Մասնագիտական կողմնորոշման և կարիերայի կառավարման գործընթացի զարգացման տեխնոլոգիան Հայաստանի Հանրապետությունում

Geography

Աշխատությունը նվիրված է պոչամբարների և դրանց պատվարային կառուցվածքների կայունության գնահատման հիմնախնդիրներին դինամիկ ազդեցությունների պայմաններում՝ հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացնելով կառուցվածքի, պահվող թափոնային զանգվածի և հիմնատակային գրունտների փոխազդեցության վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են դինամիկ բեռնվածքների հետևանքով գրունտային միջավայրում առաջացող լարումների, դեֆորմացիաների և տեղաշարժերի փոփոխությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ամբողջ համակարգի ընդհանուր կայունության վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի սեյսմիկ ազդեցությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ երկրաշարժերի ժամանակ պոչամբարի պատվարներում և նստվածքային զանգվածներում առաջացող փոփոխությունները կարող են էապես տարբերվել ստատիկ պայմաններում դիտվող վարքից։ Քննվում են գրունտների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների, խոնավության, խտության, հատիկաչափական կազմի և ջրահագեցվածության ազդեցությունները դինամիկ արձագանքի ձևավորման վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ծակոտկենային ջրի ճնշման փոփոխությունների, ամրության հնարավոր նվազման և դեֆորմացիաների կուտակման գնահատումը՝ որպես կառուցվածքի կայունության վրա ազդող գործոններ։ Ուսումնասիրվում են նաև պատվարների երկրաչափական առանձնահատկությունները, կառուցման փուլայնությունը, հիմքի պայմանները և պոչային նյութերի տարածական բաշխվածությունը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համադրվել երկրատեխնիկական հետազոտությունների տվյալները, ինժեներաերկրաբանական դիտարկումները և թվային մոդելավորման մեթոդները՝ տարբեր դինամիկ սցենարների պայմաններում համակարգի վարքը գնահատելու նպատակով։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում կայունության սահմանային վիճակների և առավել զգայուն հատվածների բացահայտմանը, ինչը կարևոր է վտանգների գնահատման և երկարաժամկետ վերահսկման համար։ Դիտարկվում է նաև մոնիթորինգի նշանակությունը՝ տեղաշարժերի, ջրային ռեժիմի և կառուցվածքի վիճակի փոփոխությունները ժամանակին հայտնաբերելու տեսանկյունից։ Նման ուսումնասիրություններն անհրաժեշտ են հանքարդյունաբերական թափոնների պահեստավորման օբյեկտների անվտանգության, շրջակա միջավայրի պաշտպանության և տեխնածին վտանգների նվազեցման գիտական հիմնավորման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գրունտների մեխանիկայի, երկրատեխնիկայի, սեյսմակայունության և ինժեներական երկրաբանության մոտեցումները՝ դինամիկ ազդեցությունների պայմաններում պոչամբարների կառուցվածքային կայունությունն ու անվտանգության գործոնները համալիր գնահատելու նպատակով։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գետային համակարգերում կոշտ հոսքի ձևավորման, տարածական բաշխման և ժամանակային փոփոխությունների օրինաչափությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն վերաբերում է հիդրոլոգիայի կարևոր ուղղություններից մեկին, քանի որ գետային հոսքի միջոցով տեղափոխվող կոշտ նյութերի քանակն ու կազմը անմիջականորեն կապված են գետավազանների էրոզիոն գործընթացների, ռելիեֆի առանձնահատկությունների, կլիմայական պայմանների, տեղումների բնույթի, գետերի ջրառատության և հողային ու երկրաբանական կառուցվածքի հետ։ Աշխատանքի հիմքում ընկած է Հայաստանի լեռնային ռելիեֆի պայմաններում կոշտ հոսքի ձևավորման առանձնահատկությունների բացահայտումը և տարբեր տարածքների ու ժամանակաշրջանների միջև դրանց տարբերությունների գնահատումը։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունեն գետերի ավազանների բարձրությունը, լանջերի թեքությունը, երկրաբանական կառուցվածքը, հողաբուսական ծածկույթը, տեղումների ինտենսիվությունն ու սեզոնային բաշխումը, ինչպես նաև մակերևութային հոսքի առանձնահատկությունները, քանի որ այս գործոնների համադրությունն է պայմանավորում ջրային էրոզիայի ինտենսիվությունն ու գետային հուներով տեղափոխվող պինդ նյութի ծավալը։ Հայաստանի գետերի հոսքի ձևավորման վրա մեծ ազդեցություն ունեն տարածքի