Հարկային վարչարարությունը և նրա արդյունավետության բարձրացման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում

Culture

Աշխատությունը նվիրված է Վասպուրականի մանրանկարչական դպրոցի ոճական և պատկերագրական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ԺԴ դարի վերջից մինչև ԺԷ դարի առաջին կեսը ստեղծագործած Հովհաննես Խիզանցու, Զաքարիա Ավանցու և Մեսրոպ Խիզանցու գեղարվեստական ժառանգության օրինակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տվյալ ժամանակաշրջանի վասպուրականյան մանրանկարչության ինքնատիպ գեղարվեստական լեզուն, դրա ձևավորման առանձնահատկությունները և հայկական միջնադարյան արվեստի ընդհանուր զարգացման համատեքստում ունեցած նշանակությունը։ Աշխատանքում մանրամասն դիտարկվում են ձեռագրերի պատկերազարդումները, կերպարների կառուցվածքը, հորինվածքային լուծումները, գունային համակարգը, զարդարվեստի տարրերը, դեկորատիվ մոտիվները և պատկերագրական սխեմաները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երեք վարպետների ստեղծագործությունների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելու նրանց անհատական ձեռագիրը, ընդհանրությունները և տարբերությունները, ինչպես նաև այն գեղարվեստական ավանդույթները, որոնք միավորում են նրանց աշխատանքները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կերպարների ներկայացման եղանակը, դեմքերի ու մարմինների համամասնությունները, շարժումների և ժեստերի արտահայտչականությունը, հագուստի ու մանրամասների պատկերումը, որոնք միասին ձևավորում են մանրանկարչական ստեղծագործությունների յուրահատուկ ոճը։ Պատկերագրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են կրոնական թեմաները, աստվածաշնչյան սյուժեները, սրբերի կերպարները և այլ պատկերային մոտիվներ մեկնաբանվել ու վերարտադրվել Վասպուրականի մանրանկարչության մեջ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ձեռագրերի գեղարվեստական ձևավորման և գրքի մշակույթի փոխկապակցվածությանը՝ հաշվի առնելով, որ մանրանկարչությունը ոչ միայն պատկերային արվեստ էր, այլև միջնադարյան ձեռագրի ընդհանուր կառուցվածքի կարևոր բաղադրիչ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր ձեռագրերի միջև պատկերագրական կապերը, կրկնվող հորինվածքները, տեղական գեղարվեստական ավանդույթների շարունակականությունը և արտաքին մշակութային ազդեցությունների հնարավոր դրսևորումները։ Երեք վարպետների ստեղծագործության համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացնել Վասպուրականի մանրանկարչության զարգացման ընթացքը և դրա փոփոխությունները մի քանի դարերի ընթացքում։ Աշխատանքի գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն նպաստում է հայկական միջնադարյան կերպարվեստի կարևոր ուղղություններից մեկի ավելի ամբողջական ուսումնասիրությանը և ընդգծում է Վասպուրականի ձեռագրական մշակույթի ինքնատիպ տեղը հայ արվեստի պատմության մեջ։ Այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել արվեստաբանների, հայագետների, միջնադարյան մշակույթի ուսումնասիրողների, ձեռագրագետների, պատմաբանների, ուսանողների