Ներդրումային գործունեության զարգացման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում

Technology

Այս աշխատությունը նվիրված է անհեծան ծածկերի կրողունակության գնահատման խնդիրներին՝ հաշվի առնելով սյուների ծռող մոմենտների ազդեցությունը կառուցվածքային համակարգի ընդհանուր աշխատանքի վրա։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են երկաթբետոնե և մետաղական շրջանակային համակարգերի ստատիկ և դինամիկ վարքագծի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև սյուն-ծածկ փոխազդեցության մեխանիզմները։ Աշխատությունում դիտարկվում է, թե ինչպես են սյուներում առաջացող ծռող մոմենտները ազդում ծածկերի լարվածային-դեֆորմացիոն վիճակի վրա՝ փոխելով կրող տարրերի բաշխված բեռները և համակարգի ընդհանուր կայունությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվարկային մոդելների մշակմանը՝ վերջավոր տարրերի մեթոդի կիրառմամբ, ինչպես նաև ինժեներական պարզեցված մոտեցումների համեմատական վերլուծությանը։ Վերլուծվում են նաև կառուցվածքային օպտիմալացման խնդիրները՝ նպատակ ունենալով ապահովել նյութերի առավել արդյունավետ օգտագործում, նվազեցնել դեֆորմացիաները և բարձրացնել շենքերի սեյսմակայունությունը։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ սյուների ծռող մոմենտների հաշվառումը էական նշանակություն ունի անհեծան ծածկերի ճշգրիտ հաշվարկի և անվտանգ նախագծման համար։

History

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մ.թ.ա. XII դարի Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցած լայնածավալ ճգնաժամային գործընթացների և դրանց ազդեցության ուսումնասիրությանը հայկական լեռնաշխարհի վրա։ Գրքում վերլուծվում են բրոնզի դարի ավարտին տեղի ունեցած քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային փոփոխությունները, որոնք հանգեցրին տարածաշրջանի բազմաթիվ պետությունների և քաղաքակրթական կենտրոնների անկմանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է հայկական լեռնաշխարհի պատմական զարգացումները տվյալ ժամանակաշրջանում, բնակչության տեղաշարժերը, տեղական իշխանությունների ձևավորման գործընթացները, տնտեսական հարաբերությունների փոփոխությունները և արտաքին կապերը։ Աշխատությունում քննարկվում են հնագիտական տվյալները, գրավոր աղբյուրները և պատմական վերլուծությունները՝ բացահայտելու համար տարածաշրջանի դերը Մերձավոր Արևելքի ընդհանուր ճգնաժամային իրավիճակում։ Գիրքը ներկայացնում է հին աշխարհի քաղաքական վերափոխումների, մշակութային փոխազդեցությունների և հայկական լեռնաշխարհի պատմական գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Այն նախատեսված է պատմաբանների, հնագետների, հայագետների, հին աշխարհի պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի հնագույն պատմությամբ և Մերձավոր Արևելքի քաղաքակրթական զարգացումներով։