կլիմայական և մասնատված ռելիեֆային պայմանները, իսկ ժամանակակից ուսումնասիրություններում գետային հոսքի տարածաժամանակային փոփոխությունները դիտարկվում են նաև կլիմայի փոփոխության համատեքստում։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ կոշտ հոսքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ գետավազաններում ընթացող էրոզիոն և նստվածքագոյացման գործընթացները, գնահատել գետերի հուների ու ջրամբարների վրա դրանց ազդեցությունը և կատարել ջրային ռեսուրսների կառավարման համար անհրաժեշտ հաշվարկներ։ Կոշտ նյութի տեղափոխումը կարող է հանգեցնել գետերի հուների փոփոխության, ջրամբարների աստիճանական նստվածքակալման, ջրատարողության նվազման և հիդրոտեխնիկական կառույցների շահագործման պայմանների փոփոխության, ուստի դրա քանակական գնահատումն ունի ոչ միայն տեսական, այլև գործնական նշանակություն։ Ուսումնասիրությունը հատկապես արժեքավոր է Հայաստանի տարբեր գետավազանների համեմատական բնութագրման տեսանկյունից, քանի որ հանրապետության տարածքում բնական պայմանները զգալիորեն տարբերվում են՝ ստեղծելով կոշտ հոսքի տարածական մեծ բազմազանություն։ Ժամանակային կտրվածքով կոշտ հոսքի փոփոխության ուսումնասիրությունը, իր հերթին, թույլ է տալիս բացահայտել սեզոնային և բազմամյա տատանումները և դրանք կապել գետերի ջրային ռեժիմի ու արտաքին բնական գործոնների փոփոխության հետ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել աշխարհագրագետներին, հիդրոլոգներին, բնապահպաններին, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետներին, երկրաբաններին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ազգային գրադարանի մատենագիտական տվյալներով՝ այս աշխատանքը հրատարակվել է 2012 թվականին՝ որպես 25-էջանոց գիտական աշխատանք, և ընդգրկված է աշխարհագրական գիտությունների բնագավառի թեկնածուական աշխատանքների շարքում։

Economics

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ինստիտուցիոնալ միջավայրի և նորարարական ձեռնարկատիրության զարգացման փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Քննության են առնվում այն ձևական և ոչ ձևական ինստիտուտները, որոնք պայմանավորում են նորարարական գաղափարների ստեղծման, առևտրայնացման և ձեռնարկատիրական գործունեության վերածման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավական կարգավորմանը, սեփականության իրավունքների պաշտպանությանը, ֆինանսավորման հասանելիությանը, մրցակցային միջավայրին, պետական աջակցության մեխանիզմներին և գիտակրթական կառույցների մասնակցությանը նորարարական գործընթացներում։ Վերլուծվում է ինստիտուցիոնալ պայմանների ազդեցությունը ձեռնարկությունների նորարարական ակտիվության, ներդրումային որոշումների, տեխնոլոգիական զարգացման և շուկայական հնարավորությունների օգտագործման վրա։ Քննարկվում են նաև պետության, մասնավոր հատվածի, գիտական կազմակերպությունների և կրթական հաստատությունների փոխգործակցության մեխանիզմները, ինչպես նաև նորարարական էկոհամակարգի զարգացմանը նպաստող և խոչընդոտող գործոնները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու արդյունավետ ինստիտուցիոնալ համակարգի նշանակությունը նորարարական ձեռնարկատիրության կայուն զարգացման և տնտեսության մրցունակության բարձրացման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության, ձեռնարկատիրության, նորարարությունների կառավարման և տնտեսական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողների համար ռուսաց լեզվի ուսումնական ձեռնարկի ստեղծման լեզվադիդակտիկական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն տեսական և մեթոդական սկզբունքները, որոնք անհրաժեշտ են մասնագիտական կրթության պայմաններում ռուսաց լեզվի արդյունավետ ուսուցման համար՝ հաշվի առնելով ապագա իրավաբանների մասնագիտական պահանջները, հաղորդակցական կարիքները և լեզվական պատրաստվածության մակարդակը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են լեզվի ուսուցման բովանդակության ընտրության, համակարգման և ներկայացման սկզբունքները, ինչպես նաև ուսումնական նյութերի կառուցվածքի, առաջադրանքների և վարժությունների մշակման մեթոդական մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնագիտական ուղղվածություն ունեցող լեզվական նյութին, իրավաբանական