Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Պատկերազարդ հայոց պատմութիւն սկիզբէն մինչեւ մեր օրերը

    Գիրքը հայոց պատմության պատկերազարդ շարադրանք է, որը ներկայացնում է հայ ժողովրդի անցյալը հնագույն ժամանակներից մինչև հեղինակի ժամանակակից շրջանը։ Այն կազմել է հայ պատմաբան, լեզվաբան և մանկավարժ Ստեփանոս Պալասանյանը (1837–1889)՝ հիմնվելով իր ժամանակի պատմագիտական ուսումնասիրությունների վրա։ Աշխատությունն ընդգրկում է հայ ժողովրդի պատմական զարգացման տարբեր փուլերը՝ հնագույն շրջանից և հայկական պետական կազմավորումների ձևավորումից մինչև միջնադարյան թագավորություններ, օտար տիրապետության ժամանակաշրջաններ և նոր շրջանի պատմական իրադարձություններ։ Պատմական նյութը ներկայացվում է մատչելի շարադրանքով, իսկ պատկերազարդումները նպաստում են պատմական անձանց, իրադարձությունների և ժամանակաշրջանների ընկալմանը։ Գիրքը նախատեսված էր հայ ընթերցողների պատմական գիտելիքների ընդլայնման և ազգային պատմության վերաբերյալ պատկերացումների ամրապնդման համար։ Այն արտացոլում է 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ պատմագրության ու կրթական գրականության զարգացման միտումները, երբ մեծ նշանակություն էր տրվում պատմության հանրամատչելի ներկայացմանը և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորմանը։ Հրատարակությունը լույս է տեսել Կոստանդնուպոլսում՝ «Կիւթէմպէրկ» տպարանում, 1919 և 1920 թվականների հրատարակություններով՝ 548 էջ ծավալով։ Այն արժեքավոր է հայոց պատմության հանրամատչելի շարադրանքի, պատմական կրթության և հայ գրքի ու տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-10-24
    Պատկերազարդ հայոց պատմութիւն սկիզբէն մինչեւ մեր օրերը
    Online

    Political Science

    Մովսես Բաղրամյանի քաղաքական հայացքները

    Աշխատությունը նվիրված է XVIII դարի հայ հասարակական-քաղաքական մտքի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի գաղափարական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի ազատագրության, պետականության վերականգնման, հասարակական կառավարման, լուսավորության և ազգային համախմբման վերաբերյալ նրա պատկերացումների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում քաղաքական մտածողության ձևավորման պատմական պայմաններն են և այն գաղափարական միջավայրը, որտեղ ազգային ազատագրության խնդիրը աստիճանաբար սկսեց կապվել պետական ու հասարակական վերափոխումների անհրաժեշտության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ազատության և պետական ինքնուրույնության գաղափարներին, ինչպես նաև այն մոտեցմանը, ըստ որի ժողովրդի քաղաքական ապագան պայմանավորված էր ոչ միայն արտաքին հանգամանքներով, այլև ներքին կազմակերպվածությամբ, կրթությամբ, հասարակական գիտակցության զարգացմամբ և միասնական գործողությունների կարողությամբ։ Նրա հայացքների ուսումնասիրության կարևոր սկզբնաղբյուրներից է XVIII դարի Մադրասի հայկական մտավոր միջավայրում հրատարակված «Նոր տետրակ, որ կոչի յորդորակ» աշխատությունը, որտեղ ներկայացված էին ազատության, լուսավորության և Հայաստանի ազատագրման վերաբերյալ գաղափարներ։ Քննության առարկա են դառնում միապետական անսահմանափակ իշխանության նկատմամբ քննադատական վերաբերմունքը, քաղաքական իշխանության կազմակերպման վերաբերյալ պատկերացումները և հասարակության զարգացման գործում ժողովրդի մասնակցության նշանակությունը։ Հետազոտական գրականության մեջ նրա պատկերացրած ապագա պետական կառավարման կոնկրետ ձևի վերաբերյալ առկա են տարբեր մեկնաբանություններ. որոշ ուսումնասիրություններ դրանք կապում են հանրապետական գաղափարների հետ, իսկ այլ մեկնաբանություններում նշվում է սահմանադրական միապետության հնարավորությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև լուսավորության գաղափարը. կրթությունը, գիտելիքի տարածումը և երիտասարդության հասարակական ակտիվությունը ներկայացվում էին որպես ազգային վերածննդին նպաստող կարևոր պայմաններ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են նրա կապերը XVIII դարի հայկական ազատագրական մտքի այլ ներկայացուցիչների և Մադրասի հայկական մտավոր շրջանակի հետ՝ հնարավորություն տալով քաղաքական հայացքները դիտարկել ժամանակաշրջանի գաղափարական ավելի լայն շարժումների համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ազգային ազատագրության, պետականության, հասարակական առաջընթացի և լուսավորության փոխկապակցվածությունը XVIII դարի հայ քաղաքական մտքում և գնահատելու այդ գաղափարների տեղը հայ հասարակական-քաղաքական մտածողության հետագա զարգացման պատմության մեջ։

