Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Հիշարժան տարեթվեր 1982: Ապրիլ, մայիս, հունիս

    Հրատարակությունը տեղեկատու և օրացուցային բնույթի նյութերի ժողովածու է, որը ներկայացնում է տարվա երկրորդ եռամսյակին՝ ապրիլ, մայիս և հունիս ամիսներին վերաբերող հիշարժան տարեթվերը, հոբելյանները և հասարակական ու մշակութային նշանակություն ունեցող տարեդարձերը։ Նյութերը կարող են ընդգրկել նշանավոր գրողների, գիտնականների, արվեստագետների, հասարակական գործիչների, պատմական անձանց ծննդյան և մահվան տարելիցներ, ինչպես նաև պատմության, գրականության, գիտության, կրթության և մշակույթի տարբեր ոլորտներում տեղի ունեցած կարևոր իրադարձությունների տարեդարձեր։ Յուրաքանչյուր հիշարժան ամսաթիվ դիտարկվում է որպես տվյալ անձի գործունեությանը կամ պատմական իրադարձությանը կրկին անդրադառնալու հնարավորություն՝ ընթերցողին տրամադրելով անհրաժեշտ տեղեկություններ դրա նշանակության և պատմամշակութային համատեքստի վերաբերյալ։ Նման հրատարակությունները կարևոր գործնական նշանակություն ունեն գրադարանների, կրթական հաստատությունների, մշակութային կազմակերպությունների և տեղեկատվական ծառայությունների համար, քանի որ հնարավորություն են տալիս նախապես պլանավորել հոբելյանական միջոցառումներ, գրքային ցուցահանդեսներ, թեմատիկ հանդիպումներ, դասախոսություններ, գրական երեկոներ և այլ կրթամշակութային նախաձեռնություններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նյութերի ժամանակագրական կազմակերպումը, որի շնորհիվ հնարավոր է ըստ ամիսների և օրերի արագ կողմնորոշվել ներկայացված տարեթվերի մեջ և ընտրել տվյալ ժամանակահատվածի համար անհրաժեշտ թեմաները։ Տեղեկատուն կարող է օգտակար լինել նաև ուսուցիչների, գրադարանավարների, լրագրողների, մշակույթի աշխատողների և հետազոտողների համար՝ որպես թեմատիկ աշխատանքի սկզբնական տեղեկատվական աղբյուր։ Հիշարժան տարեթվերի համակարգված ներկայացումը նպաստում է պատմական հիշողության պահպանմանը, գիտության և մշակույթի նշանավոր ներկայացուցիչների ժառանգության հանրահռչակմանը և անցյալի կարևոր իրադարձությունների նկատմամբ հասարակական հետաքրքրության պահպանմանը։ Միաժամանակ նման նյութերը հնարավորություն են տալիս տարբեր ժամանակաշրջանների իրադարձությունները դիտարկել միասնական ժամանակագրական համակարգում՝ բացահայտելով դրանց տեղը պատմական և մշակութային զարգացման ընդհանուր գործընթացում։ Հրատարակությունն ունի նաև մատենագիտական և տեղեկատվական արժեք, քանի որ կարող է ուղղորդել ընթերցողին դեպի առանձին անձանց, իրադարձությունների և հոբելյանական թեմաների վերաբերյալ լրացուցիչ գրականության ուսումնասիրություն։ Այն կարող է ծառայել որպես գործնական ուղեցույց տարվա համապատասխան ամիսների մշակութային, կրթական և գրադարանային աշխատանքների կազմակերպման համար։

    Updated: 2026-09-19
    Հիշարժան տարեթվեր 1982: Ապրիլ, մայիս, հունիս
    Online

    Informatics

    Разработка и реализация базового модуля в сетевой системе компьютерной телефонии

    Գրքում ներկայացվում է ցանցային համակարգի համար բազային մոդուլի մշակման և իրականացման գործընթացը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով համակարգչային հեռախոսային (IP-телефония) միջավայրում, վերլուծվում են մոդուլի ճարտարապետական կառուցվածքը, տվյալների փոխանցման, ազդանշանների մշակման և ինտերֆեյսների կազմակերպման սկզբունքները, ներկայացվում են ծրագրային ապահովման մշակման փուլերը՝ նախագծում, ծրագրավորում, ինտեգրում և փորձարկում, ուսումնասիրվում են ցանցային միջավայրի պահանջները, կապի անվտանգության, որակի և կատարողականության ապահովման մեխանիզմները, դիտարկվում են մոդուլի ինտերակտիվություն և համատեղելիություն այլ ցանցային ծառայությունների հետ, առաջարկվում են օպտիմալացման և աշխատանքը բարձր արդյունավետությամբ իրականացնելու տեխնոլոգիական մոտեցումներ, գիրքը միավորում է տեսական և կիրառական մոտեցումները՝ ծառայելով որպես ուղեցույց ինժեներների, ծրագրավորողների և տեխնիկական մասնագետների համար՝ ցանցային համակարգչային հեռախոսային լուծումների նախագծման և իրականացման ոլորտում։

