ՀՀ էներգահամակարգի էլեկտրակայանների միջև էլեկտրական բեռի բաշխման լավարկումը բնապահպանական գործոնների ազդեցության գնահատմամբ

Economics

Այս գիտական-տնտեսագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արդյունաբերական քաղաքականության ձևավորման, իրականացման և զարգացման հիմնախնդիրների համակողմանի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են արդյունաբերության դերի ու նշանակության տեսական հիմքերը ազգային տնտեսության կառուցվածքում, ինչպես նաև դիտարկվում են պետական կարգավորման մեխանիզմները, որոնք ուղղված են արդյունաբերական հատվածի մրցունակության բարձրացմանը և տնտեսական աճի խթանմանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է Հայաստանի արդյունաբերական համակարգի ներկա վիճակը, ճյուղային կառուցվածքը, արտադրողականության մակարդակը, ներդրումային միջավայրը և արտաքին ու ներքին շուկաների ազդեցությունը ոլորտի զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերական քաղաքականության գործիքակազմին՝ հարկային և մաքսային քաղաքականություն, պետական աջակցության ծրագրեր, ինովացիոն զարգացում, տեխնոլոգիական արդիականացում և արտահանման խթանում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև զարգացման հիմնական խոչընդոտները՝ փոքր ներքին շուկա, տեխնոլոգիական հետամնացություն, կապիտալի սահմանափակ հասանելիություն և ինստիտուցիոնալ խնդիրներ։ Հեղինակը առաջարկում է արդյունաբերական քաղաքականության կատարելագործման ուղղություններ՝ ներառյալ բարձր ավելացված արժեք ունեցող արտադրությունների զարգացում, կլաստերային մոտեցումների ներդրում և պետական-մասնավոր համագործակցության ընդլայնում։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Culture

