Информационный указатель новых авторских свидетельств и патентов на изобретения по сельскому хозяйству (1977)

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ապահովել երիտասարդ ընթերցողների, ծնողների, ուսուցիչների և գրադարանային աշխատողների իրազեկվածությունը պատանեկան գրականության նոր հրատարակությունների վերաբերյալ։ Ցանկում ընդգրկված են գեղարվեստական, ճանաչողական, գիտահանրամատչելի և կրթական բնույթի ստեղծագործություններ, որոնք ուղղված են պատանիների ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը, արժեքային համակարգի ձևավորմանը և ստեղծագործական մտածողության խթանմանը։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ընտրել տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան գրքեր և օգտագործել դրանք ինչպես ինքնուրույն ընթերցանության, այնպես էլ ուսումնական գործընթացում։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության բարձրացմանը և երիտասարդ սերնդի մտավոր ու մշակութային զարգացմանը։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է դեյտերիումի վրա π⁰ մեզոնների կոհերենտ ֆոտոծնմանը և այդ գործընթացի տեսական ու փորձարարական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում էլեկտրամագնիսական փոխազդեցության միջոցով դեյտերիումի հետ փոխազդող ֆոտոնի արդյունքում չեզոք պիոնի առաջացման գործընթացն է, որը կարևոր տեղեկություն կարող է տալ հադրոնների կառուցվածքի, միջուկային ուժերի և ֆոտոն-միջուկ փոխազդեցությունների դինամիկայի վերաբերյալ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են կոհերենտ գործընթացի կինեմատիկական պայմանները, որի դեպքում միջուկային համակարգը պահպանվում է հիմնական վիճակում կամ փոխազդեցությունից հետո չի ենթարկվում ներքին քայքայման, իսկ արտադրված մեզոնի և միջուկի միջև առաջացող ամպլիտուդները կարող են փոխազդել կոհերենտ ձևով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գործընթացի դիֆերենցիալ և ինտեգրալ կտրվածքների, անկյունային բաշխումների, էներգետիկ կախվածությունների և դեյտերիումի կառուցվածքային գործոնի ազդեցության ուսումնասիրմանը։ Աշխատանքում կարող են քննարկվել նաև ֆոտոծնման մեխանիզմների տեսական մոդելները, միջուկային ալիքային ֆունկցիայի դերը, միջուկի պրոտոնային և նեյտրոնային բաղադրիչների փոխազդեցությունները և տարբեր դինամիկական ներդրումների հարաբերակցությունը։ Կարևորվում է կոհերենտ և ոչ կոհերենտ գործընթացների տարբերակումը, քանի որ դրանց փորձարարական առանձնացումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ ուսումնասիրելու դեյտերիումի և հադրոնային համակարգերի հատկությունները։ Նման հետազոտությունները կարևոր են նաև պիոնների ֆոտոծնման գործընթացներում ուժեղ փոխազդեցության դրսևորումների, միջուկային միջավայրի ազդեցությունների և հադրոնային փոխազդեցությունների տեսական նկարագրության կատարելագործման համար։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել միջուկային ռեակցիաների մոդելավորման, դեյտերիումի կառուցվածքի ուսումնասիրության և բարձր էներգիաների ֆիզիկայի փորձարարական տվյալների մեկնաբանման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել միջուկային և մասնիկների ֆիզիկայի մասնագետներին, տեսական ու փորձարարական ֆիզիկոսներին, բարձր էներգիաների ֆիզիկայի հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Economics

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պարենային անվտանգության կառավարման համակարգի կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով երկրի տնտեսական, գյուղատնտեսական, սոցիալական և աշխարհաքաղաքական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմքում այն մոտեցումն է, որ պարենային անվտանգությունը միայն անհրաժեշտ քանակությամբ սննդամթերքի արտադրության կամ ներմուծման ապահովման խնդիր չէ, այլ բազմաբաղադրիչ համակարգ, որը ներառում է պարենի առկայությունը, բնակչության համար դրա տնտեսական և ֆիզիկական մատչելիությունը, սննդի պատշաճ օգտագործումը և մատակարարման կայունությունը։ ՀՀ կառավարության կողմից հաստատված