    Updated: 2026-09-14
    Разработка и реализация базового модуля в сетевой системе компьютерной телефонии
    Online

    Literature

    Վահան Տերյանի «Հոգևոր Հայաստան» պատմափիլիսոփայական հայեցակարգը և «Երկիր Նաիրի» բանաստեղծական շարքը

    Սա գրականագիտական և գաղափարական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Վահան Տերյանի ստեղծագործական աշխարհայացքի պատմափիլիսոփայական հիմքերին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով «Հոգևոր Հայաստան» հայեցակարգին և «Երկիր Նաիրի» բանաստեղծական շարքին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է ազգային ինքնության, մշակութային հիշողության և հոգևոր արժեքների գաղափարական ձևակերպումը Տերյանի պոեզիայում, ինչպես նաև նրա պատկերացումները Հայաստանի՝ որպես հոգևոր և մշակութային ամբողջության մասին։ Քննարկվում են հայրենիքի իդեալիզացված և իրական կերպարների փոխհարաբերությունները, պատմության ընկալման փիլիսոփայական շերտերը և անհատի ներաշխարհի ու ազգային ինքնագիտակցության փոխազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Տերյանի լեզվաոճական նորարարություններին, սիմվոլիկ պատկերային համակարգին և մոդեռնիստական պոետիկայի ազդեցությանը նրա ստեղծագործության վրա։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականագիտության և գաղափարական պոետիկայի ոլորտներում՝ նպաստելով Տերյանի ստեղծագործական ժառանգության ավելի խորքային գիտական մեկնաբանությանը և նրա հայեցակարգային մտածողության բացահայտմանը։

    Updated: 2026-09-03
    Վահան Տերյանի «Հոգևոր Հայաստան» պատմափիլիսոփայական հայեցակարգը և «Երկիր Նաիրի» բանաստեղծական շարքը
    Online

    Other Subjects

    Բալենու և կեռասենու(Cerasus (Mill.)) Հայաստանում տարածված տեսակների գնահատումը որպես պատվաստակալ բարձրարժեք սորտերի համար

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում տարածված բալենու և կեռասենու տեսակների կենսաբանական, ագրոնոմիական և տնտեսական հատկանիշների ուսումնասիրմանը՝ դրանք բարձրարժեք պտղատու սորտերի համար որպես պատվաստակալ օգտագործելու նպատակահարմարության գնահատման տեսանկյունից։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է տեղական պայմաններին հարմարված բուսական ձևերի առանձնացման և դրանց այն հատկությունների բացահայտման վրա, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ պատվաստված ծառերի աճի, զարգացման, բերքատվության, երկարակեցության և շրջակա միջավայրի անբարենպաստ գործոնների նկատմամբ դիմադրողականության վրա։ Քննության են առնվում տարբեր տեսակների ձևաբանական և կենսաբանական առանձնահատկությունները, արմատային համակարգի զարգացումը, աճի ուժգնությունը, հողային ու կլիմայական պայմանների նկատմամբ պահանջները և Հայաստանի տարբեր բնական գոտիներում դրանց հարմարվողականությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում պատվաստակալի և պատվաստվող սորտի համատեղելիությանը, քանի որ դրանց կենսաբանական համապատասխանությունը կարևոր նշանակություն ունի ծառի հետագա բնականոն զարգացման և կայուն պտղաբերության համար։ Ուսումնասիրվում է տարբեր պատվաստակալների ազդեցությունը ծառերի աճման ուժի, պսակի ձևավորման, պտղաբերության սկզբի, բերքի քանակական ու որակական ցուցանիշների և արտադրական տնկարկների արդյունավետության վրա։ Կարևորվում է նաև ձմեռային ցրտերի, երաշտի, հողի առանձնահատկությունների և այլ միջավայրային գործոնների նկատմամբ դիմադրողականության գնահատումը՝ Հայաստանի տարբեր այգեգործական շրջանների համար առավել հարմար տարբերակների առանձնացման նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տեղական և մշակության մեջ կիրառվող տարբեր բուսական ձևեր՝ գնահատելով դրանց բազմացման կարողությունը, տնկանյութի ստացման արդյունավետությունը և արտադրական այգիներում կիրառման հեռանկարները։ Տեղական գենետիկական ռեսուրսների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև կենսաբազմազանության պահպանության տեսանկյունից, քանի որ բնական և վաղուց մշակվող ձևերը կարող են կրել արժեքավոր հատկանիշներ, որոնք անհրաժեշտ են ժամանակակից պտղաբուծության զարգացման համար։ Պատվաստակալների ճիշտ ընտրությունը դիտարկվում է որպես ինտենսիվ և արդյունավետ այգիների ստեղծման կարևոր պայման, քանի որ այն կարող է նպաստել ծառերի աճի կարգավորմանը, շրջակա միջավայրին հարմարվողականության բարձրացմանը և սորտային արժեքավոր հատկանիշների առավել արդյունավետ դրսևորմանը։ Աշխատության կիրառական նշանակությունը կապված է Հայաստանի պայմաններին համապատասխան տնկանյութի արտադրության գիտական հիմքերի կատարելագործման, բարձրարժեք սորտերի մշակության արդյունավետության բարձրացման և պտղաբուծական տնտեսությունների համար առավել հեռանկարային պատվաստակալների ընտրության հետ։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել նաև նոր այգիների հիմնման ժամանակ տեղական հողակլիմայական պայմաններին համապատասխան սորտ–պատվաստակալ զուգակցումների ընտրությանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել պտղաբույծների, այգեգործների, բույսերի սելեկցիայի և գենետիկական ռեսուրսների մասնագետների, գյուղատնտեսների, գիտաշխատողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-15
    Բալենու և կեռասենու(Cerasus (Mill.)) Հայաստանում տարածված տեսակների գնահատումը որպես պատվաստակալ բարձրարժեք սորտերի համար
    Online

