Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Сельское хозяйство: (Информационный указатель) (1982, Декабрь, №12)

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է թռչնաբուծական տնտեսություններում հանդիպող կոլիբակտերիոզի հարուցիչների շիճուկաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և տարբեր շիճուկաբանական տիպերի տարածվածության գնահատմանը։ Հետազոտության կենտրոնում Գետամեջի և Լուսակերտի թռչնաֆաբրիկաներում արձանագրված հիվանդության դեպքերի հետ կապված մանրէաբանական նյութի համեմատական ուսումնասիրությունն է՝ նպատակ ունենալով պարզաբանել հարուցչի հակածնային բազմազանությունը և առանձին շիճուկաբանական տարբերակների հնարավոր համաճարակաբանական նշանակությունը։ Քննվում է կոլիբակտերիոզը որպես թռչնաբուծության մեջ կարևոր վարակային խնդիր՝ ուշադրություն դարձնելով հարուցչի կենսաբանական փոփոխականությանը, տարբեր շտամների առանձնահատկություններին և թռչունների օրգանիզմի հետ դրանց փոխազդեցությանը։ Շիճուկաբանական տիպավորումը դիտարկվում է որպես հարուցչի տարբերակման և վարակաբանական իրավիճակի բնութագրման միջոց, որը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր տնտեսություններից ստացված տվյալները և գնահատել շրջանառվող տարբերակների կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երկու թռչնաֆաբրիկաների տվյալների համադրությանը՝ դրանց միջև հնարավոր ընդհանրություններն ու տարբերությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատանքում կարող են քննարկվել նաև թռչունների տարիքային խմբերի, պահվածքի պայմանների, արտադրական միջավայրի և սանիտարական վիճակի կապերը հիվանդության տարածման ընդհանուր օրինաչափությունների հետ՝ առանց դրանք դիտարկելու որպես միակ պատճառական գործոններ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լաբորատոր ախտորոշման և շիճուկաբանական նույնականացման նշանակության գնահատումը՝ հիվանդության համաճարակաբանական պատկերը ճշգրտելու տեսանկյունից։ Ստացված տվյալների համակարգումը կարող է նպաստել տարբեր ժամանակահատվածներում և տնտեսություններում շրջանառվող հարուցիչների համեմատական ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև անասնաբուժական հսկողության համար անհրաժեշտ գիտական տեղեկատվության ձևավորմանը։ Հետազոտությունը կարևոր է թռչնաբուծական տնտեսություններում վարակային հիվանդությունների տարածվածության և հարուցիչների բազմազանության վերաբերյալ պատկերացումները խորացնելու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անասնաբուժական մանրէաբանության, շիճուկաբանության, թռչնաբուծության և անասնաբուժական համաճարակաբանության մոտեցումները՝ կոլիբակտերիոզի հարուցիչների շիճուկաբանական կառուցվածքն ու տարածման առանձնահատկությունները բնութագրելու նպատակով։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է 1918–1939 թվականների գերմանական վեպի գաղափարական, գեղարվեստական և աշխարհայացքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների միջև ընկած ժամանակաշրջանի պատմական ու մշակութային զարգացումների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում Առաջին համաշխարհային պատերազմի հետևանքների, Վայմարյան հանրապետության հասարակական ու քաղաքական հակասությունների, տնտեսական ճգնաժամերի, քաղաքային կյանքի փոփոխությունների, գաղափարական բախումների և նացիոնալ-սոցիալիզմի վերելքի արտացոլումները գերմանական արձակում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անհատի և հասարակության հարաբերությանը, մարդու հոգևոր ճգնաժամին, պատերազմի փորձառությանը, օտարման, միայնության, բարոյական ընտրության, պատմական պատասխանատվության և մարդկային ազատության խնդիրներին։ Վերլուծվում է այն, թե ինչպես են ժամանակաշրջանի գրողները գեղարվեստական կերպարների և պատմողական կառուցվածքների միջոցով ներկայացրել ավանդական արժեքների վերանայումը, հասարակական անկայունությունը և նոր քաղաքական ու մշակութային իրականության ձևավորումը։ Քննության են առնվում վեպի ժանրային ու կառուցվածքային փոփոխությունները, հոգեբանական վերլուծության խորացումը, ժամանակի և տարածության կազմակերպման նոր եղանակները, խորհրդանշական պատկերները, ներքին մենախոսությունը, բազմաձայն պատմողական ձևերը և գեղարվեստական փորձարարության այլ դրսևորումներ։ Կարևորվում են նաև ինտելեկտուալ, սոցիալական, պատմական, հակապատերազմական և հոգեբանական վեպերի առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով դրանց միջոցով արտահայտված գաղափարական խնդիրների բազմազանությունը։ Անդրադարձ է կատարվում գրականության և ժամանակաշրջանի փիլիսոփայական ու հասարակական մտքի փոխազդեցությանը, ինչպես նաև այն հարցին, թե ինչպես են պատմական ցնցումները փոխել մարդու, պետության, մշակույթի և քաղաքակրթության վերաբերյալ գրական պատկերացումները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում 1930-ական թվականներին քաղաքական ճնշումների, գրաքննության, արտագաղթի և վտարանդիության պայմաններում ստեղծված գրականությանը, որը գերմանական արձակի զարգացման մեջ ձևավորեց նոր թեմաներ և գաղափարական շեշտադրումներ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս միջպատերազմյան գերմանական վեպը դիտարկել որպես ժամանակաշրջանի պատմական փորձառության և մտավոր ճգնաժամերի գեղարվեստական արտահայտություն՝ բացահայտելով գրական ձևի, գաղափարական բովանդակության և հասարակական իրականության փոխադարձ կապերը։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է մելեմի արտադրության պայմանների հիգիենիկ և թունաբանական գնահատմանը՝ ուշադրություն դարձնելով արտադրական միջավայրում առկա գործոնների և աշխատողների առողջության միջև հնարավոր փոխկապակցվածություններին։ Հետազոտության կենտրոնում աշխատանքային միջավայրի սանիտարահիգիենիկ բնութագրումն է, արտադրական գործընթացների ընթացքում առաջացող քիմիական ու ֆիզիկական գործոնների գնահատումը և դրանց հնարավոր կենսաբանական ազդեցությունների ուսումնասիրությունը։ Քննության են առնվում աշխատավայրի օդային միջավայրի վիճակը, արտադրական փոշու և քիմիական նյութերի հնարավոր առկայությունը, միկրոկլիմայական պայմանները, աղմուկը և աշխատանքի կազմակերպման հետ կապված այլ գործոններ։ Թունաբանական ուղղությամբ ուսումնասիրվում են արտադրության հետ կապված նյութերի ազդեցության ընդհանուր բնութագրերը և օրգանիզմի արձագանքի հնարավոր օրինաչափությունները՝ նպատակ ունենալով գնահատել մասնագիտական ազդեցության նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հիգիենիկ դիտարկումների և թունաբանական տվյալների համադրմանը, քանի որ այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս արտադրական միջավայրի վտանգները գնահատել ոչ միայն առանձին գործոնների, այլև դրանց ընդհանուր ազդեցության տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տարբեր աշխատանքային տեղամասերի պայմանների համեմատական գնահատում, աշխատողների մասնագիտական ազդեցության բնույթի ուսումնասիրություն և առողջության պահպանման համար կարևոր ռիսկային գործոնների բացահայտում։ Կարևորվում են աշխատանքի անվտանգության, արտադրական սանիտարիայի, օդափոխության, անհատական պաշտպանության և աշխատանքային միջավայրի պարբերական վերահսկողության ընդհանուր սկզբունքները։ Ստացված տվյալների վերլուծությունը կարող է հիմք ծառայել արտադրական պայմանների բարելավման, վնասակար ազդեցությունների նվազեցման և մասնագիտական առողջության պահպանման կանխարգելիչ միջոցառումների գիտական հիմնավորման համար։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է աշխատանքի հիգիենայի, արդյունաբերական թունաբանության և մասնագիտական առողջության պահպանման մոտեցումները՝ արտադրական միջավայրի անվտանգության համալիր գնահատման նպատակով։

