Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionTechnology
Կորիզավոր մրգերից թունդ ալկոհոլային ըմպելիքների արտադրման նոր տեխնոլոգիաների մշակում
Աշխատությունը նվիրված է կորիզավոր մրգերի վերամշակման և դրանց հիմքով թունդ ալկոհոլային արտադրանքի ստացման տեխնոլոգիական գործընթացների գիտական ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով պատրաստի արտադրանքի որակի, հումքի արդյունավետ օգտագործման և արտադրական գործընթացների կատարելագործման խնդիրները։ Հետազոտության առանցքում մրգային հումքի ֆիզիկաքիմիական և տեխնոլոգիական առանձնահատկություններն են, որոնք պայմանավորում են վերամշակման ընթացքն ու վերջնական արտադրանքի զգայական հատկությունները։ Դիտարկվում է տարբեր տեսակի կորիզավոր մրգերի քիմիական կազմի, հասունության աստիճանի, շաքարների, օրգանական թթուների, բուրավետ նյութերի և այլ բնական բաղադրիչների նշանակությունը՝ որպես արտադրանքի որակը ձևավորող գործոններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հումքի նախնական մշակման, խմորման և հետագա տեխնոլոգիական փուլերում տեղի ունեցող կենսաքիմիական ու ֆիզիկաքիմիական փոփոխությունների ընդհանուր օրինաչափություններին՝ առանց արտադրության գործնական քայլերի կամ ռեժիմների ներկայացման։ Քննվում է նաև կորիզների և մրգի տարբեր բաղադրիչների ազդեցությունը արտադրանքի բաղադրության ու անվտանգության ցուցանիշների վրա, ինչի պատճառով կարևորվում է տեխնոլոգիական գործընթացների վերահսկումը և սննդային անվտանգության պահանջների պահպանումը։ Հետազոտության շրջանակում գնահատվում են պատրաստի արտադրանքի ֆիզիկաքիմիական և զգայական բնութագրերը, դրանց կայունությունը և հումքի առանձնահատկությունների հետ ունեցած կապերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում անցանկալի միացությունների առաջացման հնարավոր պատճառների ուսումնասիրությունը և դրանց նվազեցման տեխնոլոգիական մոտեցումների գիտական հիմնավորումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արտադրական երկրորդային հումքի և մնացորդների արդյունավետ օգտագործման, նյութական կորուստների նվազեցման և շրջակա միջավայրի վրա արտադրության ազդեցության սահմանափակման խնդիրներին։ Նոր տեխնոլոգիական լուծումների գնահատման ժամանակ կարևորվում են ոչ միայն արտադրանքի որակական ցուցանիշները, այլև գործընթացների ռեսուրսատարությունը, տեխնոլոգիական կայունությունը և արդյունաբերական կիրառելիությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սննդային քիմիայի, մրգերի վերամշակման, խմորման գործընթացների և արտադրանքի որակի վերահսկման գիտական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով զարգացնել մրգային հումքի վերամշակման տեխնոլոգիական հիմքերը և բարձրացնել պատրաստի արտադրանքի որակն ու անվտանգությունը։
Updated: 2026-09-19
History
Բուրժուական դիվանագիտությունը և Հայաստանը (XIX դարի 70-ական թվականներ)
Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի 70-ական թվականների միջազգային քաղաքական զարգացումներին, Արևելյան հարցի սրմանը և Հայկական հարցի՝ եվրոպական մեծ տերությունների դիվանագիտական շահերի ու քաղաքական մրցակցության շրջանակներում ձևավորմանն ու միջազգայնացմանը։ Հեղինակը պատմական փաստերի, դիվանագիտական հարաբերությունների, քաղաքական բանակցությունների և միջազգային իրադարձությունների վերլուծության միջոցով ներկայացնում է այն բարդ քաղաքական միջավայրը, որի պայմաններում հայ ժողովրդի ազգային իրավունքների, անվտանգության և ազատագրական ձգտումների խնդիրը սկսեց ավելի մեծ տեղ զբաղեցնել եվրոպական քաղաքական օրակարգում։ Հետազոտության առանցքում Օսմանյան կայսրության ճգնաժամն է, նրա քրիստոնյա ժողովուրդների դրությունը, Արևմտյան Հայաստանի քաղաքական ու հասարակական վիճակը և եվրոպական պետությունների վերաբերմունքը հայ ժողովրդի նկատմամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Մեծ Բրիտանիայի, Ռուսաստանի, Ֆրանսիայի և եվրոպական մյուս ազդեցիկ տերությունների արտաքին քաղաքականությանը, նրանց միջև առկա