More in Technology

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Economics

    Լոգիստիկայի զարգացման հիմնախնդիրները ՀՀ արդյունաբերությունում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերական համակարգում լոգիստիկ գործընթացների ձևավորման, կազմակերպման և զարգացման տնտեսական ու կառավարչական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում արդյունաբերական ձեռնարկությունների նյութական, տեղեկատվական և ֆինանսական հոսքերի արդյունավետ կառավարման հարցերն են՝ սկսած հումքի ու նյութերի ձեռքբերումից մինչև արտադրանքի արտադրություն, պահեստավորում, տեղափոխում և վերջնական սպառողին մատակարարում։ Քննվում է լոգիստիկայի նշանակությունը արտադրական ծախսերի նվազեցման, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, մատակարարման ժամկետների օպտիմալացման և ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մատակարարման շղթաների կազմակերպմանը, մատակարարների ընտրության ու համագործակցության խնդիրներին, պաշարների կառավարմանը, պահեստային տնտեսությանը, բեռնափոխադրումներին և արտադրական գործընթացների փոխհամաձայնեցմանը։ Ուսումնասիրվում են արդյունաբերական լոգիստիկայի զարգացման վրա ազդող ենթակառուցվածքային, տեխնոլոգիական, կազմակերպական և տնտեսական գործոնները, ինչպես նաև տրանսպորտային համակարգի և արտաքին տնտեսական կապերի նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում Հայաստանի աշխարհագրական և տրանսպորտային առանձնահատկությունների ազդեցության ընդհանուր գնահատումը՝ միջազգային մատակարարման շղթաներին արդյունաբերական կազմակերպությունների ինտեգրման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև լոգիստիկ ծախսերի կառուցվածքը, դրանց գնահատման և կառավարման մոտեցումները, արտադրական ու պահեստային պաշարների հավասարակշռման խնդիրները և մատակարարման հնարավոր խափանումների հետ կապված ռիսկերը։ Անդրադարձ է կատարվում ժամանակակից տեղեկատվական համակարգերի, թվային կառավարման գործիքների և ավտոմատացված հաշվառման կիրառման նշանակությանը, որոնք հնարավորություն են տալիս բարձրացնել ապրանքանյութական հոսքերի վերահսկելիությունը և որոշումների ընդունման արդյունավետությունը։ Լոգիստիկ համակարգի զարգացումը դիտարկվում է նաև արդյունաբերական ձեռնարկությունների ռազմավարական կառավարման բաղադրիչ՝ կապված արտադրական պլանավորման, արտահանման հնարավորությունների և շուկայական փոփոխություններին արագ արձագանքելու կարողության հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է լոգիստիկայի, արդյունաբերության տնտեսագիտության և կառավարման մոտեցումները՝ բացահայտելով արդյունաբերական ձեռնարկությունների մատակարարման շղթաների արդյունավետության բարձրացման հիմնական խնդիրներն ու զարգացման հնարավոր ուղղությունները։

    Updated: 2026-09-22
    Լոգիստիկայի զարգացման հիմնախնդիրները ՀՀ արդյունաբերությունում
    Online

    Literature

    Աշըղ Ջիվանու երգերը, հատոր Ա

    Ժողովածուն ներկայացնում է հայ աշուղական արվեստի նշանավոր ներկայացուցիչ Ջիվանու ստեղծագործական ժառանգության մի մասը՝ ընդգրկելով նրա երգերը, որոնք կարևոր տեղ են զբաղեցնում 19-րդ դարի հայ ժողովրդական երաժշտական և գրական մշակույթում։ Ջիվանու ստեղծագործությունները բնորոշվում են բանաստեղծական խոսքի, մեղեդայնության և ժողովրդական մտածողության սերտ միասնությամբ։ Դրանցում արտահայտվում են մարդկային զգացմունքները, սերը, կարոտը, ուրախությունն ու տխրությունը, ինչպես նաև կյանքի, հասարակության և մարդկային հարաբերությունների վերաբերյալ հեղինակի դիտարկումները։ Աշուղական երգի ավանդույթին համապատասխան՝ ստեղծագործություններում կարևոր դեր ունեն կենդանի խոսքը, պատկերավոր արտահայտությունները, չափածո կառուցվածքը և երաժշտական կատարման հնարավորությունները։ Ջիվանու երգարվեստը միավորում է անհատական ապրումներն ու հասարակական դիտանկյունը՝ անդրադառնալով բարոյական արժեքներին, մարդկային արժանապատվությանը, արդարությանը և ժամանակի իրողություններին։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու աշուղի լեզվական ու բանաստեղծական առանձնահատկությունները, երգերի թեմատիկ բազմազանությունը և ժողովրդական երաժշտական ավանդույթի հետ նրա ստեղծագործության կապը։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ աշուղական արվեստի, ժողովրդական երգի, 19-րդ դարի գրականության և երաժշտական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-11-04
    Աշըղ Ջիվանու երգերը, հատոր Ա
    Online

