Մասսայական գրադարանի գրքային ֆոնդերի հաշվառումն ու ստուգումը: (Մեթոդական նյութեր)

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է 1990 թվականին Հայաստանի գրադարանային համակարգում գործող գրադարանների կենտրոնացված համակարգերի գործունեության ուսումնասիրությանը, կատարված աշխատանքների արդյունքների վերլուծությանը և դրանց կազմակերպման կատարելագործմանն ուղղված մեթոդական առաջարկությունների ներկայացմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է գրադարանային սպասարկման կազմակերպման, գրքային ֆոնդերի համալրման և օգտագործման, ընթերցողների հետ տարվող աշխատանքի, մատենագիտական ու տեղեկատվական ծառայությունների և համակարգերի կառավարման հիմնական ուղղությունների գնահատման վրա։ Քննության են առնվում հաշվետու ժամանակաշրջանում գրադարանների գործունեությունը բնութագրող ցուցանիշները, դրանց փոփոխությունները և տարբեր համակարգերում արձանագրված արդյունքները՝ հնարավորություն տալով բացահայտել ինչպես արդյունավետ փորձը, այնպես էլ կազմակերպչական ու մեթոդական բնույթի խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կենտրոնական և մասնաճյուղային գրադարանների փոխհարաբերություններին, աշխատանքների համակարգմանը, միասնական ֆոնդի կազմակերպմանը, գրականության շրջանառությանը և ընթերցողական պահանջարկի բավարարման հնարավորություններին։ Կարևորվում է բնակչության տարբեր խմբերի գրադարանային սպասարկման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, ընթերցողների ներգրավման միջոցները, գրքի և ընթերցանության տարածման աշխատանքները, ինչպես նաև մշակութային ու կրթական միջոցառումների կազմակերպումը։ Վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են գրքային ֆոնդերի կազմի և օգտագործման արդյունավետության, նոր գրականության համալրման, պահպանության, դասակարգման և ընթերցողներին հասանելի դարձնելու խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տեղեկատու-մատենագիտական գործունեությանը, կատալոգների և քարտարանների կազմակերպմանը, գրադարանային տեղեկատվության տրամադրմանը և ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների ուսումնասիրմանը։ Հատուկ նշանակություն է տրվում գրադարանային աշխատողների մասնագիտական գործունեությանը, աշխատանքի պլանավորմանը, հաշվառմանն ու հաշվետվությանը, մեթոդական օգնության կազմակերպմանը և մասնագետների փորձի տարածմանը։ Ներկայացվող մեթոդական հանձնարարականները նպատակ ունեն նպաստել աշխատանքների առավել համակարգված կազմակերպմանը, ծառայությունների որակի բարձրացմանը, առկա ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և տարբեր գրադարանային ստորաբաժանումների համագործակցության ամրապնդմանը։ Աշխատությունը միաժամանակ արժեքավոր աղբյուր է տվյալ ժամանակաշրջանի Հայաստանի գրադարանային կյանքի ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է համակարգի կազմակերպական վիճակը, մասնագիտական առաջնահերթությունները, ընթերցողական սպասարկման առանձնահատկությունները և գրադարանների առջև ծառացած խնդիրները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության, տեղեկատվական գործունեության և մշակութային հաստատությունների կառավարման պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, գրադարանային աշխատողների, մեթոդիստների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Biology

Այս աշխատանքը նվիրված է Սևանա լճի ավազանի հիմնական գետերի և ափամերձ գոտիների մակրոֆիտային ֆլորայի և բուսականության ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ջրային էկոհամակարգերի կառուցվածքը և էկոլոգիական առանձնահատկությունները։ Նյութում վերլուծվում են ջրային և կիսաջրային բույսերի տեսակային կազմը, տարածվածությունը, կենսաբանական առանձնահատկությունները և դրանց հարմարվողականությունը լճային և գետային պայմաններին։ Աշխատությունը ընդգծում է մակրոֆիտների դերը որպես էկոհամակարգերի կայունության, ջրի որակի կարգավորման և կենսաբազմազանության պահպանման կարևոր բաղադրիչ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև մարդածին ազդեցությունների՝ ջրի մակարդակի փոփոխության, աղտոտման և ափամերձ գոտիների օգտագործման ազդեցությանը բուսական համայնքների վրա։ Նյութը կարևոր է բուսաբանների, էկոլոգների, հիդրոկենսաբանների և բնապահպանական ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով Սևանա լճի էկոհամակարգի պահպանության և վերականգնման գիտական հիմքերի զարգացմանը։

