Լեռնային բնակավայրերի ջրամատակարարման համակարգերի հաշվարկային մեթոդների կատարելագործումը և շահագործման առանձնահատկությունները (Աշտարակ քաղաքի օրինակով)

Literature

Աշխատությունը նվիրված է խորհրդային ռուս գրող Գալինա Նիկոլաևայի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը և դրա միջոցով սոցիալիստական ռեալիզմի գեղարվեստական ու գաղափարական մի շարք առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է գրողի արձակի թեմատիկ, ժանրային, կերպարային և ոճական համակարգի վրա՝ այն դիտարկելով խորհրդային գրականության զարգացման ընդհանուր գործընթացների համատեքստում։ Քննության են առնվում հասարակության և անհատի փոխհարաբերությունները, աշխատանքի, բարոյական պատասխանատվության, հասարակական պարտքի, անձնական ընտրության և մարդկային հարաբերությունների թեմաները, որոնք կարևոր տեղ են զբաղեցնում հեղինակի ստեղծագործական աշխարհում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում արտադրական և հասարակական միջավայրի գեղարվեստական պատկերմանը։ Աշխատանքը և մասնագիտական գործունեությունը ներկայացվում են ոչ միայն որպես հերոսների առօրյա կյանքի բաղադրիչներ, այլև որպես նրանց բնավորության, արժեքային համակարգի և հասարակության նկատմամբ վերաբերմունքի բացահայտման միջոցներ։ Այդ տեսանկյունից ուսումնասիրվում է, թե ինչպես են արտադրական խնդիրները, կոլեկտիվի ներսում առաջացող հակասությունները և մասնագիտական պատասխանատվությունը վերածվում գեղարվեստական կոնֆլիկտի հիմքի։ Կարևորվում է անհատի և կոլեկտիվի հարաբերության խնդիրը՝ բացահայտելով անձնական նախաձեռնության, հասարակական շահի և ընդհանուր նպատակների միջև գոյացող փոխհարաբերությունները։ Հերոսների կերպարները քննվում են զարգացման և փոփոխության ընթացքի մեջ, երբ նրանց աշխարհայացքը և վարքագիծը ձևավորվում են աշխատանքային, հասարակական ու անձնական փորձությունների ազդեցությամբ։ Ուսումնասիրվում են դրական հերոսի ստեղծման սկզբունքները և դրանց փոփոխությունները խորհրդային արձակի տարբեր փուլերում։ Միաժամանակ ուշադրություն է հատկացվում կերպարների հոգեբանական անհատականացմանը, քանի որ սոցիալական և գաղափարական խնդիրների ներկայացումը զուգորդվում է մարդկանց ներքին ապրումների, կասկածների, հարաբերությունների և բարոյական ընտրությունների պատկերմամբ։ Առանձին նշանակություն ունի հասարակական հակասությունների արտացոլումը։ Դիտարկվում է, թե ինչպես են գրական ստեղծագործություններում ներկայացվում նորի և հնի, նախաձեռնության և պահպանողականության, անձնական շահի և հասարակական պատասխանատվության միջև հակադրությունները։ Այս հակասությունների միջոցով բացահայտվում են ժամանակաշրջանի սոցիալական ու բարոյական խնդիրները և կերպարների դիրքորոշումները։ Սոցիալիստական ռեալիզմը քննվում է որպես խորհրդային մշակութային համակարգում ձևավորված գրական ուղղություն և ստեղծագործական մեթոդ, որն ուներ իրականության պատկերման որոշակի գաղափարական ու գեղագիտական սկզբունքներ։ Ուսումնասիրվում է իրականության պատմական զարգացման մեջ ներկայացման պահանջը, հասարակական գործընթացների գաղափարական մեկնաբանությունը, աշխատանքի և սոցիալական վերափոխումների թեմաների կարևորությունը, ինչպես նաև հերոսի զարգացման կապը հասարակության ընդհանուր փոփոխությունների հետ։ Միաժամանակ քննության են առնվում այդ մեթոդի ներսում անհատական հեղինակային ոճի դրսևորման հնարավորությունները։ Գալինա Նիկոլաևայի ստեղծագործությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ցույց տալ, որ նույն գաղափարական և գեղագիտական համակարգում գործող հեղինակները կարող էին տարբեր կերպ կառուցել կերպարները, կոնֆլիկտները և պատմողական կառուցվածքը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում արտադրական վեպի առանձնահատկություններին, քանի որ արդյունաբերական, գյուղատնտեսական կամ գիտատեխնիկական աշխատանքի թեման խորհրդային արձակում հաճախ դառնում էր հասարակական հարաբերությունների և բարոյական խնդիրների քննարկման հարթակ։ Արտադրական միջավայրի նկարագրությունը դիտարկվում է հերոսների փոխհարաբերությունների և հասարակական արժեքների բացահայտման հետ միասին։ Քննության են առնվում նաև կանանց կերպարների կառուցման առանձնահատկությունները, նրանց մասնագիտական, ընտանեկան և հասարակական դերերի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև կնոջ անհատական ինքնուրույնության և հասարակական գործունեության ներկայացումը։ Գրողի ստեղծագործական մեթոդի ուսումնասիրության մեջ կարևորվում են պատմողական կառուցվածքը, երկխոսությունների կազմակերպումը, հեղինակային խոսքը, հոգեբանական նկարագրությունը և սոցիալական միջավայրի ներկայացման եղանակները։ Դիտարկվում է փաստական ու կենսական նյութի գեղարվեստական վերափոխումը և իրական հասարակական գործընթացները գրական կերպարների ու իրավիճակների միջոցով ընդհանրացնելու սկզբունքը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում նաև գրական կոնֆլիկտի կառուցմանը, քանի որ գաղափարական և հասարակական խնդիրները հաճախ բացահայտվում են տարբեր աշխարհայացքներ ու վարքագծային սկզբունքներ ներկայացնող կերպարների բախման միջոցով։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել սոցիալիստական ռեալիզմը ոչ միայն որպես պաշտոնապես հաստատված գեղարվեստական համակարգ, այլև որպես պատմականորեն պայմանավորված գրական երևույթ՝ իր ներքին հակասություններով, թեմատիկ շրջանակով և գեղարվեստական հնարավորություններով։ Կարևորվում է գրական ստեղծագործությունների ուսումնասիրությունը դրանց ստեղծման ժամանակաշրջանի հասարակական ու մշակութային պայմանների հետ փոխկապակցված՝ միաժամանակ տարբերակելով գաղափարական պահանջները և հեղինակային գեղարվեստական լուծումները։ Գրողի ժառանգության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել խորհրդային արձակի զարգացման, արտադրական և հասարակական թեմատիկայի փոփոխությունների, հերոսի գաղափարական ու հոգեբանական կառուցվածքի և ժամանակաշրջանի գրական քննադատության հիմնական հարցադրումների մասին։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ռուս գրականության, խորհրդային գրականության պատմության, սոցիալիստական ռեալիզմի տեսության և գրականագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, գրականագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Psychology

