Գործառնական ֆինանսական կառավարումը արտադրական առևտրային կազմակերպություններում (ՀՀ մշակող արդյունաբերության նյութերով)

Պատմություն

Հայաստանի ազգային գրադարանի 1992 թվականի աշխատանքների հաշվետվությունը ներկայացնում է գրադարանի գործունեությունը Հայաստանի անկախության առաջին տարիներին, երբ պետական և մշակութային հաստատությունները գործում էին տնտեսական ճգնաժամի, ինստիտուցիոնալ վերափոխումների և տեղեկատվական համակարգերի ձևավորման բարդ պայմաններում։ Այդ տարվա հաշվետվության հիմնական ուղղությունը եղել է գրադարանի՝ որպես ազգային մատենագիտական կենտրոնի դերի պահպանումը և հնարավորության սահմաններում նրա աշխատանքի շարունակականության ապահովումը։ Առաջին հերթին առանձնացվում է գրքային ֆոնդերի համալրման գործընթացը, որը իրականացվել է պարտադիր օրինակների համակարգի միջոցով, ինչպես նաև նվիրատվությունների և փոխանակային կապերի շնորհիվ, քանի որ նոր տնտեսական պայմաններում ձեռքբերումների հնարավորությունները զգալիորեն սահմանափակվել էին։ Կարևոր խնդիր է եղել նաև գոյություն ունեցող ֆոնդերի պահպանումը և դասակարգումը՝ հատկապես հաշվի առնելով պահոցների ծանրաբեռնվածությունը և պահպանման պայմանների բարելավման անհրաժեշտությունը։ 1992 թվականի հաշվետվությունում ընդգծվում է մատենագիտական աշխատանքի շարունակականությունը՝ ազգային մատենագիտության կազմումը, տեղեկատու-հղումային ծառայությունների ապահովումը և ընթերցողների տեղեկատվական սպասարկման կազմակերպումը, ինչը կարևոր դեր է ունեցել գիտական և ուսումնական գործընթացների աջակցման գործում։ Այդ ժամանակաշրջանում գրադարանը բախվել է նաև տեխնիկական և նյութական դժվարությունների, որոնք սահմանափակել են ավտոմատացման և նոր տեխնոլոգիաների ներդրման հնարավորությունները, սակայն աշխատանքներ են տարվել ապագա համակարգչայինացման նախադրյալներ ստեղծելու ուղղությամբ։ Միաժամանակ շարունակվել է ընթերցողների սպասարկումը ընթերցասրահներում՝ պահպանելով գիտական, կրթական և մշակութային տեղեկատվության հասանելիությունը, ինչը հատկապես կարևոր էր նոր պետականության ձևավորման փուլում։ Հաշվետվությունը նաև անդրադառնում է միջազգային և միջգրադարանային կապերի պահպանման փորձերին, որոնք թույլ են տվել որոշ չափով ապահովել տեղեկատվական փոխանակում և մասնագիտական համագործակցություն։ Ընդհանուր առմամբ, 1992 թվականի աշխատանքների հաշվետվությունը արտացոլում է անցումային դժվարին ժամանակաշրջան, երբ գրադարանը փորձում էր պահպանել իր հիմնական գիտամշակութային գործառույթները և միաժամանակ հարմարվել անկախ Հայաստանի նոր իրականությանը։

Գրականություն

Այս գիրքը կամ նյութը անդրադառնում է վիճակախաղերի գաղափարին և դրանց կազմակերպման սկզբունքներին՝ բացատրելով, թե ինչպես են ձևավորվում պատահական ընտրության համակարգերը և ինչ դեր ունեն դրանք տարբեր ոլորտներում՝ սկսած պետական կամ սոցիալական ծրագրերից մինչև վիճակագրական ընտրանքների ձևավորում։ Գրքում ներկայացվում են պատահականության մաթեմատիկական հիմքերը, հավանականական մեխանիզմները և ընտրության արդարության ապահովման սկզբունքները, ինչպես նաև քննարկվում են տարբեր տեսակի վիճակախաղային համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Հեղինակը կարող է անդրադառնալ նաև պատմական օրինակներին և այն սոցիալական ընկալումներին, որոնք ձևավորվել են նման համակարգերի շուրջ։ Նյութը նպատակ ունի ընթերցողին տալ ընդհանուր պատկերացում պատահական ընտրության և բաշխման մեթոդների մասին՝ առանց կենտրոնանալու խաղային կամ զվարճային կողմերի վրա։