և հայկական մանրանկարչության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է էպիլեպսիայով երեխաների մոտ դեղորայքով պայմանավորված լնդային գերաճի համալիր բուժման ուսումնասիրությանը։ Խնդիրը հատկապես կարևոր է ֆենիտոին պարունակող հակացնցումային բուժում ստացող երեխաների դեպքում, քանի որ այս դեղամիջոցը լնդային գերաճի առավել հայտնի պատճառներից է, իսկ երեխաների և դեռահասների շրջանում այդ երևույթը կարող է արտահայտվել բավական հաճախ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են լնդային հյուսվածքի գերաճի առաջացման հնարավոր մեխանիզմները, դրա կլինիկական դրսևորումները, ծանրության աստիճանը և բերանի խոռոչի ընդհանուր առողջության վրա ունեցած ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ատամնափառի, լնդերի բորբոքման, բերանի խոռոչի հիգիենայի և պարոդոնտալ վիճակի դերին, քանի որ այդ գործոնները կարող են նպաստել դեղորայքային ազդեցության ֆոնին լնդային փոփոխությունների արտահայտվածությանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է համալիր բուժման սկզբունքների հիմնավորումը, որը կարող է ներառել բերանի խոռոչի հիգիենայի բարելավում, մասնագիտական մաքրում, ատամնափառի և տեղային գրգռիչների վերահսկում, պարոդոնտալ բուժում և անհրաժեշտության դեպքում վիրաբուժական միջամտություն՝ գերաճած հյուսվածքի հեռացում։ Ծանր դեպքերում լնդահատումը կարող է անհրաժեշտ լինել, մինչդեռ ավելի վաղ փուլերում պահպանողական միջոցառումները կարող են նվազեցնել բորբոքումն ու բարելավել լնդերի վիճակը։ Աշխատության առանձնահատկությունն այն է, որ բուժման գործընթացը դիտարկվում է ոչ միայն ստոմատոլոգիական, այլև միջդիսցիպլինար տեսանկյունից․ հակացնցումային դեղամիջոցի փոփոխման կամ դեղաչափի վերանայման հարցը պետք է գնահատվի երեխայի բուժող նյարդաբանի հետ համատեղ, քանի որ էպիլեպսիայի վերահսկումն առաջնային նշանակություն ունի։ Կարող է ուսումնասիրվել նաև կանխարգելիչ մոտեցումների նշանակությունը, այդ թվում՝ վաղաժամ և կանոնավոր բերանի խոռոչի հիգիենիկ ու պարոդոնտալ խնամքը։ Առանձին հետազոտություններ ցույց են տվել, որ ֆենիտոին ընդունող երեխաների մոտ ֆոլաթթվի հավելումը կարող է զգալիորեն նվազեցնել լնդային գերաճի առաջացման հաճախականությունը, ինչը լրացուցիչ հետաքրքրություն է ներկայացնում կանխարգելման տեսանկյունից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել էպիլեպսիայով երեխաների ստոմատոլոգիական վիճակի ավելի արդյունավետ վերահսկմանը, լնդային գերաճի վաղ հայտնաբերմանը, բուժման անհատականացված մոտեցումների մշակմանը և հիվանդության հետ կապված ֆունկցիոնալ ու գեղագիտական խնդիրների նվազեցմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մանկական ստոմատոլոգներին, պարոդոնտոլոգներին, նյարդաբաններին, ատամնաբույժներին, բժշկական հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է դեղորայքային, պարոդոնտալ և վիրաբուժական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով մշակել էպիլեպսիայով երեխաների լնդային գերաճի կանխարգելման, բուժման և երկարաժամկետ վերահսկման առավել արդյունավետ համակարգ։