հակասություններին, աշխարհաքաղաքական հաշվարկներին և Մերձավոր Արևելքում ազդեցության ոլորտներն ընդլայնելու ձգտումներին։ Հեղինակը բացահայտում է, թե ինչպես էին մեծ տերությունների տնտեսական, ռազմավարական և քաղաքական շահերը պայմանավորում նրանց դիրքորոշումը Օսմանյան կայսրության և այնտեղ բնակվող ժողովուրդների ճակատագրի հարցում, ինչպես նաև ցույց է տալիս, որ դիվանագիտական հայտարարությունների, բարենորոգումների խոստումների և քրիստոնյա բնակչության պաշտպանության մասին քաղաքական ելույթների հետևում հաճախ կանգնած էին սեփական պետական շահերից բխող հաշվարկներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է 1877–1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի պատմաքաղաքական նշանակության լուսաբանումը։ Ներկայացվում են պատերազմի ընթացքում ստեղծված միջազգային իրավիճակը, Ռուսաստանի ռազմական հաջողությունների ազդեցությունը տարածաշրջանի քաղաքական իրադրության վրա, ինչպես նաև պատերազմի ավարտին հաջորդած բանակցություններն ու պայմանագրային գործընթացները։ Առանձին կարևորություն ունի Սան Ստեֆանոյի պայմանագրի և դրանում Հայկական հարցին վերաբերող դրույթների քննությունը, որոնց միջոցով հայ ժողովրդի վիճակը առաջին անգամ միջազգային պայմանագրային մակարդակում ստացավ առավել հստակ քաղաքական արտահայտություն։ Հեղինակը վերլուծում է նաև Սան Ստեֆանոյի պայմանագրից մինչև Բեռլինի վեհաժողով ընկած ժամանակահատվածում ծավալված դիվանագիտական պայքարը՝ ներկայացնելով մեծ տերությունների հակասությունները, նրանց բանակցային դիրքորոշումները և Հայկական հարցի շուրջ ձևավորված քաղաքական շահերի բախումը։ Բեռլինի վեհաժողովի պատմական նշանակությունը դիտարկվում է որպես XIX դարի միջազգային դիվանագիտության կարևոր հանգրվան, որի ընթացքում հայ ժողովրդի խնդիրները դարձան եվրոպական քաղաքականության քննարկման առարկա, սակայն միաժամանակ ենթարկվեցին մեծ տերությունների փոխզիջումների և աշխարհաքաղաքական պայմանավորվածությունների ազդեցությանը։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում նաև արևմտահայ հասարակական ու քաղաքական գործիչների գործունեությանը, նրանց դիվանագիտական նախաձեռնություններին, եվրոպական պետությունների ներկայացուցիչների հետ հարաբերություններին և հայ ժողովրդի շահերը միջազգային ասպարեզում ներկայացնելու փորձերին։ Լուսաբանվում են ազգային ինքնագիտակցության աճը, քաղաքական կազմակերպվածության ձևավորման նախադրյալները և ազգային-ազատագրական ձգտումների զարգացման այն պայմանները, որոնք հետագայում էական դեր ունեցան հայ հասարակական-քաղաքական կյանքի ընթացքի մեջ։ Հեղինակը փորձում է բացահայտել Հայկական հարցի բարդ ու հակասական բնույթը՝ այն դիտարկելով ոչ միայն որպես հայ ժողովրդի ազգային իրավունքների պաշտպանության խնդիր, այլև որպես միջազգային հարաբերությունների համակարգում մեծ տերությունների մրցակցության, դիվանագիտական ճնշումների և տարածաշրջանային վերադասավորումների բաղկացուցիչ մաս։ Ստեղծագործության կարևոր առանձնահատկությունը պատմական գործընթացների բազմակողմանի դիտարկումն է․ քաղաքական իրադարձությունները ներկայացվում են դրանց միջազգային նախադրյալների, մասնակից պետությունների շահերի, դիվանագիտական քայլերի և հայ ժողովրդի համար ունեցած հետևանքների փոխկապակցվածության մեջ։ Հեղինակը կիրառում է պատմագիտական վերլուծության և քաղաքական քննության մոտեցումներ՝ առանձնացնելով արտաքին քաղաքականության պաշտոնական ձևակերպումների և դրանց իրական նպատակների միջև եղած տարբերությունները։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարող էր մի ժողովրդի ազգային ճակատագիրը դառնալ միջազգային դիվանագիտական սակարկությունների առարկա, և ինչ սահմանափակումների էին բախվում ազգային իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված նախաձեռնությունները, երբ դրանք կախված էին օտար պետությունների քաղաքական կամքից։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի XIX դարի երկրորդ կեսի հայոց պատմության, Հայկական հարցի ծագման ու միջազգայնացման, ռուս-թուրքական