К дате эмиграции мосохов из Армении в Сванию

Psychology

Սա հոգեբանական գիտական աշխատություն է, որը նվիրված է անձի նորմալ և ախտաբանական վիճակներում հոգեբանական ժամանակի ընկալման, կառուցվածքի և դինամիկայի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են այն ձևերը, որոնցով անհատը ընկալում, կազմակերպում և իմաստավորում է ժամանակը՝ ներառյալ անցյալի հիշողությունները, ներկայի փորձառությունը և ապագայի կանխատեսումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նորմալ հոգեբանական զարգացման ընթացքում ժամանակի սուբյեկտիվ զգացողության առանձնահատկություններին, ինչպես նաև այն խախտումներին, որոնք հանդիպում են անձի հոգեկան և անձնային տարբեր խանգարումների դեպքում։ Քննարկվում են դեպրեսիվ, տագնապային և այլ հոգեբանական վիճակներում ժամանակի ընկալման դեֆորմացիաները, դրանց ազդեցությունը ինքնագիտակցության, վարքի և սոցիալական հարմարվողականության վրա։ Վերլուծվում են նաև ժամանակի փորձառության կապերը հիշողության, մտածողության, զգացմունքների և անձի ինքնության ձևավորման գործընթացների հետ։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է ընդհանուր հոգեբանության, կլինիկական հոգեբանության և անձի հոգեբանության ոլորտներում՝ առաջարկելով տեսական և կիրառական մոտեցումներ հոգեբանական ժամանակի ուսումնասիրության համար։

Literature

Գիրքը ուսումնասիրում է հին հայերի կրոնը, պաշտամունքը, դիցապաշտությունը և հարակից առասպելաբանությունը՝ ներկայացնելով դրանց սոցիալ-մշակութային և հոգևոր նշանակությունը։ Այն թույլ է տալիս ընթերցողին պատկերացում կազմել նախաքրիստոնեական հայերի հոգևոր կյանքի, գաղափարների համակարգի և հոգևոր սովորույթների մասին։ Հիմնական թեմաները․ Հին հայերի կրոնական հավատալիքներ և մշակույթ Տաճարներ, պաշտամունքային վայրեր և ծեսեր Դիցաբանություն և աստվածային կերպարների վերլուծություն Հավատալիքների ազդեցությունը սոցիալական և մշակութային կյանքում Նախաքրիստոնեական և քրիստոնեական ժամանակաշրջանների կապը Գրքի առանձնահատկությունները․ Հստակ ու համապարփակ ներկայացնում է հին հայերի հոգևոր աշխարհը Միավորում է կրոնագիտական, ազգագրական և պատմական մոտեցումներ Ներկայացնում է խորհրդանշական, դիցաբանական ու մշակութաբանական տարրեր Հարմար է ազգագրության, պատմության, կրոնագիտության և հայագիտության հետազոտողների համար

Medicine

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է մնացորդային-օրգանական բնույթի գլխուղեղի ախտահարումների պայմաններում զարգացող հոգեսեռական խանգարումների կլինիկական պատկերին, դիֆերենցիալ ախտորոշմանը և բուժման սկզբունքներին՝ ընդգծելով նյարդաբանական և հոգեբուժական գործոնների փոխազդեցությունը։ Նյութում վերլուծվում են հիվանդության կլինիկական դրսևորումները՝ ներառյալ լիբիդոյի խանգարումները, սեռական վարքի փոփոխությունները, էմոցիոնալ անկայունությունը և անձի կառուցվածքային փոփոխությունները, որոնք հաճախ ուղեկցվում են ճանաչողական դեֆիցիտներով և վարքային դիսհարմոնիայի տարբեր աստիճաններով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դիֆերենցիալ ախտորոշմանը՝ տարբերակելով օրգանական հիմքով խանգարումները ֆունկցիոնալ հոգեսեռական խանգարումներից, էնդոգեն հոգեկան հիվանդություններից և էքսոգեն գործոններով պայմանավորված վիճակներից։ Քննարկվում են նաև բուժման համալիր մոտեցումները՝ դեղորայքային թերապիա, նեյրոմետաբոլիկ միջոցներ, հոգեթերապևտիկ միջամտություններ և վարքային վերականգնողական ծրագրեր, որոնք ուղղված են ինչպես նյարդաբանական հիմքի, այնպես էլ հոգեբանական և սոցիալական հետևանքների մեղմմանը։

