Հայկական օրացույցների և տարեցույցների մատենագիտություն 1513-1973

Literature

«Գութանավորներ» վերնագիրը հղում է կատարում հողը գութանով վարող մարդկանց՝ գյուղատնտեսական աշխատանքի և գյուղական կյանքի կարևոր մասնակիցներին։ Գութանը հայ գյուղական կենցաղում ոչ միայն հողամշակման գործիք էր, այլև աշխատանքի, ապրուստի և գյուղացու առօրյայի խորհրդանշական պատկեր։ Այս վերնագրով ստեղծագործությունը կարող է առնչվել գյուղական միջավայրին, հողի մշակմանը, գյուղացիների աշխատանքային հարաբերություններին և գյուղատնտեսական կյանքի դժվարություններին։ Գութանավորների կերպարների միջոցով հնարավոր է ներկայացնել մարդու կապը հողի հետ, աշխատանքի արժեքը, համայնքային համագործակցությունը և բնության պայմաններից կախված առօրյան։ 19-րդ դարի հայ գրականության մեջ գյուղական կյանքի թեման հաճախ հնարավորություն էր տալիս անդրադառնալու հասարակական հարաբերություններին, մարդկանց նյութական պայմաններին, ավանդույթներին և սոցիալական փոփոխություններին։ Այդպիսի երկերը կարող էին միաժամանակ պահպանել կենցաղային մանրամասներ և արտահայտել ժամանակաշրջանի մարդկանց հոգսերը, ձգտումներն ու աշխարհընկալումը։ Վերնագրից, սակայն, հնարավոր չէ հստակ որոշել ստեղծագործության ժանրը կամ սյուժեն, ուստի այն կարելի է դիտարկել ընդհանուր առմամբ գյուղական թեմատիկայով գրականության շրջանակում։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ գրականության պատմությամբ, գյուղական կյանքի գեղարվեստական պատկերմամբ և 19-րդ դարի հայկական հասարակության կենցաղամշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։

