Հայերեն-լատիներեն դպրոցական բառարան

Գրականություն

Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Ջ. Մ. Քութզեեի գեղարվեստական մտածողության, հեղինակային ռազմավարությունների և արձակ ստեղծագործությունների կառուցման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գրողի ստեղծագործություններում իրականության և գեղարվեստական պայմանականության փոխհարաբերությունները, պատմողական կառուցվածքի ձևավորման սկզբունքները և կերպարների ներաշխարհի ներկայացման եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակային ձայնի, պատմողի դիրքի, բազմաշերտ պատումի, խորհրդանշական պատկերների և լեզվաոճական միջոցների կիրառմանը։ Վերլուծվում են անհատի և հասարակության հարաբերությունների, իշխանության, բարոյական ընտրության, օտարման, ինքնության և պատասխանատվության թեմաների գեղարվեստական մեկնաբանման ձևերը։ Քննարկվում են նաև միջտեքստային կապերի, այլաբանական տարրերի և տարբեր ժանրային ու պատմողական հնարքների դերը ստեղծագործությունների գաղափարական ու գեղագիտական համակարգի ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գրողի ստեղծագործական մեթոդի ինքնատիպությունը և դրա տեղը ժամանակակից համաշխարհային գրականության համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գրականագիտության, համեմատական գրականության և ժամանակակից արձակի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Կրոն

Աշխատությունը նվիրված է Աստվածաշնչի կանոնական գրքերի որոշման խնդրին՝ անդրադառնալով այն հարցին, թե քրիստոնեական ավանդության մեջ ինչ սկզբունքներով են առանձնացվել և ճանաչվել Սուրբ Գրքի կազմի մեջ ընդգրկվող գրքերը։ Այն առնչվում է աստվածաշնչյան կանոնի ձևավորման պատմությանը, սուրբգրային գրքերի հեղինակության, ծագման, բովանդակության և եկեղեցական ընդունելության վերաբերյալ աստվածաբանական ու պատմական հարցերին։ Քննարկվող թեման կարևոր նշանակություն ունի Աստվածաշնչի կառուցվածքը, Հին և Նոր Կտակարանների գրքերի կազմը և տարբեր քրիստոնեական ավանդույթներում դրանց ընկալման առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը ներառում է նաև եկեղեցական ավանդության, աստվածաբանական մեկնության և սուրբգրային հեղինակության փոխհարաբերությունները։ Կանոնական գրքերի որոշման հարցը կարևոր տեղ է զբաղեցնում քրիստոնեական դավանաբանության մեջ, քանի որ առնչվում է հավատքի հիմքերին, Սուրբ Գրքի նկատմամբ եկեղեցու վերաբերմունքին և կրոնական ուսմունքի փոխանցման ձևերին։ Գիրքը արժեքավոր է աստվածաշնչագիտությամբ, քրիստոնեական մտքի պատմությամբ, եկեղեցական ավանդույթների ուսումնասիրությամբ և 19-րդ դարի հայերեն աստվածաբանական գրականությամբ հետաքրքրվողների համար։

Այլ առարկաներ

Վոլգա Բուլղարիայի մայրաքաղաք Բոլգար տարածքում հայտնաբերված հայկական արձանագրությունների ուսումնասիրությունը կարևոր աղբյուր է միջնադարյան բազմազգ քաղաքային մշակույթի և առևտրային ցանցերի վերականգնման համար։ Հնագիտական պեղումների ընթացքում այստեղ արձանագրվել են տարբեր լեզուներով՝ արաբերեն, հունարեն և հայերեն գրություններով տապանագրեր և վիմագրեր, որոնք վկայում են տարածաշրջանի ինտենսիվ տնտեսական կապերի և բազմաէթնիկ բնակչության գոյության մասին։ Հայկական արձանագրությունները հիմնականում կապված են առևտրական և արհեստավորական համայնքների հետ, որոնք միջնադարում ներգրավված էին Մետաքսի ճանապարհի հյուսիսային ճյուղերի առևտրում։ Դրանք պարունակում են ինչպես կրոնական բովանդակությամբ հիշատակումներ, այնպես էլ անձնանուններ և ծագման վերաբերյալ տեղեկություններ, ինչը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայկական սփյուռքի շարժունակությունը և տնտեսական դերակատարությունը Վոլգա տարածաշրջանում։ Աշխատությունները, որոնք անդրադառնում են այս արձանագրություններին, ընդգծում են նաև Բոլգարի բազմամշակութային բնույթը՝ որպես կարևոր առևտրային և վարչական կենտրոն Հորդայի ժամանակաշրջանում։ Ընդհանուր առմամբ, այս վիմագրական նյութը արժեքավոր է ինչպես հայագիտության, այնպես էլ Եվրասիայի միջնադարյան պատմության ուսումնասիրության համար։

