Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Law

    Походы Тамас-Кули-хана (Надиршаха) и избрание его шахом в описании Акопа Шамахеци

    Պատմագիտական և աղբյուրագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Թամաս-Կուլի խանի՝ Նադիր շահի ռազմական արշավանքների և նրա շահ ընտրվելու իրադարձությունների ուսումնասիրությանը՝ Հակոբ Շամախեցու նկարագրության հիման վրա։ Քննության են առնվում պատմական սկզբնաղբյուրում ներկայացված քաղաքական և ռազմական իրադարձությունները, դրանց հաջորդականությունը և ժամանակաշրջանի ընդհանուր պատմական միջավայրը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակի հաղորդած տեղեկությունների բովանդակությանը, պատմական դեմքերի ու իրադարձությունների ներկայացման առանձնահատկություններին և ժամանակակից իրադարձությունների ընկալմանը։ Վերլուծվում է Նադիրի ռազմական գործունեության, իշխանության ամրապնդման և գահակալության գործընթացի արտացոլումը հայկական պատմագրական ավանդույթի շրջանակում։ Քննարկվում են նաև սկզբնաղբյուրի լեզվական ու պատմողական առանձնահատկությունները, տեղեկությունների աղբյուրագիտական արժեքը և դրանց կիրառման հնարավորությունները տվյալ ժամանակաշրջանի պատմության ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու տարածաշրջանի ռազմաքաղաքական գործընթացների և դրանց վերաբերյալ հայկական սկզբնաղբյուրներում պահպանված վկայությունների մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, իրանագետների, կովկասագետների և հայկական պատմագրության ու աղբյուրագիտության մասնագետների համար։

    Updated: 2026-10-05
    Походы Тамас-Кули-хана (Надиршаха) и избрание его шахом в описании Акопа Шамахеци
    Online

    Medicine

    Влияние норадреналина, серотонина и дофамина на мозговой кровоток в условиях гипокинезии

    Աշխատությունը նվիրված է նոռադրենալինի, սերոտոնինի և դոֆամինի ազդեցության ուսումնասիրությանը ուղեղային արյան շրջանառության վրա հիպոկինեզիայի պայմաններում։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ուղեղի արյունամատակարարման կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը և այն հարցի պարզաբանումը, թե ինչպես կարող է շարժողական ակտիվության երկարատև սահմանափակումը փոխել նյարդամիջնորդների ազդեցությունը անոթային համակարգի և ուղեղային հեմոդինամիկայի վրա։ Նոռադրենալինը, սերոտոնինը և դոֆամինը կենտրոնական նյարդային համակարգի կարևոր նեյրոմեդիատորներ են, որոնք մասնակցում են բազմաթիվ ֆիզիոլոգիական գործընթացների կարգավորմանը, այդ թվում՝ անոթային տոնուսի, նյարդային ակտիվության և ուղեղի արյան հոսքի վերահսկմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել այս նյութերի առանձին և համակցված ազդեցությունները, դրանց դերը ուղեղային անոթների ռեակտիվության փոփոխության մեջ, ինչպես նաև հիպոկինեզիայի հետևանքով առաջացող ֆունկցիոնալ տեղաշարժերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նյարդահումորալ կարգավորման մեխանիզմներին, որոնց միջոցով օրգանիզմը հարմարվում է շարժողական ակտիվության սահմանափակմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել փորձարարական պայմաններում ուղեղային արյան հոսքի, անոթային պատասխանների և նեյրոմեդիատորային համակարգերի գործունեության փոփոխությունների գնահատում՝ հնարավորություն տալով բացահայտել տարբեր միջնորդների ազդեցության առանձնահատկությունները։ Ստացված տվյալների վերլուծությունը կարող է կարևոր լինել ուղեղային շրջանառության կարգավորման ֆիզիոլոգիական մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնման և հիպոկինեզիայի պայմաններում առաջացող փոփոխությունների բացահայտման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ֆիզիոլոգների, նեյրոֆիզիոլոգների, նյարդաբանների, կենսաբժշկական հետազոտողների և նյարդաքիմիայի ու ուղեղային հեմոդինամիկայի հարցերով զբաղվող մասնագետների։

    Updated: 2026-09-21
    Влияние норадреналина, серотонина и дофамина на мозговой кровоток в условиях гипокинезии
    Online

    Biology

    Роль мембран в УФ-резистентности бактериальных клеток Enterobacteriaceae / Թաղանթների դերը Enterobacteriaceae ցեղի բջիջների ՈւՄ-կայունության վրա