հարաբերությունների, եվրոպական դիվանագիտության և Օսմանյան կայսրության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև արժեքավոր աղբյուր է հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական շարժման պատմական նախադրյալները, միջազգային քաղաքականության ազդեցությունը հայկական հարցերի վրա և հայ քաղաքական մտքի զարգացման ընթացքը հասկանալու տեսանկյունից։ Աշխատությունը հատկապես օգտակար է պատմաբանների, արևելագետների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, ուսանողների և հայոց պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն նպաստում է պատմական իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերի ընկալմանը, դիվանագիտական գործընթացների քննադատական գնահատմանը և այն պատմական փորձի ըմբռնմանը, թե որքան վճռորոշ կարող են լինել միջազգային քաղաքական շահերի բախումները փոքր ժողովուրդների ազգային իրավունքների ու պատմական ճակատագրի համար։
Updated: 2026-11-18
Mathematics
Квантовые эффекты в процессах генерации субгармоники и третьей гармоники
Աշխատությունը նվիրված է լույսի և նյութի փոխազդեցության ընթացքում ենթահարմոնիկ և երրորդ հարմոնիկ ճառագայթման գեներացման գործընթացներում դրսևորվող քվանտային ազդեցությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ոչ գծային օպտիկական երևույթները, որոնց դեպքում արտաքին էլեկտրամագնիսական դաշտի ազդեցությամբ համակարգում առաջանում են սկզբնական ճառագայթման հաճախականության հետ կապված նոր հաճախականություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քվանտային մեխանիզմներին, որոնք պայմանավորում են ենթահարմոնիկների և երրորդ հարմոնիկի առաջացումը, ինչպես նաև այդ գործընթացների հավանականային և սպեկտրային բնութագրերին։ Ուսումնասիրվում են ճառագայթման քվանտային վիճակները, ֆոտոնների փոխազդեցությունը, կոհերենտության հատկությունները և այն պայմանները, որոնց դեպքում ոչ գծային միջավայրում հնարավոր է ստանալ ցանկալի հաճախականությամբ կամ քվանտային հատկություններով ճառագայթում։ Աշխատությունը կարևոր է այն տեսանկյունից, որ հարմոնիկների գեներացման երևույթները կապում է դասական ոչ գծային օպտիկայի և քվանտային տեսության միջև՝ հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալ բարձր ինտենսիվության լույսի և նյութի փոխազդեցության հիմնարար առանձնահատկությունները։ Քննարկվող մոտեցումները կարող են նշանակություն ունենալ քվանտային օպտիկայի, լազերային ֆիզիկայի, ոչ գծային օպտիկայի և ժամանակակից ֆոտոնիկայի խնդիրների ուսումնասիրման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ֆիզիկոսներին, քվանտային և ոչ գծային օպտիկայի մասնագետներին, գիտական հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան ուղղություններով մասնագիտացող ուսանողներին։
Updated: 2026-08-28
Culture
Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ցանկ
Մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին առնչվող նոր գրականության հաշվառմանը, համակարգմանը և ընթերցողներին ներկայացմանը։ Մատենագիտական ցանկում արտացոլվում են մշակութաբանության, արվեստագիտության, երաժշտության, թատրոնի, կերպարվեստի, ճարտարապետության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության վերաբերյալ հրատարակությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրքերի, գիտական աշխատությունների, ուսումնասիրությունների և այլ տպագիր նյութերի մատենագիտական նկարագրությանը՝ դրանց որոնումն ու օգտագործումը դյուրացնելու նպատակով։ Ներկայացվող տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու մշակույթի և արվեստի ոլորտներում հրատարակվող մասնագիտական գրականությանը, ուսումնասիրելու հետազոտական հետաքրքրությունների հիմնական ուղղությունները և բացահայտելու համապատասխան տեղեկատվական աղբյուրները։ Կարևորվում են գրականության թեմատիկ դասակարգման, հեղինակների ու վերնագրերի համակարգման և մատենագիտական տվյալների ճշգրիտ ներկայացման սկզբունքները։ Հրատարակությունը նպաստում է գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման արդյունավետության բարձրացմանը, մասնագիտական գրականության տարածմանը և մշակութային հետազոտությունների համար անհրաժեշտ աղբյուրագիտական հիմքի ձևավորմանը։ Այն կարող է օգտագործվել նաև մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության համալրման, ուսումնասիրության և մատենագիտական որոնումների կազմակերպման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, դասախոսների, ուսանողների և մշակույթի ու արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-11-02
