Միասուբստրատ երկֆերմենտային ռեակցիաների կինետիկայի համակարգչային մոդելավորումը տարբեր տիպի ինհիբիցիաների դեպքում

Economics

Աշխատությունը նվիրված է պահանջարկի անորոշության պայմաններում առաջարկի ծավալների, կառուցվածքի և տնտեսական արդյունավետության գնահատման տնտեսամաթեմատիկական մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական միջավայրի առանձնահատկությունների հաշվառմամբ։ Քննարկվում են շուկայական պահանջարկի փոփոխականության, տեղեկատվության անբավարարության և տնտեսական ռիսկերի ազդեցությունները արտադրողների ու մատակարարների որոշումների կայացման գործընթացի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առաջարկի ձևավորման տնտեսական օրինաչափություններին, պահանջարկի կանխատեսման դժվարություններին, արտադրության և իրացման ծավալների համաձայնեցման խնդիրներին, ինչպես նաև շուկայական հավասարակշռության ապահովման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են պահանջարկի և առաջարկի փոխկապակցվածության մաթեմատիկական նկարագրման մոտեցումները, հավանականային և վիճակագրական մոդելների կիրառման հնարավորությունները, ինչպես նաև անորոշության պայմաններում տնտեսական ցուցանիշների գնահատման մեթոդները։ Դիտարկվում են արտադրական ծախսերի, գների, պաշարների, իրացման հնարավորությունների և շուկայական տատանումների ազդեցությունները առաջարկի օպտիմալ ծավալների որոշման վրա։ Կարևորվում են տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման, օպտիմալացման, ռիսկերի քանակական գնահատման և տարբեր սցենարների համեմատական վերլուծության մեթոդները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական և վիճակագրական տվյալները՝ պահանջարկի փոփոխությունների և առաջարկի արձագանքման առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում տնտեսական որոշումների հիմնավորման, սահմանափակ ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման, արտադրական ծրագրերի մշակման և շուկայական անորոշության հետևանքով առաջացող հնարավոր կորուստների նվազեցման խնդիրներին։ Առանձնացվում են առաջարկի կառավարման ճկունության բարձրացման, պահանջարկի կանխատեսումների ճշգրտության բարելավման, տնտեսական գործունեության արդյունավետության գնահատման և որոշումների կայացման մաթեմատիկական գործիքների կատարելագործման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի տնտեսական գործընթացների քանակական վերլուծության, շուկայական ռիսկերի գնահատման և անորոշության պայմաններում տնտեսական կառավարման մեթոդների զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման մասնագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, ձեռնարկությունների ղեկավարների, շուկայի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Pedagogy

Մանկավարժական և ֆիզիկական դաստիարակության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գյուղական հանրակրթական դպրոցներում սովորողների շարժողական պատրաստության կազմակերպման և կատարելագործման մեթոդական պայմանների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում դպրոցականների ֆիզիկական զարգացման տարիքային առանձնահատկությունները, շարժողական ընդունակությունների ձևավորման օրինաչափությունները և ֆիզիկական դաստիարակության դերը առողջ ապրելակերպի ու շարժողական ակտիվության խթանման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուժի, արագության, դիմացկունության, ճկունության և շարժումների համակարգման զարգացմանը նպաստող մանկավարժական մեթոդներին ու վարժությունների ընտրությանը։ Վերլուծվում են գյուղական դպրոցների նյութատեխնիկական պայմանները, մարզական ենթակառուցվածքների հասանելիությունը, ուսումնական գործընթացի կազմակերպման առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը ֆիզիկական պատրաստության արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են նաև ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության անհատականացման, սովորողների պատրաստվածության մակարդակի գնահատման, շարժողական կարողությունների վերահսկման և դասերի արդյունավետ պլանավորման մեթոդները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ֆիզիկական դաստիարակության դասերի, արտադասարանական մարզական միջոցառումների, շարժախաղերի և բնական միջավայրում իրականացվող ֆիզիկական ակտիվության համադրման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ուսուցիչների մեթոդական պատրաստվածության բարձրացմանը, դպրոցականների մասնակցության խթանմանը, անվտանգ մարզական միջավայրի ապահովմանը և ֆիզիկական դաստիարակության ծրագրերի կատարելագործմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական կուլտուրայի ուսուցիչների, մանկավարժների, մարզական կրթության մասնագետների և գյուղական դպրոցներում ֆիզիկական դաստիարակության կազմակերպման հիմնախնդիրներն ուսումնասիրող հետազոտողների համար։

