Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionMedicine
Հեպատիտ և վիրուսային ինֆեկցիաների տարածվածությունը Հայաստանի Հանրապետությունում չարորակ ուռուցքներով հիվանդների մոտ և լյարդի ախտահարումը քիմիաթերապիայի ընթացքում
Պարենտերալ վիրուսային հեպատիտները հատկապես В և с (HB և НС) դասվում են Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության կարևորագույն խնդիրների շարքին, որովհետև աշխարհի բնակչության 2 մլրդ-ի մոտ հայտնաբերվել են НВ վիրուսի շճաբանական դրոշմներ, ինչը հաստատում է ներկա և անցյալ ինֆեկցիայի առկայությունը: Նրանցից 350-400 մլն-ը համարվում են քրոնիկ վիրուսակիրներ / Изучение различных аспектов инфекций гепатита и с (НВ и НС) у больных с онкологической патологией представляет особую актуальность, так как при лечении основного заболевания возможна реактивация вирусов парентеральных гепатитов, требующая нежелательное изменение тактики лечения Հրատ.՝ ՀՀ ԱՆ ակադեմիկոս Ս. Ք. Ավդալբեկյանի անվան առողջապահության ազգային ինստիտուտ, Երևան, 2010, Սեղմագիր՝ 22 էջ [src=123456789/5751] [dspace.nla.am]
Updated: 2026-09-15
Religion
Բողոքական քարոզչության վերաբերյալ որոշ հարցերին տրված պատասխանները․ Կոստանդնուպոլսի պատրիարքական փոխանորդ արքեպիսկոպոս Մոնսինյոր Հասունի նամակի թարգմանությունը
Հրատարակությունը վերաբերում է XIX դարի քրիստոնեական համայնքների միջև դավանաբանական քննարկումներին և բողոքականության վերաբերյալ առաջադրված հարցերին տրված պատասխաններին։ Վերնագրի համաձայն՝ գրքում ներկայացված է Կոստանդնուպոլսի կաթոլիկ եկեղեցական շրջանակների հետ կապված բարձրաստիճան հոգևորականի՝ Մոնսինյոր Հասունի նամակը, որը թարգմանվել է ընթերցողների համար։ Նյութի կենտրոնում բողոքական քարոզչության, քրիստոնեական հավատքի մեկնաբանության և տարբեր դավանանքների միջև առկա տարաձայնությունների հարցերն են։ XIX դարում Օսմանյան կայսրության հայ համայնքներում կաթոլիկ և բողոքական ուղղությունների տարածումը, դրանց նկատմամբ վերաբերմունքը և եկեղեցական ինքնության շուրջ քննարկումները կարևոր տեղ էին զբաղեցնում կրոնական ու հասարակական կյանքում։ Նման հրապարակումները նպատակ ունեին ներկայացնելու որոշակի դավանաբանական դիրքորոշումներ, պարզաբանելու վիճարկվող հարցեր և ընթերցողին ծանոթացնելու տարբեր եկեղեցական շրջանակների փաստարկներին։ Նամակի թարգմանական ձևաչափը նաև ցույց է տալիս, թե ինչպես էին այլալեզու կրոնական նյութերը հասանելի դառնում հայերեն ընթերցողին։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ կրոնական գրականության պատմության, կաթոլիկության և բողոքականության միջև աստվածաբանական բանավեճերի, ինչպես նաև XIX դարի Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքների հոգևոր ու հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-10-29
Sociology
Հայաստանի սոցիալական ապահովության ռազմավարության սոցիոլոգիական վերլուծությունը
