Մարդու առաջացումը

Technology

Աշխատությունը նվիրված է սեյսմիկ ազդեցության պայմաններում երկաթբետոնե կարկասային շենքերի տարրերի լարվածադեֆորմացիոն վիճակի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց նախագծման կատարելագործման խնդիրներին։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել երկրաշարժային ազդեցության ժամանակ շենքի կրող համակարգում առաջացող ուժերի, լարումների և դեֆորմացիաների բաշխման օրինաչափությունները, գնահատել առանձին տարրերի աշխատանքի առանձնահատկությունները և դրանց հիման վրա առաջարկել ավելի արդյունավետ նախագծային լուծումներ։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են երկաթբետոնե կարկասի հիմնական տարրերը՝ սյուները, հեծանները, հանգույցները և այլ կրող բաղադրիչներ, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը դինամիկ և ցիկլիկ բեռնավորման պայմաններում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սեյսմիկ ազդեցության բնույթին, քանի որ երկրաշարժի ժամանակ կառույցի վրա ազդող իներցիոն ուժերը կարող են առաջացնել զգալի հորիզոնական տեղաշարժեր, ճկումներ, կտրող և ոլորող ազդեցություններ։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է տարրերի ամրության, կոշտության, պլաստիկ դեֆորմացման և էներգիա կլանելու ունակության գնահատումը՝ հասկանալու համար, թե ինչպես է շենքը արձագանքում տարբեր ինտենսիվության երկրաշարժերին։ Հետազոտության մեջ կարող են կիրառվել կառուցվածքային մեխանիկայի հաշվարկային մեթոդներ, մաթեմատիկական մոդելավորում, թվային սիմուլյացիա և փորձարարական տվյալների վերլուծություն՝ շենքերի իրական սեյսմիկ վարքը հնարավորինս ճշգրիտ գնահատելու նպատակով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նախագծման սկզբունքների կատարելագործմանը՝ կրող համակարգի օպտիմալացման, տարրերի ճիշտ համամասնությունների ընտրության, ամրանավորման արդյունավետ կազմակերպման, հանգույցների հուսալիության և սեյսմիկ անվտանգության բարձրացման միջոցով։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել այնպիսի երկաթբետոնե կարկասային շենքերի նախագծմանը, որոնք երկրաշարժի ժամանակ ունենան բավարար ամրություն և դեֆորմացիոն ունակություն ու նվազագույնի հասցնեն փլուզման կամ ծանր վնասման վտանգը։ Թեման հատկապես կարևոր է սեյսմիկ ակտիվ տարածաշրջանների համար, որտեղ շենքերի նախագծման ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն ստատիկ և սովորական շահագործման բեռները, այլև ուժեղ դինամիկ ազդեցությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել շինարարական ինժեներներին, նախագծողներին, կոնստրուկտորներին, սեյսմակայուն շինարարության մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Religion

Գիրքը ներկայացնում է Ղուրանը՝ իսլամի գլխավոր սրբազան գիրքը, որը մուսուլմանական հավատքի, կրոնական ուսմունքի և հոգևոր կյանքի հիմնարար աղբյուրն է։ Ղուրանը բաղկացած է սուրաներից, որոնք պարունակում են հավատքի, աստվածային հայտնության, բարոյական պատասխանատվության, արդարության, ողորմածության, մարդկային վարքի և հասարակական հարաբերությունների վերաբերյալ դրույթներ։ Այն անդրադառնում է Աստծո միակության գաղափարին, մարդու և Արարչի փոխհարաբերությանը, մարգարեների պատմություններին, աղոթքի և բարեպաշտության նշանակությանը, ինչպես նաև բարոյական ու հոգևոր կատարելագործման հարցերին։ Ղուրանի բովանդակության կարևոր մաս են կազմում հավատացյալների պարտականություններին, ընտանիքի և համայնքի կյանքին, ազնվությանը, համբերությանը, գթասրտությանը և արդար դատաստանին վերաբերող ուսմունքները։ Գիրքը մեծ նշանակություն ունի իսլամական աստվածաբանության, կրոնական իրավունքի, փիլիսոփայության, գրականության և մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն դարեր շարունակ ազդեցություն է ունեցել մուսուլմանական հասարակությունների աշխարհայացքի, կրթության, լեզվի, արվեստի և հասարակական ավանդույթների ձևավորման վրա։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև հայ գրքի պատմության և տարբեր կրոնական ավանդույթների տպագիր ժառանգության ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել կրոնագետներին, արևելագետներին, պատմաբաններին, աստվածաբաններին, իսլամական մշակույթն ուսումնասիրող մասնագետներին և համաշխարհային կրոնների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Literature

