Նոր բողոքականության տարածումը Հայաստանի եզդիների շրջանում և ինքնության տրանսֆորմացիաները

Geography

Աշխարհագրական, պատմաճանաչողական և ճանապարհորդական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Արարատ լեռան վերելքին, դրա բնական պայմանների նկարագրությանը և լեռնագնացության հետ կապված պատմական ու մշակութային առանձնահատկությունների ներկայացմանը։ Քննության են առնվում Արարատ լեռան աշխարհագրական դիրքը, երկրաբանական կառուցվածքը, բարձրադիր գոտիների բնութագրերը, կլիմայական պայմանները և լեռնային լանդշաֆտների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Արարատի տեղին հայկական պատմական հիշողության, մշակութային ժառանգության, ազգային ինքնության և ժողովրդական ավանդությունների համակարգում։ Աշխատանքի շրջանակներում կարող են ներկայացվել լեռան ուսումնասիրության պատմությունը, տարբեր ժամանակաշրջաններում իրականացված գիտական արշավախմբերը, ճանապարհորդների վկայությունները և լեռնագնացության զարգացման հիմնական փուլերը։ Դիտարկվում են վերելքի ընթացքում հանդիպող բնական միջավայրի առանձնահատկությունները, բարձրության փոփոխության ազդեցությունը ճանապարհորդության պայմանների վրա և լեռնային տարածքների ուսումնասիրության գիտաճանաչողական նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում Արարատ լեռան վերաբերյալ աշխարհագրական նկարագրություններին, պատմական աղբյուրներին, ճանապարհորդական գրականությանը և դրանցում արտացոլված բնապատկերային ու մշակութային պատկերացումներին։ Կարևորվում է Արարատի՝ որպես բնական հուշարձանի և պատմամշակութային խորհրդանիշի նշանակությունը տարածաշրջանի աշխարհագրության, պատմության և մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աշխարհագրության, պատմության, երկրագիտության, մշակութաբանության, զբոսաշրջության և ճանապարհորդական գրականության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Mathematics

Այս գիրքը նվիրված է ատոմային անցումների և բնակեցվածության կառավարման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ լազերային հաճախականության սկանավորման արագության և մագնիսական դաշտի ազդեցության պայմաններում։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են ատոմների էներգետիկ մակարդակների անցումները, լազերային ճառագայթման և ատոմային համակարգերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև արտաքին ֆիզիկական գործոնների դերը ատոմային վիճակների կառավարման գործընթացներում։ Գրքում ներկայացվում են փորձարարական և տեսական մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս հասկանալ լազերային կառավարմամբ ատոմային համակարգերի վարքագիծը և դրանց կիրառական ներուժը ժամանակակից ֆիզիկայում։ Այն կարող է օգտակար լինել քվանտային օպտիկայի, ատոմային ֆիզիկայի, լազերային տեխնոլոգիաների ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է լանջային գյուղատնտեսական տարածքներում հողի նվազագույն մշակման արդյունավետ տեխնոլոգիական սկզբունքների և դրանց իրականացման համար նախատեսված գյուղատնտեսական մեքենաների աշխատանքային օրգանների կատարելագործման հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում հողի մշակման ինտենսիվության նվազեցումն է՝ միաժամանակ պահպանելով գյուղատնտեսական աշխատանքների անհրաժեշտ որակը, հողային միջավայրի կայունությունը և մշակաբույսերի աճի համար բարենպաստ պայմանները։ Լանջային տարածքների առանձնահատկությունները պահանջում են հաշվի առնել տեղանքի թեքությունը, հողի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները, խոնավության պահպանման պայմանները և էրոզիոն գործընթացների առաջացման վտանգը։ Այդ պատճառով նվազագույն մշակումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես մեքենայական աշխատանքների կրճատման միջոց, այլև որպես հողային ռեսուրսների պահպանողական օգտագործման կարևոր ուղղություն։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են գնահատվել տարբեր աշխատանքային օրգանների և հողի փոխազդեցության օրինաչափությունները, դրանց ազդեցությունը հողի կառուցվածքի, փխրեցման աստիճանի, մակերևույթի վիճակի և բուսական մնացորդների պահպանման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում աշխատանքային օրգանների կառուցվածքային առանձնահատկությունների հիմնավորմանը՝ հաշվի առնելով լանջային պայմաններում մեքենայի շարժման կայունությունը, հողի դիմադրությունը և տեխնոլոգիական գործընթացի հավասարաչափ իրականացումը։ Կարևոր խնդիրներից է նաև էներգատարության նվազեցումը, քանի որ հողի մշակման գործողությունների օպտիմալացումը կարող է նպաստել վառելիքի ու աշխատանքային ռեսուրսների ավելի արդյունավետ օգտագործմանը։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել ավանդական և նվազագույն մշակման համակարգերի համեմատական գնահատում՝ ըստ հողի պահպանության, տեխնոլոգիական արդյունավետության, մեքենայական աշխատանքի ծավալի և արտադրական ծախսերի։ Լանջային հողերում առանձնահատուկ նշանակություն ունի ջրային էրոզիայի կանխարգելումը, ուստի մշակման տեխնոլոգիաների ընտրությունը դիտարկվում է նաև մակերևութային հոսքի սահմանափակման և հողի բերրի շերտի պահպանման տեսանկյունից։ Մեքենաների աշխատանքային օրգանների կատարելագործումը կապված է դրանց հուսալիության, աշխատանքի որակի և տարբեր հողային պայմաններին հարմարվողականության բարձրացման հետ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է գյուղատնտեսական մեքենագիտության, հողագիտության, պահպանողական երկրագործության և ագրոտեխնոլոգիաների մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով նպաստել լանջային հողերի արդյունավետ մշակմանը, արտադրական ռեսուրսների խնայողությանը և հողային միջավայրի երկարաժամկետ պահպանությանը։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է հիպոթալամուսի պրոլինով հարուստ նեյրոհորմոնների ազդեցության ուսումնասիրությանը ողնուղեղի նեյրոնային համակարգերի գործունեության վրա՝ հատկապես ողնուղեղի կիսահատման պայմաններում։ Ներկայացվում է այդ կենսաբանական ակտիվ նյութերի դերը նյարդային կարգավորման գործընթացներում, ուսումնասիրվում են դրանց ազդեցության առանձնահատկությունները միջնեյրոնների և շարժանեյրոնների ակտիվության վրա, ինչպես նաև նյարդային համակարգի վնասվածքներից հետո վերականգնողական գործընթացների հնարավոր մեխանիզմները։ Քննարկվում են նյարդահորմոնային կարգավորման, նեյրոնների փոխազդեցության և ողնուղեղային ցանցերի ֆունկցիոնալ փոփոխությունների հարցերը՝ հիմնված փորձարարական հետազոտությունների արդյունքների վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նյարդաֆիզիոլոգների, կենսաբանների, բժշկական հետազոտողների, նյարդաբանների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Philosophy