    Law

    Ամուսինների գույքային իրավահարաբերություններն ըստ Հայաստանի Հանրապետության ընտանեկան օրենսդրության

    Աշխատությունը նվիրված է ամուսինների միջև ձևավորվող գույքային հարաբերությունների իրավական բնույթի, կարգավորման սկզբունքների և ընտանեկան օրենսդրությամբ նախատեսված մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ամուսնության ընթացքում ձեռք բերված գույքի իրավական կարգավիճակը, ամուսինների ընդհանուր և անձնական սեփականության տարբերակումը, գույքի տիրապետման, օգտագործման ու տնօրինման հետ կապված իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև այդ հարաբերություններից ծագող վեճերի կարգավորման խնդիրներն են։ Քննվում է ամուսինների գույքային հարաբերությունների օրինական կարգավորման համակարգը՝ ուշադրություն դարձնելով այն չափանիշներին, որոնց հիման վրա որոշվում է կոնկրետ գույքի պատկանելությունը և ամուսիններից յուրաքանչյուրի իրավական դիրքը։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում համատեղ սեփականության իրավական բնույթին, դրա ձևավորման հիմքերին և ամուսինների իրավահավասարության սկզբունքի նշանակությանը։ Ուսումնասիրվում են նաև մինչև ամուսնությունը պատկանող, ինչպես նաև ամուսնության ընթացքում որոշակի իրավական հիմքերով ամուսիններից մեկին անցած գույքի առանձնացման հարցերը։ Կարևոր ուղղություն է ամուսնական պայմանագրի ուսումնասիրությունը՝ որպես գույքային հարաբերությունների պայմանագրային կարգավորման միջոց, որի միջոցով ամուսինները կարող են օրենքով թույլատրելի շրջանակներում սահմանել իրենց գույքային իրավունքների և պարտականությունների առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ընդհանուր գույքի բաժանման, ամուսինների բաժինների որոշման, պարտավորությունների և երրորդ անձանց գույքային շահերի պաշտպանության հետ կապված իրավական հարցերին։ Գույքային վեճերը դիտարկվում են ոչ միայն ընտանեկան, այլև քաղաքացիական իրավունքի նորմերի փոխկապակցված կիրառության տեսանկյունից, քանի որ սեփականության և պարտավորությունների վերաբերյալ մի շարք հարաբերություններ կարգավորվում են իրավունքի տարբեր ինստիտուտների համադրմամբ։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում նաև իրավական կարգավորման հստակության, ամուսինների շահերի հավասարակշռման և ընտանիքի անդամների օրինական գույքային շահերի պաշտպանության խնդիրներին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ընտանեկան և քաղաքացիական իրավունքի մոտեցումները՝ ներկայացնելով ամուսինների գույքային հարաբերությունների իրավական կառուցվածքը, դրանց կարգավորման հիմնական սկզբունքները և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող հիմնահարցերը։

    Updated: 2026-09-22
    Ամուսինների գույքային իրավահարաբերություններն ըստ Հայաստանի Հանրապետության ընտանեկան օրենսդրության
    Online

    Technology

    Напряженно-деформированное состояние плотин при статических идинамических воздействиях

    Հիդրոտեխնիկական և կառուցվածքային մեխանիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ամբարտակների լարվածադեֆորմացիոն վիճակի ուսումնասիրությանը ստատիկ և դինամիկ ազդեցությունների պայմաններում։ Քննության են առնվում կառուցվածքի տարբեր հատվածներում լարումների, դեֆորմացիաների և տեղաշարժերի առաջացման ու բաշխման օրինաչափությունները՝ հաշվի առնելով արտաքին բեռնվածքների և շահագործման պայմանների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրի ճնշման, սեփական քաշի, հիմքի փոխազդեցության, ինչպես նաև դինամիկ և սեյսմիկ ազդեցությունների հետևանքով կառուցվածքում առաջացող փոփոխություններին։ Վերլուծվում են ամբարտակի նյութերի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների, երկրաչափական պարամետրերի և սահմանային պայմանների ազդեցությունները կառուցվածքի ընդհանուր մեխանիկական վարքի վրա։ Քննարկվում են լարվածադեֆորմացիոն վիճակի գնահատման տեսական, թվային և հաշվարկային մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները կառուցվածքային անվտանգության խնդիրներում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ամբարտակների ամրությունը, կայունությունը և հուսալիությունը տարբեր տեսակի բեռնվածքների պայմաններում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հիդրոտեխնիկայի, կառուցվածքային մեխանիկայի, սեյսմակայուն շինարարության և հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների նախագծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-07
    Напряженно-деформированное состояние плотин при статических идинамических воздействиях
    Online

    Agriculture

    Գյուղատնտեսության վերաբերյալ նոր գյուտերի հեղինակային վկայագրություններ ու պատենտներ