    Other Subjects

    Агробиологическая характеристика и перспективность внедрения некоторых сортов гибридов томата в условиях Араратской равнины

    Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան դաշտավայրի բնակլիմայական պայմաններում լոլիկի մի շարք սորտերի և հիբրիդների ագրոկենսաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց արտադրական ներդրման հեռանկարայնության գնահատմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է տարբեր գենոտիպերի աճի, զարգացման, բերքատվության և պտուղների որակական ցուցանիշների համեմատական վերլուծության վրա՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանի հողակլիմայական առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են բույսերի վեգետացիոն շրջանի տևողությունը, աճի ինտենսիվությունը, ծաղկման և պտղակալման ժամկետները, պտուղների ձևավորման առանձնահատկությունները, մեկ բույսի և միավոր տարածքի հաշվով բերքատվությունը, ինչպես նաև ապրանքային արտադրանքի հիմնական բնութագրերը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում սորտերի և հիբրիդների հարմարվողականությանը, քանի որ բարձր և կայուն բերք ստանալու համար կարևոր է մշակաբույսի կենսաբանական պահանջների համապատասխանությունը տվյալ տարածքի ջերմային ռեժիմին, լուսավորությանը, խոնավության պայմաններին և հողի հատկություններին։ Գնահատվում են նաև պտուղների չափը, զանգվածը, ձևը, հասունացման միաժամանակությունը և սպառողական ու տեխնոլոգիական նշանակություն ունեցող այլ հատկանիշներ։ Տարբեր սորտերի և հիբրիդների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել այն տարբերակները, որոնք առավել արդյունավետ են օգտագործում տեղական ագրոէկոլոգիական պայմանները և կարող են ապահովել կայուն արտադրողականություն։ Կարևորվում է նաև մշակության ագրոտեխնիկական միջոցառումների ազդեցությունը բույսերի կենսաբանական և տնտեսական հատկանիշների դրսևորման վրա։ Հետազոտության արդյունքների հիման վրա հնարավոր է գնահատել ուսումնասիրված ձևերի արտադրական արժեքը և ընտրել տեղական պայմաններում մշակության համար առավել նպատակահարմար տարբերակները։ Աշխատությունն ունի կիրառական նշանակություն բանջարաբուծության արդյունավետության բարձրացման, սորտային կազմի կատարելագործման և գյուղատնտեսական արտադրության համար բարձրարժեք սորտերի ու հիբրիդների ընտրության տեսանկյունից։ Միաժամանակ ստացված տվյալները կարող են նպաստել լոլիկի մշակության տարածաշրջանային առանձնահատկությունների ավելի ամբողջական գնահատմանը և համապատասխան սորտային քաղաքականության ձևավորմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել բանջարաբուծության, բուսաբուծության, ագրոնոմիայի, բույսերի սելեկցիայի և գյուղատնտեսական արտադրության ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, մասնագետների, ֆերմերների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-17
    Агробиологическая характеристика и перспективность внедрения некоторых сортов гибридов томата в условиях Араратской равнины
    Online

