Научное обоснование разработки системы диагностически связанных групп и медицинских стандартов для оценки и усовершенствования деятельности нефрологических отделений

Literature

Կարապետ Յ. Փանոսյանի այս աշխատությունը ներկայացված է հայատառ թուրքերեն վերնագրով, որի կառուցվածքը հուշում է հարցական կամ բանավիճային բնույթ։ Վերնագրում կրկնվող «իմթիհան» բառը նշանակում է քննություն կամ փորձություն, իսկ «եախօտ» արտահայտությունը կարող է փոխանցել «կամ» իմաստը։ Այս բառային կառուցվածքը ենթադրում է քննության կամ փորձության գաղափարի շուրջ կառուցված երկխոսական, քննադատական կամ երգիծական մոտեցման հավանականություն, սակայն առանց բովանդակային լրացուցիչ տվյալների հնարավոր չէ հաստատապես որոշել ստեղծագործության ժանրը կամ հիմնական թեման։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում Կարապետ Փանոսյանի գրական ժառանգության, հայատառ թուրքերեն տպագրության և տասնիններորդ դարի Կոստանդնուպոլսի հայ մտավոր միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Հայատառ թուրքերեն հրատարակությունները կարևոր տեղ ունեն հայ տպագիր մշակույթի պատմության մեջ, քանի որ արտացոլում են բազմալեզու ընթերցողական միջավայրն ու գրական հաղորդակցության տարբեր ձևերը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել նաև պատմական լեզվաբանության, հայատառ թուրքերենի, արևմտահայ գրական կյանքի և ժամանակաշրջանի տպագիր մշակույթի հետազոտողների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է ստորին ծնոտի ատամնաշարի սահմաններում տեղակայված կոտրվածքների բուժման ժամանակ կիրառվող ժամանակակից մոտեցումների և դրանց կլինիկական արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում վնասված հատվածի անատոմիական ամբողջականության, ծնոտի կայունության և բնական գործառույթների վերականգնման խնդիրներն են՝ հաշվի առնելով ատամների, փափուկ հյուսվածքների և բերանի խոռոչի ընդհանուր վիճակի նշանակությունը։ Քննվում են նման վնասվածքների կլինիկական առանձնահատկությունները, ախտորոշման սկզբունքները և պատկերային հետազոտությունների դերը կոտրվածքի տեղակայման, բնույթի ու ոսկրային հատվածների փոխադարձ դիրքի գնահատման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ատամնաշարի շրջանում առաջացող կոտրվածքների առանձնահատկություններին, քանի որ վնասվածքը կարող է միաժամանակ ազդել ծնոտի մեխանիկական կայունության, կծվածքի, ծամողական գործառույթի և հարակից ատամների վիճակի վրա։ Ուսումնասիրվում են բուժման տարբեր ռազմավարությունների ընտրության ընդհանուր չափանիշները՝ կախված վնասվածքի բնույթից, տեղակայումից, ոսկրային հատվածների տեղաշարժից և հիվանդի կլինիկական վիճակից։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ֆիքսման և կայունացման մոտեցումների գնահատումը՝ նպատակ ունենալով ստեղծել ոսկրային միացման համար նպաստավոր պայմաններ և հնարավորինս պահպանել ծնոտի ֆունկցիոնալ հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բուժման ընթացքում կծվածքի ճիշտ հարաբերակցության պահպանման, բերանի խոռոչի վիճակի վերահսկման և հետբուժական վերականգնման նշանակությանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր բուժական մոտեցումների արդյունքները՝ գնահատելով ապաքինման ընթացքը, ֆունկցիոնալ վերականգնումը և բարդությունների ընդհանուր հաճախականությունը։ Նոր մոտեցումների ուսումնասիրությունը կապված է բուժման արդյունավետության բարձրացման, հիվանդի վերականգնման ժամանակահատվածի բարելավման և ծնոտի բնական կառուցվածքի ու գործառույթի առավել լիարժեք պահպանման ձգտման հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դիմածնոտային վիրաբուժության, վնասվածքաբանության, ստոմատոլոգիայի և ճառագայթային ախտորոշման մոտեցումները՝ ստորին ծնոտի կոտրվածքների բուժման հնարավորությունների գիտական գնահատման նպատակով։