Ժողովածուն հայ բանաստեղծական գրականության նմուշների ամբողջություն է, որն ընդգրկում է հեղինակի ստեղծագործությունների երկրորդ հատորը։ Բանաստեղծությունը գրական այն ձևն է, որի միջոցով արտահայտվում են մարդու զգացմունքները, մտքերը, ապրումները և աշխարհի նկատմամբ անհատական վերաբերմունքը՝ պատկերավոր լեզվի, ռիթմի, հնչյունային կազմակերպման ու գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների օգնությամբ։ XIX դարի հայ պոեզիան զարգանում էր ազգային մշակութային զարթոնքի, հասարակական փոփոխությունների և գրական լեզվի հարստացման պայմաններում։ Այդ ժամանակաշրջանի բանաստեղծական ստեղծագործություններում հաճախ կարևոր տեղ էին զբաղեցնում անձնական ապրումները, սերը, բնության գեղեցկությունը, հայրենիքի գաղափարը, մարդկային հարաբերությունները, կյանքի անցողիկությունը և հասարակական իրականության նկատմամբ վերաբերմունքը։ Սակայն յուրաքանչյուր ժողովածուի թեմատիկ ուղղվածությունը պայմանավորված է կոնկրետ հեղինակի ստեղծագործական աշխարհով, ուստի այս հատորի առանձին բանաստեղծությունների բովանդակությունը վերնագրից միայն հստակեցնել հնարավոր չէ։ Որպես բազմահատոր հրատարակության մաս՝ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ստեղծագործությունների ամբողջական շարքը և հետևելու հեղինակի բանաստեղծական մտածողության առանձնահատկություններին։ Հատորը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրականության պատմությամբ, պոեզիայի ժանրային զարգացմամբ, գեղարվեստական լեզվի ձևավորմամբ և XIX դարի հայ մտավոր կյանքի մշակութային դրսևորումներով զբաղվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է հայ տպագիր գրական ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ ներկայացնելով բանաստեղծական ստեղծագործությունների հրատարակման և ընթերցողների շրջանում տարածման պատմական ավանդույթը։