    Psychology

    Զինված ուժերում ծառայողական գործունեության արդյունավետության գնահատման սոցիալ-հոգեբանական մեխանիզմները

    Աշխատությունը նվիրված է զինված ուժերում ծառայողական գործունեության արդյունավետության գնահատման սոցիալ-հոգեբանական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով զինծառայողների գործունեության, մասնագիտական վարքագծի և ծառայողական արդյունքների վրա ազդող հոգեբանական ու սոցիալական գործոնների բացահայտման վրա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ զինված ուժերում ծառայության արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն զինծառայողի մասնագիտական գիտելիքներով, ֆիզիկական պատրաստվածությամբ և կարգապահությամբ, այլև նրա մոտիվացիայով, հոգեբանական պատրաստվածությամբ, հաղորդակցական հմտություններով, խմբային փոխհարաբերություններով և ղեկավարության հետ հարաբերությունների բնույթով։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ծառայողական գործունեության արդյունավետության գնահատման տեսական մոտեցումները և այն չափանիշները, որոնց միջոցով հնարավոր է ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել զինծառայողի մասնագիտական գործունեության մասին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գնահատման սոցիալ-հոգեբանական կողմին, քանի որ զինված ուժերում ծառայությունը իրականացվում է կազմակերպված խմբային միջավայրում, որտեղ անհատի գործունեությունը սերտորեն կապված է ստորաբաժանման ընդհանուր մթնոլորտի, փոխվստահության, համագործակցության և փոխադարձ պատասխանատվության հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է զինծառայողների ծառայողական մոտիվացիայի ուսումնասիրությունը։ Ներքին և արտաքին մոտիվացիոն գործոնները կարող են էական ազդեցություն ունենալ ծառայողական պարտականությունների կատարման որակի, նախաձեռնողականության, պատասխանատվության և դժվար իրավիճակներին դիմակայելու պատրաստվածության վրա։ Միաժամանակ դիտարկվում է ղեկավարության և ենթակաների փոխհարաբերությունների նշանակությունը, քանի որ հրամանատարական ոճը, հետադարձ կապը, գնահատման արդարությունը և մասնագիտական առաջընթացի հնարավորությունները կարող են ձևավորել զինծառայողի վերաբերմունքը ծառայության նկատմամբ։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում նաև խմբային համախմբվածությանը և միջանձնային հարաբերություններին։ Զինվորական ստորաբաժանման ներսում փոխադարձ աջակցությունը, վստահությունը, հաղորդակցության արդյունավետությունը և ընդհանուր նպատակների ընկալումը կարող են նպաստել ինչպես անհատական, այնպես էլ կոլեկտիվ արդյունավետության բարձրացմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ծառայողական գործունեության գնահատման հոգեբանական գործիքներին և մեթոդներին՝ հարցաթերթերին, դիտարկմանը, հարցազրույցներին, սոցիոմետրիկ մեթոդներին, փորձագիտական գնահատմանը և այլ ախտորոշիչ մոտեցումներին։ Դրանց համակցված կիրառումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել գնահատման սուբյեկտիվությունը և ստանալ զինծառայողի գործունեության ավելի բազմակողմանի պատկեր։ Առանձին նշանակություն ունի գնահատման արդյունքների կիրառումը ոչ միայն թերությունները բացահայտելու, այլև անձնակազմի մասնագիտական զարգացման, հոգեբանական աջակցության, կառավարման արդյունավետության և ծառայողական պայմանների բարելավման նպատակով։ Աշխատության գործնական արժեքը կայանում է նրանում, որ սոցիալ-հոգեբանական գնահատման մեխանիզմների ճիշտ կիրառումը կարող է նպաստել անձնակազմի կառավարման կատարելագործմանը, ծառայողական կարգապահության ամրապնդմանը, համագործակցության բարելավմանը և զինծառայողների մասնագիտական ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է զինված ուժերում ծառայողական գործունեության գնահատման բազմակողմանի մոտեցում՝ միավորելով ռազմական հոգեբանության, սոցիալական հոգեբանության և կառավարման տեսական ու կիրառական խնդիրները։ Այն կարող է օգտակար լինել ռազմական հոգեբանների, հրամանատարական կազմի, զինված ուժերի կառավարման մասնագետների, հոգեբանության և սոցիալական գիտությունների հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-13
    Զինված ուժերում ծառայողական գործունեության արդյունավետության գնահատման սոցիալ-հոգեբանական մեխանիզմները