    Հրատարակությունը տեղեկատվական-մատենագիտական բնույթի պարբերական ցուցիչ է, որի նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել գյուղատնտեսության տարբեր բնագավառներին վերաբերող նորարարական տեխնիկական լուծումների, գյուտերի, հեղինակային վկայագրությունների և արտոնագրային փաստաթղթերի վերաբերյալ տեղեկություններ։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսության մասնագետների, գիտահետազոտական հաստատությունների աշխատակիցների, ինժեներների, նորարարների և համապատասխան տեխնիկական գրականություն ուսումնասիրող ընթերցողների տեղեկատվական պահանջները բավարարելու համար։ Նյութերի մատենագիտական և թեմատիկ կազմակերպումը հնարավորություն է տալիս հետևելու գյուղատնտեսական տեխնիկայի, մեքենայացման, բուսաբուծության, անասնաբուծության, հողերի մշակման, ոռոգման, արտադրանքի վերամշակման և հարակից ոլորտներում ի հայտ եկող տեխնիկական նորություններին։ Առանձին գրառումները կարող են ներկայացնել գյուտի կամ տեխնիկական լուծման նույնականացման համար անհրաժեշտ տվյալներ՝ օգնելով մասնագետներին կողմնորոշվել համապատասխան արտոնագրային տեղեկատվության մեծածավալ հոսքում։ Նման ցուցիչների կարևոր գործառույթներից է արդեն գոյություն ունեցող տեխնիկական լուծումների մասին տեղեկությունների տարածումը, ինչը նպաստում է գիտատեխնիկական փորձի ուսումնասիրմանը և նոր հետազոտությունների համար անհրաժեշտ տեղեկատվական հիմքի ձևավորմանը։ Հրատարակությունը միաժամանակ կարևոր պատմական աղբյուր է գյուղատնտեսության գիտատեխնիկական զարգացման ուսումնասիրության համար, քանի որ տարբեր տարիների թողարկումների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու նորարարական գործունեության ուղղությունների, տեխնոլոգիական առաջնահերթությունների և գյուղատնտեսական արտադրության խնդիրների փոփոխությանը։ Այն արտացոլում է նաև արտոնագրային տեղեկատվության տարածման և մասնագիտական մատենագիտական սպասարկման կազմակերպման ժամանակաշրջանային փորձը։ Հատուկ նշանակություն ունի գյուտարարական գործունեության արդյունքների համակարգումը, քանի որ այն կապ է ստեղծում գիտական հետազոտության, ինժեներական նախագծման և գյուղատնտեսական արտադրության միջև։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համադրում է արտոնագրային տեղեկատվության, մատենագիտության և գյուղատնտեսական գիտատեխնիկական տեղեկատվության գործառույթները՝ ծառայելով ինչպես մասնագիտական տեղեկատու աղբյուր, այնպես էլ գյուղատնտեսության տեխնոլոգիական զարգացման և գյուտարարական գործունեության պատմության ուսումնասիրման նյութ։

    Updated: 2026-11-02
    Գյուղատնտեսության վերաբերյալ նոր գյուտերի հեղինակային վկայագրություններ ու պատենտներ
    Online

    Religion

    Կյունահլար աֆվը

    1898 թվականին Կոստանդնուպոլսում՝ Հակոբ Պոյաճյանի տպարանում հրատարակված այս՝ 32 էջից բաղկացած նյութի վերնագիրը ներկայացված է օսմանյան թուրքերենի տառադարձությամբ՝ «Կիւնահլար 'աֆվը» ձևով։ Վերնագրի լեզվական ձևից կարելի է ենթադրել, որ այն առնչվում է օսմաներեն günahlar affı կամ նմանատիպ արտահայտության, որը հնարավոր է կապել մեղքերի ներման կամ համաներման գաղափարի հետ։ Սակայն այս ընթերցումը նախնական է․ առանց բնագրի տիտղոսաթերթի, լեզվի և գրության համակարգի ստուգման հնարավոր չէ հաստատել վերնագրի ճշգրիտ ձևը կամ իմաստը։ Հետևաբար, միայն առկա տվյալներով հնարավոր չէ վստահորեն որոշել՝ հրատարակությունը կրոնական, իրավական, հասարակական, թե գեղարվեստական բնույթ ունի։ XIX դարի վերջին Կոստանդնուպոլիսը բազմալեզու հրատարակչական կենտրոն էր, որտեղ շրջանառվում էին հայերեն, օսմաներեն և այլ լեզուներով գրքեր ու գրքույկներ։ Հակոբ Պոյաճյանի տպարանում լույս տեսած այս փոքրածավալ հրատարակությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել այդ ժամանակաշրջանի տպագրական գործունեության և բազմալեզու գրավոր մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Գրքի բովանդակությունը, հեղինակը, լեզուն և թեմատիկ ուղղվածությունը ճշգրտելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել բնագրի տիտղոսաթերթը կամ առաջին էջերը։

    Updated: 2026-10-24
    Կյունահլար աֆվը