Գիրքը նվիրված է ռիսկի խմբում ընդգրկված անչափահասների դևիանտ վարքի ախտորոշման և հոգեշտկման գործընթացների հոգեբանամանկավարժական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել դեռահասների վարքային շեղումների ձևավորմանը, ինչպես նաև ներկայացվում են դրանց բացահայտման, կանխարգելման և շտկման արդյունավետ մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է անհատական, ընտանեկան, սոցիալական և կրթական միջավայրի ազդեցությանը՝ բացահայտելով դրանց դերը անչափահասների վարքի ձևավորման գործընթացում։ Ներկայացվում են հոգեբանական ախտորոշման մեթոդներ, մանկավարժական աջակցության ձևեր և ուղղիչ աշխատանքների կազմակերպման սկզբունքներ, որոնք ուղղված են դեռահասների սոցիալական հարմարվողականության բարձրացմանը և դրական վարքային փոփոխությունների խթանմանը։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի կրթական և սոցիալական ոլորտների մասնագետների համար՝ առաջարկելով տեսական գիտելիքներ և գործնական մոտեցումներ դժվար իրավիճակներում գտնվող երեխաների ու դեռահասների հետ աշխատանքի կազմակերպման վերաբերյալ։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հոգեբանների, մանկավարժների, սոցիալական աշխատողների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են անչափահասների վարքային խնդիրների ուսումնասիրմամբ և կանխարգելմամբ։

