Հայաստանի գյուղատնտեսությունը և ագրովերամշակումը

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է Կովկասում կաթնային տնտեսության ձևավորման, կազմակերպման և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ տարածաշրջանի բնական, տնտեսական և գյուղատնտեսական պայմանների համատեքստում։ Այն կարող է դիտարկվել որպես գյուղատնտեսական և տնտեսական բնույթի պատմական աղբյուր, որտեղ կաթնատու անասնապահությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես կենդանական ծագման սննդամթերքի ստացման ոլորտ, այլև որպես գյուղական տնտեսության կարևոր բաղադրիչ։ Ուշադրության կենտրոնում կարող են լինել տարածաշրջանում պահվող կաթնատու կենդանիները, անասնապահության տարածքային առանձնահատկությունները, արոտավայրերի և կերային ռեսուրսների նշանակությունը, տնտեսությունների կազմակերպման ձևերը, ինչպես նաև կաթի և դրա վերամշակումից ստացվող արտադրանքի տնտեսական դերը։ Կովկասի լեռնային և հարթավայրային տարածքների բնական պայմանների տարբերությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու, թե կլիման, տեղանքի բարձրությունը, բուսականությունը և սեզոնային արոտավայրերի հասանելիությունն ինչպես էին կապված անասնապահական տնտեսության կառուցվածքի հետ։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել գյուղական բնակչության ավանդական տնտեսական փորձին, կենդանիների պահպանման ձևերին, արտադրանքի տեղական սպառմանը և շուկաներ հասցնելու հնարավորություններին։ Աշխատության տնտեսական բաղադրիչը կարող է ներառել արտադրողականության, ապրանքաշրջանառության, պահանջարկի, փոխադրումների և գյուղատնտեսական տնտեսությունների եկամտաբերության վերաբերյալ ժամանակաշրջանին բնորոշ դիտարկումներ։ Հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև կաթնամթերքի արտադրության աստիճանական առևտրայնացումը և մասնագիտացված տնտեսությունների ձևավորման գործընթացը, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու ավանդական գյուղատնտեսությունից ավելի շուկայական ուղղվածություն ունեցող արտադրության անցման առանձնահատկություններին։ Եթե աշխատությունը ստեղծվել է XIX դարի վերջի կամ XX դարի սկզբի տնտեսական ուսումնասիրությունների շրջանակում, դրա տվյալները կարևոր է դիտարկել ժամանակաշրջանի վիճակագրական հաշվառման, գյուղատնտեսական գիտելիքի և վարչական մոտեցումների սահմանափակումների համատեքստում։ Միաժամանակ այն կարող է պարունակել արժեքավոր տեղեկություններ Կովկասի առանձին շրջանների տնտեսական մասնագիտացման, գյուղական բնակչության զբաղվածության և անասնապահական արտադրանքի տարածման վերաբերյալ։ Նման աղբյուրների համեմատությունը այլ գյուղատնտեսական, վիճակագրական և ազգագրական նյութերի հետ հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու տարածաշրջանի գյուղատնտեսության պատմական զարգացման մասին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը կարևոր է Կովկասի ագրարային պատմության, անասնապահության, գյուղական տնտեսության և տնտեսական աշխարհագրության ուսումնասիրման տեսանկյունից։

History

Հայոց պատմություն-ը համապարփակ պատմագիտական աշխատություն է, որը ներկայացնում է հայ ժողովրդի անցած երկար պատմական ուղին հնագույն ժամանակներից մինչև ժամանակակից շրջան՝ ընդգրկելով պետականության ձևավորման, զարգացման, անկման և վերականգնման հիմնական փուլերը, ինչպես նաև քաղաքական, տնտեսական և մշակութային գործընթացների փոխկապակցվածությունը տարբեր դարաշրջաններում, սկսած Հայկական լեռնաշխարհի վաղ քաղաքակրթություններից և Ուրարտուի պետականությունից, շարունակելով Արտաշեսյանների և Արշակունիների թագավորություններով, քրիստոնեության ընդունմամբ որպես պետական կրոն և միջնադարյան հայկական պետական կազմավորումների գործունեությամբ, ապա անցնելով օտար տիրապետությունների ժամանակաշրջաններին, երբ ձևավորվել են ազգային ինքնության պահպանման նոր մեխանիզմներ, և հասնելով նոր ու նորագույն շրջանի իրադարձություններին՝ Օսմանյան և Ռուսական կայսրությունների ազդեցությանը, Հայոց ցեղասպանության հետևանքներին, Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ստեղծմանն ու անկմանը, խորհրդային շրջանի քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական համակարգին, ինչպես նաև անկախ Հայաստանի պետականության վերականգնման և զարգացման փուլերին, աշխատությունը միավորում է փաստական նյութն ու վերլուծական մոտեցումը՝ ցույց տալով հայ ժողովրդի պատմական շարունակականության և դիմակայության հիմնական գործոնները։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի սոցիալ-տնտեսաաշխարհագրական համալիր ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով տարածքային զարգացման առանձնահատկությունները և տարածաշրջանի բնական ու տնտեսական ներուժի փոխկապակցվածությունը։ Վերլուծվում են մարզի բնական պայմանները՝ ռելիեֆը, կլիման, ջրային ռեսուրսները և հողային ֆոնդը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը բնակչության տեղաբաշխման և տնտեսական գործունեության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, տրանսպորտային ենթակառուցվածքների և ծառայությունների ոլորտների զարգացման մակարդակին, ինչպես նաև բնակչության սոցիալ-ժողովրդագրական կառուցվածքի առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրությունը նաև բացահայտում է տարածքային անհամաչափ զարգացումները, տնտեսական ակտիվության կենտրոնացման միտումները և տարածաշրջանային զարգացման խոչընդոտները։ Աշխատությունը ներկայացնում է համալիր աշխարհագրական վերլուծություն՝ նպատակ ունենալով գնահատել Շիրակի մարզի զարգացման ներուժը և առաջարկել տարածքային զարգացման արդյունավետ ուղղություններ։