History

Աշխատությունը ներկայացնում է Բյուզանդական կայսրության պատմության համապարփակ ներածություն 602–1453 թվականների ժամանակաշրջանի շրջանակներում՝ ընդգծելով նրա քաղաքական, ռազմական, տնտեսական և մշակութային զարգացման հիմնական փուլերը։ Վերլուծվում են կայսրության ձևափոխման գործընթացները վաղ միջնադարից մինչև Կոստանդնուպոլսի անկումը, ներքին վարչական համակարգի էվոլյուցիան, ինչպես նաև արտաքին քաղաքական մարտահրավերները՝ արաբական, սելջուկյան և օսմանյան ընդլայնումների համատեքստում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բյուզանդական պետական գաղափարախոսությանը, ուղղափառ քրիստոնեության դերին հասարակական կյանքում, ինչպես նաև իրավական և մշակութային ժառանգության պահպանման մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրությունը նաև դիտարկում է բյուզանդական արվեստի, ճարտարապետության և կրթական համակարգի զարգացումը՝ ընդգծելով դրա ազդեցությունը միջնադարյան Եվրոպայի և արևելյան քաղաքակրթությունների վրա։ Աշխատությունը ներկայացնում է պատմական վերլուծություն, որը հնարավորություն է տալիս հասկանալու Բյուզանդիայի երկարատև գոյատևման և անկման հիմնական պատճառները։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է գերբարձր հաճախականության (ԳԲՀ) էլեկտրամագնիսական ճառագայթման պարամետրերի բարձր ճշգրտությամբ չափման տեսական սկզբունքների, մեթոդների և տեխնիկական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են գերբարձր հաճախականության տիրույթում էլեկտրամագնիսական ալիքների տարածման առանձնահատկությունները, դրանց հիմնական բնութագրերի չափման եղանակները և չափումների ճշգրտության վրա ազդող գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճառագայթման հաճախականության, հզորության, ամպլիտուդի, փուլի և այլ ֆիզիկական պարամետրերի որոշման մեթոդներին, ինչպես նաև չափիչ սարքավորումների զգայունության, կայունության և հուսալիության բարձրացման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են չափման սխալների առաջացման պատճառները, դրանց նվազեցման տեխնիկական լուծումները, չափիչ համակարգերի տրամաչափման և ստացված արդյունքների մշակման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում ժամանակակից ռադիոէլեկտրոնային համակարգերում բարձր ճշգրտության չափումների նշանակությանը, դրանց կիրառությանը հեռահաղորդակցության, ռադիոտեղորոշման և էլեկտրոնային սարքավորումների փորձարկման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ռադիոֆիզիկոսների, ռադիոտեխնիկայի մասնագետների, չափագիտության ոլորտի հետազոտողների, ինժեներների և տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային վարչարարության համակարգի արդյունավետության բարձրացման, առկա խնդիրների բացահայտման և դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում հարկային վարչարարությունը դիտարկվում է որպես պետական ֆինանսական կառավարման կարևոր բաղադրիչ, որի արդյունավետությունից կախված են հարկային եկամուտների հավաքագրումը, հարկային պարտավորությունների պատշաճ կատարումը, տնտեսավարող սուբյեկտների և պետական մարմինների փոխհարաբերությունների որակը, ինչպես նաև հարկային համակարգի նկատմամբ վստահության մակարդակը։ Ուսումնասիրվում են հարկային հաշվառման, հայտարարագրման, վերահսկողության, ստուգումների, հարկային պարտավորությունների կատարման և հարկային խախտումների կանխարգելման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վարչարարական ընթացակարգերի պարզեցմանը, հարկ վճարողների համար դրանց հասկանալիության բարձրացմանը և հարկային մարմինների գործունեության արդյունավետ կազմակերպմանը։ Քննվում են հարկային օրենսդրության կիրառման ընթացքում առաջացող գործնական խնդիրները, իրավական կարգավորումների որոշակիության և կայունության նշանակությունը, ինչպես նաև հարկ վճարողների իրավունքների պաշտպանության և պարտականությունների կատարման միջև հավասարակշռության ապահովման հարցերը։ Կարևորվում է ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և էլեկտրոնային կառավարման համակարգերի կիրառումը, որոնք կարող են նպաստել հաշվետվությունների ներկայացման գործընթացների ավտոմատացմանը, տվյալների մշակման արագացմանը, վարչարարական ծախսերի նվազեցմանը և հարկային վերահսկողության նպատակային կազմակերպմանը։ Հետազոտության մեջ կարող են դիտարկվել ռիսկերի գնահատման վրա հիմնված վերահսկողական մոտեցումները, որոնց միջոցով հնարավոր է հարկային մարմինների ռեսուրսներն առավել արդյունավետ ուղղել բարձր ռիսկայնություն ունեցող ոլորտների և գործարքների ուսումնասիրությանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հարկային կարգապահության բարձրացմանը, հարկային խախտումների և ստվերային տնտեսական գործունեության նվազեցմանը, ինչպես նաև կամավոր հարկային համապատասխանության խթանմանը։ Քննարկվում է հարկային մարմինների և հարկ վճարողների միջև հաղորդակցության բարելավման, խորհրդատվական ծառայությունների զարգացման և վարչարարական գործընթացների թափանցիկության բարձրացման նշանակությունը։ Հնարավոր բարեփոխումները դիտարկվում են նաև պետական բյուջեի եկամուտների կայունության, գործարար միջավայրի և տնտեսության զարգացման հետ փոխկապակցված։ Համակարգային վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ձևակերպելու հարկային վարչարարության կատարելագործման կազմակերպական, իրավական, տեխնոլոգիական և տնտեսական ուղղություններ՝ միաժամանակ հաշվի առնելով պետական շահերը և հարկ վճարողների օրինական իրավունքները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հարկային համակարգի, պետական ֆինանսների, տնտեսագիտության, հանրային կառավարման և ֆինանսական իրավունքի խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում անչափահասների դեմ ուղղված սեռական բնույթի բռնի հանցագործությունների քրեաիրավական բնութագրի և դրանց նկատմամբ քրեական պատասխանատվության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ հանցագործությունների իրավական հատկանիշները, քրեականացման հիմքերը, հանցակազմերի կառուցվածքը և հարակից հանցագործություններից դրանց սահմանազատման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անչափահասի իրավունքների, անձնական անձեռնմխելիության, արժանապատվության և անվտանգության քրեաիրավական պաշտպանության երաշխիքներին։ Վերլուծվում են հանցագործության օբյեկտին, սուբյեկտին, օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերին վերաբերող իրավական հարցերը, ինչպես նաև արարքների ճիշտ որակման և քրեական պատասխանատվության տարբերակման սկզբունքները։ Քննարկվում են տուժողի տարիքի, հարկադրանքի և այլ իրավաբանորեն նշանակալի հանգամանքների ազդեցությունը արարքի քրեաիրավական գնահատման վրա՝ առանց տուժողներին մեղադրող մոտեցումների։ Անդրադարձ է կատարվում անչափահասների հատուկ պաշտպանության անհրաժեշտությանը, քրեական վարույթի ընթացքում նրանց իրավունքների ապահովմանը և կրկնակի հոգեբանական վնասի ռիսկի նվազեցմանը։ Դիտարկվում են նաև ներպետական քրեական օրենսդրության և երեխաների պաշտպանության վերաբերյալ միջազգային իրավական չափանիշների փոխհարաբերությունները։ Կարևորվում են իրավական նորմերի հստակությունը, իրավակիրառ պրակտիկայի հետևողականությունը, հանցագործությունների կանխարգելումը և տուժած երեխաների շահերի առաջնահերթ պաշտպանությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել անչափահասների դեմ ուղղված հանցագործությունների քրեաիրավական կարգավորման վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը և պաշտպանության մեխանիզմների կատարելագործման ուղղությունների բացահայտմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քրեական իրավունքի մասնագետների, իրավաբանների, հետազոտողների, երեխաների իրավունքների պաշտպանության ոլորտի աշխատակիցների և ուսանողների համար։