Geography

Աշխարհագրական և հողագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Շիրակի մարզի հողային ծածկույթի կառուցվածքի, տարածական բաշխման և տնտեսական օգտագործման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մարզում տարածված հողերի հիմնական տիպերը, դրանց ձևավորման բնական պայմանները, ֆիզիկական ու քիմիական հատկությունները և տարածքային տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռելիեֆի, կլիմայի, բարձրության, բուսականության, ջրային պայմանների և մարդու տնտեսական գործունեության ազդեցությանը հողային ծածկույթի ձևավորման ու փոփոխության վրա։ Վերլուծվում են հողերի բերրիության, գյուղատնտեսական օգտագործման, էրոզիոն գործընթացների, դեգրադացման և հողային ռեսուրսների պահպանության հետ կապված խնդիրները։ Քննարկվում են նաև տարբեր տարածքների նպատակային օգտագործման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով հողերի բնական հատկությունները և գյուղատնտեսական արտադրության պահանջները։ Կարևորվում են հողային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման, բերրիության պահպանման և վերականգնման, ինչպես նաև հողերի հետագա օգտագործման գիտականորեն հիմնավորված ուղղությունների մշակման հարցերը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աշխարհագրագետների, հողագետների, գյուղատնտեսության և հողային ռեսուրսների կառավարման մասնագետների, բնապահպանների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Technology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է սածիլատնկիչ մեքենաների ոռոգման ակոսահան հանգույցի կատարելագործման և դրա հիմնական կառուցվածքային ու տեխնոլոգիական պարամետրերի հիմնավորման խնդիրներին։ Ուսումնասիրությունում քննարկվում են գյուղատնտեսական մեքենաների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման ուղիները, սածիլների տնկման գործընթացում ոռոգման ճիշտ կազմակերպման նշանակությունը և ակոսահան մեխանիզմների դերը բույսերի աճի համար բարենպաստ պայմանների ստեղծման գործում։ Աշխատությունում վերլուծվում են գործող կառուցվածքների թերությունները, ներկայացվում են կատարելագործված լուծումներ, ուսումնասիրվում են ակոսի ձևավորման, հողի մշակման և ջրի բաշխման վրա ազդող գործոնները, ինչպես նաև հիմնավորվում են սարքի երկրաչափական և աշխատանքային հիմնական պարամետրերը։ Հետազոտությունը ներառում է տեսական հաշվարկներ, փորձարարական ուսումնասիրություններ և տեխնիկական առաջարկություններ, որոնք ուղղված են մեքենայի արտադրողականության բարձրացմանը, ջրի արդյունավետ օգտագործմանը, աշխատանքի որակի բարելավմանը և գյուղատնտեսական արտադրության ծախսերի նվազեցմանը։ Գիրքը նախատեսված է գյուղատնտեսական մեքենաշինության մասնագետների, ագրոինժեներների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և գյուղատնտեսական տեխնիկայի կատարելագործմամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է հայկական խաչքարի ծագման, ձևավորման և պատմական զարգացման ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով այն որպես հայ ժողովրդի հոգևոր ու մշակութային ժառանգության ինքնատիպ երևույթ։ Խաչքարը հայկական միջնադարյան արվեստի առանձնահատուկ հուշարձանատեսակ է, որի հիմքում խաչի քրիստոնեական խորհրդանիշն է՝ համադրված քարի գեղարվեստական մշակման, զարդաքանդակների և ազգային պատկերային ավանդույթների հետ։ Խաչքարերի ուսումնասիրությունը ներառում է դրանց առաջացման պատմական նախադրյալները, վաղ շրջանի խաչային հուշարձանների և խաչքարային արվեստի միջև եղած կապերը, ինչպես նաև ձևաբանական ու պատկերագրական առանձնահատկությունների աստիճանական զարգացումը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում խաչքարի՝ որպես կրոնական խորհրդանիշի, հիշատակի կոթողի և հասարակական կյանքի հետ կապված հուշարձանի գործառույթների քննությունը։ Քարե հուշարձանների ձևը, քանդակային հարդարանքը, արձանագրությունները և տեղադրությունը հնարավորություն են տալիս տեղեկություններ ստանալու միջնադարյան Հայաստանի գեղարվեստական մտածողության, հավատալիքների, արհեստագործական հմտությունների և հիշողության մշակույթի մասին։ Խաչքարային արվեստը միավորում է քրիստոնեական խորհրդաբանությունը և հայկական քանդակագործության ինքնատիպ արտահայտչաձևերը՝ ձևավորելով հարուստ ու բազմազան ժառանգություն։ Դրա ծագման ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն արվեստի պատմության, այլև հայոց պատմության, հնագիտության և մշակութային ինքնության հետազոտության համար։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում մասնագետների, ուսանողների և ընթերցողների համար, որոնք ուսումնասիրում են հայկական միջնադարյան արվեստը, քարարվեստի ավանդույթները և խաչքարի տեղը հայ ժողովրդի պատմամշակութային հիշողության մեջ։