History
Ազգային ժողովի արձանագրություններ, նիստ 4
Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ժողովի չորրորդ նիստի պաշտոնական արձանագրությունը՝ պահպանելով ժողովական քննարկումների և ընթացակարգերի վերաբերյալ գրավոր վկայությունները։ Այն փաստագրում է ազգային ներկայացուցչական մարմնի գործունեության հերթական փուլը և կարևոր նյութ է 19-րդ դարի հայ համայնքի հասարակական ու վարչական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Արձանագրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու ժողովի աշխատանքի կազմակերպման, հարցերի քննարկման, մասնակիցների դիրքորոշումների արտահայտման և ժողովական որոշումների գրանցման ձևերի մասին։ Այսպիսի փաստաթղթերը կարևոր դեր ունեն համայնքային ինքնակառավարման պատմության վերակազմության մեջ, քանի որ արտացոլում են ազգային կառույցների գործունեության սկզբունքներն ու հասարակական հարցերի քննարկման պաշտոնական միջավայրը։ Դրանք արժեքավոր են նաև ժամանակաշրջանի վարչական լեզվի, գրագրության ձևերի և ժողովական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Առանձին նիստի արձանագրությունը կարող է համադրվել ժողովի մյուս նիստերի փաստաթղթերի հետ՝ բացահայտելու քննարկումների շարունակականությունը, կառավարման խնդիրների ընթացքը և ազգային հաստատության կազմակերպական առանձնահատկությունները։ Այն սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունի հայ հասարակական-քաղաքական պատմությամբ, ազգային հաստատություններով և հայ համայնքի ինքնակառավարման ավանդույթներով հետաքրքրվողների համար։
Updated: 2026-11-03
Other Subjects
Архитектура учебно-реабилитационных учреждений для детей с физическими и умственными отклонениями в Армении
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում ֆիզիկական և մտավոր զարգացման առանձնահատկություններ ունեցող երեխաների համար նախատեսված ուսումնական և վերականգնողական հաստատությունների ճարտարապետական միջավայրի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը նման հաստատությունների նախագծման և կազմակերպման այնպիսի սկզբունքների բացահայտումն է, որոնք կարող են միաժամանակ ապահովել երեխաների կրթական, վերականգնողական, սոցիալական և հոգեբանական կարիքներին համապատասխան միջավայր։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են ուսումնական, բուժական, վերականգնողական, հանգստի և ընդհանուր օգտագործման տարածքների կազմակերպման առանձնահատկությունները, դրանց փոխկապակցվածությունը, տարածական կառուցվածքը և ֆունկցիոնալ գոտիավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մատչելիության և համընդհանուր դիզայնի սկզբունքներին՝ հաշվի առնելով շարժունակության տարբեր սահմանափակումներ ունեցող երեխաների անվտանգ և ինքնուրույն տեղաշարժի հնարավորությունը։ Քննարկվում են շենքերի ներքին և արտաքին միջավայրի այնպիսի հատկանիշներ, ինչպիսիք են բնական լուսավորությունը, օդափոխությունը, ակուստիկ պայմանները, գունային լուծումները, տարածքների ընկալելիությունը, անվտանգությունը և երեխաների տարիքային ու անհատական առանձնահատկություններին համապատասխան միջավայրի ձևավորումը։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է Հայաստանի գործող ուսումնական և վերականգնողական հաստատությունների ճարտարապետական ու տարածական կազմակերպման վերլուծությունը, որի միջոցով բացահայտվում են առկա խնդիրները և զարգացման հնարավոր ուղղությունները։
Updated: 2026-09-16