К истории возникновения Городского народного дома имени К.Я. Зубалова

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արդյունաբերական կազմակերպման սկզբունքներով գործող թռչնաբուծական տնտեսությունների տնտեսական արդյունավետության գնահատմանը և դրա բարձրացման հիմնական ուղղությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում արտադրական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը, արտադրանքի ինքնարժեքի ձևավորումը, աշխատանքի արտադրողականությունը, կերային ապահովվածությունը, հիմնական միջոցների օգտագործումը, արտադրության կազմակերպումը և իրացման համակարգի տնտեսական առանձնահատկություններն են։ Վերլուծվում են թռչնամսի և ձվի արտադրության վրա ազդող ներքին ու արտաքին տնտեսական գործոնները, արտադրական ծախսերի կառուցվածքը և դրանց ազդեցությունը ձեռնարկությունների եկամտաբերության ու մրցունակության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կերային ծախսերի նշանակությանը, քանի որ դրանք թռչնաբուծական արտադրության ծախսային համակարգի կարևոր բաղադրիչներից են և կարող են էական ազդեցություն ունենալ վերջնական արտադրանքի ինքնարժեքի վրա։ Քննվում են արտադրական գործընթացների մասնագիտացման, կենտրոնացման, տեխնիկական վերազինման և կառավարման համակարգերի կատարելագործման տնտեսական հնարավորությունները։ Կարևորվում է նաև արտադրության ծավալների և շուկայական պահանջարկի փոխհամաձայնեցումը, արտադրանքի իրացման արդյունավետ կազմակերպումը, մատակարարման շղթաների կայունությունը և տեղական արտադրողների մրցակցային դիրքերի ամրապնդումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել հիմնական տնտեսական ցուցանիշները՝ արտադրողականությունը, շահութաբերությունը, ծախսատարությունը, ռեսուրսների հատույցը և արտադրանքի միավորի վրա կատարվող ծախսերը՝ տարբեր տնտեսությունների կամ ժամանակաշրջանների տվյալների համեմատության միջոցով։ Անդրադարձ է կատարվում ներդրումների, տեխնոլոգիական արդիականացման և արտադրական ենթակառուցվածքների զարգացման տնտեսական նշանակությանը։ Միաժամանակ դիտարկվում են ոլորտի պետական կարգավորման, ֆինանսավորման հասանելիության, գնային միջավայրի և ներմուծվող արտադրանքի հետ մրցակցության ազդեցությունները։ Արդյունավետության բարձրացումը ներկայացվում է որպես համալիր խնդիր, որը պահանջում է արտադրական, ֆինանսական, կառավարչական և շուկայական գործոնների փոխկապակցված ուսումնասիրություն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը նպատակաուղղված է թռչնաբուծական կազմակերպությունների տնտեսական ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործման, արտադրանքի մրցունակության բարձրացման և ոլորտի կայուն զարգացման համար գիտականորեն հիմնավորված տնտեսական ու կազմակերպական մոտեցումների ձևավորմանը։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է տանտալի և նիոբիումի բարձր ջերմաստիճանային դիֆուզիոն փոխակերպումների կինետիկական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով ազոտի և ածխածնի փոխազդեցությունը հրակայուն մետաղների հետ նյութագիտության ու ֆիզիկական քիմիայի տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում մետաղական համակարգերում ատոմների ներթափանցման, տարածման և նոր ֆազային վիճակների ձևավորման գործընթացներն են, ինչպես նաև դրանց արագության և զարգացման բնույթի վրա ջերմաստիճանի, ժամանակի, նյութի սկզբնական կառուցվածքի և ֆազային կազմի ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել դիֆուզիոն շերտերի առաջացման և աճի օրինաչափություններին, քանի որ ազոտի կամ ածխածնի ներթափանցումը մետաղական մատրից կարող է ուղեկցվել նիտրիդային և կարբիդային ֆազերի ձևավորմամբ ու նյութի մերձմակերևութային կառուցվածքի փոփոխությամբ։ Կինետիկական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզաբանելու, թե տարբեր փուլերում ինչ գործոններ կարող են սահմանափակել գործընթացի արագությունը և ինչպիսի կապ գոյություն ունի ատոմային տեղափոխության ու ֆազային փոխակերպումների միջև։ Տանտալի դեպքում ուշադրությունը կենտրոնանում է ազոտի հետ փոխազդեցության առանձնահատկությունների վրա, մինչդեռ նիոբիումի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համադրելու ազոտացման և կարբիդացման ժամանակ դիտվող երևույթները և բացահայտելու դրանց ընդհանուր ու տարբեր հատկանիշները։ Կարևոր ուղղություն է ձևավորվող շերտերի կառուցվածքի, ֆազային կազմի և հատկությունների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ դիֆուզիոն փոփոխությունները կարող են էականորեն ազդել նյութերի կարծրության, ջերմային կայունության, մաշակայունության և արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ դիմադրության վրա։ Փորձարարական տվյալների տեսական մեկնաբանությունը կարող է իրականացվել պինդ մարմիններում դիֆուզիայի ընդհանուր օրինաչափությունների, ջերմային ակտիվացմամբ պայմանավորված ատոմային տեղաշարժերի և ֆազային սահմանների շարժման վերաբերյալ պատկերացումների հիման վրա։ Տարբեր մետաղների և ներթափանցող տարրերի համեմատական ուսումնասիրությունը նպաստում է նաև հրակայուն մետաղների կառուցվածք-հատկություն փոխհարաբերությունների ավելի խորքային ըմբռնմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բարձր ջերմաստիճանային նյութագիտության, մետաղագիտության, դիֆուզիոն կինետիկայի և ֆազային փոխակերպումների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ գիտական հիմք ստեղծելով տանտալի և նիոբիումի հիմքով նյութերի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ հատկությունների նպատակային փոփոխությունների ըմբռնման համար։