Վարդան Մախոխյանը (1869–1937) հայ նշանավոր ծովանկարիչ է, որի ստեղծագործական գործունեությունը կարևոր տեղ ունի հայ կերպարվեստի պատմության մեջ։ Նա ծնվել է Տրապիզոնում, կրթություն ստացել է Կարինի Սանասարյան վարժարանում, ապա շարունակել ուսումը Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Հետագայում կատարելագործվել է նաև Հովհաննես Այվազովսկու արվեստանոցում, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա ծովանկարչական ոճի ձևավորման վրա ։ Մախոխյանը երկար տարիներ ապրել և ստեղծագործել է Եվրոպայում՝ Բեռլինում, Լոնդոնում, Մարսելում և Նիցցայում՝ մասնակցելով բազմաթիվ միջազգային ցուցահանդեսների։ Նրա արվեստի հիմնական թեման ծովն է՝ փոթորկոտ, դինամիկ, լուսային ու գունային նուրբ անցումներով ներկայացված, որտեղ բնությունը հաճախ ստանում է հուզական և խորհրդանշական արտահայտություն։ Նա համարվում է հայ ծովանկարչության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը, որի աշխատանքներում համադրվում են ռեալիստական դիտարկումը և ռոմանտիկական զգացմունքայնությունը։ 1904 թվականին դարձել է Բեռլինի արվեստագետների միության անդամ, իսկ 1925 թվականին Ֆրանսիայում արժանացել է Պատվո լեգեոնի շքանշանի՝ իր արվեստագիտական ներդրման համար ։ Նրա կտավները պահպանվում են տարբեր երկրների թանգարաններում, այդ թվում՝ Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, ինչպես նաև Եվրոպայի մի շարք մշակութային կենտրոններում։ Մախոխյանի արվեստը առանձնանում է ծովի շարժման և լույսի նուրբ ընկալմամբ, ինչը նրան դարձրել է միջազգային ճանաչում ունեցող նկարիչ, որի ստեղծագործությունները մինչ այսօր ուսումնասիրվում են արվեստաբանների կողմից։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի զինծառայողների՝ բարձր լեռնային պայմաններին հարմարվելու բժշկական և կազմակերպական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև համապատասխան համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների գնահատմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է բարձրադիր վայրերին բնորոշ միջավայրային գործոնների ազդեցության, օրգանիզմի հարմարվողական արձագանքների և զինծառայողների առողջական ու ֆիզիկական վիճակի պահպանման կազմակերպական խնդիրների վրա։ Քննության են առնվում բարձրության պայմաններում մթնոլորտային և կլիմայական առանձնահատկությունների ազդեցությամբ առաջացող ֆիզիոլոգիական փոփոխությունները, աշխատունակության և ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության հանդուրժողականության փոփոխությունները, ինչպես նաև նոր պայմաններին աստիճանական հարմարվելու նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում զինվորական ծառայության բնույթին, քանի որ բարձր լեռնային շրջաններում ծառայողական պարտականությունների իրականացումը կարող է ուղեկցվել ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությամբ, եղանակային փոփոխություններով և միջավայրային այլ գործոններով, որոնք անհրաժեշտ է հաշվի առնել բժշկական ապահովման կազմակերպման ժամանակ։ Ուսումնասիրվում են զինծառայողների առողջական վիճակի գնահատման, բժշկական դիտարկման, կանխարգելիչ միջոցառումների կազմակերպման և հարմարվողական գործընթացի արդյունավետության վերահսկման մոտեցումները։ Կարևորվում է նաև բժշկական ծառայությունների կազմակերպումը՝ համապատասխան պայմաններում անձնակազմի առողջության պահպանման և ծառայողական գործունեության կայունության ապահովման տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել կլինիկական, ֆիզիոլոգիական, հիգիենիկ և կազմակերպական ցուցանիշներ՝ բարձր լեռնային միջավայրին հարմարվողականության ընթացքը համալիր գնահատելու նպատակով։ Առանձին տեղ է հատկացվում տարբեր անհատական գործոնների նշանակությանը, քանի որ ֆիզիկական պատրաստվածությունը, նախնական առողջական վիճակը և միջավայրային պայմաններին արձագանքելու առանձնահատկությունները կարող են ազդել հարմարվողականության ընթացքի վրա։ Բժշկակազմակերպական համակարգի կատարելագործումը դիտարկվում է անձնակազմի առողջության պահպանման, բժշկական վերահսկողության արդյունավետության բարձրացման և համապատասխան ծառայությունների աշխատանքի համակարգման համատեքստում։ Աշխատությունն ունի կիրառական նշանակություն ռազմական բժշկության համար, քանի որ բարձր լեռնային պայմանները Հայաստանի աշխարհագրական միջավայրում կարևոր գործոն են զինվորական ծառայության բժշկական ապահովման կազմակերպման տեսանկյունից։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ռազմական բժշկության, ֆիզիոլոգիայի, կանխարգելիչ բժշկության, առողջապահության կազմակերպման և բարձր լեռնային պայմաններին մարդու հարմարվողականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, բժիշկների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է ցածրաչափ էլեկտրոնային համակարգերի ռելաքսացիոն և մագնիսական հատկությունների տեսական ուսումնասիրությանը՝ քվանտային մեխանիկայի և խտացված միջավայրի ֆիզիկայի ժամանակակից պատկերացումների շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում այն ֆիզիկական երևույթներն են, որոնք առաջանում են էլեկտրոնների շարժման տարածական սահմանափակման պայմաններում և էապես տարբերվում են ծավալային նյութերում դիտվող գործընթացներից։ Քննության են առնվում էլեկտրոնային վիճակների քվանտացումը, էներգիական սպեկտրի կառուցվածքը, լիցքակիրների փոխազդեցությունները և արտաքին մագնիսական դաշտի ազդեցությամբ համակարգի հատկությունների փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ռելաքսացիոն գործընթացներին, որոնց միջոցով գրգռված էլեկտրոնային համակարգը ժամանակի ընթացքում մոտենում է հավասարակշռային վիճակին։ Դիտարկվում են այդ գործընթացների հնարավոր կապերը լիցքակիրների, բյուրեղային ցանցի տատանումների, խառնուրդների և համակարգի այլ բաղադրիչների փոխազդեցությունների հետ։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել ռելաքսացիայի բնութագրական ժամանակների և դրանց կախվածությունների տեսական գնահատում՝ տարբեր ֆիզիկական պայմաններում։ Մագնիսական հատկությունների ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են էլեկտրոնների ուղեծրային և սպինային ազատության աստիճանները, արտաքին մագնիսական դաշտում էներգիական մակարդակների փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը համակարգի մագնիսական արձագանքի վրա։ Ցածրաչափ կառուցվածքների առանձնահատուկ երկրաչափությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու երկչափ և միաչափ համակարգերում, ինչպես նաև քվանտային սահմանափակմամբ այլ կառուցվածքներում առաջացող յուրահատուկ երևույթները։ Տեսական մոդելավորման միջոցով հնարավոր է բացահայտել համակարգի չափայնության, ջերմաստիճանի, մագնիսական դաշտի և նյութական պարամետրերի ազդեցությունը ուսումնասիրվող բնութագրերի վրա։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև էլեկտրոնային փոխազդեցությունների և քվանտային համակցված երևույթների դերը, որոնք ցածրաչափ համակարգերում հաճախ առավել արտահայտված են տարածական սահմանափակման պատճառով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քվանտային մեխանիկայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի և նանոֆիզիկայի տեսական մոտեցումները՝ նպաստելով ցածրաչափ էլեկտրոնային համակարգերում ընթացող ռելաքսացիոն գործընթացների և մագնիսական երևույթների ֆիզիկական բնույթի առավել խորքային ըմբռնմանը։