Other Subjects

ծառայությունների փոխանակման տնտեսական հիմքերին, որոնք բացատրում են, թե ինչու են պետությունները ներգրավվում առևտրի մեջ և ինչպես է ձևավորվում մասնագիտացումը միջազգային մակարդակում՝ հիմնվելով հարաբերական առավելությունների, արտադրական ծախսերի տարբերությունների և ռեսուրսների բաշխման վրա։ Այս տեսության շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում Հեկշեր-Օհլինի տեսություն, ըստ որի՝ երկրները արտահանում են այն ապրանքները, որոնց արտադրության համար ունեն առատ արտադրական գործոններ (օրինակ՝ աշխատանք կամ կապիտալ), և ներմուծում են այն ապրանքները, որոնց արտադրությունը պահանջում է սակավ գործոններ, ինչի արդյունքում ձևավորվում է միջազգային մասնագիտացում և առևտրային փոխանակման արդյունավետություն։ Սակայն այս մոդելի որոշ կանխատեսումների հետ հակասություն է առաջացրել Լեոնտևի պարադոքս-ը, որը ցույց է տվել, որ ԱՄՆ-ի նման կապիտալով հարուստ երկիրը որոշ դեպքերում արտահանում է աշխատատար, ոչ թե կապիտալատար ապրանքներ, ինչը հարցականի տակ է դրել պարզ գործոնային համեմատության տեսությունը և հանգեցրել ավելի բարդ մոդելների զարգացման։ ՀՀ արտաքին առևտուրը, որպես փոքր բաց տնտեսություն, բնութագրվում է ներմուծումների և արտահանումների զգալի կախվածությամբ միջազգային շուկաներից, որտեղ արտահանման կառուցվածքում գերակշռում են հանքարդյունաբերական արտադրանքը, թանկարժեք մետաղները և որոշ վերամշակված ապրանքներ, իսկ ներմուծման մեջ՝ էներգակիրները, մեքենաները և սպառողական ապրանքները, ինչը ցույց է տալիս երկրի սահմանափակ արտադրական դիվերսիֆիկացիան և արտաքին շուկաների բարձր ազդեցությունը տնտեսական զարգացման վրա։

Law

Սահմանադրության գերակայության ապահովումը սահմանադրականության հաստատման հիմնական երաշխիքներից մեկն է, որը նշանակում է, որ Սահմանադրությունը հանդիսանում է պետության բարձրագույն իրավական ուժ ունեցող ակտ, և բոլոր օրենքները, ենթաօրենսդրական ակտերը ու պետական մարմինների գործողությունները պետք է համապատասխանեն դրան։ Այս սկզբունքը ապահովում է իրավական համակարգի միասնականությունը, կանխում է իրավական հակասությունները և ամրապնդում է օրենքի գերակայությունը պետությունում։ Սահմանադրության գերակայության իրականացման համար գործում են մի շարք մեխանիզմներ, որոնցից ամենակարևորը սահմանադրական վերահսկողությունն է, որը իրականացնում է սահմանադրական դատարանը կամ համարժեք մարմինը՝ գնահատելով օրենքների և այլ ակտերի համապատասխանությունը Սահմանադրությանը։ Կարևոր դեր ունի նաև իշխանությունների բաժանման սկզբունքը, որը թույլ չի տալիս որևէ պետական մարմնի գերիշխել մյուսների նկատմամբ և ապահովում է փոխադարձ վերահսկողություն։ Սահմանադրության գերակայությունը նաև երաշխավորվում է դատական անկախ համակարգի միջոցով, քանի որ դատարանները պարտավոր են կիրառել Սահմանադրությանը համապատասխան օրենքներ և պաշտպանել մարդու իրավունքները։ Բացի այդ, մեծ նշանակություն ունի իրավական մշակույթը և հասարակության իրավագիտակցությունը, քանի որ քաղաքացիների կողմից Սահմանադրության ճանաչումն ու հարգումը նպաստում են դրա իրական գործողությանը։

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում հարկային քաղաքականությունը դիտարկվում է որպես պետության տնտեսական և ֆինանսական քաղաքականության կարևորագույն բաղադրիչ, որի միջոցով ձևավորվում են պետական բյուջեի եկամուտները, կարգավորվում տնտեսական ակտիվությունը, ազդակներ են հաղորդվում ներդրումներին ու ձեռնարկատիրական գործունեությանը և իրականացվում է եկամուտների վերաբաշխում։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են ներկայացվել հարկման տեսական հիմքերը, հարկերի տնտեսական էությունը, հարկային քաղաքականության սկզբունքները և դրա հիմնական գործառույթները՝ ֆիսկալ, կարգավորող, խթանող և սոցիալական։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի հարկային համակարգի կառուցվածքին, ուղղակի և անուղղակի հարկերի հարաբերակցությանը, հարկային բեռի ձևավորմանը և տարբեր տնտեսավարող սուբյեկտների վրա դրա ազդեցությանը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է հարկային քաղաքականության արդյունավետության գնահատումը՝ հաշվի առնելով պետական եկամուտների ապահովման, տնտեսական աճի խթանման, գործարար միջավայրի բարելավման և սոցիալական արդարության փոխկապակցված նպատակները։ Հայաստանի պայմաններում առանձնահատուկ նշանակություն ունի հարկային վարչարարության կատարելագործումը, հարկային պարտավորությունների կատարման պարզեցումը, թվային գործիքների ընդլայնումը և հարկ վճարողների համար ավելի կանխատեսելի ու հասկանալի միջավայրի ձևավորումը։ Ժամանակակից մոտեցումներում կարևորվում են նաև ստվերային տնտեսության կրճատումը, հարկային կարգապահության բարձրացումը և օրինապահ հարկ վճարողների նկատմամբ վստահության ու համագործակցության ամրապնդումը։

