Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Կրթության զարգացումը Խորհրդային Հայաստանում 1945-1965 թթ.
1945-1965 թվականներին Խորհրդային Հայաստանում կրթության զարգացումը բնութագրվում էր արագ ընդլայնմամբ, համակարգի ամրապնդմամբ և գաղափարական վերահսկողության պայմաններում գիտակրթական մակարդակի բարձրացմամբ, երբ հետպատերազմյան շրջանում առաջնահերթ խնդիր էր բնակչության կրթական մակարդակի վերականգնումն ու բարձրացումը, դպրոցական ցանցի ընդլայնումը և գրագիտության համընդհանուր ապահովումը։ Այս ժամանակահատվածում զգալիորեն աճեց միջնակարգ դպրոցների թիվը, բարելավվեց ուսուցման նյութատեխնիկական բազան, ներդրվեցին միասնական կրթական ծրագրեր, որոնք համահունչ էին խորհրդային կրթական համակարգի պահանջներին, և մեծ ուշադրություն դարձվեց տեխնիկական ու բնագիտական առարկաներին՝ երկրի արդյունաբերականացման ու գիտատեխնիկական առաջընթացի պահանջներին համապատասխան։ Զուգահեռաբար զարգացավ բարձրագույն կրթությունը՝ ընդլայնվեցին Երևանի պետական համալսարանը և այլ ինստիտուտներ, ձևավորվեցին նոր մասնագիտական ուղղություններ, որոնք պատրաստում էին ինժեներներ, բժիշկներ, մանկավարժներ և գիտաշխատողներ, ինչի արդյունքում աճեց գիտական կադրերի քանակը և որակը։ Այս տարիներին նաև ակտիվացավ գիտահետազոտական գործունեությունը, ամրապնդվեց Հայաստանի Գիտությունների ակադեմիայի դերը, և կրթությունը դարձավ սոցիալական շարժունակության կարևոր միջոց, որը հնարավորություն էր տալիս տարբեր սոցիալական խմբերի ներկայացուցիչներին ստանալ բարձրագույն կրթություն։ Միաժամանակ կրթական համակարգը կրում էր խորհրդային գաղափարախոսության ազդեցությունը, ինչը արտահայտվում էր ուսումնական ծրագրերի բովանդակության և դաստիարակչական քաղաքականության մեջ, սակայն ընդհանուր առմամբ այս փուլը համարվում է կրթական համակարգի կայացման և որակական աճի կարևոր շրջափուլ Հայաստանում։
Updated: 2026-10-23
Law
Քրեական վարույթ նախաձեռնելու հիմնախնդիրները ՀՀ քրեական դատավարությունում
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարությունում քրեական վարույթ նախաձեռնելու հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են քրեական դատավարության սկզբունքները, քրեական վարույթի մեկնարկի իրավական հիմքերը և իրավասու մարմինների լիազորությունների շրջանակը։ Հեղինակը վերլուծում է քրեական գործի հարուցման նախադրյալները, հաղորդումների ընդունման և ստուգման ընթացակարգերը, ինչպես նաև ապացույցների նախնական գնահատման առանձնահատկությունները վարույթ նախաձեռնելու փուլում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև վարույթ նախաձեռնելու իրավաչափության, մարդու իրավունքների պաշտպանության և դատավարական երաշխիքների ապահովման խնդիրները, ինչպես նաև սխալ կամ անհիմն վարույթների կանխարգելման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավակիրառ պրակտիկային, քննիչի և դատախազի դերին, ինչպես նաև եվրոպական իրավական չափանիշների ազդեցությանը ազգային օրենսդրության վրա։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, քննիչների, դատախազների, դատավորների, քրեական իրավունքի հետազոտողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով համակողմանի վերլուծություն քրեական վարույթ նախաձեռնելու իրավական և գործնական խնդիրների վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարությունում։
Updated: 2026-09-18
Philosophy
Հատընտիր
