Լողորդների արագաուժային հնարավորությունների իրականացման մեթոդիկայի կատարելագործումը

Literature

Ժողովածուն հայ ժողովրդական բանահյուսության բազմաշերտ ժառանգության հերթական հատորն է, որն արտացոլում է ժողովրդի ստեղծագործական երևակայությունը, կենսափորձը, բարոյական պատկերացումներն ու աշխարհընկալումը։ Հեքիաթները բանավոր ավանդույթի միջոցով պահպանված պատմություններ են, որոնցում միահյուսվում են իրական կյանքի դրվագները, ժողովրդական իմաստությունը, երևակայական իրադարձություններն ու խորհրդանշական կերպարները։ Դրանց սյուժեներում հաճախ հանդիպում են բարու և չարի պայքարը, արդարության վերականգնումը, դժվարությունների հաղթահարումը, խելքի ու հնարամտության դերը, մարդկային հարաբերությունների բարդությունները և հասարակական կյանքի տարբեր կողմերը։ Հեքիաթային պատումները առանձնանում են պատկերավոր լեզվով, կենդանի երկխոսություններով, կրկնվող արտահայտություններով, ավանդական սյուժետային կառուցվածքներով և կերպարների բնորոշ համակարգով։ Դրանք կարևոր տեղեկություններ են պարունակում ժողովրդի կենցաղի, սովորույթների, արժեքների, հավատալիքների ու մշակութային հիշողության մասին։ Հեքիաթների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել նաև բանավոր ստեղծագործության փոխանցման, փոփոխության և պահպանման առանձնահատկությունները։ Ժողովածուն արժեքավոր նյութ է հայ բանահյուսության հետազոտման, ժողովրդական գրականության գեղարվեստական առանձնահատկությունների բացահայտման և ազգային մշակութային ժառանգության պահպանման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել բանագետներին, ազգագրագետներին, գրականագետներին, ուսանողներին և ժողովրդական ստեղծագործությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Medicine

Գիտաբժշկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է սրտի իշեմիկ հիվանդության տարբեր ընթացք ունեցող հիվանդների երկարաժամկետ կլինիկական արդյունքների ուսումնասիրությանը՝ կորոնար անոթների անգիոպլաստիկայից հետո։ Հետազոտության շրջանակում գնահատվում են հիվանդների ապրելիության ցուցանիշները և սրտանոթային հիմնական անբարենպաստ դեպքերի առաջացման հետ կապված կլինիկական ու գործիքային գործոնները։ Ուսումնասիրվում են հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները, ուղեկցող հիվանդությունների առկայությունը, սրտանոթային համակարգի գործառական վիճակը, կորոնար անոթների ախտահարման բնույթը և կատարված միջամտության արդյունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն ցուցանիշների բացահայտմանը, որոնք կարող են կապված լինել հետագա սրտանոթային բարդությունների բարձր հավանականության հետ և ունենալ կանխատեսողական նշանակություն հիվանդների հետագա հսկողության ընթացքում։ Վերլուծվում են անգիոպլաստիկայից հետո տարբեր կլինիկական խմբերում դիտվող արդյունքները, հիվանդության հնարավոր առաջընթացը և կրկնակի սրտանոթային դեպքերի առաջացման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում է կլինիկական, լաբորատոր և գործիքային տվյալների համակցված գնահատման նշանակությունը հիվանդների ռիսկային խմբերի տարբերակման և երկարաժամկետ կանխատեսման համար։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել անգիոպլաստիկայից հետո հիվանդների վերահսկման և հետագա բուժման մոտեցումների կատարելագործմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սրտաբանների, ինտերվենցիոն սրտաբանության մասնագետների, բժշկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Mathematics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է բարձր էներգիայի էլեկտրոնների և փոքր փոփոխական ազդանշանների ազդեցության ուսումնասիրմանը երկար սիլիցիումային P⁺-Պ-P⁺ կառուցվածքների վրա։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են կիսահաղորդչային համակարգերում ընթացող ֆիզիկական գործընթացները, մասնավորապես՝ լիցքակիրների շարժունակությունը, էլեկտրոնային ճառագայթման ազդեցությամբ առաջացող փոփոխությունները, էլեկտրական բնութագրերի ձևափոխումները և ազդանշանային արձագանքների առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են տարբեր էներգիաներով էլեկտրոնների ազդեցության արդյունքները, ինչպես նաև փոքր փոփոխական ազդանշանի միջոցով կառուցվածքների պարամետրերի հետազոտման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սիլիցիումային տարրերի աշխատանքի մեխանիզմներին, ճառագայթային ազդեցությունների գնահատմանը և կիսահաղորդչային սարքերի հուսալիության բարձրացման խնդիրներին։ Աշխատությունը ներառում է տեսական վերլուծություններ, փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ և դրանց մեկնաբանություններ, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն կիսահաղորդչային տեխնոլոգիաների, միկրոէլեկտրոնիկայի և նյութագիտության ոլորտների համար։ Գիրքը նախատեսված է ֆիզիկոսների, էլեկտրոնիկայի մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են կիսահաղորդչային կառուցվածքների հատկությունների և ճառագայթային ազդեցությունների ուսումնասիրությամբ։