    Updated: 2026-09-27
    Մովսես Բաղրամյանի քաղաքական հայացքները
    Online

    Psychology

    Փրկարարների հոգեկան հուսալիության դրսևորման առանձնահատկությունները

    Աշխատությունը նվիրված է փրկարարների հոգեկան հուսալիության դրսևորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ արտակարգ և բարձր ռիսկայնության պայմաններում մասնագիտական գործունեության համատեքստում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են այն հոգեբանական գործոնները, որոնք պայմանավորում են փրկարարի՝ բարդ, անորոշ և սթրեսային իրավիճակներում արդյունավետ, արագ և նպատակաուղղված գործելու կարողությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հուզական կայունությանը, սթրեսակայունությանը, ինքնակարգավորմանը, ուշադրության կենտրոնացմանն ու արագ վերակազմակերպմանը, իրավիճակի ճիշտ գնահատմանը, որոշումների կայացմանը և պատասխանատվության զգացմանը։ Աշխատանքում վերլուծվում է նաև հոգեկան հուսալիության կապը մասնագիտական փորձի, պատրաստվածության, ինքնավստահության, թիմային փոխգործակցության և արտակարգ իրավիճակներում վարքի առանձնահատկությունների հետ։ Կարևորվում է այն պայմանների բացահայտումը, որոնց դեպքում երկարատև հոգեբանական լարվածությունը, ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը, վտանգի առկայությունը կամ անսպասելի իրադարձությունները կարող են ազդել մասնագիտական գործունեության արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու փրկարարների հոգեբանական պատրաստվածության և մասնագիտական հուսալիության գնահատման չափանիշների մասին, ինչպես նաև մշակելու դրանց պահպանման և զարգացման արդյունավետ մոտեցումներ։ Ներկայացվող արդյունքները կարող են կիրառվել փրկարարների մասնագիտական ընտրության, հոգեբանական ախտորոշման, պատրաստման, վերապատրաստման և արտակարգ իրավիճակների ժամանակ հոգեբանական աջակցության կազմակերպման գործընթացներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել հոգեբաններին, փրկարարական ծառայությունների մասնագետներին, արտակարգ իրավիճակների կառավարման ոլորտի աշխատակիցներին, մասնագիտական ընտրության մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-16
    Փրկարարների հոգեկան հուսալիության դրսևորման առանձնահատկությունները
    Online

    Geography

    Մակաբացման ապարների և հանքահարստացման պոչերի համատեղ լցակույտերի ձևավորման տեխնոլոգիայի մշակում

    Աշխատությունը նվիրված է հանքարդյունաբերության ընթացքում առաջացող մակաբացման ապարների և հանքահարստացման պոչերի համատեղ տեղադրման ու լցակույտերի ձևավորման տեխնոլոգիական, ինժեներական և բնապահպանական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են բաց եղանակով հանքավայրերի շահագործման արդյունքում գոյացող ապարային զանգվածների և հանքաքարի հարստացման թափոնների ֆիզիկամեխանիկական առանձնահատկությունները, դրանց կուտակման պայմանները և անվտանգ կառավարման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր հատկություններ ունեցող հանքարդյունաբերական թափոնների համատեղ տեղադրման տեխնոլոգիական սկզբունքներին, լցակույտերի կառուցվածքի ձևավորմանը, նյութերի շերտավորման և խտացման գործընթացներին, ինչպես նաև դրանց կայունության ապահովման պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են ապարների հատիկաչափական կազմի, խոնավության, ամրության և ջրաթափանցելիության ազդեցությունները լցակույտերի երկրատեխնիկական բնութագրերի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում լցակույտերի նախագծման, տեղադրման հերթականության, ջրահեռացման կազմակերպման և հնարավոր դեֆորմացիաների կանխարգելման ինժեներական մոտեցումներին։ Կարևորվում են հանքարդյունաբերական տարածքների արդյունավետ օգտագործումը, թափոնների առանձին պահեստավորման համար անհրաժեշտ մակերեսների կրճատումը և շրջակա միջավայրի վրա բացասական ազդեցությունների նվազեցումը։ Դիտարկվում են տեխնոլոգիական լուծումների տնտեսական արդյունավետության, շահագործման անվտանգության, բնապահպանական վերահսկողության և խախտված տարածքների հետագա վերականգնման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել հանքարդյունաբերական թափոնների կառավարման համակարգերի կատարելագործմանը և ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ Այն նախատեսված է լեռնային ինժեներների, երկրատեխնիկայի մասնագետների, հանքարդյունաբերական ձեռնարկությունների նախագծողների, բնապահպանների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-13
    Մակաբացման ապարների և հանքահարստացման պոչերի համատեղ լցակույտերի ձևավորման տեխնոլոգիայի մշակում
    Online