Linguistics

Լեզվաբանական և ոճագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անգլերեն գեղարվեստական խոսքում պատկերավոր արտահայտչամիջոցների բազմաձայնական դրսևորումների ուսումնասիրությանը՝ ֆրանսերենի համապատասխան երևույթների հետ զուգադրական դիտարկմամբ։ Քննության են առնվում փոխաբերության, համեմատության, մակդիրի և այլ ոճական միջոցների գործառույթները՝ տարբեր ձայների, տեսակետների և իմաստային շերտերի փոխազդեցության համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակային և կերպարային խոսքի հարաբերակցությանը, խոսքային տարբեր դիրքորոշումների արտահայտմանը և դրանց միջոցով գեղարվեստական տեքստի բազմաշերտ կառուցվածքի ձևավորմանը։ Վերլուծվում են պատկերավոր միավորների իմաստային, գործաբանական և ոճական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց դերը կերպարների խոսքի անհատականացման ու հեղինակային մտադրության արտահայտման գործում։ Զուգադրական մոտեցմամբ քննարկվում են անգլերեն և ֆրանսերեն գեղարվեստական խոսքում համապատասխան լեզվական երևույթների ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու պատկերավոր արտահայտչամիջոցների և բազմաձայնության փոխկապակցվածությունը տարբեր լեզվամշակութային համակարգերում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ոճագիտության, տեքստի լեզվաբանության, համեմատական լեզվաբանության և գեղարվեստական խոսքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Պատմահնագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Սևանի ավազանի մ.թ.ա. III–II հազարամյակների մշակութային զարգացման և նյութական ժառանգության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարածաշրջանի հնագիտական հուշարձանները, բնակատեղիները, դամբարանային համալիրները և տարբեր ժամանակաշրջաններին վերաբերող նյութական մշակույթի մնացորդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակչության կենցաղին, տնտեսության ձևերին, բնակավայրերի կազմակերպմանը, թաղման սովորույթներին և հասարակական հարաբերությունների զարգացման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են պեղումների ընթացքում հայտնաբերված խեցեղենը, մետաղական և քարե առարկաները, զենքերը, զարդերը, աշխատանքային գործիքները և հնագիտական այլ գտածոներ՝ դրանց ժամանակագրական ու մշակութային նշանակությունը բացահայտելու նպատակով։ Քննարկվում են Սևանի ավազանի բնակչության կապերը հարակից տարածաշրջանների հետ, մշակութային փոխազդեցությունները և տեղական ավանդույթների զարգացման գործընթացները։ Հնագիտական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու տարածաշրջանի բնակեցման, տնտեսական գործունեության և մշակութային փոփոխությունների ընդհանուր պատկերը նշված ժամանակաշրջանում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հնագիտության, հայոց հնագույն պատմության, պատմական աշխարհագրության և նյութական մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է 1991-2011 թվականներին Իրաքի ներքին քաղաքականության մեջ քրդական գործոնի դերին և նշանակությանը՝ ուսումնասիրելով այդ ժամանակահատվածում քրդական քաղաքական ուժերի, ինքնավարության ինստիտուտների և կենտրոնական իշխանության միջև ձևավորված հարաբերությունները։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու այն քաղաքական փոփոխություններին, որոնք տեղի ունեցան Իրաքի քրդաբնակ տարածքներում Պարսից ծոցի պատերազմից հետո և հատկապես 1990-ական թվականներին քրդական ինքնավար կառավարման համակարգի ձևավորման ու ամրապնդման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քրդական հիմնական քաղաքական ուժերի գործունեությանը, նրանց միջև մրցակցությանը և համագործակցությանը, ինչպես նաև Բաղդադի կենտրոնական իշխանության հետ ունեցած հարաբերությունների զարգացմանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև 2003 թվականի Իրաքի պատերազմից և Սադամ Հուսեյնի վարչակարգի տապալումից հետո տեղի ունեցած քաղաքական վերափոխումները, որոնց արդյունքում քրդական քաղաքական ուժերը ստացան ավելի մեծ ազդեցություն երկրի պետական կառավարման և քաղաքական գործընթացների վրա։ Քննարկվում են դաշնային համակարգի ձևավորման, Քրդստանի տարածաշրջանային կառավարության կարգավիճակի, սահմանների, բնական ռեսուրսների և հատկապես նավթային հարստությունների շուրջ առաջացած հակասությունները։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես է քրդական հարցը աստիճանաբար վերածվել Իրաքի ներքաղաքական օրակարգի առանցքային խնդիրներից մեկի՝ միաժամանակ առնչվելով երկրի տարածքային ամբողջականության, իշխանության բաշխման, ազգային ինքնության և տարածաշրջանային անվտանգության հարցերին։ Նյութը կարող է հետաքրքրել Իրաքի նորագույն պատմությամբ, քրդական հարցով, Մերձավոր Արևելքի քաղաքականությամբ, ազգային փոքրամասնությունների խնդիրներով և դաշնային կառավարման համակարգերի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։