Chemistry

Քվանտային քիմիայի և հաշվողական քիմիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է վինիլային եթերների միամոլեկուլային քայքայման մեխանիզմների տեսական ուսումնասիրությանը՝ քվանտամեխանիկական մեթոդների և համակարգչային հաշվարկային ծրագրերի կիրառմամբ։ Քննության են առնվում մոլեկուլների էլեկտրոնային կառուցվածքը, քիմիական կապերի փոփոխությունները և քայքայման հնարավոր ռեակցիոն ուղիները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռեակցիայի միջանկյալ վիճակների, անցումային կառուցվածքների, ակտիվացման էներգիաների և քայքայման տարբեր ուղղությունների էներգետիկական բնութագրերի գնահատմանը։ Վերլուծվում են մոլեկուլային երկրաչափության փոփոխությունները, էլեկտրոնային խտության բաշխումը և կառուցվածքային գործոնների ազդեցությունը ռեակցիայի ընթացքի վրա։ Քննարկվում են նաև տարբեր քվանտաքիմիական հաշվարկային մոտեցումների կիրառման հնարավորությունները, տեսական արդյունքների համադրումը և ռեակցիայի առավել հավանական մեխանիզմների հիմնավորման հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս մոլեկուլային մակարդակով բացատրելու վինիլային եթերների քայքայման օրինաչափությունները և գնահատելու հաշվողական մեթոդների նշանակությունը քիմիական ռեակցիաների մեխանիզմների ուսումնասիրման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քվանտային քիմիայի, ֆիզիկական օրգանական քիմիայի և հաշվողական մոդելավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է Ռիմանի սահմանային խնդրի ուսումնասիրմանը կիսահարթությունում՝ միջին կոնվերգենցիայի իմաստով, որը հանդիսանում է կոմպլեքս անալիզի և սահմանային խնդիրների տեսության կարևոր ուղղություններից մեկը։ Հեղինակը դիտարկում է անալիտիկ ֆունկցիաների սահմանային արժեքների գոյության, որոշման և հատկությունների հետ կապված հարցերը՝ ներկայացնելով խնդրի լուծման տեսական հիմքերը և կիրառվող մաթեմատիկական մեթոդները։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են ֆունկցիոնալ հավասարումների կառուցման սկզբունքները, ինտեգրալ ներկայացումները, համապատասխան տարածությունների հատկությունները և այն պայմանները, որոնց դեպքում հնարավոր է ապահովել լուծումների միջին իմաստով զուգամիտությունը։ Աշխատանքում քննարկվում են նաև սահմանային պայմանների ձևակերպման առանձնահատկությունները, լուծումների միակության և գոյության հարցերը, ինչպես նաև ստացված արդյունքների կապը ժամանակակից ֆունկցիաների տեսության և մաթեմատիկական ֆիզիկայի խնդիրների հետ։ Հետազոտությունը ներկայացնում է խորացված տեսական վերլուծություն՝ հիմնված կոմպլեքս փոփոխականի ֆունկցիաների, ինտեգրալ հավասարումների և ֆունկցիոնալ տարածությունների մեթոդների վրա։ Գիրքը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և բարձր կուրսերի ուսանողների համար, ովքեր զբաղվում են կոմպլեքս անալիզով, սահմանային խնդիրներով և դրանց կիրառություններով։