History

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի հիդրոէներգետիկայի պատմության կարևոր օբյեկտներից մեկին՝ Ձորագետի հիդրոէլեկտրակայանին, որը հանդիսանում է Հայաստանի առաջին խոշոր հիդրոէլեկտրակայաններից մեկը և նշանակալի դեր է ունեցել երկրի էլեկտրաէներգետիկ համակարգի ձևավորման մեջ։ Հեղինակը ներկայացնում է կայանի կառուցման պատմական ընթացքը, որը սկսվել է 1927 թվականին՝ խորհրդային արդյունաբերականացման ծրագրերի շրջանակում, երբ նպատակ էր դրվել օգտագործել Հայաստանի լեռնային գետերի էներգետիկ պոտենցիալը՝ տնտեսության զարգացումը ապահովելու համար։ Կայանը կառուցվել է Ձորագետ գետի վրա, որը հանդիսանում է Դեբեդի վտակներից մեկը և բնութագրվում է արագընթաց, լեռնային հոսքով, ինչը ստեղծում է բարենպաստ պայմաններ հիդրոէներգիայի արտադրության համար։ Աշխատության մեջ մանրամասն նկարագրվում է հիդրոկայանի տեխնիկական կառուցվածքը՝ ջրառի համակարգը, թունելային և ջրատար ուղիները, տուրբինային բաժինը և էներգիայի արտադրության մեխանիզմը, ինչպես նաև դրա աշխատանքային ռեժիմը՝ կախված սեզոնային ջրի հոսքերի փոփոխությունից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայանի նախագծային առանձնահատկություններին՝ դարիվացիոն տիպի կառուցվածքին, որի դեպքում ջուրը ուղղվում է հատուկ ուղիներով դեպի մեքենայական սրահ՝ ապահովելով էներգիայի առավել արդյունավետ օգտագործում։ Նշվում է նաև, որ կայանը բազմիցս վերազինվել և արդիականացվել է՝ ավելացնելով հզորությունը և բարելավելով տեխնիկական ցուցանիշները։ Բացի տեխնիկական նկարագրությունից, աշխատանքը անդրադառնում է նաև Ձորագետի հիդրոկայանի տնտեսական և սոցիալական նշանակությանը՝ ընդգծելով դրա դերը Հյուսիսային Հայաստանի արդյունաբերական շրջանների էլեկտրամատակարարման, տեղական ենթակառուցվածքների զարգացման և էներգետիկ անկախության ապահովման գործում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Ձորագետի հիդրոէլեկտրակայանը որպես խորհրդային ինժեներական մտքի կարևոր ձեռքբերում և Հայաստանի էներգետիկ համակարգի հիմնարար բաղադրիչ, որը շարունակում է ունենալ ռազմավարական նշանակություն նաև հետագա տարիներին։