    Աշխատությունը նվիրված է Enterobacteriaceae խմբին պատկանող բակտերիալ բջիջների ուլտրամանուշակագույն (UV) ճառագայթման նկատմամբ կայունության ձևավորման մեջ բջջային թաղանթների դերի ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են բջջաթաղանթի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով լիպիդային կազմի, թաղանթային սպիտակուցների և արտաքին մեմբրանի (outer membrane) փոփոխությունների ազդեցությունը UV-սթրեսի պայմաններում բջջի կենսունակության վրա։ Վերլուծվում են նաև պաշտպանական մեխանիզմները, այդ թվում՝ ԴՆԹ-ի վերականգնման համակարգերի ակտիվացումը, օքսիդատիվ սթրեսի նվազեցման ուղիները և մեմբրանային թափանցելիության կարգավորումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր միջավայրային պայմաններում մեմբրանային ադապտացիաների դինամիկային և դրանց կապին ռեզիստենտականության մակարդակի բարձրացման հետ։ Աշխատությունը ներկայացնում է փորձարարական և տեսական մոտեցումների համադրություն՝ բացահայտելով բակտերիալ մեմբրանների կարևոր դերը UV-դիմադրության ձևավորման և մանրէների հարմարվողականության կենսաբանական հիմքերում։

    Updated: 2026-09-11
    Роль мембран в УФ-резистентности бактериальных клеток Enterobacteriaceae / Թաղանթների դերը Enterobacteriaceae ցեղի բջիջների ՈւՄ-կայունության վրա
    Online

    Other Subjects

    Архитектурно-планировочные особенности городского жилища Армении (на примере г. Еревана, Гюмри и Ванадзора)

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի քաղաքային բնակելի շինությունների ճարտարապետական և հատակագծային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Երևանի, Գյումրու և Վանաձորի օրինակով։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են քաղաքային բնակելի միջավայրի ձևավորման պատմական, սոցիալական, կլիմայական և քաղաքաշինական գործոնները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը բնակելի շենքերի տարածական կազմակերպման և ճարտարապետական կերպարի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակելի շենքերի հատակագծային կառուցվածքին, բնակարանների ներքին կազմակերպմանը, սենյակների փոխկապակցվածությանը, բնական լուսավորության և օդափոխության լուծումներին, շենքերի կողմնորոշմանը և քաղաքային կառուցապատման համակարգում դրանց տեղադրմանը։ Աշխատանքում համեմատականորեն ուսումնասիրվում են երեք քաղաքների բնակելի ճարտարապետության առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով դրանց տարբեր պատմական զարգացման ուղիները, տեղական շինարարական ավանդույթները, բնակլիմայական պայմանները և քաղաքային միջավայրի կառուցվածքը։ Կարևորվում է նաև բնակելի շենքերի ճարտարապետական լուծումների փոփոխությունը տարբեր ժամանակաշրջաններում և բնակչության կենսակերպի, ընտանիքի կառուցվածքի ու սոցիալական պահանջների ազդեցությունը բնակելի տարածքների ձևավորման վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Հայաստանի քաղաքային բնակելի ճարտարապետության ընդհանուր օրինաչափություններն ու տեղային տարբերությունները, ինչպես նաև գնահատելու ժամանակակից բնակելի միջավայրի կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետներին, քաղաքաշինարարներին, նախագծողներին, շինարարության և անշարժ գույքի ոլորտի մասնագետներին, ճարտարապետության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-12
    Архитектурно-планировочные особенности городского жилища Армении (на примере г. Еревана, Гюмри и Ванадзора)
    Online

    Agriculture

    Информационный указатель новых авторских свидетельств и патентов на изобретения по сельскому хозяйству