Այս աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության սոցիալական ապահովության ռազմավարության սոցիոլոգիական վերլուծությունը՝ ուսումնասիրելով պետության սոցիալական քաղաքականության ձևավորման, իրականացման և հասարակության վրա դրա ազդեցության հիմնական ուղղությունները։ Նյութում վերլուծվում են սոցիալական ապահովության համակարգի կառուցվածքային բաղադրիչները՝ կենսաթոշակային ապահովություն, սոցիալական նպաստներ, զբաղվածության աջակցման ծրագրեր և խոցելի խմբերի պաշտպանություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն սոցիալական գործոններին, որոնք ազդում են համակարգի արդյունավետության վրա՝ բնակչության ժողովրդագրական փոփոխություններ, աղքատության մակարդակ, եկամուտների անհավասարություն և աշխատաշուկայի առանձնահատկություններ։ Աշխատությունը նաև քննարկում է սոցիալական քաղաքականության ընկալումը հասարակության տարբեր շերտերի կողմից, վստահության մակարդակը պետական ինստիտուտների նկատմամբ և սոցիալական արդարության գաղափարի ձևավորումը։ Վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են նաև միջազգային փորձը և դրա հնարավոր կիրառումը Հայաստանի պայմաններում՝ նպատակ ունենալով բարելավել սոցիալական պաշտպանության համակարգի արդյունավետությունն ու հասցեականությունը։
Updated: 2026-09-19
Law
Կեղծ և շինծու գործարքների անվավերության տեսական և գործնական հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կեղծ և շինծու գործարքների անվավերության հետ կապված տեսական և գործնական հիմնախնդիրների համալիր ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում քաղաքացիական իրավունքի այն գործարքներն են, որոնց արտաքին ձևը չի համապատասխանում կողմերի իրական կամքին կամ որոնց միջոցով կողմերը փորձում են քողարկել այլ իրավական հարաբերություն։ Նյութում գործարքների անվավերության ինստիտուտը դիտարկվում է որպես քաղաքացիական իրավունքի կարևոր մեխանիզմ, որի միջոցով պաշտպանվում են օրենքի պահանջները, քաղաքացիական շրջանառության կայունությունը և գործարքի կողմերի ու այլ շահագրգիռ անձանց օրինական շահերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կեղծ և շինծու գործարքների իրավական բնույթին, դրանց տարբերակման չափանիշներին և այն հանգամանքների բացահայտմանը, որոնք կարող են վկայել կողմերի իրական կամքի և գործարքի ձևական բովանդակության անհամապատասխանության մասին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կեղծ և շինծու գործարքների տարանջատումը միմյանցից, քանի որ դրանց արտաքին դրսևորումները կարող են նման լինել, սակայն իրավական նպատակներն ու հետևանքները տարբեր են։ Կեղծ գործարքի դեպքում կարող է առկա լինել գործարքի ձևական ստեղծում՝ առանց համապատասխան իրական իրավական հետևանքներ առաջացնելու նպատակ ունենալու, մինչդեռ շինծու գործարքի միջոցով կողմերը կարող են փորձել քողարկել մեկ այլ գործարք կամ իրավահարաբերություն։ Աշխատանքում քննարկվում են նաև նման գործարքների անվավերության իրավական հետևանքները, կողմերի միջև առաջացող գույքային հարաբերությունները, ստացվածի վերադարձի, փոխհատուցման և այլ հնարավոր իրավական միջոցների կիրառման հարցերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ապացուցման հիմնախնդիրներին, քանի որ գործարքի կեղծ կամ շինծու բնույթը հաճախ հնարավոր չէ պարզել միայն դրա տեքստի կամ ձևական պայմանների ուսումնասիրությամբ։ Այդ պատճառով գործնական տեսանկյունից նշանակություն կարող են ունենալ կողմերի վարքագիծը, գործարքի կնքման հանգամանքները, դրա իրական տնտեսական և իրավական նպատակը, գույքի փաստացի փոխանցումը, վճարումների իրականացումը և այլ փոխկապակցված փաստեր։
Updated: 2026-09-19
Law
Հայաստանի Հանրապետության առողջապատության կառավարման մարմինների գործունեության կազմակերպական-իրավական հիմունքները /1990-1996թթ.