Law

Այս աշխատությունը նվիրված է փաստաթղթերի տեխնիկա-կրիմինալիստիկական հետազոտման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ փաստաթղթերի պատրաստման, փոփոխման, կեղծման և դրանցում առկա նյութական հետքերի բացահայտման ու վերլուծության տեսանկյունից։ Գրքում ուսումնասիրվում են փաստաթղթերի կրիմինալիստիկական հետազոտության տեսական հիմքերը, մեթոդներն ու գործիքները, ինչպես նաև դրա նշանակությունը հանցագործությունների բացահայտման, քննության և ապացուցման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փաստաթղթի արտաքին և ներքին հատկանիշների ուսումնասիրմանը, նյութական հիմքի, տպագրական եղանակների, ձեռագրային կամ այլ գրառումների, ստորագրությունների, կնիքների և տեխնիկական միջոցներով կատարված նշումների հետազոտությանը։ Աշխատության շրջանակում քննարկվում են փաստաթղթերի կեղծման տարբեր եղանակների հայտնաբերման, սկզբնական բովանդակության փոփոխության, ջնջումների, հավելումների, վերագրումների և այլ միջամտությունների բացահայտման հետ կապված խնդիրները։ Ուսումնասիրվում են նաև ժամանակակից տեխնոլոգիաների զարգացման հետևանքով փաստաթղթերի կեղծման նոր մեթոդների ի հայտ գալը և դրանց հայտնաբերման համար կիրառվող ժամանակակից հետազոտական մոտեցումները։ Կարևորվում է փորձագիտական հետազոտության արդյունքների հավաստիության, օբյեկտիվության և գիտական հիմնավորվածության ապահովումը, ինչպես նաև ստացված տվյալների պատշաճ ձևակերպումն ու դրանց ապացուցողական նշանակության գնահատումը։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում քննիչի, փորձագետի և քրեական վարույթի մյուս մասնակիցների փոխգործակցությանը, փաստաթղթերի հայտնաբերման, առգրավման, պահպանման և փորձաքննության ներկայացման ընթացքում անհրաժեշտ պահանջներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալ փաստաթղթերի տեխնիկա-կրիմինալիստիկական հետազոտության դերը հանցագործությունների բացահայտման գործում, բացահայտել ոլորտում առկա տեսական և գործնական խնդիրները և գնահատել դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել կրիմինալիստների, դատական փորձագետների, քննիչների, դատախազների, փաստաբանների, իրավագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների և փաստաթղթերի փորձագիտական հետազոտության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Medicine