Other Subjects

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Սևանի ավազանի հողագոյացման առանձնահատկությունների և լճի ջրերի կենսածին աղտոտման խնդիրների համալիր ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են հողագոյացման գործընթացների հիմնական գործոնները՝ կլիմայական պայմանները, ռելիեֆը, մայր ապարները, կենսաբանական ակտիվությունը և մարդածին ազդեցությունը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Սևանի հողագրունտների ձևավորման առանձնահատկություններին։ Հեղինակը վերլուծում է հողի կառուցվածքային փոփոխությունները, հումուսի կուտակման և հանքայնացման գործընթացները, ինչպես նաև հողերի բերրիության և էկոլոգիական կայունության ցուցանիշները։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սևանա լճի ջրերի կենսածին աղտոտման աղբյուրներին՝ գյուղատնտեսական արտահոսքերին, կենցաղային կեղտաջրերին և էկոհամակարգի բնական հավասարակշռության խախտմանը։ Քննարկվում են աղտոտման նվազեցման և կանխարգելման գիտականորեն հիմնավորված ուղիները՝ ներառյալ հողօգտագործման արդյունավետ կառավարումը, պաշտպանական գոտիների ստեղծումը, կենսաբանական մաքրման մեթոդները և էկոհամակարգի վերականգնման միջոցառումները։ Գիրքը նախատեսված է հողագետների, էկոլոգների, հիդրոլոգների, գյուղատնտեսների, բնապահպանական քաղաքականության մշակողների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական հիմքեր, այնպես էլ կիրառական լուծումներ Սևանի ավազանի էկոլոգիական խնդիրների լուծման համար։

Agriculture

Աշխատությունում մանրամասն քննարկվում են գյուղատնտեսական արտադրության հիմնական ճյուղերը՝ բուսաբուծություն, անասնաբուծություն, ինչպես նաև դրանց միջև փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակը շեշտում է գյուղատնտեսության արդյունավետության բարձրացման կարևորությունը՝ արդյունաբերական և ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրմամբ, ինչպես նաև արտադրողականության բարձրացման մեթոդներ, ինչպիսիք են նորարարությունները, հողագործության արդիականացումը և էկոլոգիական մաքուր արտադրանքը։ Ագրովերամշակման ոլորտը գրքում առանձնացվում է որպես գյուղատնտեսական արտադրանքի վերամշակման կարևորագույն բաղադրիչ՝ բարձրացնելով ապրանքների ավելացված արժեքը և լայնացնելով արտահանման հնարավորությունները։ Ավետիսյան Ս.-ն շեշտում է, որ Հայաստանի համար հատկապես կարևոր է վերամշակման արդյունաբերության զարգացումը, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս նվազեցնելու հումքի կախվածությունը և վերամշակված արտադրանքի միջոցով ստեղծել նոր աշխատատեղեր ու եկամուտներ։ Գրքում ներկայացված են նաև տնտեսության կազմակերպման ձևեր, կարգավորման մոդելներ և պետական աջակցության ծրագրեր՝ գյուղատնտեսության և ագրովերամշակման զարգացումը խթանելու համար։ Հեղինակը առաջարկում է համապարփակ ռազմավարություններ՝ գյուղատնտեսության և ագրովերամշակման միահյուսման և փոխշահավետ համագործակցության համար, որոնք կարող են բարելավել տեղական շուկաներն ու բարձրացնել Հայաստանի գյուղատնտեսական արտադրանքի մրցունակությունը։ Աշխատությունը կարևոր է ինչպես տնտեսագիտության, այնպես էլ գյուղատնտեսության, ագրոբիզնեսի, պլանավորման և պետական կառավարման ոլորտների մասնագետների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են գյուղատնտեսության և ագրովերամշակման ոլորտում զարգացող մարտահրավերների և հնարավորությունների վերաբերյալ։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է ձվարանների ռեցիդիվող քաղցկեղի բուժման օպտիմալացման հիմնախնդիրներին՝ ընդգծելով հիվանդության կրկնման մեխանիզմները, բուժական մարտավարության ընտրությունը և կլինիկական արդյունքների բարելավման ուղիները։ Հեղինակը վերլուծում է ձվարանների քաղցկեղի ռեցիդիվի պաթոգենեզը՝ ներառյալ ուռուցքային բջիջների դեղակայունության զարգացումը, միկրոմիջավայրի փոփոխությունները և մետաստատիկ գործընթացների ակտիվացումը։ Գրքում դիտարկվում են բուժման ժամանակակից մոտեցումները՝ քիմիաթերապիա, նպատակային (targeted) թերապիա, հորմոնալ ազդեցություն և վիրաբուժական միջամտությունների կրկնակի կիրառման ցուցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բուժման անհատականացմանը՝ հիմնված մոլեկուլային-գենետիկական մարկերների, հիվանդության փուլավորման և հիվանդի ընդհանուր վիճակի գնահատման վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև համակցված բուժման սխեմաների արդյունավետությունը և դրանց ազդեցությունը հիվանդների կյանքի որակի և գոյատևման ցուցանիշների վրա։ Աշխատությունը ընդգծում է բազմամասնագիտական մոտեցման կարևորությունը՝ գինեկոլոգ-ուռուցքաբանների, քիմիոթերապևտների և ճառագայթային թերապևտների համագործակցությամբ։ Այն օգտակար է բժիշկների, կլինիկական հետազոտողների և ուռուցքաբանության ոլորտի մասնագետների համար։