Ֆինանսներ

Այս աշխատանքը նվիրված է գործառնական ֆինանսական կառավարման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը արտադրական-առևտրային կազմակերպություններում՝ Հայաստանի Հանրապետության մշակող արդյունաբերության օրինակով։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ֆինանսական կառավարման հիմնական գործառույթները՝ շրջանառու կապիտալի կառավարում, դրամական հոսքերի պլանավորում, ծախսերի վերահսկում, շահութաբերության գնահատում և կարճաժամկետ ֆինանսավորման աղբյուրների ընտրություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մեխանիզմներին, որոնք ապահովում են արտադրական գործընթացների անընդհատությունը և առևտրային գործունեության արդյունավետ կազմակերպումը՝ հաշվի առնելով շուկայի տատանումները և արտադրանքի իրացման առանձնահատկությունները Հայաստան-ում։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է ֆինանսական որոշումների ազդեցությունը ձեռնարկությունների մրցունակության վրա՝ ընդգծելով պլանավորման, վերահսկման և վերլուծության դերը կառավարման արդյունավետության բարձրացման գործում Կորպորատիվ ֆինանսներ-ի շրջանակում։ Վերլուծության նպատակն է բացահայտել այն գործոնները, որոնք նպաստում են արտադրական-առևտրային կազմակերպությունների ֆինանսական կայունությանը և կայուն զարգացմանը փոփոխվող տնտեսական միջավայրում։

Իրավաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է մարդու իրավունքների զարգացման պատմատեսական և գործնական-կիրառական հիմնախնդիրների համակողմանի վերլուծությանը՝ ընդգրկելով ինչպես դրանց ձևավորման պատմական ընթացքը, այնպես էլ ժամանակակից իրավական համակարգերում դրանց իրականացման մեխանիզմները։ Դիտարկվում է մարդու իրավունքների գաղափարի էվոլյուցիան՝ սկսած բնական իրավունքի տեսություններից և լուսավորականության շրջանի փիլիսոփայական մոտեցումներից մինչև միջազգային իրավունքի ժամանակակից նորմատիվ համակարգերը, որոնք ամրագրվել են տարբեր կոնվենցիաներով և հռչակագրերով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հակասություններին, որոնք առաջանում են իրավունքների համընդհանուրության սկզբունքի և ազգային իրավական համակարգերի առանձնահատկությունների միջև, ինչպես նաև քննարկվում են մարդու իրավունքների պաշտպանության ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների արդյունավետության խնդիրները՝ թե՛ ազգային դատարանների, թե՛ միջազգային կազմակերպությունների մակարդակում։ Աշխատանքում վերլուծվում են նաև գործնական կիրառման հիմնախնդիրները՝ կապված իրավունքների իրացման իրական հնարավորությունների, սոցիալ-տնտեսական անհավասարությունների, քաղաքական գործոնների ազդեցության և իրավական մշակույթի զարգացման մակարդակի հետ։ Նշվում է, որ մարդու իրավունքների պաշտպանության արդյունավետությունը մեծապես կախված է ոչ միայն իրավական նորմերի առկայությունից, այլ նաև դրանց իրականացման քաղաքական կամքից, հասարակական վերահսկողությունից և իրավագիտակցության մակարդակից, ինչի արդյունքում ձևավորվում է իրավունքների պաշտպանության համալիր և բազմաշերտ համակարգ։

Պատմություն

Այս աշխատությունը բազմահատոր ուսումնասիրության երրորդ գիրքն է, որը շարունակում է հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարի պատմության համակարգված ներկայացումը։ Այն ընդգրկում է ազատագրական շարժումների ձևավորման, զարգացման և գաղափարական հիմքերի խորքային վերլուծությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորվել դիմադրության տարբեր ձևեր։ Գրքում հեղինակը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում ազատագրական շարժումների կազմակերպչական կառուցվածքին և դրանց առաջնորդներին։ Քննարկվում են ինչպես զինված պայքարի ձևերը, այնպես էլ քաղաքական ու դիվանագիտական փորձերը, որոնք նպատակ ունեին հասնել ազգային ինքնորոշման և պետականության վերականգնման։ Աշխատության հիմնական թեմաներն են․ ազգային-ազատագրական շարժումների զարգացումը տարբեր շրջաններում գաղափարական հոսանքները և դրանց ազդեցությունը պայքարի վրա կազմակերպչական ցանցերի ձևավորումը զինված և ոչ զինված պայքարի ձևերի համադրումը արտաքին քաղաքական միջավայրի ազդեցությունը շարժումների վրա Հեղինակը փորձում է ցույց տալ ազատագրական պայքարի ներքին տրամաբանությունը՝ որպես շարունակական պատմական գործընթաց, որտեղ փոխկապակցված են քաղաքական, սոցիալական և գաղափարական գործոնները։