Religion

Այս աշխատանքը նվիրված է պատարագների պատվիրման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ վիմագիր և մատենագիր աղբյուրների համադրված քննության միջոցով։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է այն հարցը, թե ինչպես են տարբեր ժամանակաշրջաններում և միջավայրերում արտացոլվել պատարագների պատվիրումը, դրա նպատակները, առիթները և հետապնդվող հոգևոր ու հիշատակային գործառույթները։ Վիմագիր արձանագրությունները՝ եկեղեցիների, վանքերի, խաչքարերի և այլ հուշարձանների վրա պահպանված գրությունները, արժեքավոր տեղեկություններ են հաղորդում պատարագների պատվիրատուների, հիշատակվող անձանց, նվիրատվությունների և կրոնական արարողությունների կազմակերպման վերաբերյալ։ Մատենագիր աղբյուրները, իրենց հերթին, հնարավորություն են տալիս ընդլայնել այդ պատկերացումը՝ ներկայացնելով պատարագների հետ կապված եկեղեցական, հասարակական և անձնական գործելակերպերը, դրանց պատճառներն ու նշանակությունը։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում պատարագների պատվիրելու տարբեր առիթներին՝ ննջեցյալների հիշատակին, հոգևոր և աշխարհիկ անձանց համար, բարեգործական նպատակներով, հիշատակի կամ ուխտի շրջանակներում, ինչպես նաև այլ կրոնական և համայնքային հանգամանքներով պայմանավորված դեպքերին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև պատվիրատուների սոցիալական կազմի և նրանց կողմից կատարված նվիրատվությունների բնույթի բացահայտման տեսանկյունից, քանի որ նման տեղեկությունները կարող են պատկերացում տալ միջնադարյան և հետագա ժամանակաշրջանների հասարակական հարաբերությունների ու եկեղեցական կյանքի մասին։ Վիմագիր և մատենագիր տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն լրացնել առանձին աղբյուրների տեղեկատվական բացերը, այլև բացահայտել պատարագների պատվիրման ավանդույթների շարունակականությունն ու փոփոխությունները։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել հայկական եկեղեցական մշակույթի, ծիսական ավանդույթների, հիշատակային պրակտիկաների և հոգևոր կյանքի պատմության ավելի ամբողջական ուսումնասիրությանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ պատարագի պատվիրումը հանդես է եկել ոչ միայն որպես կրոնական արարողության կազմակերպման ձև, այլև որպես հիշողության պահպանման, նվիրատվության, համայնքային կապերի և անձնական կամ ընտանեկան հոգևոր կարիքների արտահայտման կարևոր միջոց, որի մասին արժեքավոր վկայություններ են պահպանվել ինչպես քարեղեն, այնպես էլ գրավոր աղբյուրներում։