Other Subjects

Աշխատանքը նվիրված է Ուզբեկստանի ազգային մատենագիտության ժամանակակից վիճակի, կազմակերպման սկզբունքների և զարգացման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում Ուզբեկստանի ազգային գրադարանի կողմից ազգային մատենագիտական տեղեկատվության հավաքագրման, համակարգման, պահպանման և օգտագործողներին տրամադրման գործընթացներն են։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ժամանակակից փուլում ազգային մատենագիտությունը աստիճանաբար ընդլայնվում է ավանդական տպագիր մատենագիտական ցանկերից դեպի էլեկտրոնային տվյալների բազաներ և թվային տեղեկատվական ռեսուրսներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային մատենագիտական տվյալների էլեկտրոնային բազայի ձևավորմանը, որը ներառում է Ուզբեկստանին վերաբերող նյութեր ոչ միայն երկրի տարբեր գրադարաններից, այլև ԱՊՀ երկրների և արտասահմանյան այլ պետությունների տեղեկատվական աղբյուրներից։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև տեղագիտական պարբերականների նյութերով էլեկտրոնային շտեմարանների պարբերական համալրման, հետադարձ մատենագիտական ցանկերի կազմման և առանձին անձանց ու գիտության ներկայացուցիչների վերաբերյալ անհատական մատենագիտական ցուցիչների ստեղծման գործընթացները։ Հատուկ նշանակություն է տրվում ամբողջական տեքստային նյութերի, մուլտիմեդիա ռեսուրսների և թվային կրիչների օգտագործմանը, որոնք ընդլայնում են մատենագիտական ծառայությունների հնարավորությունները և հեշտացնում գիտական ու կրթական տեղեկատվության հասանելիությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ժամանակակից մատենագետի մասնագիտական դերակատարության փոփոխությունը․ թվային միջավայրում նրանից պահանջվում է ոչ միայն մատենագիտական նկարագրության և դասակարգման հմտություն, այլև մեծածավալ տեղեկատվական հոսքերի վերլուծության, տարբեր աղբյուրների միջև կապերի բացահայտման և հետազոտողների տեղեկատվական պահանջներին համապատասխան ծառայությունների կազմակերպման կարողություն։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ազգային մատենագիտության միջազգային չափանիշներին համապատասխանեցմանը և միաժամանակ տեղական կազմակերպչական առանձնահատկությունների պահպանմանը։ Ուզբեկստանի մատենագիտության զարգացման պատմության և ժամանակակից վիճակի վերաբերյալ մասնագիտական ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ այս ոլորտը ձևավորվել է երկարատև պատմական գործընթացի արդյունքում և այսօր ներառում է ինչպես ազգային փաստաթղթերի հաշվառում, այնպես էլ գրադարանային ու տեղեկատվական հաստատությունների կողմից մատենագիտական ռեսուրսների ստեղծում։ Աշխատանքը կարևոր է նաև ազգային մշակութային ժառանգության պահպանման տեսանկյունից, քանի որ մատենագիտական համակարգը հնարավորություն է տալիս նույնականացնել, համակարգել և հասանելի դարձնել երկրի գրական, գիտական և մշակութային արտադրանքը։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, տեղեկատվական գիտության մասնագետներին, թվային գրադարանների մշակմամբ զբաղվող հետազոտողներին, գիտական տեղեկատվության կազմակերպիչներին և ազգային մատենագիտության զարգացման հարցերով զբաղվող մասնագետներին։