Հայաստանի Հանրապետության հարկային ռազմավարության և քաղաքականության կազմակերպման հիմնախնդիրները

Informatics

Այս աշխատությունը նվիրված է բյուջեների կատարման գործընթացի մոդելավորմանը և այդ գործընթացների ավտոմատացման համար համապատասխան միջոցների մշակմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ֆինանսական կառավարման արդյունավետությունը, վերահսկելիությունը և ճշգրտությունը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում բյուջետային գործընթացի տարբեր փուլերի համակարգված նկարագրությունն ու դրանց փոխկապակցվածության ձևակերպումն է, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտել գործընթացում առկա կրկնվող, ժամանակատար և մարդկային գործոնից կախված գործողությունները։ Աշխատությունում կարող են ուսումնասիրվել բյուջեի պլանավորման, հաստատման, ֆինանսավորման, ծախսերի իրականացման, հաշվառման, վերահսկման և հաշվետվությունների կազմման գործընթացները՝ դրանք ներկայացնելով համապատասխան մոդելների և ալգորիթմների միջոցով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բյուջետային տվյալների հավաքագրմանը, մշակմանը և պահպանմանը, քանի որ ֆինանսական տեղեկատվության մեծ ծավալը պահանջում է հուսալի և արագ մշակման մեխանիզմներ։ Գործընթացների մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս նախապես ուսումնասիրել տարբեր սցենարներ, գնահատել որոշումների հետևանքները, հայտնաբերել հնարավոր խոչընդոտները և ընտրել առավել արդյունավետ կազմակերպչական լուծումներ։ Ավտոմատացման միջոցների մշակման շրջանակում կարող են նախատեսվել տվյալների մուտքագրման, հաշվարկների կատարման, ֆինանսական գործառնությունների վերահսկման, սահմանված շեղումների հայտնաբերման և հաշվետվությունների ավտոմատ ձևավորման գործիքներ։ Կարևորվում է նաև տարբեր տեղեկատվական համակարգերի միջև տվյալների փոխանակման և ինտեգրման հնարավորությունը, քանի որ բյուջետային կառավարման արդյունավետությունը մեծապես կախված է տեղեկատվության ամբողջականությունից և ժամանակին հասանելիությունից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ բյուջետային գործընթացի ալգորիթմական ներկայացմանը, տվյալների բազաների կառուցվածքին, ծրագրային ապահովման ճարտարապետությանը և օգտագործողի համար հարմար աշխատանքային միջավայրի ձևավորմանը։ Առանձին նշանակություն ունի վերահսկողական գործառույթների ավտոմատացումը, որը կարող է նպաստել սխալների և անհամապատասխանությունների արագ հայտնաբերմանը, ֆինանսական կարգապահության ամրապնդմանը և որոշումների կայացման համար անհրաժեշտ տեղեկատվության օպերատիվ տրամադրմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են մշակվել նաև բյուջեի կատարման ցուցանիշների վերլուծության և կանխատեսման գործիքներ, որոնց միջոցով հնարավոր կլինի համեմատել նախատեսված և փաստացի արդյունքները և ժամանակին արձագանքել շեղումներին։ Ավտոմատացման ներդրումը կարող է նվազեցնել ձեռքով կատարվող գործողությունների ծավալը, կրճատել տվյալների մշակման ժամանակը և բարձրացնել հաշվարկների ու հաշվետվությունների հուսալիությունը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ֆինանսական կառավարման մասնագետներին, տնտեսագետներին, հաշվապահներին, պետական և կազմակերպական կառավարման ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև տեղեկատվական համակարգերի և ծրագրավորման ոլորտի հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ բյուջեի կատարման գործընթացների մոդելավորումն ու ավտոմատացումը կարող են ձևավորել ֆինանսական կառավարման ավելի արագ, թափանցիկ, վերահսկելի և տվյալահեն համակարգ՝ միաժամանակ ստեղծելով բյուջետային որոշումների արդյունավետության բարձրացման համար անհրաժեշտ տեղեկատվական հիմք։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական անվտանգության ձևավորման, պահպանման և ամրապնդման հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ տնտեսության կայուն զարգացման և արտաքին ու ներքին ռիսկերի նկատմամբ դիմադրողականության տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում տնտեսական համակարգի այն գործոններն են, որոնք պայմանավորում են երկրի կարողությունը պահպանելու մակրոտնտեսական կայունությունը, ապահովելու ռազմավարական նշանակություն ունեցող ռեսուրսների հասանելիությունը, արդյունավետորեն օգտագործելու տնտեսական ներուժը և սահմանափակելու տարբեր բնույթի տնտեսական սպառնալիքների ազդեցությունը։ Քննվում են տնտեսական անվտանգության հասկացության տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, դրա հիմնական բաղադրիչները և գնահատման համար կիրառվող ցուցանիշների համակարգը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ֆինանսական, էներգետիկ, պարենային, ներդրումային, արտաքին առևտրային և սոցիալ-տնտեսական անվտանգության փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունները, արտադրական կարողությունները, ներմուծումից կախվածության հնարավոր ռիսկերը, արտահանման զարգացման պայմանները, պետական ֆինանսների կայունությունը և ֆինանսական համակարգի նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում արտաքին տնտեսական միջավայրի փոփոխությունների նկատմամբ ազգային տնտեսության զգայունության ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով փոքր և բաց տնտեսություններին բնորոշ մարտահրավերները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ներդրումային միջավայրի, նորարարությունների, տեխնոլոգիական զարգացման, ենթակառուցվածքների և մարդկային կապիտալի դերին տնտեսական դիմադրողականության բարձրացման գործում։ Սոցիալական բաղադրիչը դիտարկվում է զբաղվածության, եկամուտների, աղքատության և բնակչության կենսամակարդակի հետ կապված խնդիրների շրջանակում, քանի որ երկարաժամկետ տնտեսական անվտանգությունը սերտորեն կապված է հասարակության սոցիալական կայունության հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տնտեսական անվտանգության ցուցանիշների գնահատման և հնարավոր ռիսկերի վաղ բացահայտման մեթոդաբանական մոտեցումները՝ տարբեր ոլորտների միջև գոյություն ունեցող փոխկախվածությունները հաշվի առնելով։ Տնտեսական անվտանգության ամրապնդման ուղղությունները դիտարկվում են տնտեսության կառուցվածքային բազմազանեցման, արտադրողականության բարձրացման, արտահանման հնարավորությունների ընդլայնման, ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման և ինստիտուցիոնալ համակարգերի կատարելագործման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մակրոտնտեսագիտության, տնտեսական քաղաքականության, հանրային ֆինանսների և ազգային անվտանգության տնտեսագիտական մոտեցումները՝ երկրի երկարաժամկետ տնտեսական կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնները համակարգված ուսումնասիրելու նպատակով։