Other Subjects

Աշխատությունը կենսագրական և ռազմապատմական բնույթի ուսումնասիրություն է՝ նվիրված Ռուսական կայսրության բանակի հայազգի զորահրամանատար, գեներալ-լեյտենանտ իշխան Վալերիան Մադաթովի կյանքին և ծառայողական գործունեությանը։ Շարադրանքը ներկայացնում է նրա զինվորական ուղու հիմնական փուլերը՝ ծառայության սկզբից մինչև XIX դարի առաջին տասնամյակների պատերազմներին և Կովկասում տեղի ունեցած ռազմաքաղաքական գործընթացներին մասնակցությունը։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում ռուս-թուրքական պատերազմների, 1812 թվականի պատերազմի և դրան հաջորդած եվրոպական արշավանքների ժամանակ նրա գործունեությանը, ինչպես նաև հետագայում Կովկասյան կորպուսում իրականացրած ծառայությանը։ Կենսագրական նյութի միջոցով ներկայացվում են ոչ միայն ռազմական իրադարձությունները, այլև ժամանակաշրջանի բանակային միջավայրը, հրամանատարական հարաբերությունները և Կովկասում Ռուսական կայսրության քաղաքական ու վարչական գործունեության առանձնահատկությունները։ Կարևոր հատված են կազմում Հյուսիսային Կովկասում և Դաղստանում նրա մասնակցությամբ տեղի ունեցած արշավանքների ու քաղաքական գործընթացների նկարագրությունները, որոնք միաժամանակ հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու տարածաշրջանի XIX դարի սկզբի բարդ հարաբերությունները։ Աշխատությունը կազմվել է Մադաթովի մահից հետո՝ նրա այրու՝ Սոֆյա Մադաթովայի նախաձեռնությամբ և նրա նախկին ծառայակիցների մասնակցությամբ, իսկ առաջին հրատարակությունը լույս է տեսել Սանկտ Պետերբուրգում 1837 թվականին։ Այդ հանգամանքը աշխատությանը հաղորդում է նաև հուշագրական և սկզբնաղբյուրային նշանակություն, քանի որ շարադրանքի հիմքում զգալի տեղ ունեն զորահրամանատարին անձամբ ճանաչած մարդկանց հիշողություններն ու վկայությունները։ Միաժամանակ նման աղբյուրները պահանջում են քննադատական մոտեցում, քանի որ հեղինակի նկատմամբ անձնական վերաբերմունքը կարող է ազդել նրա կերպարի և գործունեության գնահատման վրա։ Կենսագրական պատումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Մադաթովի անձի շուրջ ձևավորված պատմական հիշողությունը և այն կերպարը, որով նա ներկայացվել է XIX դարի ռուսական ռազմապատմական գրականության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը արժեքավոր նյութ է XIX դարի առաջին կեսի Կովկասի պատմության, ռուսական բանակի պատմության, հայազգի զինվորական գործիչների կենսագրությունների և ժամանակաշրջանի ռուս-հայկական պատմական առնչությունների ուսումնասիրության համար։

Chemistry

Այս գիտական աշխատանքը ներկայացնում է միկրոգրամային քանակությամբ պղնձի վերլուծության նորարարական մեթոդ՝ հիմնված էքստրակցիոն-աբսորբցիոմետրիկ տեխնիկայի վրա, օգտագործելով տրֆենիլմետանային հիմնական ներկերը բնական և թունավոր ջրերում։ Գրքում մանրամասնորեն նկարագրվում է մեթոդի աշխատող սկզբունքը, փորձարարական պայմանները, ազդանշանի մաքրությունը և խստությունը, ինչպես նաև փորձաքիմիական վերլուծության ճշգրտությունը և վերարտադրելիությունը։ Արդյունքները ցույց են տալիս, թե ինչպես կարելի է արդյունավետորեն որոշել trace քանակությամբ պղինձը՝ շրջակա միջավայրի, արդյունաբերական և ջրամատակարարման համակարգերում, նվազագույնացնելով խափանումները և թունավոր ազդեցությունները։ Գիրքը նախատեսված է հանքաքիմիկոսների, ջրաքիմիկոսների, անալիտիկ լաբորատորիաների մասնագետների և հետազոտողների համար, ովքեր աշխատում են ջրային միջավայրի մետաղների վերահսկման և վերլուծության ոլորտում, և հանդիսանում է կարևոր ուղեցույց՝ ճշգրիտ և հուսալի մեթոդների կիրառման համար ջրերի բնապահպանական մոնիթորինգում։