տերմինաբանությանը, պաշտոնական-գործարար և մասնագիտական հաղորդակցության առանձնահատկություններին, ինչպես նաև այն լեզվական հմտություններին, որոնք անհրաժեշտ են իրավական փաստաթղթեր կազմելու, մասնագիտական գրականություն հասկանալու, իրավաբանական թեմաներով բանավոր և գրավոր հաղորդակցություն իրականացնելու համար։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում հաղորդակցական և մասնագիտական-կողմնորոշված ուսուցման համադրումը, որի նպատակն է ուսանողների մոտ ձևավորել ոչ միայն լեզվական գիտելիքներ, այլև դրանք իրական մասնագիտական իրավիճակներում կիրառելու կարողություն։ Աշխատանքը կարող է ներառել ուսումնական ձեռնարկի կառուցվածքային մոդելի մշակման սկզբունքներ, լեզվական և խոսքային վարժությունների համակարգ, տեքստային նյութերի ընտրության չափանիշներ, ինչպես նաև ուսուցման արդյունքների գնահատման և վերահսկման մեթոդներ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ուսանողների մասնագիտական բառապաշարի հարստացմանը, քերականական և շարահյուսական հմտությունների զարգացմանը, գրավոր խոսքի կատարելագործմանը և մասնագիտական հաղորդակցության մշակույթի ձևավորմանը։ Ներկայացված մոտեցումները կարող են նպաստել այնպիսի ուսումնական ձեռնարկի ստեղծմանը, որը միաժամանակ կհամապատասխանի լեզվի ուսուցման ժամանակակից պահանջներին և իրավաբանական կրթության մասնագիտական առանձնահատկություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ռուսաց լեզվի դասավանդողներին, լեզվաբաններին, մեթոդիստներին, բուհերի դասախոսներին, ինչպես նաև իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողների լեզվական և մասնագիտական պատրաստվածությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Եվրամիության կողմից Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական զարգացմանն ուղղված աջակցության ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով համագործակցության հիմնական ուղղություններին, մեխանիզմներին և դրանց ազդեցությանը երկրի սոցիալ-տնտեսական գործընթացների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են Հայաստանի և Եվրամիության միջև տնտեսական հարաբերությունների ձևավորումն ու զարգացումը, եվրոպական կառույցների կողմից իրականացվող ֆինանսական, տեխնիկական և ինստիտուցիոնալ աջակցության ծրագրերը, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը Հայաստանի տնտեսական համակարգի արդիականացման համար։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ներդրումների խթանմանը, փոքր և միջին ձեռնարկությունների զարգացմանը, առևտրային կապերի ընդլայնմանը, ենթակառուցվածքների կատարելագործմանը, մասնագիտական կարողությունների զարգացմանը և պետական կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տնտեսական բարեփոխումների իրականացման գործում եվրոպական փորձի կիրառմանը, օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ համակարգերի կատարելագործմանը և Հայաստանի տնտեսության մրցունակության բարձրացման հնարավորություններին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արտաքին ֆինանսավորման և աջակցության այն գործիքներին, որոնց միջոցով իրականացվում են զարգացման ծրագրեր տարբեր ոլորտներում, ինչպես նաև դրանց տնտեսական և սոցիալական արդյունքների գնահատմանը։ Ուսումնասիրության միջոցով փորձ է արվում բացահայտելու Եվրամիության աջակցության դրական ազդեցությունները, առկա սահմանափակումները և այն պայմանները, որոնց դեպքում արտաքին գործընկերության ռեսուրսները կարող են առավել արդյունավետ նպաստել կայուն տնտեսական աճին։ Միաժամանակ դիտարկվում է եվրոպական ինտեգրման գործընթացի և Հայաստանի տնտեսական զարգացման միջև կապը՝ հաշվի առնելով շուկաների հասանելիության ընդլայնումը, տնտեսական կառավարման բարելավումը, ներդրումային միջավայրի զարգացումը և միջազգային տնտեսական համագործակցության խորացումը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, քաղաքականություն մշակողների, միջազգային հարաբերությունների և եվրոպական ինտեգրման ոլորտի մասնագետների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների և հետազոտողների համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Հայաստանի տնտեսական զարգացման գործում եվրոպական աջակցության դերի և հեռանկարների վերաբերյալ։