ՀՀ Լոռու մարզի վայրի հումքատեսակներից բուսաթեյերի արտադրության տեխնոլոգիաների հիմնավորում

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության պայմաններում հակաօքսիդանտային ազդեցությամբ պատրաստուկների հակասթրեսային ազդեցության փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության նկատմամբ օրգանիզմի արձագանքի ուսումնասիրությունը և այն մեխանիզմների բացահայտումը, որոնց միջոցով ինտենսիվ կամ երկարատև ֆիզիկական աշխատանքը կարող է ազդել օրգանիզմի հարմարվողական հնարավորությունների, նյութափոխանակության և օքսիդատիվ հավասարակշռության վրա։ Գրքում դիտարկվում են ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ժամանակ առաջացող սթրեսային արձագանքները, ազատ ռադիկալային գործընթացների ակտիվացումը և հակաօքսիդանտային պաշտպանության համակարգի դերը օրգանիզմի ներքին կայունության պահպանման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հետազոտվող պատրաստուկների ազդեցության գնահատմանը՝ ուսումնասիրելով դրանց հնարավոր ազդեցությունը ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության նկատմամբ օրգանիզմի դիմադրողականության, վերականգնման գործընթացների և ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են փորձարարական հետազոտության կազմակերպման սկզբունքները, փորձի պայմանները, ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության մոդելավորման եղանակները, ուսումնասիրվող խմբերի ձևավորումը և ստացված տվյալների գնահատման մոտեցումները։ Վերլուծվում են կենսաքիմիական և ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների հնարավոր փոփոխությունները՝ նպատակ ունենալով պարզելու հակաօքսիդանտային ազդեցությամբ պատրաստուկների և օրգանիզմի սթրեսային արձագանքի փոխհարաբերությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ պատկերացնելու օքսիդատիվ գործընթացների, հակաօքսիդանտային պաշտպանության և ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության նկատմամբ հարմարվողականության փոխկապակցվածությունը։ Աշխատության արդյունքները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել փորձարարական բժշկության, սպորտային ֆիզիոլոգիայի, դեղագիտության և կենսաքիմիայի տեսանկյունից՝ նպաստելով ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության պայմաններում օրգանիզմի պաշտպանական և վերականգնողական մեխանիզմների ուսումնասիրմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիոլոգների, դեղագետների, կենսաքիմիկոսների, սպորտային բժշկության մասնագետների, բժշկական և կենսաբանական գիտությունների հետազոտողների, ասպիրանտների ու ուսանողների համար։

Linguistics

Լեզվաբանական, ճանաչողական իմաստաբանության և գործաբանական վերլուծության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է «ճշմարտություն» և «կեղծիք» հասկացույթների լեզվական արտահայտման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ անգլերեն և հայերեն քաղաքական դիսկուրսների զուգադրական քննության միջոցով։ Քննության են առնվում նշված հասկացույթների ճանաչողական կառուցվածքը, իմաստային բաղադրիչները և դրանց դերը քաղաքական հաղորդակցության գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճշմարտության ու կեղծիքի վերաբերյալ պատկերացումների լեզվական ներկայացմանը, գնահատողական նշանակություններին և խոսքային տարբեր իրավիճակներում դրանց գործառական առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են քաղաքական ելույթներում, հայտարարություններում, հարցազրույցներում և հրապարակային քննարկումներում կիրառվող բառային, դարձվածային, շարահյուսական ու ոճական միջոցները։ Քննարկվում են խոսողի հաղորդակցական մտադրության, համատեքստի, ենթատեքստային իմաստների, կանխենթադրույթների և խոսքային ներգործության մեխանիզմների փոխհարաբերությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ճանաչողական փոխաբերությունների, հասկացութային շրջանակների, գնահատողական հակադրությունների և փաստարկման ռազմավարությունների կիրառման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում քաղաքական դիսկուրսում հավաստիության հաստատման, պնդումների հիմնավորման, տեղեկատվության մեկնաբանման և հակառակ դիրքորոշումների վիճարկման լեզվական եղանակներին։ Կարևորվում է անգլերեն և հայերեն քաղաքական խոսքի համեմատական ուսումնասիրությունը՝ երկու լեզուներում հասկացույթների իմաստային ընդհանրությունները, մշակութային առանձնահատկությունները և հաղորդակցական գործառույթների տարբերությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել քաղաքական դիսկուրսի լեզվաբանական վերլուծության մեթոդների կատարելագործմանը, լեզվի և մտածողության փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը և հանրային հաղորդակցության քննադատական ընկալման զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ճանաչողական լեզվաբանության, գործաբանության, դիսկուրսի վերլուծության, համեմատական լեզվաբանության և քաղաքական հաղորդակցության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Pedagogy