Հատընտիր ստեղծագործությունը Գարեգին Նժդեհի գաղափարախոսական և փիլիսոփայական գրությունների ընտրանի է, որտեղ միավորված են նրա ամենակարևոր մտքերը ազգային ինքնության, հայրենասիրության, մարդու ներքին ուժի, բարոյականության և պետական մտածողության մասին։ Այս ժողովածուն ներկայացնում է Նժդեհի աշխարհայացքի հիմնական առանցքները՝ ընդգծելով ազգի գոյատևման համար անհրաժեշտ հոգևոր և գաղափարական ամրության կարևորությունը, ինչպես նաև անհատի պատասխանատվությունը ժողովրդի և հայրենիքի առաջ։ Գրքում արտացոլված են նրա հայտնի գաղափարները՝ կապված ազգային ինքնագիտակցության, դիմադրողականության, արժանապատվության և պայքարի ոգու հետ, որոնք ձևավորում են հայ մարդու կերպարի նրա պատկերացումները։ Նժդեհի լեզուն այստեղ խիստ է, մտահոգիչ և միաժամանակ ոգեշնչող՝ ուղղված ընթերցողի ներաշխարհին և մտածողությանը, մղելով նրան ինքնավերլուծության և ազգային արժեքների վերագնահատման։ «Հատընտիր»-ը ոչ միայն գաղափարական ժողովածու է, այլ նաև մի տեսակ հոգևոր ուղեցույց, որտեղ ներկայացվում են հասարակական ու քաղաքական խնդիրների վերաբերյալ խորքային դիտարկումներ՝ հիմնված պատմական փորձի և փիլիսոփայական մտածողության վրա։ Այն կարևոր դեր ունի հայ քաղաքական մտքի և գաղափարախոսական գրականության մեջ՝ ձևավորելով ազգային մտածողության որոշ առանցքային մոտեցումներ։
Updated: 2026-09-21
Other Subjects
Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ (1974, թիվ 11)
Աշխատությունը ներկայացնում է կուլտուրայի և արվեստի ոլորտներին նվիրված նորագույն գրականության համակարգված մատենագիտական ցանկ, որը նպատակ ունի ապահովել գիտական և տեղեկատվական աղբյուրների հասանելիություն հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների համար։ Այն ընդգրկում է արվեստի պատմության, տեսության և քննադատության, կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ինչպես նաև մշակութային գործընթացների ժամանակակից ուսումնասիրությունների վերաբերյալ հրատարակություններ։ Գրքում նյութերը դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների և ոլորտների՝ ապահովելով տեղեկատվության արագ որոնման և օգտագործման հնարավորություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արդի հրատարակություններին, որոնք արտացոլում են արվեստագիտական գիտության նոր զարգացումները և մեթոդաբանական մոտեցումների արդիականացումը։ Մատենագիտական ցանկը ներառում է ինչպես հայերեն, այնպես էլ օտարալեզու աղբյուրներ՝ նպաստելով համեմատական ուսումնասիրությունների և միջազգային գիտական կապերի զարգացմանը։ Աշխատությունը ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական ուղեցույց գրադարանների, գիտական հաստատությունների և արվեստագիտական հետազոտությունների համար՝ նպաստելով գիտական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և համակարգմանը։
Updated: 2026-11-02Law
ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
Կառավարությունը պետության գործադիր իշխանության բարձրագույն մարմինն է, որը կազմակերպում և իրականացնում է երկրի ներքին և արտաքին քաղաքականությունը, ապահովում օրենքների կատարումը և ղեկավարում պետական կառավարման համակարգը։ Այն կարևոր դեր ունի հասարակության բնականոն զարգացման, տնտեսության կարգավորման, սոցիալական պաշտպանության, կրթության, առողջապահության, անվտանգության և այլ ոլորտների արդյունավետ կառավարման գործում։ Կառավարության հիմնական նպատակն է ապահովել պետության կայունությունը, քաղաքացիների իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությունը, ինչպես նաև հասարակական կարգի պահպանումը։ Կառավարությունը սովորաբար կազմավորվում է վարչապետի և նախարարների մասնակցությամբ, որոնք ղեկավարում են տարբեր ոլորտներ և պատասխանատու են պետական քաղաքականության իրականացման համար։ Ժողովրդավարական երկրներում կառավարությունը գործում է սահմանադրության և օրենքների հիման վրա, իսկ նրա գործունեությունը