Некоторые особенности формирования нового искусства в армянской книжной и монументальной живописи XVI-XVII вв.

Economics

Տնտեսագիտական և պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ տնտեսագետ, հասարակական գործիչ և կոոպերատիվ շարժման տեսաբան Վահան Տոտոմյանցի տնտեսագիտական հայացքների, գիտական ժառանգության և հասարակական-տնտեսական գաղափարների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նրա տնտեսական մտածողության ձևավորման պատմական նախադրյալները, ժամանակաշրջանի սոցիալ-տնտեսական պայմանները և տնտեսագիտական տարբեր ուղղությունների ազդեցությունը նրա տեսական մոտեցումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կոոպերացիայի տնտեսական և սոցիալական նշանակության, համագործակցային տնտեսավարման սկզբունքների, արտադրողների ու սպառողների միավորումների և տնտեսական ինքնակազմակերպման վերաբերյալ նրա պատկերացումներին։ Վերլուծվում են կոոպերատիվ կազմակերպությունների դերը տնտեսական հարաբերությունների զարգացման, փոքր արտադրողների շահերի պաշտպանության, սոցիալական համերաշխության ամրապնդման և բնակչության տնտեսական հնարավորությունների ընդլայնման գործում։ Քննարկվում են նաև սեփականության ձևերի, տնտեսական ազատության, հասարակական պատասխանատվության, շուկայական հարաբերությունների և պետական կարգավորման փոխհարաբերությունների վերաբերյալ տնտեսագիտական մոտեցումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Տոտոմյանցի աշխատությունների գաղափարական բովանդակությունը, նրա գիտական գործունեության միջազգային կապերը և կոոպերատիվ շարժման զարգացման գործում ունեցած մտավոր ներդրումը։ Անդրադարձ է կատարվում նրա տնտեսագիտական ժառանգության տեղին հայ տնտեսական մտքի պատմության մեջ, ինչպես նաև համագործակցային տնտեսավարման գաղափարների արդիական նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտական մտքի պատմության, կոոպերացիայի տեսության, տնտեսական սոցիոլոգիայի և հայ հասարակական-տնտեսական մտքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Pedagogy

