Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLiterature
Գանձարանային տաղի խորհրդանշանը
Աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան գրականության առանձնահատուկ դրսևորումներից մեկի՝ գանձարանային տաղերի խորհրդանշային համակարգի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց գեղարվեստական կառուցվածքը, պատկերային մտածողությունը և հոգևոր-միստիկական բովանդակությունը։ Վերլուծվում են տաղերում կիրառվող խորհրդանշանների ծագումը, իմաստային շերտավորումը և կապը քրիստոնեական աշխարհընկալման ու ծիսական ավանդույթի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական արտահայտչամիջոցներին, փոխաբերական մտածողության ձևերին և միջնադարյան հայ բանաստեղծական ավանդույթի ներսում խորհրդանիշների զարգացման ընթացքին։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է գանձարանային տաղը որպես ոչ միայն գրական, այլև մշակութային և կրոնափիլիսոփայական համակարգ, որտեղ խորհրդանշանը հանդես է գալիս որպես իմաստի բազմաշերտ կրող և հոգևոր փորձառության արտահայտման միջոց։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս խորքային պատկերացում կազմել միջնադարյան հայ պոետիկ մտածողության առանձնահատկությունների, նրա խորհրդանշային լեզվի և հայ գրականության զարգացման պատմական կարևոր փուլերից մեկի մասին։
Updated: 2026-09-03
History
Մեծամոր․ 1965–1966 թվականների պեղումների տվյալների ուսումնասիրություն
Է. Վ. Խանզադյանի, Կ. Հ. Մկրտչյանի և Է. Ս. Պարսամյանի համատեղ աշխատությունը նվիրված է Մեծամորի հնագիտական հուշարձանի ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով պեղումների ընթացքում ձեռք բերված նյութերի և դրանց գիտական վերլուծության վրա։ Մեծամորը Հայաստանի հնագույն բնակատեղիների և հնագիտական կենտրոնների շարքում առանձնահատուկ նշանակություն ունի իր բազմաշերտ մշակութային ժառանգությամբ, բնակեցման երկարատև պատմությամբ և հին հասարակությունների տնտեսական ու հոգևոր կյանքի մասին հաղորդած տվյալներով։ Հուշարձանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տարածքի բնակեցման տարբեր փուլերի, բնակչության կենսակերպի, արտադրական գործունեության, նյութական մշակույթի և շրջակա միջավայրի օգտագործման եղանակների մասին։ Պեղումների արդյունքում հայտնաբերված բնակելի ու տնտեսական կառույցների մնացորդները, կենցաղային իրերը, խեցեղենը, մետաղյա առարկաները և այլ հնագիտական գտածոներ կարևոր աղբյուրներ են հին հասարակությունների սոցիալական կազմակերպման, արհեստների զարգացման, առևտրատնտեսական կապերի և տեխնոլոգիական գիտելիքների ուսումնասիրման համար։ Մեծամորի պատմամշակութային նշանակությունը պայմանավորված է նաև մետաղագործական գործունեության հետ կապված հնագիտական տվյալներով, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու հին Հայաստանի տարածքում մետաղների մշակման ավանդույթները, արտադրական հմտությունների զարգացումը և դրանց կապը հասարակական կյանքի հետ։ Հնագիտական նյութերի համադրական քննությունը կարևոր է նաև ժամանակագրական հարցերի պարզաբանման, մշակութային շերտերի տարբերակման և տարածաշրջանի այլ հուշարձանների հետ կապերի բացահայտման համար։ Աշխատությունը ներկայացնում է հնագիտական դաշտային հետազոտությունների արդյունքները գիտական ուսումնասիրության համատեքստում՝ նպաստելով Մեծամորի հնագույն բնակչության կյանքի ու մշակույթի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Այն արժեքավոր է Հայաստանի հին պատմության և հնագիտության ուսումնասիրության համար, քանի որ նյութական գտածոների միջոցով հնարավորություն է տալիս վերակազմելու անցյալի հասարակությունների առօրյան, տնտեսական հարաբերությունները և մշակութային զարգացումները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հնագետներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, հնագույն մետաղագործության մասնագետներին, թանգարանային աշխատողներին և Հայաստանի հնագույն քաղաքակրթությունների ժառանգությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։
Updated: 2026-10-25
Culture
Фортепианное творчество Александра Арутюняна
Աշխատությունը նվիրված է հայ անվանի կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Հարությունյանի դաշնամուրային ստեղծագործության ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա երաժշտական լեզվի, ոճական առանձնահատկությունների և ստեղծագործական մտածողության հիմնական գծերը։ Վերլուծվում են կոմպոզիտորի դաշնամուրային երկերի կառուցվածքային, մեղեդային, ռիթմական և հարմոնիկ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց կապը հայկական ժողովրդական երաժշտական ավանդույթների և համաշխարհային դասական երաժշտության սկզբունքների հետ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են դաշնամուրային ստեղծագործությունների գեղարվեստական բովանդակությունը, կատարողական խնդիրները և մեկնաբանման առանձնահատկությունները՝ ներկայացնելով հեղինակի ներդրումը հայկական դաշնամուրային մշակույթի զարգացման գործում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի Ալեքսանդր Հարությունյանի ստեղծագործական ժառանգության գնահատման, հայ կոմպոզիտորական դպրոցի առանձնահատկությունների բացահայտման և դաշնամուրային արվեստի տեսական ու կատարողական հարցերի ուսումնասիրման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, դաշնակահարների, արվեստի ոլորտի մասնագետների և երաժշտական ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-13