Literature

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի մշակութապատմական ժառանգության վերաբերյալ աշխարհի տարբեր ժողովուրդների լեզուներով հրատարակված գրականության ուսումնասիրությանը, որը պահպանվում է օտարալեզու գրականության գրադարանային ֆոնդերում։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում է հայ ժողովրդի պատմությանը, մշակույթին, լեզվին, գրականությանը, արվեստին, ճարտարապետությանը, կրոնին և հասարակական կյանքին վերաբերող օտարալեզու հրատարակությունների բազմազանությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր լեզուներով ստեղծված և Հայաստանի մասին տեղեկատվություն պարունակող գրքերի, գիտական աշխատությունների, հոդվածների, ժողովածուների, կատալոգների և այլ մատենագիտական նյութերի հավաքագրմանը, դասակարգմանը և բովանդակային ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես է Հայաստանի պատմական և մշակութային ժառանգությունը ներկայացվել տարբեր ժողովուրդների գիտական, մշակութային և տեղեկատվական միջավայրերում, ինչպես նաև բացահայտել այդ գրականության ձևավորման հիմնական ժամանակաշրջաններն ու թեմատիկ ուղղությունները։ Ուսումնասիրվում են հայագիտության, պատմագիտության, արվեստագիտության, գրականագիտության և մշակութաբանության ոլորտներին վերաբերող նյութերը՝ առանձնացնելով այն հրատարակությունները, որոնք ունեն հատկապես կարևոր աղբյուրագիտական կամ գիտական նշանակություն։ Կարևորվում է գրադարանային ֆոնդերի դերը մշակութային հիշողության պահպանման և տարբեր լեզուներով ստեղծված գիտելիքի հասանելիության ապահովման գործում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել ֆոնդերի լեզվական և ժամանակագրական կազմը, հրատարակությունների աշխարհագրական ծագումը, թեմատիկ բաշխվածությունը և դրանց համալրման առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում օտարալեզու գրականության միջոցով Հայաստանի մշակութային ժառանգության միջազգային ներկայացվածությանը և տարբեր գիտական ու մշակութային ավանդույթների միջև կապերի ձևավորմանը։ Աշխատանքը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ նման հավաքածուները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու Հայաստանի վերաբերյալ օտարերկրյա հեղինակների և հետազոտողների մոտեցումները, մեկնաբանությունները և գիտական հետաքրքրությունները տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել գրադարանային ֆոնդերի առավել արդյունավետ ուսումնասիրմանը, հայագիտական նյութերի մատենագիտական բացահայտմանը, մշակութային ժառանգության հանրահռչակմանը և միջազգային գիտական համագործակցության զարգացմանը։ Աշխատանքը արժեքավոր է գրադարանագետների, մատենագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների և հայագիտությամբ զբաղվող հետազոտողների համար՝ որպես Հայաստանի մասին բազմալեզու տեղեկատվական և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրման կարևոր հիմք։