    Հրատարակությունը տեղեկատվական և մատենագիտական բնույթի մասնագիտական ցուցիչ է, որը նվիրված է գյուղատնտեսության տարբեր բնագավառներում ստեղծված նոր գյուտերի, տեխնիկական մշակումների, հեղինակային վկայագրերի և արտոնագրերի վերաբերյալ տեղեկությունների համակարգված ներկայացմանը։ Այն նպատակ ունի ապահովելու գյուղատնտեսական գիտության, տեխնիկայի և արտադրության ոլորտներում իրականացվող նորարարական գործունեության արդյունքների մատչելիությունը՝ նպաստելով գիտատեխնիկական տեղեկատվության տարածմանը, մասնագիտական ուսումնասիրությունների կազմակերպմանը և առաջավոր տեխնոլոգիական լուծումների բացահայտմանը։ Հրատարակության առանձնահատկություններից է գյուտարարական գործունեության վերաբերյալ տվյալների թեմատիկ դասակարգումը, որը հնարավորություն է տալիս ընթերցողներին արագ կողմնորոշվելու գյուղատնտեսության առանձին ուղղություններին վերաբերող նոր տեխնիկական առաջարկների և արտոնագրային փաստաթղթերի շրջանակում։ Ցուցիչում ներկայացվող նյութերն ընդգրկում են հողագործության, բուսաբուծության, անասնաբուծության, գյուղատնտեսական մեքենաշինության, արտադրական գործընթացների մեքենայացման, բերքահավաքի, գյուղատնտեսական արտադրանքի պահպանման և վերամշակման հետ կապված տեխնիկական լուծումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողի մշակման եղանակների կատարելագործմանը, ցանքի և պարարտացման տեխնոլոգիաներին, մշակաբույսերի աճեցման արդյունավետության բարձրացմանը, ոռոգման համակարգերի զարգացմանը և գյուղատնտեսական աշխատանքների կազմակերպման տեխնիկական միջոցներին։ Կարևորվում են գյուղատնտեսական մեքենաների, սարքավորումների և մեխանիզմների կառուցվածքային կատարելագործմանն ուղղված գյուտերը, որոնք կարող են նպաստել արտադրական գործընթացների արդյունավետության բարձրացմանը, աշխատատարության նվազեցմանը և նյութական ռեսուրսների առավել նպատակային օգտագործմանը։ Անդրադարձ է կատարվում բերքահավաքի տեխնիկական միջոցներին, հավաքված բերքի նախնական մշակման, տեսակավորման, փոխադրման և պահպանման տեխնոլոգիաներին, ինչպես նաև գյուղատնտեսական արտադրանքի որակի ապահովմանն ուղղված նորարարական մշակումներին։ Ցուցիչի թեմատիկ շրջանակներում ընդգրկվում են նաև այգեգործության, բանջարաբուծության, խաղողագործության, սերմնաբուծության և բույսերի նոր տեսակների ստացման հետ առնչվող գյուտարարական առաջարկները։ Առանձին նշանակություն ունեն անասնաբուծության, կենդանիների խնամքի, կերարտադրության, կաթնամթերքի արտադրության և գյուղատնտեսական կենդանիների պահման պայմանների կատարելագործման վերաբերյալ տեխնիկական լուծումները։ Հրատարակության տեղեկատվական կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև բույսերի պաշտպանության, գյուղատնտեսական վնասատուների դեմ պայքարի և արտադրական կորուստների նվազեցման նպատակով մշակված տեխնոլոգիական նորարարությունները։ Մատենագիտական գրառումները կարող են ներառել գյուտերի անվանումները, հեղինակների տվյալները, հեղինակային վկայագրերի կամ արտոնագրերի համարները, համապատասխան դասակարգման նշումները և այլ տեղեկություններ, որոնք անհրաժեշտ են սկզբնական արտոնագրային փաստաթղթերի որոնման ու նույնականացման համար։ Կարևորվում է նման տեղեկատվության դերը գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպման, արդեն գոյություն ունեցող տեխնիկական լուծումների ուսումնասիրման և նոր մշակումների գիտատեխնիկական մակարդակի գնահատման գործընթացներում։ Հրատարակությունը նպաստում է գյուղատնտեսական գիտության և արտադրության միջև տեղեկատվական կապերի ամրապնդմանը՝ հնարավորություն տալով հետազոտողներին, ինժեներներին և արտադրական կազմակերպություններին ծանոթանալու գյուտարարական գործունեության արդյունքներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հեղինակային վկայագրերի համակարգի ուսումնասիրությունը, որը խորհրդային ժամանակաշրջանում գյուտերի իրավական պաշտպանության և պետական ճանաչման կարևոր ձևերից էր։ Այդ համակարգի շրջանակներում ստեղծված տեխնիկական մշակումների վերաբերյալ տեղեկությունները թույլ են տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանի գիտատեխնիկական քաղաքականության, գյուղատնտեսական արտադրության առաջնահերթ խնդիրների և նորարարությունների խրախուսման մեխանիզմների մասին։ Աշխատությունը կարևոր է նաև արտոնագրային տեղեկատվության պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է տեխնիկական գիտելիքների գրանցման, դասակարգման և տարածման նախկինում կիրառված մեթոդները։ Ցուցիչի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների զարգացման հիմնական ուղղությունները, համեմատելու տարբեր ժամանակաշրջաններում առաջարկված տեխնիկական լուծումները և հետևելու արտադրական գործընթացների աստիճանական կատարելագործմանը։ Այն կարող է ծառայել որպես օժանդակ աղբյուր գյուղատնտեսական մեքենաշինության, ագրարային գիտության, գյուտարարության և տեխնիկական առաջընթացի պատմության հետազոտությունների համար։ Հրատարակությունն ունի տեղեկատվական, մատենագիտական, գիտատեխնիկական և պատմական նշանակություն՝ նպաստելով արտոնագրային փաստաթղթերի որոնմանը, մասնագիտական գիտելիքների համակարգմանը և գյուղատնտեսության ոլորտում նորարարական գործունեության զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսության մասնագետների, ագրոնոմների, գյուղատնտեսական ինժեներների, գյուտարարների, արտոնագրագետների, գիտաշխատողների, տեխնոլոգների, մատենագետների, գրադարանագետների, դասախոսների, ուսանողների և գյուղատնտեսական գիտության ու տեխնիկայի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Информационный указатель новых авторских свидетельств и патентов на изобретения по сельскому хозяйству
    Online