Մանկավարժական և լեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է լեզվական մասնագիտությունների ուսանողների անգլերեն ակադեմիական գրագրության կարողությունների ձևավորման և զարգացման ժամանակակից ուսուցման տեխնոլոգիաների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ակադեմիական տեքստի կառուցման սկզբունքները, գիտական ոճի լեզվական առանձնահատկությունները, մտքերի տրամաբանական և հետևողական շարադրման եղանակները, ինչպես նաև մասնագիտական բառապաշարի նպատակային կիրառումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրավոր խոսքի ուսուցման փուլային կազմակերպմանը, տեքստերի պլանավորմանը, խմբագրմանը և ինքնուրույն գրավոր աշխատանքների կատարմանը։ Վերլուծվում են ավանդական և թվային կրթական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները, ուսանողների ինքնուրույն աշխատանքի կազմակերպման ձևերը և հետադարձ կապի դերը գրավոր հմտությունների կատարելագործման գործընթացում։ Քննարկվում են ակադեմիական շարադրանքի տարբեր տեսակների ուսուցման, աղբյուրների հետ աշխատանքի, մեջբերման և ակադեմիական բարեվարքության սկզբունքների յուրացման մեթոդական հարցերը։ Ներկայացվող մոտեցումները նպաստում են ուսանողների լեզվական, հաղորդակցական և հետազոտական կարողությունների համակցված զարգացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անգլերենի դասավանդման մեթոդիկայի մասնագետների, լեզվական մասնագիտությունների դասախոսների, ուսանողների և կրթական տեխնոլոգիաների ոլորտի հետազոտողների համար։

Physics

Բարձրամոլեկուլային միացությունների ֆիզիկա աշխատությունը գիտահետազոտական և ուսումնական բնույթի ձեռնարկ է, որը նվիրված է պոլիմերների և բարձրամոլեկուլային միացությունների ֆիզիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը, այն ներկայացնում է այդ նյութերի կառուցվածք–հատկություն կապը՝ ընդգրկելով մակրոմոլեկուլների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց կոնֆորմացիոն վարքը, ջերմադինամիկական և մեխանիկական հատկությունները, ինչպես նաև լուծույթներում և պինդ վիճակում նրանց վարքագիծը, գիրքը անդրադառնում է պոլիմերային շղթաների շարժունակությանը, ամորֆ և բյուրեղային վիճակների ձևավորմանը, վիսկոէլաստիկությանը և ֆազային անցումներին, միաժամանակ ներկայացնելով փորձարարական և տեսական մեթոդներ, որոնք կիրառվում են բարձրամոլեկուլային համակարգերի ուսումնասիրության մեջ, ներառյալ սպեկտրոսկոպիկ և միկրոսկոպիկ տեխնիկաները, և ընդգծում է այդ գիտելիքների կիրառական նշանակությունը նյութագիտության, պլաստմասսաների արդյունաբերության և կենսաբժշկական նյութերի մշակման ոլորտներում։

Other Subjects

Այս աշխատանքը վերաբերում է ոչխարաբուծության ոլորտում իրականացվող սելեկցիոն և բուծական աշխատանքներին՝ ուղղված Մարտունու տիպի հայկական կիսակոպտաբուրդ ոչխարի նոր արտադրողական ուղղության ստեղծմանը և դրա հետագա կատարելագործման հնարավորություններին։ Հետազոտությունը կենտրոնանում է տեղական ոչխարների գենետիկական պաշարների օգտագործման վրա՝ նպատակ ունենալով ձևավորել կայուն, կլիմայական պայմաններին հարմարվող և բարձր արտադրողականությամբ կենդանիների տիպ, որը կհամատեղի մսային և բրդային հատկանիշները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բուծման ընտրության մեթոդներին, զուգավորման սխեմաներին և ժառանգական հատկությունների ամրապնդման գործընթացներին, որոնք թույլ են տալիս աստիճանաբար ձևավորել ցանկալի արտադրողական տիպը։ Աշխատանքը վերլուծում է նաև կերակրման պայմանների, պահման տեխնոլոգիաների և անասնաբուժական վերահսկողության դերը կենդանիների արտադրողականության և առողջության բարելավման գործում։ Ներկայացվում են նաև ցեղի հետագա կատարելագործման ուղիներ՝ ներառյալ գենետիկական ընտրության խստացումը, արտաքին ներմուծված ցեղերի հետ նպատակային խաչասերումը և արտադրական ցուցանիշների շարունակական մոնիթորինգը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևոր է գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացման, տեղական կենդանաբանական ռեսուրսների պահպանման և ոչխարաբուծության արդիականացման գործընթացում գիտական հիմքերի ձևավորման համար։

Biology

Այս գիրքը նվիրված է բջջի կորիզի և նրա կառուցվածքային բաղադրիչների մորֆոֆունկցիոնալ փոփոխությունների ուսումնասիրությանը պիկոռնավիրուսների ազդեցության պայմաններում՝ ներկայացնելով վիրուսաբանական և բջջաբանական հետազոտությունների կարևոր ուղղություններից մեկը։ Աշխատանքում վերլուծվում են վիրուսային ազդեցությամբ բջջի կորիզում տեղի ունեցող կառուցվածքային և գործառութային փոփոխությունները, դրանց զարգացման մեխանիզմները և բջջային գործընթացների վրա ունեցած ազդեցությունը։ Գրքում ներկայացվում են ժամանակակից փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ, որոնք նպաստում են վիրուս–բջիջ փոխազդեցության առավել խորքային ըմբռնմանը և վիրուսային ախտահարումների կենսաբանական առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել կենսաբանների, վիրուսաբանների, բջջաբանների, բժշկական հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և վարակիչ հիվանդությունների հիմնարար մեխանիզմներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։