Medicine

Այս աշխատությունը նվիրված է մարտական պայմաններում ստացած գանգուղեղային-ուղեղային վնասվածքների և հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարման զարգացման ու հետագա դինամիկայի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը դիտարկում է, թե ինչպես կարող է ուղեղի վնասվածքը ազդել հոգեբանական տրավմայի հետևանքների առաջացման, արտահայտվածության, պահպանման և փոփոխության վրա այն անձանց մոտ, ովքեր ռազմական գործողությունների ընթացքում ենթարկվել են ծայրահեղ սթրեսային իրավիճակների։ Աշխատության կենտրոնում գտնվում է ոչ միայն վնասվածքի անմիջական ֆիզիկական հետևանքների, այլև դրա հնարավոր ազդեցության ուսումնասիրությունը մարդու հոգեկան վիճակի, հուզական արձագանքների, վարքային փոփոխությունների, ճանաչողական գործընթացների և սոցիալական հարմարվողականության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ մարտական տրավման և գանգուղեղային վնասվածքը կարող են փոխազդել՝ բարդացնելով կլինիկական պատկերը և դժվարացնելով հոգեբանական ու բժշկական հետևանքների տարբերակումը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարման ընթացքի տարբեր փուլերի ընկալման տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել ախտանշանների փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում, դրանց կայունացումը կամ թուլացումը, ինչպես նաև հնարավոր քրոնիկացումը։ Քննարկվող թեման ներառում է այնպիսի դրսևորումներ, ինչպիսիք են տագնապը, գերզգոնությունը, կրկնվող տրավմատիկ հիշողությունները, քնի խանգարումները, հուզական անկայունությունը, խուսափողական վարքը, ուշադրության և հիշողության դժվարությունները, դյուրագրգռությունը և առօրյա գործունեության արդյունավետության նվազումը։ Հեղինակը նաև անդրադառնում է այն խնդրին, որ նման վիճակների գնահատումը պահանջում է բազմակողմանի մոտեցում, քանի որ նույն ախտանշանը կարող է պայմանավորված լինել ինչպես հոգեբանական տրավմայի, այնպես էլ գլխուղեղի վնասվածքի նյարդաբանական կամ նեյրոհոգեբանական հետևանքներով։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ռազմական բժշկության, կլինիկական հոգեբանության, հոգեբուժության, նյարդաբանության և նեյրոհոգեբանության ոլորտներով զբաղվող մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը ներկայացնում է մարտական տրավմայի հետևանքների ուսումնասիրման համալիր մոտեցում՝ փորձելով ավելի հստակ բացահայտել ֆիզիկական վնասվածքի և հոգեկան խանգարման միջև առկա կապերը, դրանց փոխադարձ ազդեցությունը և վերականգնման գործընթացի առանձնահատկությունները։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է հայ աշուղական արվեստի նշանավոր ներկայացուցիչ Ջիվանու չհրատարակված ստեղծագործական ժառանգության հավաքագրմանը, քննությանը և գիտական արժևորմանը։ Հետազոտության առանցքում ձեռագիր և արխիվային նյութերի ուսումնասիրությունն է, դրանց բնագրագիտական առանձնահատկությունների բացահայտումը և արդեն հայտնի ստեղծագործությունների հետ համադրումը՝ հեղինակի գրական ու երաժշտական ժառանգության առավել ամբողջական պատկերը ձևավորելու նպատակով։ Անտիպ նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ստեղծագործական գործունեության այն կողմերը, որոնք ամբողջությամբ ներկայացված չեն տպագիր ժողովածուներում և նախկին ուսումնասիրություններում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննության առնվել տարբեր ձեռագրային տարբերակներ, հեղինակային գրառումներ, երգերի ու բանաստեղծությունների պահպանված բնագրեր և ստեղծագործական աշխատանքի հետ առնչվող այլ վավերագրեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել նյութերի հեղինակային պատկանելության, թվագրման, բնագրային տարբերությունների և պահպանված տարբերակների փոխհարաբերությունների պարզաբանմանը։ Բնագրագիտական համեմատությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու ստեղծագործությունների ձևավորման ընթացքին, լեզվական ու ոճական փոփոխություններին և առանձին թեմաների զարգացմանը։ Կարևոր ուղղություն է անտիպ ստեղծագործությունների գաղափարական ու գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը՝ դիտարկելով սոցիալական, բարոյական, հայրենասիրական, փիլիսոփայական և մարդկային հարաբերություններին վերաբերող թեմաների արտահայտությունը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև լեզվին, պատկերային համակարգին, ժողովրդական խոսքի տարրերին, բանաստեղծական կառուցվածքին և աշուղական ավանդույթին բնորոշ արտահայտչամիջոցներին։ Անտիպ ժառանգության ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև ժամանակաշրջանի հասարակական և մշակութային միջավայրի ճանաչման համար, քանի որ ստեղծագործություններում կարող են արտացոլվել ժամանակակից կյանքի երևույթներ, հասարակական մտահոգություններ և ժողովրդի աշխարհընկալման տարբեր կողմեր։ Առանձին նշանակություն ունի արխիվային նյութերի գիտական նկարագրությունը և դրանց տեղը հեղինակի ամբողջական ժառանգության մեջ որոշելը, ինչը կարող է նպաստել հետագա հրատարակությունների և բնագրագիտական ուսումնասիրությունների պատրաստմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գրականագիտության, բնագրագիտության, արխիվագիտության և աշուղագիտության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գիտական շրջանառության մեջ ընդգրկել նոր նյութեր և խորացնել Ջիվանու ստեղծագործական ժառանգության պատմական ու գեղարվեստական ընկալումը։