վերահսկվում է խորհրդարանի, դատական իշխանության և հասարակության կողմից։ Կառավարության արդյունավետությունը մեծապես կախված է կառավարման թափանցիկությունից, պատասխանատվությունից և պետական մարմինների համագործակցությունից։ Ժամանակակից աշխարհում կառավարությունները բախվում են բազմաթիվ մարտահրավերների՝ տնտեսական ճգնաժամեր, սոցիալական անհավասարություն, գործազրկություն, կոռուպցիա, շրջակա միջավայրի խնդիրներ և միջազգային հարաբերությունների բարդություններ։ Այս պայմաններում կարևոր է, որ կառավարությունը իրականացնի հավասարակշռված և արդյունավետ քաղաքականություն, որը կնպաստի երկրի զարգացմանը և քաղաքացիների բարեկեցությանը։ Կառավարության կարևոր գործառույթներից են նաև պետական բյուջեի կազմումը, հարկային քաղաքականության իրականացումը, ազգային անվտանգության ապահովումը և միջազգային համագործակցության զարգացումը։ Բացի այդ, կառավարությունը պետք է ստեղծի պայմաններ տնտեսական աճի, ներդրումների ներգրավման և նոր աշխատատեղերի ստեղծման համար։ Ժողովրդավարական հասարակությունում մեծ նշանակություն ունի նաև կառավարության և ժողովրդի միջև վստահության հարաբերությունը, քանի որ քաղաքացիների աջակցությունն ու մասնակցությունը նպաստում են պետական կառավարման արդյունավետությանը։ Կառավարության գործունեությունը պետք է հիմնված լինի օրինականության, արդարության և հանրային շահի պաշտպանության սկզբունքների վրա, որպեսզի ապահովվի պետության կայուն զարգացումն ու հասարակության բարեկեցությունը։
Updated: 2026-10-23
Religion
Սուրբ Պատարագ կամ ժամերգություններ՝ Տեր Հիսուս Քրիստոսի մարմնի և արյան սուրբ խորհրդի մատուցման համար
Ծիսական և աստվածաբանական աշխատություն, որը նվիրված է քրիստոնեական պաշտամունքի կենտրոնական արարողություններից մեկի՝ Սուրբ Պատարագի կատարման կարգին և դրա հոգևոր ու խորհրդաբանական նշանակությանը։ Գրքի բովանդակության առանցքում Հիսուս Քրիստոսի մարմնի և արյան սուրբ խորհրդի մատուցումն է, որը քրիստոնեական հավատքի մեջ կապված է Վերջին ընթրիքի հիշատակի, Քրիստոսի զոհաբերության, փրկագործության և հավատացյալների հոգևոր հաղորդության գաղափարների հետ։ Աշխատությունն անդրադառնում է պատարագի և ժամերգությունների ծիսական բնույթին՝ ներկայացնելով եկեղեցական պաշտամունքի այն կարգն ու աղոթական միջավայրը, որոնց միջոցով համայնքը մասնակցում է սուրբ խորհրդին։ Պատարագի ընթացքում կիրառվող աղոթքները, սուրբգրային ընթերցումները, օրհնությունները, հոգևորականների ծառայությունը և հավատացյալների մասնակցությունը կազմում են միասնական ծիսական ամբողջություն, որի յուրաքանչյուր բաղադրիչ ունի իր աստվածաբանական և խորհրդաբանական նշանակությունը։ Հատուկ կարևորություն է տրվում հացի և գինու խորհրդին, դրանց միջոցով Քրիստոսի ներկայության հավատքին, մեղքերի թողության, հոգևոր մաքրման և եկեղեցական միասնության գաղափարներին։ Ժամերգությունների հետ կապը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու պատարագը եկեղեցական աղոթական կյանքի ավելի լայն համակարգի շրջանակում՝ ընդգծելով ամենօրյա պաշտամունքի և համայնքային հոգևոր կարգապահության նշանակությունը։ Աշխատությունը կարևոր է եկեղեցական ծիսակարգի, պատարագագիտության և քրիստոնեական աստվածաբանության ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև կարող է ծառայել որպես գործնական ու հոգևոր ուղեցույց՝ նպաստելով պատարագի կառուցվածքի, աղոթքների նշանակության և սուրբ խորհրդի ընկալման խորացմանը։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ եկեղեցական ծիսական գրականության և հայկական քրիստոնեական պաշտամունքի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։
Updated: 2026-11-10