Literature

Աշխատանքը նվիրված է Սամուել Բեկետի վեպերում մարդու սոցիոլոգիական և դեկոնստրուկտիվ իրավիճակի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա ստեղծագործություններում անհատի գոյության, ինքնության, հասարակության հետ հարաբերությունների և իրականության ընկալման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կենտրոնում մարդու՝ որպես սոցիալական էակի վիճակն է, որը հաճախ ներկայացվում է մեկուսացման, օտարման, հաղորդակցության դժվարության, անորոշության և հասարակական կապերի խաթարման պայմաններում։ Բեկետի արձակում մարդկային գոյությունը դիտարկվում է ոչ միայն անհատի ներքին ապրումների, այլև սոցիալական միջավայրի և այն կառուցակարգերի համատեքստում, որոնք ձևավորում կամ սահմանափակում են մարդու ինքնությունը։ Դեկոնստրուկտիվ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս վերլուծելու այն եղանակները, որոնց միջոցով հեղինակը խարխլում է ավանդական գրական և փիլիսոփայական պատկերացումները հերոսի, պատմողականության, ժամանակի, տարածության, լեզվի և իրականության վերաբերյալ։ Նրա վեպերում կերպարների ինքնությունը հաճախ դառնում է անկայուն և բազմիմաստ, իսկ լեզուն՝ ոչ միայն հաղորդակցության միջոց, այլև իմաստի ձևավորման ու միաժամանակ քայքայման գործիք։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ մարդու և հասարակության փոխհարաբերությունների, իշխանության և ենթարկման, սոցիալական մեկուսացման, օտարվածության և ինքնության ճգնաժամի դրսևորումներին։ Կարևորվում է նաև Բեկետի գրականության մեջ կրկնության, լռության, անհաղորդակցության և իմաստի անորոշության կիրառությունը, որոնց միջոցով ներկայացվում է մարդու գոյության հակասական ու անկայուն բնույթը։ Աշխատանքը միավորում է գրականագիտական, սոցիոլոգիական և փիլիսոփայական վերլուծության մոտեցումները՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես է Բեկետը վերաիմաստավորում անհատի տեղն ու դերը հասարակության մեջ և ինչպես է ապակառուցում մարդու, լեզվի և իրականության վերաբերյալ հաստատված պատկերացումները։ Исումնասիրությունը կարող է նպաստել հեղինակի վեպերի գաղափարական և գեղարվեստական համակարգի ավելի խոր ընկալմանը և բացահայտել նրա ստեղծագործության կապը ժամանակակից մարդու օտարվածության, սոցիալական անկայունության և ինքնության խնդրի հետ։