This work concerns the epidemiological characteristics of brucellosis in the Republic of Armenia, focusing on the distribution, transmission dynamics, and public health impact of this zoonotic infectious disease. The main objective of the study is to analyze the incidence patterns of brucellosis among human populations and identify the primary epidemiological risk factors contributing to its persistence in different regions of the country. It examines the role of infected livestock, particularly cattle, sheep, and goats, as the main reservoirs of Brucella species, as well as the pathways of transmission to humans through direct contact, consumption of unpasteurized dairy products, and occupational exposure. Special attention is given to the seasonal fluctuations of disease incidence, regional differences in morbidity rates, and the influence of socio-economic and agricultural practices on disease spread. The work also evaluates diagnostic approaches, including serological and bacteriological methods, and discusses the challenges of early detection and underreporting in rural communities. In addition, it reviews existing prevention and control strategies, such as veterinary surveillance, livestock vaccination programs, food safety measures, and public health education campaigns. The study further considers the burden of brucellosis on healthcare systems and its socio-economic consequences for affected populations. Thus, the research provides an important contribution to epidemiology and public health by offering a comprehensive assessment of brucellosis patterns in Armenia and supporting the development of more effective control and prevention policies.

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքի էկոլոգագեոմորֆոլոգիական պայմանների համալիր ուսումնասիրությանը՝ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի տեխնոլոգիաների կիրառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում ռելիեֆի ձևերի, երկրաբանական և գեոմորֆոլոգիական գործընթացների, բնական միջավայրի վիճակի ու մարդածին ազդեցությունների տարածական փոխկապակցվածությունն է։ Քննվում են տարածքի ձևաբանական առանձնահատկությունները, բարձրաչափական տարբերությունները, լանջերի թեքությունն ու կողմնադրությունը, էրոզիոն գործընթացները, սողանքային երևույթները, գետային համակարգերի գործունեությունը և ռելիեֆի զարգացման այլ գործոններ՝ դրանց հնարավոր բնապահպանական հետևանքների տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բնական և մարդածին գործոնների համատեղ ազդեցության գնահատմանը, քանի որ բնակավայրերի ընդլայնումը, հողօգտագործումը, ճանապարհաշինությունը, արդյունաբերական գործունեությունը և տնտեսական այլ գործընթացներ կարող են փոփոխել բնական լանդշաֆտների ու ռելիեֆային համակարգերի կայունությունը։ Աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերը դիտարկվում են որպես տարբեր աղբյուրներից ստացված տարածական տվյալների հավաքագրման, համակարգման, համադրման, վերլուծության և քարտեզագրման արդյունավետ գործիք։ Թվային ռելիեֆային մոդելների և թեմատիկ տարածական շերտերի կիրառումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել տարածքային օրինաչափությունները, առանձնացնել առավել զգայուն հատվածները և կազմել տարբեր բնույթի գնահատողական քարտեզներ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում էկոլոգագեոմորֆոլոգիական շրջանացման խնդիրը, որի միջոցով տարածքները կարող են տարբերակվել ըստ ռելիեֆի առանձնահատկությունների, բնական գործընթացների ակտիվության և մարդածին ծանրաբեռնվածության ընդհանուր բնույթի։ Դիտարկվում են նաև տարածական տվյալների համադրման և բազմագործոն գնահատման հնարավորությունները՝ շրջակա միջավայրի վիճակի վերաբերյալ առավել ամբողջական պատկեր ստանալու նպատակով։ Նման ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր տեղեկատվական հիմք հանդիսանալ տարածքային պլանավորման, բնական ռեսուրսների կառավարման, հողերի օգտագործման և բնական վտանգների գնահատման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գեոմորֆոլոգիայի, բնապահպանության, ֆիզիկական աշխարհագրության, հեռազննման և գեոինֆորմատիկայի մեթոդները՝ տարածքի էկոլոգիական ու գեոմորֆոլոգիական առանձնահատկությունները միասնական տարածական համակարգում գնահատելու նպատակով։