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում տնտեսագիտական առարկաների դասավանդման ընդհանուր դիդակտիկական հիմունքների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են տնտեսագիտական կրթության տեսական և մեթոդական հիմքերը, ուսուցման գործընթացի կազմակերպման սկզբունքները և ուսանողների մասնագիտական կարողությունների ձևավորման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է դասավանդման ժամանակակից մոտեցումները՝ ներառյալ ակտիվ ուսուցման մեթոդները, խնդիրային ուսուցումը, դեպքերի վերլուծությունը, սիմուլյացիոն մոդելավորումը և թվային կրթական գործիքների կիրառումը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ուսումնական նյութերի կառուցվածքը, դասընթացների պլանավորման սկզբունքները, ուսուցման արդյունավետության գնահատման չափանիշները և ուսանողների ինքնուրույն աշխատանքի կազմակերպման ձևերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսագիտական մտածողության ձևավորմանը, վերլուծական կարողությունների զարգացմանը և կրթության համապատասխանեցմանը աշխատաշուկայի ժամանակակից պահանջներին։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագիտական առարկաների դասախոսների, մեթոդիստների, կրթության կազմակերպիչների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական հիմքեր, այնպես էլ գործնական մեթոդական լուծումներ բարձրագույն կրթության ոլորտում։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է XIV–XV դարերում ստեղծված հայերեն ձեռագրերի հիշատակարանների լեզվական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով որպես միջնադարյան հայերենի պատմության, զարգացման և գործածության կարևոր սկզբնաղբյուրներ։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում հիշատակարանների բառապաշարը, հնչյունական և ուղղագրական առանձնահատկությունները, բառաձևերը, քերականական կառուցվածքները, շարահյուսական օրինաչափությունները և ոճական հատկանիշները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրաբարի ավանդական լեզվական ձևերի և ժամանակի կենդանի խոսակցական լեզվին բնորոշ տարրերի փոխհարաբերությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու միջին հայերենի զարգացման տարբեր դրսևորումները և գրավոր խոսքում դրանց արտացոլման աստիճանը։ Ուսումնասիրվում են ձեռագիր մատյանների գրիչների, պատվիրատուների, ծաղկողների և այլ անձանց մասին տեղեկություններ պարունակող հատվածների լեզվական կառուցվածքները, ինչպես նաև ձեռագրերի ստեղծման վայրին, ժամանակին և պատմական հանգամանքներին վերաբերող ձևակերպումները։ Քննության են առնվում տարբեր գրչության կենտրոններում ստեղծված հիշատակարանների լեզվական տարբերությունները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հնարավոր տարածքային և բարբառային առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նաև օտար լեզուների հետ շփումների հետևանքով բառապաշարում ի հայտ եկած փոխառությունների և լեզվական ազդեցությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս տվյալ ժամանակաշրջանի պատմամշակութային միջավայրի մասին։ Հիշատակարանների լեզուն դիտարկվում է ոչ միայն որպես լեզվաբանական նյութ, այլև որպես միջնադարյան հասարակության առօրյան, մտածողությունը, հոգևոր կյանքը և պատմական իրադարձությունների ընկալումը ներկայացնող աղբյուր։ Վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու լեզվական ձևերի փոփոխությանը, նոր բառերի և արտահայտությունների տարածմանը, քերականական տարբերակների գործածությանը և գրական ու խոսակցական լեզուների փոխազդեցությանը։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի հայոց լեզվի պատմության պարբերացման, միջին հայերենի կառուցվածքային առանձնահատկությունների բացահայտման, միջնադարյան ձեռագրական ժառանգության լեզվաբանական ուսումնասիրության և պատմական բառարանագրության համար՝ միաժամանակ նպաստելով XIV–XV դարերի հայկական գրավոր մշակույթի և լեզվական իրականության առավել ամբողջական վերականգնմանը։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Երևան քաղաքի ինտենսիվ ուսուցման ռեժիմով դպրոցներում սովորողների փաստացի սննդի հիգիենիկ գնահատման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով երեխաների առողջ սննդակարգի կազմակերպման դերը ուսումնական գործընթացի արդյունավետության և առողջության պահպանման մեջ։ Վերլուծվում են դպրոցական սննդի կազմակերպման պայմանները, սննդամթերքի որակական և քանակական կազմը, սննդային ռեժիմի համապատասխանությունը տարիքային ֆիզիոլոգիական պահանջներին, ինչպես նաև սննդի անվտանգության և հիգիենիկ նորմերի պահպանումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգետիկ և սննդային արժեքների հավասարակշռությանը, միկրոէլեմենտների և վիտամինների բավարարությանը, ինչպես նաև ոչ առողջ սննդային սովորությունների տարածվածությանը։ Ուսումնասիրությունը նաև գնահատում է դպրոցական միջավայրի ազդեցությունը երեխաների սննդային վարքագծի ձևավորման վրա և առաջարկում է սննդի կազմակերպման բարելավման միջոցառումներ։ Աշխատությունը ներկայացնում է գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել դպրոցական սննդի հիգիենիկ որակի բարձրացմանը և սովորողների առողջության պահպանմանը։

Biology

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է սնդիկով աղտոտված հողերի և նստվածքների էկոլոգիական գնահատմանը, ինչպես նաև դրանց վերականգնման (ռեմեդիացիայի) հիմնական ուղիների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են սնդիկի աղբյուրները՝ արդյունաբերական արտանետումներ, հանքարդյունաբերություն, քիմիական արտադրություն և այլ մարդածին գործոններ, որոնք հանգեցնում են հողի և ջրային նստվածքների վտանգավոր աղտոտման։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սնդիկի քիմիական ձևերի, դրանց միգրացիայի առանձնահատկությունների և կենսակուտակման գործընթացների ուսումնասիրությանը, որոնք պայմանավորում են էկոհամակարգերի երկարաժամկետ վնասումը և մարդու առողջության համար ռիսկերի աճը։ Վերլուծվում են էկոլոգիական գնահատման մեթոդները՝ ներառյալ հողի և նստվածքների լաբորատոր և դաշտային հետազոտությունները, ինչպես նաև ռիսկերի քանակական գնահատման մոտեցումները։ Ներկայացվում են վերականգնման ժամանակակից ուղիները՝ ֆիզիկաքիմիական, կենսաբանական և ինժեներական մեթոդներ, որոնք ուղղված են աղտոտման նվազեցմանը և էկոհամակարգերի վերականգնմանը։ Աշխատությունը կարևոր է էկոլոգիական անվտանգության և բնապահպանական կառավարման ոլորտների համար՝ նպաստելով ծանր մետաղներով աղտոտված տարածքների արդյունավետ մաքրման և կայուն բնօգտագործման ռազմավարությունների մշակմանը։