթեր կարող են կարևոր տեղեկություններ պարունակել տվյալ ժամանակաշրջանի Արևմտյան Հայաստանի սոցիալական և քաղաքական իրավիճակի վերաբերյալ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, Հայոց ցեղասպանության նախապատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին, կրոնական առաքելությունների պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի կրթական և մարդասիրական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։