Informatics

Теория рекурсивных функций и эффективная вычислимость աշխատությունը տեսական ինֆորմատիկայի և մաթեմատիկական տրամաբանության հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է հաշվելիության տեսության հիմնական գաղափարներն ու ձևական մոդելները, այն բացատրում է ռեկուրսիվ ֆունկցիաների դասական տեսությունը, մասնակի և ընդհանուր ռեկուրսիվության տարբերությունները, ինչպես նաև ալգորիթմական հաշվելիության սահմանները, գիրքը անդրադառնում է Թյուրինգի մեքենաների, լամբդա-կալկուլուսի և այլ համարժեք մոդելների միջև կապերին, միաժամանակ ներկայացնելով որոշելիության և անորոշելիության խնդիրներ, օրինակ՝ կանգառի խնդիրը, ինչը ցույց է տալիս հաշվարկման սահմանափակումները, աշխատանքը ընդգծում է նաև ձևական լեզուների և ալգորիթմների տեսության կապը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր համակարգչային գիտության, մաթեմատիկական տրամաբանության և տեսական ինֆորմատիկայի ուսանողների համար։

Economics

Նոր ապրանք հասկացությունը տնտեսագիտության և մարքեթինգի մեջ վերաբերում է այն ապրանքին կամ ծառայությանը, որը շուկայում նախկինում չի եղել կամ էականորեն բարելավված է և առաջարկում է նոր արժեք սպառողի համար։ Նոր ապրանք կարող է համարվել ինչպես ամբողջովին նոր ստեղծված արտադրանքը, այնպես էլ արդեն գոյություն ունեցողի կատարելագործված տարբերակը՝ նոր ֆունկցիաներով, դիզայնով, տեխնոլոգիայով կամ օգտագործման ավելի բարձր արդյունավետությամբ։ Նոր ապրանքի մշակումը սովորաբար անցնում է մի քանի փուլերով՝ գաղափարի ձևավորում, շուկայի ուսումնասիրություն, նախագծում, փորձարկում, արտադրություն և շուկա դուրսբերում։ Այս գործընթացում կարևոր դեր ունեն նորարարությունը, տեխնոլոգիական զարգացումը և սպառողների պահանջների ուսումնասիրությունը։ Նոր ապրանքի նպատակն է բավարարել չբավարարված կամ նոր ձևավորված պահանջարկը, բարձրացնել ընկերության մրցունակությունը և ապահովել տնտեսական աճ։ Միևնույն ժամանակ, նոր ապրանքի ստեղծումը կապված է ռիսկերի հետ, քանի որ շուկայի արձագանքը կարող է լինել անկանխատեսելի, իսկ ներդրումները՝ մեծ։ Այդ պատճառով ընկերությունները հաճախ կիրառում են մարքեթինգային վերլուծություններ և փորձնական վաճառքներ՝ հաջողության հավանականությունը գնահատելու համար։ Այսպիսով, նոր ապրանք հասկացությունը կարևոր դեր ունի ժամանակակից տնտեսության մեջ՝ որպես նորարարության և շուկայի զարգացման հիմնական շարժիչ ուժ։