    Economics

    Տավարաբուծության զարգացման և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման ուղիները (ՀՀ Կոտայքի մարզի օրինակով)

    Աշխատությունը նվիրված է տավարաբուծության զարգացման և դրա տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Կոտայքի մարզի օրինակով։ Քննության են առնվում անասնաբուծական տնտեսությունների գործունեության կազմակերպական և տնտեսական առանձնահատկությունները, արտադրական ռեսուրսների օգտագործումը, տավարի գլխաքանակի և մթերատվության փոփոխությունները, ինչպես նաև կաթի ու մսի արտադրության արդյունավետության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Վերլուծվում են արտադրության ծախսերը, ինքնարժեքը, աշխատանքի արտադրողականությունը, եկամտաբերությունը և տնտեսությունների ֆինանսատնտեսական արդյունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կերային բազայի ձևավորմանը և արդյունավետ օգտագործմանը, կենդանիների պահվածքի ու կերակրման կազմակերպմանը, ցեղային հատկանիշների բարելավմանը և արտադրական գործընթացների տեխնիկական ու տեխնոլոգիական կատարելագործմանը։ Դիտարկվում են տարբեր չափերի և կազմակերպաիրավական ձևերի տնտեսություններում առկա խնդիրները, ինչպես նաև արտադրության ընդլայնման և ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Քննարկվում են տավարաբուծական արտադրանքի իրացման, շուկայական պահանջարկի, գնագոյացման և արտադրողների տնտեսական շահագրգռվածության հետ կապված հարցերը։ Կարևորվում են ոլորտում ներդրումների ներգրավումը, գյուղատնտեսական վարկավորման և պետական աջակցության գործիքների արդյունավետ կիրառումը, արտադրողների համագործակցության զարգացումը և ժամանակակից կառավարման մեթոդների ներդրումը։ Տարածաշրջանային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տավարաբուծության զարգացման ներուժը և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագիտության, անասնաբուծության և գյուղատնտեսական կառավարման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-01
    Տավարաբուծության զարգացման և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման ուղիները (ՀՀ Կոտայքի մարզի օրինակով)
    Online

    Sociology

    Формирование имиджа политического лидера в Армении: социологический анализ

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի քաղաքական դաշտում առաջնորդների իմիջի ձևավորման սոցիոլոգիական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով հանրային կարծիքի, քաղաքական հաղորդակցության և սոցիալական վարքագծի փոխազդեցությունը։ Գրքում վերլուծվում են այն գործոնները, որոնք ազդում են քաղաքական առաջնորդի կերպարի կառուցման վրա՝ ներառյալ մեդիայի դերը, ընտրական գործընթացները, քարոզչական ռազմավարությունները և հասարակական սպասումները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է, թե ինչպես են քաղաքական դերակատարները ձևավորում իրենց հանրային կերպարը տարբեր սոցիալական խմբերի շրջանում, ինչպես են օգտագործվում PR տեխնոլոգիաները, խորհրդանշական հաղորդակցությունը և իմիջային կառավարումը քաղաքական մրցակցության պայմաններում։ Աշխատությունում ներկայացվում են սոցիոլոգիական հետազոտությունների արդյունքներ, հարցումների տվյալների վերլուծություն և համեմատական դիտարկումներ՝ բացահայտելու համար հասարակության վստահության մակարդակը քաղաքական ինստիտուտների և առաջնորդների նկատմամբ։ Քննարկվում է նաև Հայաստանի քաղաքական մշակույթի առանձնահատկությունը, հետխորհրդային հասարակության անցումային բնույթը և դրա ազդեցությունը քաղաքական առաջնորդության ընկալումների վրա։ Գիրքը անդրադառնում է նաև գլոբալ մեդիայի և թվային հարթակների աճող ազդեցությանը քաղաքական իմիջի ձևավորման գործընթացում՝ ցույց տալով, թե ինչպես են սոցիալական ցանցերը փոխում քաղաքական հաղորդակցության ավանդական մոդելները։ Աշխատությունը օգտակար է սոցիոլոգների, քաղաքագետների, հաղորդակցության մասնագետների, քաղաքական խորհրդատուների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են քաղաքական իմիջի ձևավորման և հասարակական ընկալումների վերլուծությամբ։

    Updated: 2026-09-10
    Формирование имиджа политического лидера в Армении: социологический анализ