Physics

Ալիքային և քվանտային օպտիկայի բաժիններին նվիրված լաբորատոր աշխատանքների մեթոդական ձեռնարկ է, որտեղ ներկայացվում են օպտիկական երևույթների փորձարարական ուսումնասիրության հիմնական սկզբունքները, սարքավորումների կիրառման կանոնները և չափումների կատարման մեթոդները։ Գրքում ընդգրկված են լույսի միջամտության, դիֆրակցիայի, բևեռացման, ինտերֆերենցիայի, ինչպես նաև քվանտային օպտիկայի որոշ երևույթների ուսումնասիրությանը վերաբերող լաբորատոր աշխատանքներ։ Հեղինակը մանրամասն բացատրում է փորձերի կատարման հաջորդականությունը, անհրաժեշտ սարքավորումների կառուցվածքը և աշխատանքի անվտանգության կանոնները։ Յուրաքանչյուր փորձի համար տրվում են տեսական հիմքեր, հաշվարկային բանաձևեր, չափումների մշակման եղանակներ և արդյունքների վերլուծության ուղեցույցներ, ինչը թույլ է տալիս ուսանողներին ոչ միայն կատարել փորձը, այլ նաև հասկանալ դրա ֆիզիկական իմաստը։ Ձեռնարկը նպատակ ունի զարգացնել փորձարարական հմտություններ, գիտական մտածողություն և տվյալների վերլուծության կարողություններ։ Այն կարևոր ուսումնական աղբյուր է ֆիզիկայի և կիրառական գիտությունների ուսանողների, ինչպես նաև դասախոսների համար, ովքեր իրականացնում են լաբորատոր դասընթացներ օպտիկայի ոլորտում։