Pedagogy

Կրթագիտական և մանկավարժական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հեռավար կրթության կազմակերպման առանձնահատկությունների, զարգացման հիմնախնդիրների և Հայաստանի Հանրապետությունում դրա ընդլայնման հեռանկարների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հեռավար կրթության տեսական հիմքերը, ձևավորման պատմական նախադրյալները, ուսուցման կազմակերպման հիմնական մոդելները և տեղեկատվական ու հաղորդակցական տեխնոլոգիաների դերը ժամանակակից կրթական համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առցանց ուսուցման հարթակների, էլեկտրոնային կրթական ռեսուրսների, տեսադասերի, թվային գնահատման գործիքների և ուսուցիչ-սովորող փոխգործակցության մեխանիզմների կիրառմանը։ Վերլուծվում են Հայաստանում հեռավար կրթության զարգացման տեխնիկական, կազմակերպական, մանկավարժական և սոցիալ-տնտեսական պայմանները, ինչպես նաև կրթական ծառայությունների հասանելիության ապահովման հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև ինտերնետային կապի և տեխնիկական սարքավորումների հասանելիության, մանկավարժների թվային կարողությունների զարգացման, սովորողների ինքնուրույն ուսումնառության և կրթության որակի վերահսկման հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են միջազգային փորձի կիրառման, խառը ուսուցման մոդելների ներդրման, էլեկտրոնային կրթական միջավայրերի կատարելագործման և հեռավար կրթության իրավական ու մեթոդական կարգավորման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում հեռավար կրթության նշանակությանը կրթական հնարավորությունների ընդլայնման, մարզային և սոցիալական անհավասարությունների նվազեցման, շարունակական կրթության զարգացման և ուսումնական գործընթացի ճկունության ապահովման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժության, կրթության կառավարման, կրթական տեխնոլոգիաների և Հայաստանի կրթական համակարգի թվային զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Literature

«Աղքատի պատիվը» թեման ընդգծում է մարդու արժանապատվության, բարոյական արժեքների և սոցիալական անհավասարության պայմաններում ինքնահարգանքի պահպանման գաղափարը։ Այն ցույց է տալիս, որ նյութական աղքատությունը չի նշանակում հոգևոր կամ բարոյական անկում, և նույնիսկ ծանր սոցիալական պայմաններում մարդը կարող է պահպանել իր պատիվը, ազնվությունը և մարդկային արժեհամակարգը։ Այս գաղափարը հաճախ ներկայացվում է այնպիսի իրավիճակների միջոցով, որտեղ աղքատ մարդը կանգնած է դժվար ընտրության առաջ՝ ընդունել անարդարություն, կորցնել իր սկզբունքները կամ մնալ հավատարիմ իր արժեքներին՝ նույնիսկ նյութական կորուստների գնով։ Թեման նաև քննադատում է հասարակության մեջ գոյություն ունեցող անհավասարությունները, որտեղ հաճախ մարդկանց գնահատում են ըստ հարստության, այլ ոչ թե ներքին որակների։ Գրականության մեջ «աղքատի պատիվը» ընդգծում է այն միտքը, որ իրական հարստությունը մարդու բարոյական ուժն է, ինքնահարգանքը և ուրիշների նկատմամբ արդար վերաբերմունքը, իսկ աղքատ լինելը չի կարող խլել մարդու արժանապատվությունը, եթե նա ինքը չի հրաժարվում իր սկզբունքներից։