Political Science

Գիտական աշխատությունը նվիրված է քաղաքական օտարման երևույթի տեսական, սոցիալ-փիլիսոփայական և քաղաքագիտական ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի հասարակության քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական փոխակերպումների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում քաղաքական օտարման էությունը, դրա առաջացման պատմական և հասարակական նախադրյալները, անհատի և քաղաքական իշխանության փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև քաղաքական գործընթացներից քաղաքացիների հեռացման և հանրային կյանքում նրանց մասնակցության սահմանափակման հնարավոր պատճառները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական օտարման հասկացության ձևավորմանը հասարակագիտական մտքի պատմության մեջ, դրա փիլիսոփայական և սոցիոլոգիական մեկնաբանություններին, ինչպես նաև ժամանակակից քաղաքագիտության շրջանակներում մշակված տեսական մոտեցումներին։ Ուսումնասիրվում են քաղաքական օտարման տարբեր դրսևորումները, մասնավորապես՝ քաղաքական անզորության զգացումը, քաղաքական ինստիտուտների նկատմամբ անվստահությունը, քաղաքական գործընթացների իմաստի ընկալման դժվարությունները, հասարակական մեկուսացումը և քաղաքական մասնակցության նկատմամբ հետաքրքրության նվազումը։ Քննության են առնվում անհատի քաղաքական գիտակցության, արժեքային կողմնորոշումների, սոցիալական փորձառության և քաղաքական վարքագծի փոխկապակցվածությունները՝ հասարակական վերափոխումների պայմաններում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի անկախ պետականության ձևավորման և հետխորհրդային հասարակական փոփոխությունների համատեքստում քաղաքական օտարման առաջացման հնարավոր գործոնների ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են քաղաքական համակարգի ինստիտուցիոնալ վերափոխումները, հասարակական հարաբերությունների փոփոխությունները, սոցիալ-տնտեսական անհավասարության ազդեցությունը, քաղաքական ներկայացուցչության հիմնախնդիրները և պետական կառավարման մարմինների նկատմամբ հանրային վստահության ձևավորման պայմանները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում քաղաքական սոցիալականացման գործընթացներին, ընտանիքի, կրթական հաստատությունների, զանգվածային լրատվության միջոցների և հասարակական կազմակերպությունների դերին քաղաքացիների քաղաքական պատկերացումների ու մասնակցության ձևավորման գործում։ Քննարկվում են քաղաքական մշակույթի առանձնահատկությունները, ժողովրդավարական արժեքների ընկալումը, քաղաքացիական պատասխանատվության գիտակցումը և քաղաքական իրավունքների իրացման հնարավորությունները։ Կարևորվում է քաղաքական օտարման և քաղաքացիական պասիվության փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ քաղաքական գործընթացներից հեռացումը կարող է պայմանավորված լինել ոչ միայն անհատական դիրքորոշումներով, այլև սոցիալական, տնտեսական և ինստիտուցիոնալ տարբեր գործոններով։ Անդրադարձ է կատարվում քաղաքական վստահության, իշխանության լեգիտիմության, հասարակական համերաշխության և պետական կառավարման արդյունավետության վերաբերյալ տեսական մոտեցումներին՝ առանց քաղաքական օտարման պատճառները որևէ առանձին գործոնով սահմանափակելու։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում դիտարկվում են քաղաքական օտարման ուսումնասիրման սոցիոլոգիական մեթոդները, հանրային կարծիքի հետազոտության հնարավորությունները, քաղաքական մասնակցության ցուցանիշները և քաղաքացիների քաղաքական դիրքորոշումների գնահատման մոտեցումները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում հասարակության տարբեր սոցիալական, տարիքային և մասնագիտական խմբերում քաղաքական օտարման հնարավոր առանձնահատկությունները, ինչպես նաև կրթական մակարդակի, սոցիալական կարգավիճակի և հասարակական ներգրավվածության ազդեցությունը քաղաքական վարքագծի վրա։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներից է քաղաքական օտարման հաղթահարման հնարավոր ուղիների տեսական քննարկումը՝ քաղաքացիական կրթության զարգացման, քաղաքական գործընթացների թափանցիկության բարձրացման, հանրային հաշվետվողականության ամրապնդման և հասարակական մասնակցության ինստիտուցիոնալ հնարավորությունների ընդլայնման համատեքստում։ Քննության են առնվում քաղաքացիների և պետական կառույցների միջև հաղորդակցության բարելավման, հանրային քննարկումների կազմակերպման, տեղական ինքնակառավարման գործընթացներում բնակչության մասնակցության և քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների գործունեության հնարավոր նշանակությունները։ Դիտարկվում են նաև քաղաքական տեղեկատվության հասանելիության, մեդիագրագիտության, քննադատական մտածողության և իրավական գիտակցության զարգացման դերը քաղաքական գործընթացների վերաբերյալ տեղեկացվածության բարձրացման գործում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս քաղաքական օտարումը դիտարկելու որպես բազմագործոն հասարակական երևույթ, որի ուսումնասիրությունը պահանջում է քաղաքական, սոցիոլոգիական, հոգեբանական և մշակութային մոտեցումների համադրում։ Աշխատությունը կարող է նպաստել փոխակերպվող հասարակություններում անհատի և պետության հարաբերությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը, քաղաքական մասնակցության խոչընդոտների բացահայտմանը և հասարակական վստահության ու քաղաքացիական ներգրավվածության զարգացման պայմանների ուսումնասիրմանը։ Այն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, սոցիոլոգների, փիլիսոփաների, պետական կառավարման մասնագետների, քաղաքական մշակույթի և քաղաքացիական հասարակության հետազոտողների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և հասարակագիտական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։