Agriculture

Գիրքը «Գյուղատնտեսական տեխնիկայի հիմունքներ»՝ Պապյան Ս.Խ.-ի, ներկայացնում է գյուղատնտեսական տեխնիկայի կառուցվածքը, գործելակերպը և կիրառության սկզբունքները։ Այն ներկայացնում է մեխանիկական, հիդրավլիկ և էլեկտրական համակարգերի աշխատանքը, ինչպես նաև դրանց օգտագործումը գյուղատնտեսության մեջ բերքատվության և աշխատանքի արդյունավետությունը բարձրացնելու համար։ Հիմնական թեմաները ներառում են՝ Գյուղատնտեսական մեքենաների կառուցվածք և գործելակերպ – ձիագլաններ, տրակտորներ, բերքահավաք մեքենաներ և պարարտացուցիչներ։ Տեխնիկական սպասարկում և շահագործում – պահպանման կանոններ, խափանումների կանխարգելում, աշխատանքի անվտանգություն։ Գործնական կիրառություններ – հող մշակումը, ցանքատարածությունների մշակումը, բերքահավաքը և պարարտանյութերի կիրառումը մեխանիկացված եղանակով։ Գիրքը նախատեսված է գյուղատնտեսության ոլորտի ուսանողների, ինժեներների և մասնագետների համար, ովքեր ցանկանում են համապարփակ պատկերացում ունենալ գյուղատնտեսական տեխնիկայի գործնական և տեսական հիմունքների մասին:

Technology

Աշխատությունը նվիրված է մսամթերքի փաթեթավորման համար ճկուն պոլիմերային թաղանթների կիրառման տեխնոլոգիական սկզբունքների մշակմանն ու կատարելագործմանը՝ հաշվի առնելով արտադրանքի որակի, պահպանման կայունության, հիգիենիկ անվտանգության և փաթեթանյութի ֆունկցիոնալ հատկությունների փոխկապակցվածությունը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում տարբեր կառուցվածք և հատկություններ ունեցող պոլիմերային նյութերի համապատասխանությունն է մսամթերքի առանձնահատկություններին, քանի որ փաթեթավորման համակարգը պետք է արտադրանքը պաշտպանի արտաքին միջավայրի անցանկալի ազդեցություններից և նպաստի դրա սպառողական հատկանիշների պահպանմանը։ Քննության են առնվում թաղանթների մեխանիկական ամրությունը, ճկունությունը, թափանցելիությունը, խոնավության և գազերի նկատմամբ պատնեշային հատկությունները, ինչպես նաև դրանց վարքը պահպանման պայմաններում։ Կարևոր նշանակություն ունի փաթեթանյութի և սննդամթերքի փոխազդեցության գնահատումը, քանի որ ընտրված նյութը պետք է համապատասխանի սննդային արտադրանքի փաթեթավորմանը ներկայացվող հիգիենիկ և տեխնոլոգիական պահանջներին։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տարբեր տեսակի մսամթերքի համար փաթեթավորման տարբերակների համեմատական գնահատում՝ ուսումնասիրելով դրանց ազդեցությունը արտադրանքի արտաքին տեսքի, կառուցվածքային և զգայական հատկությունների ու պահպանման ընթացքում տեղի ունեցող փոփոխությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փաթեթի հերմետիկությանն ու ամբողջականությանը, քանի որ դրանք կարևոր գործոններ են արտաքին միջավայրի հետ անցանկալի շփումը սահմանափակելու համար։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել նաև փաթեթավորման գործընթացի մեքենայացման և արտադրական հոսքերին համապատասխանեցման խնդիրները, նյութերի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները և պատրաստի արտադրանքի տեղափոխման ու պահպանման պահանջները։ Տեխնոլոգիական լուծումների գնահատման ժամանակ կարևորվում է ոչ միայն արտադրանքի պահպանությունը, այլև փաթեթավորման նյութատարությունը, գործնական կիրառելիությունը և արտադրական արդյունավետությունը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է սննդարդյունաբերական տեխնոլոգիայի, պոլիմերային նյութագիտության և սննդամթերքի պահպանման գիտական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով հիմնավորել մսամթերքի համար արդյունավետ և համապատասխան ճկուն փաթեթավորման համակարգերի ընտրությունն ու կիրառումը։