Այլ առարկաներ

Գրքում ներկայացվում են պրոյեկտիվ երկրաչափության հիմնական հասկացություններն ու օրինաչափությունները, կետի, գծի և հարթության հարաբերությունները, համաչափությունները, ինչպես նաև պրոյեկտիվ տեղափոխումների և տեսությունների կիրառությունը տարբեր երկրաչափական խնդիրներում։ Անդրադառնում է նաև պրոյեկտիվ սկզբունքների օգտագործմանը գիտության և տեխնիկայի տարբեր ոլորտներում, ներառյալ ինժեներական և արվեստագիտական կիրառություններ։ Աշխատությունը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, ուսանողների և երկրաչափությամբ հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ տրամադրելով համապարփակ գիտելիքներ պրոյեկտիվ երկրաչափության տեսության և պրակտիկ խնդիրների վերաբերյալ։

Պատմություն

Գիրքը նվիրված է Օսմանյան կայսրության պատմությանը XVIII դարի սկզբից մինչև 1923 թվականը՝ ընդգրկելով քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական և մշակութային խոշոր վերափոխումների ժամանակաշրջանը։ Քննության են առնվում կենտրոնական իշխանության և վարչական համակարգի զարգացումը, կայսրության տարբեր շրջանների կառավարման առանձնահատկությունները, հասարակության կառուցվածքը և տարբեր էթնիկ ու կրոնական համայնքների տեղը օսմանյան համակարգում։ Վերլուծվում են XVIII և XIX դարերում տեղի ունեցած քաղաքական ու ռազմական փոփոխությունները, եվրոպական պետությունների հետ հարաբերությունները, տարածքային կորուստները և արտաքին քաղաքական մրցակցության ազդեցությունը կայսրության ներքին զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական բարեփոխումներին, կառավարման, բանակի, կրթության և իրավական համակարգի արդիականացման փորձերին, ինչպես նաև դրանց հասարակական հետևանքներին։ Դիտարկվում են ազգայնական շարժումների տարածումը, ազգային ինքնագիտակցության զարգացումը և կայսրության տարբեր ժողովուրդների քաղաքական ու հասարակական ձգտումները։ Անդրադարձ է կատարվում XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի քաղաքական ճգնաժամերին, սահմանադրական շարժումներին, իշխանության կառուցվածքի փոփոխություններին և պատերազմների ազդեցությանը։ Քննարկվում են նաև Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիները, կայսրության ժողովուրդների ապրած բռնություններն ու զանգվածային տեղահանությունները, այդ թվում՝ հայերի նկատմամբ իրականացված ցեղասպանությունը, ինչպես նաև պատերազմի հետևանքով առաջացած քաղաքական և տարածքային վերափոխումները։ Ներկայացվում են կայսրության կազմալուծմանը հաջորդած գործընթացները և 1923 թվականին Թուրքիայի Հանրապետության ստեղծմամբ նոր քաղաքական համակարգի ձևավորումը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել Օսմանյան կայսրության, Թուրքիայի, Մերձավոր Արևելքի և նոր ու նորագույն շրջանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական, տեխնիկական և տեղեկատվական հաղորդակցության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հեռահաղորդակցության ոլորտի արդյունավետության բարձրացման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ տեխնոլոգիական զարգացման, տնտեսական մրցունակության և հաղորդակցական ենթակառուցվածքների կատարելագործման համատեքստում։ Քննության են առնվում հեռահաղորդակցության համակարգերի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, դրանց նշանակությունը երկրի սոցիալ-տնտեսական առաջընթացի, տեղեկատվական հասարակության կայացման և թվային ծառայությունների տարածման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի հեռահաղորդակցական ենթակառուցվածքների զարգացմանը, կապի ծառայությունների հասանելիությանը, ցանցերի տեխնիկական հագեցվածությանը, սպասարկման որակին և ոլորտի կառավարման արդյունավետությանը։ Վերլուծվում են հեռահաղորդակցության ծառայությունների մատուցման տնտեսական և կազմակերպական մեխանիզմները, ներդրումային քաղաքականության առանձնահատկությունները, շուկայական մրցակցության պայմանները և տեխնոլոգիական նորարարությունների ներդրման հնարավորությունները։ Քննարկվում են կապի ցանցերի արդիականացման, տվյալների փոխանցման արագության և հուսալիության բարձրացման, տեխնիկական կորուստների նվազեցման և ծառայությունների որակի վերահսկման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են հեռահաղորդակցության ոլորտի արդյունավետության գնահատման ցուցանիշները, միջազգային փորձի համեմատական վերլուծության մոտեցումները և Հայաստանի պայմաններում զարգացման ռազմավարական ուղղությունների որոշման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պետական կարգավորման, մասնավոր ներդրումների, թվային ենթակառուցվածքների ընդլայնման և մարզերում հեռահաղորդակցական ծառայությունների հասանելիության բարելավման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հեռահաղորդակցության ճարտարագիտության, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, կապի տնտեսագիտության, պետական կառավարման և Հայաստանի թվային զարգացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է քվազիգծային դեգեներացվող մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների համար եզրային խնդիրների տեսական ուսումնասիրությանը և դրանց լուծումների հիմնական հատկությունների բացահայտմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն հավասարումների վրա, որոնց գործակիցները կամ գլխավոր մասը որոշակի կետերում կամ տիրույթի որոշ հատվածներում կարող են կորցնել սովորական էլիպտականության, պարաբոլականության կամ այլ ստանդարտ պայմաններ՝ առաջացնելով լուծելիության և լուծումների վարքի հետ կապված լրացուցիչ մաթեմատիկական դժվարություններ։ Քննության են առնվում տարբեր տեսակի եզրային պայմաններ, դրանց համապատասխանությունը հավասարման կառուցվածքին և այն պայմանները, որոնց դեպքում հնարավոր է հաստատել խնդրի լուծման գոյությունը, միակությունը և կայունությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում թույլ և ընդհանրացված լուծումների գաղափարներին, քանի որ դեգեներացման առկայության դեպքում դասական իմաստով բավարար հարթություն ունեցող լուծումների գոյությունը միշտ չէ, որ հնարավոր է ապահովել։ Ուսումնասիրվում են ֆունկցիոնալ տարածությունների, ինտեգրալային գնահատականների, ապրիորի գնահատումների և կոմպակտության մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ լուծումների գոյության վերաբերյալ թեորեմների հիմնավորման համար։ Կարևորվում է հավասարման ոչ գծային անդամների ազդեցությունը լուծման հատկությունների վրա, ինչպես նաև գործակիցների վարքը դեգեներացման տիրույթում։ Դիտարկվում են լուծումների կանոնավորության, սահմանափակության և եզրային պայմանների պահպանման հարցերը, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ անհրաժեշտ է կիրառել կշռային ֆունկցիոնալ տարածություններ կամ հատուկ գնահատման մեթոդներ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև առավելագույնի սկզբունքի տարբեր ձևեր, համեմատության մեթոդներ, մոտարկման եղանակներ և թույլ լուծումներից ավելի կանոնավոր լուծումների ստացման պայմաններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի դեգեներացման բնույթի դասակարգումը, քանի որ դրա աստիճանն ու տեղայնացումը կարող են էապես ազդել եզրային խնդրի ճիշտ դրվածության և լուծման որակական հատկությունների վրա։ Տեսական արդյունքները հնարավորություն են տալիս խորացնել ոչ գծային մասնակի ածանցյալներով հավասարումների վերաբերյալ պատկերացումները և մշակել այնպիսի մաթեմատիկական գործիքներ, որոնք կիրառելի են ոչ ստանդարտ կամ սինգուլյար բնույթ ունեցող խնդիրների դեպքում։ Նման հավասարումները կարևոր նշանակություն ունեն նաև կիրառական մաթեմատիկայում, քանի որ կարող են առաջանալ շարունակական միջավայրերի մեխանիկայի, ջերմային և դիֆուզիոն գործընթացների, ֆիզիկական միջավայրերի մոդելավորման և այլ խնդիրների մաթեմատիկական նկարագրության ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների, ֆունկցիոնալ անալիզի, ոչ գծային անալիզի և մաթեմատիկական ֆիզիկայի ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։