Literature

Այս աշխատությունը նվիրված է պերուացի նշանավոր գրող Մարիո Վարգաս Լյոսայի ստեղծագործական էվոլյուցիայի ուսումնասիրությանը՝ նրա գրական գործունեության տարբեր փուլերի, գեղարվեստական մտածողության փոփոխությունների և թեմատիկ ու ոճական զարգացումների համակողմանի վերլուծությամբ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է հեղինակի ստեղծագործական ուղին՝ վաղ շրջանի գործերից մինչև հասուն և ուշ շրջանի վեպերն ու հրապարակախոսական երկերը՝ բացահայտելով այն փոփոխությունները, որոնք տեղի են ունեցել նրա գրական աշխարհայացքում և գեղարվեստական մեթոդներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա ստեղծագործություններում հասարակության, իշխանության, քաղաքականության, բռնության, անհատի ազատության, բարոյական ընտրության և մարդկային հարաբերությունների թեմաների զարգացմանը։ Նրա գրականության կարևոր առանձնահատկություններից է հասարակական և քաղաքական իրականության վերլուծությունը, որը հաճախ զուգորդվում է բազմաշերտ պատմողական կառուցվածքների, տարբեր ժամանակային հարթությունների և մի քանի պատմողական ձայների կիրառմամբ։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև այն ճանապարհը, որով հեղինակի ստեղծագործություններում փոխվում է իրականության և գեղարվեստական երևակայության հարաբերակցությունը՝ վաղ շրջանի սոցիալական քննադատությունից դեպի ավելի բարդ, բազմաշերտ և երբեմն երգիծական կամ փիլիսոփայական մոտեցումներ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում լատինաամերիկյան գրական գործընթացների և համաշխարհային գրականության զարգացման համատեքստում նրա ստեղծագործական դիրքավորմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև գրողի արձակի լեզվական և ոճական առանձնահատկություններին, կերպարակերտման սկզբունքներին, երկխոսությունների կառուցմանը, ժամանակի և տարածության կազմակերպմանը և վեպային կառուցվածքի նորարարական լուծումներին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում քաղաքական ու հասարակական հայացքների փոփոխությանը և դրանց արտացոլմանը տարբեր ժամանակաշրջանների ստեղծագործություններում, ինչը թույլ է տալիս գրական էվոլյուցիան դիտարկել նաև հեղինակի մտավոր զարգացման համատեքստում։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նրա գրական ժառանգության ներքին ամբողջականությունը՝ միաժամանակ ցույց տալով թեմատիկ, գաղափարական և ձևական փոփոխությունները, որոնք բնորոշ են տարբեր փուլերին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն առանձին ստեղծագործությունների վերլուծության, այլև ժամանակակից լատինաամերիկյան արձակի զարգացման և համաշխարհային գրականության մեջ հեղինակի ունեցած նշանակության գնահատման տեսանկյունից։