Culture

Աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետության (ՀՍՍՀ) կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության մատենագիտական տեղեկատվական համակարգված հավաքածու՝ ծառայելով որպես ընթացիկ տեղեկատու աղբյուր տվյալ ոլորտի հետազոտողների, գրադարանավարների և մշակութային ոլորտի մասնագետների համար։ Այն ընդգրկում է համապատասխան ժամանակահատվածում հրապարակված գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ և այլ գիտական ու տեղեկատվական նյութեր՝ դասակարգված ըստ թեմատիկ ուղղությունների և ոլորտների։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մատենագիտական տվյալների ճշգրիտ համակարգմանը, աղբյուրների մատչելիության ապահովմանը և գիտական շրջանառության արդյունավետ կազմակերպմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հետևել ՀՍՍՀ մշակութային և գեղարվեստական կյանքի վերաբերյալ գիտական հրապարակումների ընթացիկ զարգացումներին՝ նպաստելով հետազոտական աշխատանքի համակարգված կազմակերպմանը և տեղեկատվական ապահովման բարձրացմանը։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության արտաքին քաղաքականության կարևոր ուղղություններից մեկի՝ Վրաստանում հայկական դիվանագիտական մարմինների գործունեության պատմական ուսումնասիրությանը 1918–1920 թվականներին։ Հետազոտության կենտրոնում նորաստեղծ հայկական պետականության և հարևան Վրաստանի միջև պաշտոնական հարաբերությունների հաստատման ու զարգացման գործընթացն է, ինչպես նաև Թիֆլիսում և Վրաստանի այլ քաղաքներում գործող հայկական ներկայացուցչական կառույցների դերակատարությունը։ Քննության են առնվում դիվանագիտական հարաբերությունների ձևավորման քաղաքական նախադրյալները, ներկայացուցչության կազմակերպական կառուցվածքը, պաշտոնական բանակցությունների իրականացումը և երկու պետությունների միջև առաջացած խնդիրների կարգավորմանն ուղղված գործունեությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տնտեսական և առևտրային կապերին, հաղորդակցության ու տարանցման խնդիրներին, քանի որ Վրաստանի տարածքն առանձնահատուկ նշանակություն ուներ Հայաստանի արտաքին կապերի ապահովման համար։ Ներկայացուցչության գործունեության կարևոր ուղղություններից էին նաև Վրաստանում բնակվող հայության հետ կապված հարցերը, հյուպատոսական բնույթի աշխատանքները և Հայաստանի կառավարությանն անհրաժեշտ քաղաքական ու տնտեսական տեղեկատվության փոխանցումը։ 1918 թվականի վերջին հայ-վրացական ռազմական բախման հետևանքով երկու երկրների դիվանագիտական հարաբերությունները ժամանակավորապես ընդհատվեցին, ինչն ազդեց նաև ներկայացուցչության բնականոն աշխատանքի վրա, սակայն հարաբերությունների վերականգնումից հետո դիվանագիտական գործունեությունը շարունակվեց։ Հետագա շրջանում ներկայացուցչության կառուցվածքում գործել են մասնագիտացված ստորաբաժանումներ, որոնք զբաղվել են ֆինանսական, ռազմական և տեղեկատվական հարցերով։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր է նաև դիվանագիտական ներկայացուցիչների գործունեության, նրանց պաշտոնական հաղորդագրությունների, բանակցությունների և պետական կառույցների հետ փոխգործակցության քննությունը։ Այդ նյութերը հնարավորություն են տալիս բացահայտելու ոչ միայն երկկողմ հարաբերությունների խնդիրները, այլև Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ձևավորման ընդհանուր սկզբունքները պետականության վերականգնման սկզբնական շրջանում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դիվանագիտության պատմության, միջազգային հարաբերությունների և Հայաստանի նորագույն պատմության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով հարևան պետության տարածքում հայկական դիվանագիտական համակարգի ձևավորման, գործունեության և պետական շահերի ներկայացման առանձնահատկությունները։