History

Աշխատությունը նվիրված է ռուսական կայսրության գեներալ-ադյուտանտ Իվան Դավիդովիչ Լազարևի կենսագրության և ռազմաքաղաքական գործունեության ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրա դերը XIX դարի կայսերական ռազմական և վարչական համակարգում։ Հեղինակը վերլուծում է Լազարևի ծագումը, կրթական ուղին և ռազմական ծառայության փուլերը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով նրա մասնակցությանը կայսրության հարավային և կովկասյան քաղաքականության իրագործմանը։ Գրքում դիտարկվում են նրա ծառայողական առաջխաղացումները, վարչական հանձնարարությունները և կապերը կայսերական արքունիքի հետ, ինչպես նաև նրա ազդեցությունը տարածաշրջանային կառավարման գործընթացների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Ռուսական կայսրության Կովկասյան քաղաքականության համատեքստում նրա գործունեությանը՝ ռազմական գործողություններ, դիվանագիտական առաքելություններ և տեղական վարչակարգերի հետ հարաբերություններ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև նրա դերի ընկալումը ժամանակակիցների և պատմագրության մեջ՝ գնահատելով նրա ներդրումը կայսերական համակարգի կայունացման գործընթացներում։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է երկառանցք բեռնավորման պայմաններում աշխատող լիսեռների հոգնածային ամրության և ճաքակայունության գնահատման մեթոդների ճշգրտմանն ու կատարելագործմանը։ Հետազոտության կենտրոնում մեքենամասերի երկարատև շահագործման ընթացքում փոփոխական մեխանիկական բեռնվածությունների ազդեցությամբ առաջացող լարվածային վիճակների, հոգնածային վնասվածքների կուտակման և ճաքերի առաջացման ու զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրությունն է։ Քննվում են այն դեպքերը, երբ լիսեռը միաժամանակ ենթարկվում է տարբեր բնույթի բեռնավորումների, ինչի հետևանքով ձևավորվում է բարդ լարվածային վիճակ, իսկ նյութի հոգնածային վարքը հնարավոր չէ լիարժեք գնահատել միայն միառանցք բեռնավորման համար ընդունված չափանիշներով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նորմալ և շոշափող լարումների փոխազդեցությանը, լարվածությունների կենտրոնացմանը, կառուցվածքային անցումներին և մակերևութային առանձնահատկություններին, որոնք կարող են ազդել հոգնածային ճաքերի սկզբնավորման վրա։ Ուսումնասիրվում են հոգնածային ամրության հաշվարկային չափանիշները և դրանց կիրառելիությունը բարդ բեռնավորման պայմաններում՝ նպատակ ունենալով ավելի ճշգրիտ գնահատել մեքենամասի սահմանային վիճակն ու ծառայության հնարավոր տևողությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում քայքայման մեխանիկայի մոտեցումների կիրառումը՝ արդեն գոյություն ունեցող կամ շահագործման ընթացքում առաջացող ճաքերի զարգացման կայունությունը գնահատելու համար։ Դիտարկվում են ճաքի չափերի, ուղղության, լարվածային վիճակի և նյութի մեխանիկական հատկությունների միջև փոխկապակցվածությունները, ինչպես նաև տարբեր գործոնների ազդեցությունը ճաքի հետագա տարածման հավանականության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տեսական հաշվարկները, թվային մոդելավորման արդյունքները և փորձարարական տվյալները՝ կիրառվող գնահատման մեթոդների հավաստիությունն ու ճշգրտությունը ստուգելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ամրության պաշարի ընտրությանը և շահագործման հուսալիության գնահատմանը՝ հաշվի առնելով իրական բեռնավորման բազմագործոն բնույթը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյութերի դիմադրության, հոգնածության տեսության, քայքայման մեխանիկայի և մեքենամասերի ամրության հաշվարկման մոտեցումները՝ լիսեռների անվտանգ և հուսալի աշխատանքի գնահատման մեթոդական հիմքերը կատարելագործելու նպատակով։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Թալիշստանի տեղանունների ուսումնասիրությանը՝ դրանց ծագման, կառուցվածքի, իմաստաբանության, լեզվական առանձնահատկությունների և պատմական զարգացման տեսանկյուններից։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տարածաշրջանի տեղանվանական համակարգի ձևավորման օրինաչափությունները և պարզել, թե ինչպես են աշխարհագրական անվանումներում արտացոլվել բնակչության լեզուն, պատմությունը, բնական միջավայրը և մշակութային փոխազդեցությունները։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել բնակավայրերի, գետերի, լեռների, հովիտների և այլ աշխարհագրական օբյեկտների անվանումները՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց բառային կազմին և անվանակոչման սկզբունքներին։ Հատուկ նշանակություն է տրվում թալիշերենի ազդեցությանը, ինչպես նաև տարածաշրջանում պատմականորեն գործածված այլ լեզուների՝ պարսկերենի, ադրբեջաներենի, ռուսերենի և տեղական այլ լեզվական շերտերի հնարավոր դրսևորումներին։ Տեղանունների լեզվաբանական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու տարբեր ծագումնաբանական շերտեր և հասկանալու դրանց ձևավորման պատմական պայմանները։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են քննարկվել տեղանունների ստուգաբանության տարբեր վարկածներ, հնչյունական և ձևաբանական փոփոխությունները, անվանումների ժողովրդական մեկնաբանությունները և դրանց գրավոր արձանագրման առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև բնական աշխարհագրական պայմանների ազդեցությանը, քանի որ բազմաթիվ տեղանուններ կարող են կապված լինել ռելիեֆի, ջրային ռեսուրսների, բուսականության, կենդանական աշխարհի կամ տվյալ տարածքի այլ բնորոշ հատկանիշների հետ։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել նաև էթնիկական և սոցիալական գործոնների արտացոլումը տեղանվանական համակարգում՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ցեղային, տոհմական, անձնանունային կամ պատմական իրադարձությունների հետ կապված անվանումները պահպանվել աշխարհագրական անվանումներում։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել տեղանունների պատմական փոփոխություններին, վերանվանումներին և տարբեր ժամանակաշրջաններում դրանց գրանցման ձևերին։ Այս տեսանկյունից տեղանունները դիտարկվում են ոչ միայն որպես աշխարհագրական օբյեկտների տարբերակման միջոց, այլև որպես պատմական հիշողություն պահպանող լեզվական աղբյուր։ Հետազոտության կարևոր նշանակությունն այն է, որ տեղանվանական նյութը հնարավորություն է տալիս լրացնել տարածաշրջանի պատմության, բնակչության տեղաշարժերի, լեզվական փոխազդեցությունների և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ պատկերացումները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել թալիշերենի և տարածաշրջանի լեզվական ժառանգության ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև տեղանունների հավաքագրման, դասակարգման և գիտական մեկնաբանության մեթոդների կատարելագործմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, տեղանվանագետներին, պատմաբաններին, աշխարհագրագետներին, իրանագետներին, կովկասագետներին, թալիշագիտությամբ զբաղվող հետազոտողներին և տարածաշրջանի պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։