Law

Աշխատությունը նվիրված է քրեական իրավունքում նշանակված պատժի պայմանական չկիրառման ինստիտուտի իրավական բնույթի, կիրառման պայմանների, գործնական հիմնախնդիրների և զարգացման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն իրավական մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով դատարանի կողմից նշանակված պատժի փաստացի կատարումը որոշակի պայմանների առկայության դեպքում կարող է փոխարինվել դատապարտված անձի վարքագծի նկատմամբ սահմանված պահանջների և վերահսկողության համակարգով։ Քննվում են այս ինստիտուտի նպատակները՝ դրանք կապելով պատժի անհատականացման, անձի վերասոցիալականացման, նոր հանցավոր վարքագծի կանխարգելման և քրեական պատասխանատվության համաչափ իրականացման սկզբունքների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն չափանիշներին և հանգամանքներին, որոնք դատարանը կարող է գնահատել համապատասխան որոշում կայացնելիս՝ հաշվի առնելով կատարված արարքի բնույթը, անձի վերաբերյալ տվյալները, պատասխանատվության անհատականացման պահանջները և քրեական օրենսդրությամբ սահմանված այլ պայմանները։ Ուսումնասիրվում են դատապարտված անձի նկատմամբ սահմանվող պարտականությունների և սահմանափակումների իրավական նշանակությունը, դրանց կատարման նկատմամբ վերահսկողությունը և սահմանված պայմանների խախտման հնարավոր իրավական հետևանքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դատական հայեցողության սահմանների և դատական պրակտիկայի միասնականության խնդիրը, քանի որ իրավական չափանիշների ոչ բավարար հստակությունը կարող է հանգեցնել նմանատիպ իրավիճակներում տարբեր մոտեցումների կիրառման։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել օրենսդրական կարգավորումների ներքին համակարգվածությունը, քրեական իրավունքի ընդհանուր սկզբունքների հետ դրանց համապատասխանությունը և կիրառման ընթացքում ի հայտ եկող մեկնաբանական խնդիրները։ Առանձին ուղղություն է այս ինստիտուտի հարաբերակցությունը պատժի իրականացման այլընտրանքային միջոցների, պրոբացիոն մեխանիզմների և դատապարտված անձի սոցիալական վերաինտեգրմանն ուղղված մոտեցումների հետ։ Կարող է ուսումնասիրվել նաև համեմատական իրավական փորձը՝ տարբեր իրավական համակարգերում կիրառվող նմանատիպ կառուցակարգերը դիտարկելով դրանց համապատասխան օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ միջավայրում։ Կատարելագործման հարցերը կարող են ընդգրկել իրավական չափանիշների առավել հստակ ձևակերպման, դատական որոշումների հիմնավորվածության, վերահսկողության արդյունավետության և իրավակիրառ պրակտիկայի կանխատեսելիության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի քրեական քաղաքականության և պատժի անհատականացման տեսական ու գործնական խնդիրների ուսումնասիրման համար՝ պայմանական չկիրառման ինստիտուտը դիտարկելով որպես քրեական պատասխանատվության նպատակների և անձի վերասոցիալականացման միջև հավասարակշռություն ապահովելու իրավական միջոց։