Փիլիսոփայություն - Է. Ա. Կյուրեղյան աշխատությունը փիլիսոփայական ուսումնական ձեռնարկ է, որը նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնել փիլիսոփայության հիմնական խնդիրներին, ուղղություններին և մտածողության ձևերին՝ սկսած հին շրջանի փիլիսոփայական գաղափարներից մինչև նոր և ժամանակակից տեսություններ, ընդգծելով մարդու գոյության, գիտելիքի, ճշմարտության, բարոյականության և հասարակության վերաբերյալ հիմնարար հարցադրումները, իսկ նյութը սովորաբար ներկայացվում է համակարգված կերպով՝ համադրելով տեսական բացատրություններն ու տարբեր փիլիսոփայական դպրոցների գաղափարների վերլուծությունը, ինչի շնորհիվ ընթերցողը կարողանում է հասկանալ փիլիսոփայական մտածողության զարգացման տրամաբանությունը և սովորել քննադատաբար մոտենալ գաղափարներին ու աշխարհընկալման տարբեր համակարգերին, դարձնելով այն օգտակար ինչպես ուսանողների, այնպես էլ փիլիսոփայությամբ հետաքրքրված ընթերցողների համար։

Economics

Տնտեսագիտական և արդյունաբերական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մետալուրգիական արդյունաբերության կայուն զարգացման հետ կապված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ոլորտի արտադրական ներուժը, հումքային ապահովվածությունը, տեխնոլոգիական զարգացման պայմանները և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, տեխնիկական վերազինմանը, ներդրումային գործընթացներին և մետալուրգիական ձեռնարկությունների մրցունակության ապահովմանը։ Վերլուծվում են արտադրության զարգացման վրա ազդող տնտեսական, տեխնոլոգիական, բնապահպանական և կազմակերպական գործոնները, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը երկարաժամկետ զարգացման նպատակների հետ։ Քննարկվում են բնական ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման, արտադրական թափոնների նվազեցման և վերամշակման, էներգաարդյունավետության բարձրացման ու շրջակա միջավայրի վրա արդյունաբերական ազդեցության սահմանափակման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու ոլորտի կայուն զարգացման նախադրյալներն ու խոչընդոտները և դիտարկելու արտադրության տնտեսական ու բնապահպանական արդյունավետության համադրման մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել արդյունաբերության տնտեսագիտության, մետալուրգիայի, կայուն զարգացման և արդյունաբերական կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։