Աշխատությունը նվիրված է անկախ պետականության ձևավորման սկզբնական ժամանակաշրջանում Հայաստանի առողջապահության կառավարման մարմինների գործունեության կազմակերպական և իրավական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում առողջապահության պետական կառավարման համակարգի վերակազմավորման գործընթացն է, դրա իրավական կարգավորման առանձնահատկությունները, կառավարման մարմինների կառուցվածքը, լիազորությունների բաշխումը և պետական քաղաքականության իրականացման կազմակերպական մեխանիզմները։ Քննվում է խորհրդային վարչակառավարչական համակարգից նոր պետական և իրավական պայմաններին անցման ազդեցությունը առողջապահության ոլորտի կառավարման վրա, ինչպես նաև այն ինստիտուցիոնալ փոփոխությունները, որոնք անհրաժեշտ էին նոր սոցիալ-տնտեսական միջավայրում համակարգի գործունեությունն ապահովելու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կենտրոնական և տարածքային կառավարման մարմինների փոխհարաբերություններին, բուժհաստատությունների կառավարման կազմակերպմանը, պետական մարմինների իրավասությունների սահմանմանը և ոլորտի գործունեությունը կարգավորող իրավական ակտերի նշանակությանը։ Ուսումնասիրվում են առողջապահության կառավարման համակարգի առջև ծառացած կազմակերպական խնդիրները, կառավարման տարբեր մակարդակների միջև գործառույթների բաշխման առանձնահատկությունները և նոր իրավական մեխանիզմների ձևավորման անհրաժեշտությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում առողջապահական հաստատությունների կարգավիճակի, ֆինանսավորման և կառավարման սկզբունքների փոփոխության դիտարկումը՝ հասարակական ու տնտեսական վերափոխումների ընդհանուր համատեքստում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև պետական վերահսկողության, բժշկական օգնության կազմակերպման, բնակչության առողջության պահպանման ոլորտում պետական մարմինների պարտականությունների և պատասխանատվության իրավական հիմքերին։ Ժամանակաշրջանի օրենսդրական և վարչական փաստաթղթերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կառավարման համակարգի զարգացման հիմնական միտումները, իրավական կարգավորման բացերը և կազմակերպական կառուցվածքների աստիճանական վերափոխումը։ Առանձին նշանակություն ունի առողջապահության ոլորտում պետական կառավարման շարունակականության և նոր ինստիտուտների ձևավորման հարաբերակցության վերլուծությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է առողջապահության կառավարման, վարչական իրավունքի և պետական կառավարման պատմության մոտեցումները՝ ներկայացնելով անկախության առաջին տարիներին ոլորտի ինստիտուցիոնալ ու իրավական համակարգի ձևավորման առանձնահատկությունները։
Updated: 2026-09-21
Mathematics
C*-алгебры порожденные инверсными подполугруппами бициклической полугруппы
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է բիցիկլային կիսախմբի ինվերս ենթակիսախմբերից առաջացած C*-ալգեբրաների կառուցվածքային և հատկաբանական ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են օպերատորային ալգեբրաների և կիսախմբերի տեսության հիմնարար հասկացությունները, վերլուծվում են ինվերս կիսախմբերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց կապը C*-ալգեբրաների ձևավորման ու դասակարգման հետ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ներկայացումների, իդեալների, սպեկտրային հատկությունների, իզոմորֆիզմների և ֆունկցիոնալ-անալիտիկ բնութագրերի հարցերը՝ կիրառելով ժամանակակից մաթեմատիկական մեթոդներ և տեսական մոտեցումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բիցիկլային կիսախմբի ալգեբրական կառուցվածքի ազդեցությանը համապատասխան C*-ալգեբրաների հատկությունների վրա, ինչպես նաև օպերատորային տեսության, ոչ կոմուտատիվ երկրաչափության և աբստրակտ հանրահաշվի հետ փոխկապակցված խնդիրներին։ Ներկայացվում են նոր տեսական արդյունքներ, ապացույցներ և ընդհանրացումներ, որոնք նպաստում են օպերատորային ալգեբրաների և կիսախմբերի տեսության հետագա զարգացմանը։ Գիրքը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, ֆունկցիոնալ անալիզի և հանրահաշվի ոլորտի հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների, մագիստրանտների և այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են C*-ալգեբրաների, կիսախմբերի տեսության և ժամանակակից աբստրակտ մաթեմատիկայի խորացված ուսումնասիրությամբ։
Updated: 2026-09-02