    Technology

    Հեռահաղորդակցական ցանցերում ազդանշանների մոդուլացման տեսակների նույնականացման մեթոդի մշակումը և հետազոտումը

    Աշխատությունը նվիրված է հեռահաղորդակցական ցանցերում փոխանցվող ազդանշանների մոդուլացման տեսակների ավտոմատ կամ կիսաավտոմատ նույնականացման մեթոդի մշակմանը և դրա արդյունավետության հետազոտմանը։ Հետազոտության հիմքում հաղորդակցության համակարգերում օգտագործվող մոդուլացման եղանակների տարբերակման խնդիրն է, որը կարևոր նշանակություն ունի ազդանշանների ընդունման, վերլուծության, կապի որակի վերահսկման և ռադիոհաճախական սպեկտրի արդյունավետ օգտագործման համար։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են անալոգային և թվային մոդուլացման հիմնական տեսակները, դրանց ազդանշանային առանձնահատկությունները և միմյանցից տարբերակելու համար կիրառելի բնութագրիչները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազդանշանի ժամանակային, հաճախականային, փուլային և ամպլիտուդային պարամետրերի վերլուծությանը, ինչպես նաև այն տեղեկատվության առանձնացմանը, որը կարող է օգտագործվել մոդուլացման տեսակը որոշելու համար։ Մեթոդի մշակումը ենթադրում է ազդանշանի նախնական մշակում, աղմուկի և խանգարումների ազդեցության նվազեցում, համապատասխան հատկանիշների առանձնացում և դրանց հիման վրա ազդանշանի դասակարգում։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչը տարբեր պայմաններում մշակված մեթոդի փորձարկումն է՝ գնահատելու դրա ճշգրտությունը, կայունությունը, արագագործությունը և սխալների նկատմամբ դիմադրողականությունը։ Կարող են ուսումնասիրվել ազդանշան-աղմուկ հարաբերակցության, կապուղու խանգարումների, ազդանշանի տևողության և այլ գործոնների ազդեցությունը նույնականացման արդյունքների վրա։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև համակարգչային մոդելավորման և ալգորիթմական լուծումների կիրառություն՝ առաջարկվող մեթոդի աշխատանքի արդյունքները տարբեր մոդուլացման տեսակների և հաղորդակցության պայմանների դեպքում համեմատելու համար։ Նման մոտեցումը կարող է օգտակար լինել կապի համակարգերի մոնիթորինգի, ազդանշանների ավտոմատ ճանաչման, սպեկտրի կառավարման և հեռահաղորդակցական սարքավորումների կատարելագործման խնդիրներում։ Հետազոտությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում կապի ինժեներների, ռադիոտեխնիկների, ազդանշանների թվային մշակմամբ զբաղվող մասնագետների, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և հեռահաղորդակցության ոլորտի հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ հատկապես ազդանշանների դասակարգման և հաղորդակցության համակարգերի ինտելեկտուալացման ուղղությամբ։

    Updated: 2026-09-22
    Հեռահաղորդակցական ցանցերում ազդանշանների մոդուլացման տեսակների նույնականացման մեթոդի մշակումը և հետազոտումը