պարենային անվտանգության համակարգի զարգացման ռազմավարությունը նույնպես հիմնվում է այս չորս հիմնական ուղղությունների վրա և նախատեսում է համապատասխան միջոցառումներ՝ բնակչության տարբեր խմբերի համար պարենային ապահովվածության բարելավման նպատակով։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել Հայաստանի պարենային անվտանգության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, այդ թվում՝ գյուղատնտեսական արտադրության ծավալները, բնական և կլիմայական ռիսկերը, ներմուծումից կախվածությունը, գյուղատնտեսական հումքի և պարենային ապրանքների գների փոփոխությունները, բնակչության եկամուտների մակարդակը, ենթակառուցվածքների վիճակը և միջազգային շուկաներում տեղի ունեցող փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսապես կարևոր պարենային ապրանքների ինքնաբավության մակարդակին, քանի որ որոշ ապրանքների արտադրության սահմանափակ հնարավորությունները կարող են մեծացնել արտաքին շուկաների նկատմամբ կախվածությունը և բարձրացնել մատակարարման խափանումների ռիսկը։ Պարենային անվտանգության ռազմավարական մոտեցումներում որպես կարևոր խնդիրներ առանձնացվում են նաև բնական աղետների հետևանքները, պահուստների և պաշարների ձևավորման արդյունավետությունը, պահեստավորման ենթակառուցվածքների զարգացումը և ցածր ինքնաբավություն ունեցող ապրանքների ներմուծման արտաքին ռիսկերի կառավարումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է պետական կառավարման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը, քանի որ պարենային անվտանգության ապահովումը պահանջում է գյուղատնտեսության, տնտեսության, սոցիալական պաշտպանության, առողջապահության, արտակարգ իրավիճակների և այլ ոլորտների քաղաքականությունների համակարգված իրականացում։ Այդ շրջանակում կարևոր են պետական պարենային պահուստների ձևավորումն ու կառավարումը, ռազմավարական պաշարների բավարար մակարդակի պահպանումը, ճգնաժամային իրավիճակներում արագ արձագանքման մեխանիզմների զարգացումը և պարենային մատակարարման շղթաների շարունակականության ապահովումը։ ՀՀ ռազմավարական փաստաթղթերում որպես առաջնահերթություն նշվում են նաև բավարար պարենային պաշարների և կենսապես կարևորագույն պարենամթերքի նյութական պահուստի առկայությունը, անհրաժեշտ ենթակառուցվածքների զարգացումը և պարենային արժեշղթաներում կորուստների նվազեցումը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև գյուղատնտեսության արտադրողականության բարձրացման, ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրման, ոռոգման և պահեստավորման համակարգերի բարելավման, գյուղատնտեսական ապահովագրության, արտադրողների ֆինանսավորման և շուկաների հասանելիության ընդլայնման խնդիրներին։ Այս միջոցառումները կարևոր են ոչ միայն ներքին պահանջարկի բավարարումն ապահովելու, այլև տեղական արտադրողների մրցունակությունը բարձրացնելու և գյուղատնտեսական արտադրության նկատմամբ արտաքին ցնցումների ազդեցությունը նվազեցնելու համար։ Պարենային անվտանգության մեկ այլ կարևոր բաղադրիչ է բնակչության տնտեսական հասանելիությունը․ նույնիսկ սննդամթերքի բավարար ֆիզիկական առկայության պայմաններում դրա բարձր գները կամ բնակչության եկամուտների ցածր մակարդակը կարող են սահմանափակել տարբեր սոցիալական խմբերի լիարժեք սննդով ապահովվածությունը։ Այդ պատճառով կառավարման համակարգի կատարելագործումը ենթադրում է նաև սոցիալական քաղաքականության, գնային միջավայրի, զբաղվածության և եկամուտների հետ կապված գործոնների համատեղ դիտարկում։ Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչ է նաև պարենի որակի և անվտանգության ապահովումը, քանի որ պարենային ապահովվածությունը չի կարող սահմանափակվել սննդամթերքի քանակական հասանելիությամբ։ ՀՀ սննդամթերքի անվտանգության համակարգի զարգացման ռազմավարությունը նախատեսում է օրենսդրության կատարելագործում, սննդի ամբողջ շղթայի վերահսկելիության ապահովում, լաբորատոր կարողությունների զարգացում, հետագծելիության համակարգերի ներդրում և վտանգների վերլուծության ու հսկման կրիտիկական կետերի սկզբունքների կիրառում։ Հետազոտության շրջանակում կարող է կարևորվել նաև տեղեկատվական և վերլուծական համակարգերի զարգացումը, քանի որ արդյունավետ կառավարումը պահանջում է պարենային շուկաների, արտադրության, ներմուծման, պահուստների, գների և սպառման վերաբերյալ հավաստի ու ժամանակին տվյալներ։ Նման համակարգերի կատարելագործումը հնարավորություն է տալիս ավելի վաղ հայտնաբերել հնարավոր ճգնաժամերը, գնահատել ռիսկերը և պետական միջոցները նպատակաուղղել առավել խոցելի ուղղություններին։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ դրա շրջանակում առաջարկվող մոտեցումները կարող են օգտագործվել պարենային անվտանգության պետական քաղաքականության կատարելագործման, գյուղատնտեսական արտադրության խթանման, ռազմավարական պաշարների կառավարման, ներմուծման ռիսկերի նվազեցման և բնակչության համար սննդամթերքի մատչելիության բարձրացման նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը պարենային անվտանգությունը դիտարկում է որպես տնտեսական, սոցիալական, գյուղատնտեսական և կառավարչական գործոնների փոխկապակցված համակարգ և նպատակ ունի բացահայտելու Հայաստանի Հանրապետությունում դրա կառավարման հիմնական խոչընդոտները՝ առաջարկելով համակարգի կայունության, ճկունության և դիմակայունության բարձրացման հնարավոր ուղղություններ։

Geography

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Արարատյան գոգավորության լանդշաֆտներին և դրանց անթրոպոգեն փոփոխությունների գնահատմանը՝ ընդգծելով մարդկային գործունեության ազդեցությունը բնության կառուցվածքային և էկոլոգիական համակարգերի վրա։ Աշխատությունը վերլուծում է լանդշաֆտների բնապատկերի տեսակները, բուսականության և հողի ծածկույթի առանձնահատկությունները, ջրային ռեսուրսների վիճակը և կենսաբազմազանության մակարդակը, ինչպես նաև քաղաքացիական, գյուղատնտեսական և արդյունաբերական գործունեության հետևանքով առաջացած փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փոփոխությունների չափման և գնահատման մեթոդներին՝ այդ թվում աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի (GIS) և հեռակա զննման տվյալների կիրառմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս ստանալ անթրոպոգեն ազդեցության քանակական և որակական գնահատականներ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է էկոլոգների, երկրաբանական մասնագետների, քաղաքային և տարածքային պլանավորման ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով Արարատյան գոգավորության լանդշաֆտների պահպանման, կայուն զարգացման և բնական ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման ռազմավարությունների մշակմանը։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում քաղցկեղով հիվանդների պալիատիվ խնամքի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հիվանդության առաջադեմ փուլերում հիվանդների և նրանց ընտանիքների կյանքի որակի պահպանման ու բարելավման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են Հայաստանում քաղցկեղի տարածվածության և հիվանդության ծանրաբեռնվածության հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև այն սոցիալական, բժշկական, կազմակերպական և տնտեսական պայմանները, որոնք ազդում են պալիատիվ ծառայությունների հասանելիության և արդյունավետության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծանր հիվանդների ցավի և այլ ախտանշանների կառավարմանը, հոգեբանական և սոցիալական աջակցության անհրաժեշտությանը, հիվանդների արժանապատվության պահպանմանը և ընտանիքի անդամների ներգրավվածությանը խնամքի գործընթացում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանում պալիատիվ խնամքի համակարգի ձևավորման պատմությանը, բժշկական ծառայությունների կազմակերպման առանձնահատկություններին, մասնագիտացված բուժանձնակազմի պատրաստվածությանը և անհրաժեշտ դեղամիջոցների հասանելիության խնդիրներին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այն խոչընդոտների ուսումնասիրությանը, որոնք կարող են սահմանափակել հիվանդների՝ համապատասխան օգնություն ստանալու հնարավորությունը, այդ թվում՝ ֆինանսական, աշխարհագրական, տեղեկատվական, իրավական և սոցիալ-մշակութային գործոններին։ Հետազոտության մեջ կարող են դիտարկվել նաև ընտանիքի վրա հիվանդության ազդեցությունը, տնային խնամքի կազմակերպումը և բժշկական համակարգի ու սոցիալական աջակցության ծառայությունների փոխգործակցությունը։ Հայաստանի պայմանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու պալիատիվ խնամքի առկա համակարգի ուժեղ և թույլ կողմերը և գնահատելու դրա հետագա զարգացման անհրաժեշտ ուղղությունները։ Հետազոտությունը կարևոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ պալիատիվ խնամքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես բժշկական միջամտությունների ամբողջություն, այլև որպես հիվանդի կյանքի որակի, արժանապատվության և հոգեսոցիալական բարեկեցության պահպանման համալիր մոտեցում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել Հայաստանում պալիատիվ ծառայությունների կազմակերպման, հասանելիության և որակի բարելավմանը, բուժաշխատողների պատրաստվածության բարձրացմանը և հիվանդների ու նրանց ընտանիքների կարիքներին ավելի համապատասխան խնամքի մոդելների զարգացմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել ուռուցքաբաններին, պալիատիվ բժշկության մասնագետներին, հանրային առողջապահության հետազոտողներին, սոցիալական աշխատողներին, բուժքույրերին, առողջապահության կազմակերպիչներին և բժշկական ոլորտի ուսանողներին։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հարավային Հայաստանի պատմական և ժողովրդագրական զարգացումների համակողմանի ուսումնասիրությանը XI դարից մինչև XVI դարի կեսերն ընդգրկող ժամանակաշրջանում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է տարածաշրջանի բնակչության թվաքանակի, էթնիկական կազմի, բնակեցման առանձնահատկությունների, բնակավայրերի տարածքային բաշխման և ժողովրդագրական գործընթացների վրա՝ դրանք դիտարկելով տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և ռազմական իրադարձությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրվում է տարբեր նվաճումների, իշխանափոխությունների, պատերազմների, բնակչության տեղաշարժերի և տնտեսական պայմանների ազդեցությունը Հարավային Հայաստանի ժողովրդագրական պատկերի ձևավորման և փոփոխության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում քաղաքային և գյուղական բնակավայրերի զարգացմանը, բնակչության տեղաբաշխման առանձնահատկություններին, առանձին շրջանների բնակեցվածության աստիճանին, ինչպես նաև գաղթի և վերաբնակեցման գործընթացներին։ Կարևորվում է հայ բնակչության շարունակական ներկայության, տեղական համայնքների կենսագործունեության և պատմական տարբեր փուլերում տարածաշրջանում տեղի ունեցած էթնաժողովրդագրական փոփոխությունների ուսումնասիրությունը։ Աշխատությունում ժողովրդագրական երևույթները ներկայացվում են պատմական զարգացումներից անբաժանելի՝ հնարավորություն տալով հասկանալ, թե քաղաքական անկայունությունը, արտաքին տիրապետությունները, ռազմական բախումները և տնտեսական փոփոխություններն ինչպես են անդրադարձել բնակչության բնականոն կյանքի, բնակավայրերի և ընդհանուր ժողովրդագրական կառուցվածքի վրա։ Տարբեր պատմական աղբյուրների և փաստական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս վերականգնել տարածաշրջանի պատմաժողովրդագրական պատկերը և բացահայտել մի քանի դարերի ընթացքում տեղի ունեցած հիմնական փոփոխությունների ուղղություններն ու պատճառները։ Հատուկ նշանակություն է տրվում Հարավային Հայաստանի առանձին տարածքների պատմական ճակատագրին և դրանց բնակչության զարգացման առանձնահատկություններին, ինչի շնորհիվ տարածաշրջանը դիտարկվում է ոչ միայն ընդհանուր հայոց պատմության, այլև տեղական ժողովրդագրական գործընթացների տեսանկյունից։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայոց միջնադարյան պատմությամբ, պատմական ժողովրդագրությամբ, բնակչության տեղաշարժերով, Հայաստանի պատմական աշխարհագրությամբ և տարածաշրջանային պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, պատմաբանների, ուսանողների և ընթերցողների համար։