Linguistics

Աշխատությունը հայոց լեզվի քերականական կառուցվածքի համառոտ և համակարգված ներկայացմանն ուղղված ուսումնական երկ է, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողին ծանոթացնել հայկազյան լեզվի առանձնահատկություններին, քերականական կանոններին և լեզվական կառուցվածքի հիմնարար օրինաչափություններին։ Հայկազյան լեզու հասկացությունը կապված է հայերենի դասական գրական ավանդույթի, գրաբարի մշակված ձևի և հայ մատենագրության մեջ ձևավորված լեզվական նորմերի հետ։ Այդ լեզվական ավանդույթը դարեր շարունակ ծառայել է որպես հայ պատմագրության, աստվածաբանական գրականության, փիլիսոփայական երկերի, թարգմանությունների և գիտական աշխատությունների հիմնական արտահայտչամիջոց՝ պահպանելով հայ ժողովրդի հոգևոր ու մտավոր ժառանգության նշանակալի մասը։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է հայկազյան լեզվի քերականական համակարգի ներկայացումը մատչելի և ուսուցողական եղանակով՝ նպաստելով լեզվի ճիշտ ընկալմանը, ընթերցանությանը և գրավոր խոսքի զարգացմանը։ Քերականական ուսումնասիրության շրջանակում առաջնային նշանակություն ունեն լեզվի հնչյունական և ուղղագրական առանձնահատկությունները, բառերի կազմությունը, խոսքի մասերի դասակարգումը, բառերի ձևափոխման կանոնները և նախադասության կառուցման սկզբունքները։ Հատուկ կարևորություն է ստանում անվանական և բայական համակարգերի ճանաչումը, հոլովական ձևերի ու քերականական կարգերի ըմբռնումը, բայերի խոնարհման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը և բառերի միջև քերականական կապերի բացահայտումը։ Այսպիսի գիտելիքները հնարավորություն են տալիս հասկանալու դասական հայերենի կառուցվածքային տրամաբանությունը, տարբերակելու լեզվական ձևերը և ճիշտ մեկնաբանելու գրավոր բնագրերում հանդիպող քերականական իրողությունները։ Աշխատության համառոտ բնույթը մատնանշում է նյութի ընտրության և համակարգման կարևորությունը։ Քերականական հիմնական կանոնների ու սահմանումների կենտրոնացված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ուսուցումը կազմակերպելու հետևողական և նպատակային ձևով՝ առանց լեզվական ուսումնասիրությունը ծանրաբեռնելու երկրորդական մանրամասներով։ Այս մոտեցումը հատկապես կարևոր է դասական հայերեն սովորողների համար, քանի որ գրաբարի յուրացումը պահանջում է ոչ միայն բառապաշարի իմացություն, այլև նրա ձևաբանական և շարահյուսական համակարգի գիտակցված ըմբռնում։ Քերականական կանոնների իմացությունը հիմք է ստեղծում հայ հին մատենագրության, կրոնական երկերի, պատմական փաստաթղթերի և գիտական գրականության բնագրային ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ այն նպաստում է հայերենի պատմական զարգացման տարբեր փուլերի ճանաչմանը և դասական լեզվական ավանդույթի առանձնահատկությունների պահպանմանը։ Աշխատության գաղափարական և կրթական նշանակությունը կապված է մայրենի լեզվի ուսումնասիրության, գրավոր մշակույթի պահպանման և ազգային լեզվական ժառանգության փոխանցման հետ։ Դասական հայերենը հայ ժողովրդի պատմական հիշողության և մշակութային ինքնության կարևոր կրողներից է, իսկ նրա քերականության ուսուցումը հնարավորություն է տալիս անմիջականորեն հաղորդակցվելու հայ մատենագրության հարուստ ժառանգությանը։ Տասնիններորդ դարում գրաբարի ուսուցման և քերականական ձեռնարկների ստեղծման անհրաժեշտությունը պայմանավորված էր հայ կրթական հաստատությունների զարգացման, հոգևոր ու աշխարհիկ կրթության կազմակերպման և հայերեն գիտական գրականության տարածման պահանջներով։ Այդ ժամանակաշրջանում տարբեր երկրներում գործող հայկական համայնքները մեծ ջանքեր էին գործադրում ազգային լեզվի, գրականության և կրթական ավանդույթների պահպանման ուղղությամբ։ Այս տեսանկյունից առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև Կալկաթայի հայ համայնքի կրթամշակութային գործունեությունը, որի շրջանակում իրականացվող հրատարակչական աշխատանքները նպաստում էին հայերեն գրականության տարածմանը Հնդկաստանի հայկական գաղթօջախում։ Արարատյան ընկերության տպագրական գործունեությունը վկայում է հայ համայնքի կրթական և մշակութային կյանքի կազմակերպման, լեզվական գիտելիքների տարածման և ազգային ժառանգության պահպանման ձգտման մասին։ Գրական և գիտական առումով աշխատությունը պատկանում է ավանդական քերականագիտական գրականության ուսուցողական ուղղությանը, որտեղ լեզվական երևույթները ներկայացվում են սահմանումների, կանոնների և համակարգված բացատրությունների միջոցով։ Այն արժեքավոր է հայերենի պատմական քերականության, գրաբարի դասավանդման մեթոդների, հայ լեզվաբանական մտքի և հայկական կրթական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում բանասերների, լեզվաբանների, գրաբարի մասնագետների, հայ մատենագրության ուսումնասիրողների, մանկավարժների և հայ մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն նաև օգտակար ուսումնական նշանակություն ունի դասական հայերեն սովորողների համար՝ որպես լեզվի քերականական կառուցվածքը ճանաչելու և հին հայերեն բնագրերի ընթերցանությանն ու մեկնաբանությանն անցնելու հիմք։ Իր պատմական և գիտակրթական արժեքով աշխատությունը ներկայացնում է հայերեն քերականագիտական ժառանգության այն կարևոր ուղղությունը, որի նպատակն էր պահպանել դասական լեզվի կանոնները, տարածել լեզվաբանական գիտելիքները և ամրապնդել հայոց լեզվի տեղը ազգային կրթության ու մշակույթի համակարգում։

Biology

Այս աշխատությունը նվիրված է Bacillus thuringiensis տեսակի հիմքով միջատասպանների ազդեցության ուսումնասիրությանը Սևանա լճի ավազանի անտառածածկ հողագրունտների կենսաբանական ակտիվության վրա։ Հեղինակը հետազոտում է կենսաբանական պայքարի միջոցների կիրառման էկոլոգիական հետևանքները, հողային էկոհամակարգերի միկրոկենսաբանական գործընթացները և այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են հողի կենսաբանական հավասարակշռության փոփոխությունները։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են մանրէաբանական համայնքների ակտիվությունը, հողի ֆերմենտային գործընթացները, օրգանական նյութերի փոխակերպման առանձնահատկությունները և միջատասպանների հնարավոր ազդեցությունը բնական էկոհամակարգերի կայունության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսաբանական պատրաստուկների արդյունավետության և շրջակա միջավայրի անվտանգության համատեղ գնահատմանը, ինչպես նաև անտառային հողերի պահպանության և կայուն կառավարման խնդիրներին։ Ներկայացվում են փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ, վերլուծական մոտեցումներ և գիտական եզրահանգումներ, որոնք կարող են նպաստել էկոլոգիապես անվտանգ գյուղատնտեսական և անտառաբուծական մեթոդների մշակմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել էկոլոգներին, կենսաբաններին, մանրէաբաններին, հողագետներին, բնապահպանության ոլորտի մասնագետներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և շրջակա միջավայրի պահպանությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։