Other Subjects

Նյութը վերաբերում է 2023 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած իրադարձություններին և Ստեփանակերտի շուրջ ստեղծված իրավիճակին։ Այն ներկայացնում է տարածաշրջանի հայկական կողմի ներկայացուցիչների հաղորդումները, ըստ որոնց՝ ադրբեջանական ուժերը տեղակայվել էին քաղաքի շրջակայքում, ինչի հետևանքով բնակչության շրջանում մեծացել էին անվտանգության վերաբերյալ մտահոգությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ռազմական գործողություններից և հայտարարված հրադադարից հետո ձևավորված անորոշ իրավիճակին, բնակչության առօրյա պայմաններին և անհրաժեշտ ծառայությունների ու պարենային միջոցների հասանելիության խնդիրներին։ Ներկայացվում են նաև հումանիտար օգնության մատակարարման վերաբերյալ տեղեկություններ և Հայաստանի կողմից հնարավոր տեղահանվածների ընդունման նախապատրաստական քայլերը։ Նյութը իրադարձությունները դիտարկում է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ երկարատև հայ-ադրբեջանական հակամարտության համատեքստում՝ անդրադառնալով Ադրբեջանի 2023 թվականի սեպտեմբերյան ռազմական գործողությանը, դրան հաջորդած հրադադարին և տարածաշրջանի հետագա կարգավիճակի շուրջ ընթացող քննարկումներին։ Միաժամանակ ներկայացվում են տարբեր կողմերի հրապարակային հայտարարություններն ու դիրքորոշումները՝ առանձնացնելով դրանք որպես համապատասխան կողմերի պնդումներ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության, Հարավային Կովկասի քաղաքական զարգացումների, տարածաշրջանային անվտանգության և 2023 թվականի իրադարձությունների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության էներգետիկայի ոլորտում ներդրումային գործոնի մոդելավորման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ անորոշության պայմաններում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել և գնահատել այն տնտեսական, ֆինանսական, տեխնոլոգիական և արտաքին գործոնները, որոնք կարող են ազդել էներգետիկ ոլորտում ներդրումային որոշումների ընդունման, ներդրումների ծավալի և դրանց արդյունավետության վրա։ Էներգետիկայի ոլորտը առանձնահատուկ նշանակություն ունի երկրի տնտեսական և սոցիալական կայունության համար, քանի որ դրա զարգացումը կապված է ոչ միայն էներգիայի արտադրության և մատակարարման, այլև ենթակառուցվածքների արդիականացման, էներգետիկ անվտանգության, նոր տեխնոլոգիաների ներդրման և երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման հետ։ Աշխատության շրջանակում անորոշությունը դիտարկվում է որպես ներդրումային որոշումների վրա ազդող էական գործոն, որը կարող է առաջանալ էներգակիրների գների փոփոխությունից, պահանջարկի տատանումներից, մակրոտնտեսական իրավիճակից, փոխարժեքների փոփոխությունից, տոկոսադրույքների շարժից, կարգավորող միջավայրի փոփոխություններից, տեխնոլոգիական զարգացումներից և արտաքին տնտեսական պայմաններից։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել ՀՀ էներգետիկ համակարգի կառուցվածքի և զարգացման միտումների վերլուծություն՝ գնահատելով տարբեր էներգետիկ ուղղությունների ներդրումային գրավչությունը և դրանց զարգացման ներուժը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել վերականգնվող էներգետիկայի, էլեկտրաէներգիայի արտադրության, էներգետիկ ենթակառուցվածքների, ցանցերի արդիականացման և էներգաարդյունավետության ոլորտներում ներդրումային հնարավորություններին։ Կարևոր խնդիր է ներդրումային գործոնի վրա ազդող փոփոխականների բացահայտումը և դրանց միջև փոխկապակցվածությունների գնահատումը։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել տնտեսական և վիճակագրական մոդելավորման մեթոդներ, սցենարային վերլուծություն, ռիսկերի գնահատման մոտեցումներ և այլ քանակական գործիքներ, որոնք հնարավորություն են տալիս տարբեր պայմաններում կանխատեսել ներդրումային գործընթացների հնարավոր զարգացումները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է անորոշության պայմաններում ներդրումային որոշումների կայացման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը։ Ներդրողը պետք է հաշվի առնի ոչ միայն ակնկալվող եկամտաբերությունը, այլև հնարավոր ռիսկերի մակարդակը, ներդրման վերադարձի ժամկետը, կապիտալի արժեքը և ապագա դրամական հոսքերի անկայունությունը։ Այդ համատեքստում կարող են մշակվել տարբեր սցենարներ՝ լավատեսական, բազային և վատատեսական պայմաններով, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատել ներդրումային նախագծերի կայունությունը արտաքին միջավայրի փոփոխությունների նկատմամբ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև պետական քաղաքականության և կարգավորման ազդեցությանը ներդրումային ակտիվության վրա։ Էներգետիկ ոլորտում ներդրումների համար կարևոր են իրավական և կարգավորող կանխատեսելիությունը, սակագնային քաղաքականությունը, պետական աջակցության մեխանիզմները, հարկային պայմանները, ներդրումային երաշխիքները և շուկայի մրցակցային միջավայրը։ Աշխատության շրջանակում կարող են առաջարկվել ներդրումային ռիսկերի նվազեցման և ոլորտի ներդրումային գրավչության բարձրացման մեխանիզմներ՝ ուղղված ֆինանսական կայունության, տեխնոլոգիական արդիականացման և մասնավոր կապիտալի ներգրավման ապահովմանը։ Մոդելավորման արդյունքները կարող են օգտագործվել նաև էներգետիկ քաղաքականության տարբեր սցենարների համեմատության և երկարաժամկետ ռազմավարական որոշումների հիմնավորման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, էներգետիկայի ոլորտի մասնագետների, ներդրումային վերլուծաբանների, պետական կառավարման մարմինների, էներգետիկ ընկերությունների ղեկավարների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի ձևավորել ՀՀ էներգետիկայի ոլորտում ներդրումային գործոնի գնահատման և մոդելավորման մեթոդական հիմք՝ անորոշության պայմաններում տարբեր ռիսկերի և տնտեսական փոփոխականների ազդեցությունը հաշվի առնելու միջոցով, ինչը կարող է նպաստել ներդրումային որոշումների հիմնավորվածության բարձրացմանը, էներգետիկ համակարգի կայուն զարգացմանը և ոլորտում երկարաժամկետ ներդրումային քաղաքականության կատարելագործմանը։