Economics

Դրամաշրջանառությունը և դրամական զանգվածը տնտեսագիտության կարևոր հասկացություններ են, որոնք նկարագրում են տնտեսության մեջ փողի շարժը և ընդհանուր քանակը։ Դրամաշրջանառությունը վերաբերում է փողի անընդհատ շարժին տնտեսության ներսում՝ ապրանքների և ծառայությունների փոխանակման, աշխատավարձերի վճարման, վարկերի տրամադրման և այլ ֆինանսական գործարքների միջոցով։ Այն ցույց է տալիս, թե ինչպես է փողը շրջանառվում տնտեսության բոլոր սուբյեկտների՝ բնակչության, ձեռնարկությունների, բանկերի և պետության միջև՝ ապահովելով տնտեսական գործընթացների անխափան ընթացքը։ Դրամական զանգվածը, իր հերթին, արտահայտում է տնտեսությունում տվյալ պահին առկա ամբողջ փողի ընդհանուր քանակը, որը ներառում է կանխիկ գումարը շրջանառության մեջ և բանկային հաշիվներում գտնվող միջոցները։ Դրամական զանգվածը սովորաբար բաժանվում է տարբեր մակարդակների՝ ըստ իրացվելիության աստիճանի, օրինակ՝ M0 (կանխիկ փող), M1 (կանխիկ գումար + ընթացիկ հաշիվներ), M2 (ավելի լայն փողային զանգված՝ ներառյալ խնայողական ավանդները) և այլն։ Այս ցուցանիշները կարևոր են, քանի որ դրանց փոփոխությունները ուղղակի ազդեցություն ունեն գնաճի, տոկոսադրույքների և տնտեսական ակտիվության վրա։ Եթե դրամական զանգվածը չափազանց արագ աճում է առանց արտադրության համապատասխան աճի, դա կարող է բերել գնաճի, իսկ դրա չափազանց սահմանափակումը կարող է դանդաղեցնել տնտեսական զարգացումը։ Դրամաշրջանառությունը և դրամական զանգվածը միասին թույլ են տալիս վերլուծել տնտեսության ֆինանսական վիճակը և արդյունավետ իրականացնել դրամավարկային քաղաքականություն։

History

Աշխատությունը նվիրված է XIII դարի երկրորդ կեսի հայկական քաղաքական և հասարակական կյանքի կարևոր գործընթացների, ազատագրական ձգտումների և դրանց հետ փոխկապակցված իրավաքաղաքական գաղափարների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում միջնադարյան Հայաստանի և հայկական պետական կազմավորումների քաղաքական դրությունն է՝ տարածաշրջանում տեղի ունեցող ռազմաքաղաքական փոփոխությունների, արտաքին ուժերի ազդեցության և հայկական իշխանական ու հոգևոր շրջանակների գործունեության համատեքստում։ Քննվում են ազգային ինքնուրույնության պահպանման և քաղաքական անվտանգության ապահովման ուղղությամբ ձևավորված պատկերացումները, արտաքին քաղաքական կողմնորոշումները, դիվանագիտական նախաձեռնությունները և հնարավոր դաշնակիցների որոնման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Կիլիկյան հայկական թագավորության դերակատարությանը, որը տվյալ ժամանակաշրջանում հայկական պետականության և քաղաքական մտքի կարևոր կենտրոններից էր և ակտիվ հարաբերություններ էր պահպանում տարածաշրջանային ու եվրոպական ուժերի հետ։ Ուսումնասիրվում են նաև մոնղոլական տերության, հարևան մահմեդական պետությունների և արևմտյան քրիստոնեական աշխարհի հետ հարաբերությունների ազդեցությունը հայկական քաղաքական ծրագրերի ու ազատագրական գաղափարների ձևավորման վրա։ Իրավաքաղաքական մտքի տեսանկյունից դիտարկվում են պետական իշխանության, իրավակարգի, հասարակական պարտականությունների, եկեղեցու և աշխարհիկ իշխանության փոխհարաբերությունների, ինչպես նաև քաղաքական ինքնուրույնության վերաբերյալ միջնադարյան պատկերացումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պատմագրական, իրավական, եկեղեցական և դիվանագիտական բնույթի սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրությունը, որոնց միջոցով հնարավոր է վերականգնել ժամանակաշրջանի քաղաքական մտածողության հիմնական ուղղությունները և հասարակական տրամադրությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ազատագրական գաղափարների և ազգային ինքնագիտակցության փոխհարաբերությանը՝ հաշվի առնելով միջնադարյան հասարակությանը բնորոշ կրոնական, տոհմական և պետական պատկերացումները։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ազատագրական ձգտումները դիտարկել ոչ միայն ռազմական պայքարի, այլև դիվանագիտության, իրավական գաղափարների և քաղաքական ծրագրերի ձևավորման ավելի լայն շրջանակում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միջնադարյան հայոց պատմության, իրավունքի պատմության, քաղաքական մտքի պատմության և աղբյուրագիտության մոտեցումները՝ տվյալ ժամանակաշրջանի հայկական ազատագրական գաղափարախոսության և իրավաքաղաքական մտածողության զարգացման առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։