Finance
Գյուղական աղքատության կրճատման ապահովման ֆինանսավորման հիմնախնդիրները (ՀՀ օրինակով)
Գրքում ուսումնասիրվում են Հայաստանի Հանրապետության գյուղական աղքատության կրճատման ապահովման ֆինանսավորման հիմնախնդիրները՝ ընդգծելով գյուղական համայնքների սոցիալ-տնտեսական զարգացման առանձնահատկությունները և դրանց վրա ազդող կառուցվածքային գործոնները, վերլուծվում են պետական բյուջետային հատկացումների, միջազգային դրամաշնորհների, զարգացման ծրագրերի և սոցիալական աջակցության ֆինանսական մեխանիզմները, դիտարկվում է ֆինանսավորման արդյունավետության, հասցեականության և թափանցիկության մակարդակը, ինչպես նաև ռեսուրսների բաշխման խնդիրները գյուղատնտեսական և ոչ գյուղատնտեսական ոլորտներում, ներկայացվում են աղքատության նվազեցման ծրագրերի ազդեցությունը գյուղական բնակչության եկամուտների, զբաղվածության և կենսամակարդակի վրա, ուսումնասիրվում են ֆինանսական քաղաքականության և տեղական ինքնակառավարման մարմինների համագործակցության հնարավորությունները, առաջարկվում են ֆինանսավորման համակարգի կատարելագործման ուղիներ՝ ուղղված կայուն զարգացման, սոցիալական անհավասարության կրճատման և գյուղական համայնքների տնտեսական ակտիվացման ապահովմանը, աշխատանքը համադրում է տեսական վերլուծությունը, վիճակագրական տվյալները և քաղաքական առաջարկությունները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել արդյունավետ ֆինանսավորման մոդել գյուղական աղքատության հաղթահարման համար ՀՀ-ում։
Updated: 2026-09-20
Other Subjects
Ավանդի և ավանդային պայմանագրի հասկացությունը, բանկային ավանդի ռենտային անդամի հաշվարկները
Ավանդը դրամական միջոցների կամ այլ արժեքների փոխանցումն է բանկին կամ վարկային կազմակերպությանը որոշակի ժամկետով կամ պահանջի դեպքում վերադարձման պայմանով, որի դիմաց ավանդատուն ստանում է տոկոսային եկամուտ, իսկ ավանդային պայմանագիրը այն իրավական համաձայնությունն է, որով բանկը պարտավորվում է ընդունել ավանդը, ապահովել դրա պահպանումը և վերադարձնել այն պայմանագրով սահմանված ժամկետում՝ վճարելով համաձայնեցված տոկոսները։ Ավանդային պայմանագիրը համարվում է երկկողմ, վճարովի և ժամանակային սահմանափակում ունեցող ֆինանսական պայմանագիր, որը կարգավորում է ավանդատուի և բանկի իրավունքներն ու պարտականությունները։ Բանկային ավանդի ռենտային (տոկոսային) եկամտի հաշվարկը իրականացվում է տոկոսադրույքի կիրառմամբ՝ պարզ կամ բարդ տոկոսների մեթոդներով։ Պարզ տոկոսների դեպքում եկամուտը հաշվարկվում է ներդրված հիմնական գումարի և տոկոսադրույքի հիման վրա՝ առանց տոկոսների կապիտալացման, մինչդեռ բարդ տոկոսների դեպքում տոկոսները պարբերաբար ավելացվում են հիմնական գումարին, և հաջորդ հաշվարկներում արդեն հաշվարկվում են նաև նախորդ ժամանակաշրջանների տոկոսները, ինչը ապահովում է եկամտի արագ աճ։ Հաշվարկի հիմնական գործոններն են ավանդի գումարը, տոկոսադրույքը, ժամկետը և տոկոսների հաշվարկման հաճախականությունը (օրական, ամսական, տարեկան)։ Ավանդի եկամտաբերությունը նաև կարող է արտահայտվել տարեկան արդյունավետ տոկոսադրույքով, որը թույլ է տալիս համեմատել տարբեր բանկերի և ավանդային պայմանների շահավետությունը։ Ընդհանուր առմամբ, ավանդները հանդիսանում են բանկային համակարգի կարևոր ռեսուրսային աղբյուր, իսկ տոկոսային հաշվարկները՝ ֆինանսական արդյունավետության գնահատման հիմնական գործիք։
Updated: 2026-10-23
Medicine
Изучение нейропротекторной активности гемисукцината 2-этил-6-митил-3-гидроксипиридина
Այս աշխատանքը նվիրված է 2-էթիլ-6-մեթիլ-3-հիդրօքսիպիրիդինի հեմիսուկցինատի նեյրոպրոտեկտիվ (նյարդապաշտպան) ակտիվության ուսումնասիրությանը՝ տարբեր փորձարարական մոդելներում։ Նյութում վերլուծվում են միացության հակաօքսիդանտ, հակահիպօքսիկ և մեմբրանապաշտպան հատկությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը նյարդային հյուսվածքի կենսաքիմիական և ֆունկցիոնալ ցուցանիշների վրա։ Աշխատությունը ընդգծում է օքսիդատիվ սթրեսի նվազեցման մեխանիզմները, ազատ ռադիկալների չեզոքացումը և նեյրոնների էներգետիկ փոխանակության կայունացման դերը նեյրոդեգեներատիվ պրոցեսների կանխարգելման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դեղաբանական ազդեցության դոզայից կախվածությանը, արդյունավետության և անվտանգության պրոֆիլին, ինչպես նաև համեմատական վերլուծությանը այլ նեյրոպրոտեկտորների հետ։ Նյութը կարևոր է ֆարմակոլոգների, նեյրոֆիզիոլոգների և փորձարարական բժշկության մասնագետների համար՝ նպաստելով նյարդային համակարգի հիվանդությունների բուժման նոր մոտեցումների մշակմանը։
Updated: 2026-09-20