Technology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է բազմաֆունկցիոնալ մագնիսաէլաստիկ փոխակերպիչների և դրանց կառավարման սարքերի մշակմանը կենսաբժշկական հետազոտությունների համար։ Գրքում ներկայացվում են մագնիսաէլաստիկ երևույթների ֆիզիկական հիմքերը, փոխակերպիչների աշխատանքի սկզբունքները և դրանց կիրառությունը կենսաբժշկական չափումների և ազդանշանների գրանցման համակարգերում։ Հեղինակը վերլուծում է մագնիսական դաշտի ազդեցությամբ մեխանիկական դեֆորմացիաների առաջացումը և հակադարձ գործընթացը՝ մեխանիկական ազդակների վերածումը էլեկտրամագնիսական ազդանշանների։ Աշխատությունում քննարկվում են բազմաֆունկցիոնալ սենսորային համակարգերի նախագծման մոտեցումները, դրանց զգայունության բարձրացման մեթոդները և աղմուկի նվազեցման տեխնոլոգիաները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման էլեկտրոնիկայի նախագծմանը, ազդանշանների մշակման ալգորիթմներին և կենսաբժշկական կիրառությունների առանձնահատկություններին՝ ներառյալ հյուսվածքների մեխանիկական հատկությունների չափումը, միկրոշարժումների գրանցումը և ախտորոշիչ համակարգերի կատարելագործումը։ Գիրքը նախատեսված է ինժեներների, ֆիզիկոսների, կենսաբժշկական տեխնոլոգների, էլեկտրոնիկայի մասնագետների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների ու հետազոտողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական հիմքեր, այնպես էլ կիրառական լուծումներ։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի և անգլերենի դարձվածաբանական համակարգերում մարմնի մասերի անվանումներ պարունակող կայուն արտահայտությունների զուգադրական-տիպաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն դարձվածային միավորները, որոնց բաղադրիչներից մեկը մարդու մարմնի որևէ մասի անվանում է՝ գլուխ, աչք, ձեռք, ոտք, սիրտ, բերան, լեզու, ականջ և այլն։ Նման միավորները դիտարկվում են ոչ միայն որպես լեզվական կառույցներ, այլև որպես ժողովրդի մտածողությունը, մշակութային պատկերացումները, արժեքային համակարգը և աշխարհի ընկալման առանձնահատկությունները արտահայտող միջոցներ։ Վերլուծվում են դարձվածների իմաստային կառուցվածքը, ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությունները, փոխաբերական նշանակության ձևավորման մեխանիզմները և խոսքում դրանց գործածության պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկու լեզուներում հանդիպող իմաստային և կառուցվածքային համապատասխանություններին՝ բացահայտելով ամբողջական կամ մասնակի համարժեք դարձվածները, ինչպես նաև այն միավորները, որոնք հատուկ են միայն լեզուներից մեկին։ Քննության են առնվում այն դեպքերը, երբ նույն մարմնի մասի անվանումը հայերենում և անգլերենում մասնակցում է տարբեր փոխաբերական իմաստների ձևավորմանը կամ, հակառակը, նույն գաղափարը երկու լեզուներում արտահայտվում է տարբեր մարմնական բաղադրիչներով։ Ուսումնասիրվում են նաև մարդու հույզերի, բնավորության, մտավոր գործունեության, վարքագծի, սոցիալական հարաբերությունների, աշխատանքի և առօրյա գործողությունների արտահայտման մեջ նման դարձվածների գործառույթները։ Զուգադրական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու համընդհանուր լեզվամտածողական օրինաչափությունները և ազգային-մշակութային առանձնահատկությունները՝ ցույց տալով, թե ինչպես է մարդու մարմինը վերածվում վերացական հասկացությունների լեզվական արտահայտման կարևոր աղբյուրի։ Կարևոր տեղ է հատկացվում դարձվածների դասակարգմանը ըստ իմաստային խմբերի, կառուցվածքային տիպերի և գործառական հատկանիշների, ինչպես նաև դրանց թարգմանության ընթացքում առաջացող համարժեքության խնդիրներին։ Հետազոտությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ դարձվածաբանության, զուգադրական և տիպաբանական լեզվաբանության, թարգմանաբանության ու լեզվամշակութաբանության համար, ինչպես նաև նպաստել հայերեն և անգլերեն դարձվածաբանական համակարգերի ընդհանրությունների ու տարբերությունների առավել ամբողջական բացահայտմանը։