Նոր գրքեր։ Հասարակական-քաղաքական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն։ Պատմություն: Աշխարհագրություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն։ Հնագիտություն; Ազգագրություն։ (Ինֆորմացիոն ցանկ) (1977, Օգոստոս, թիվ 8)

Literature

Հրատարակությունը ընթացիկ մատենագիտական բնույթի մասնագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել ՀԽՍՀ մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր հրատարակությունների ու հրապարակումների վերաբերյալ տեղեկատվությունը։ Այն նախատեսված է գրադարանների, գիտական և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և համապատասխան թեմաներով գրականություն որոնող ընթերցողների համար։ Մատենագիտական նյութը կարող է ընդգրկել գրքեր, գրքույկներ, ժողովածուներ, պարբերական մամուլում հրապարակված հոդվածներ և այլ տպագիր նյութեր՝ դասակարգված ըստ մշակույթի և արվեստի առանձին ոլորտների։ Թեմատիկ բաժիններում կարող են ներկայացվել կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը, մշակութային հաստատությունների գործունեությանը, հուշարձանների պահպանությանը և մշակութային կյանքի այլ ուղղություններին վերաբերող աղբյուրներ։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս նույնականացնելու համապատասխան հրատարակությունները և ստանալու դրանց որոնման համար անհրաժեշտ հիմնական տվյալները՝ հեղինակ, անվանում, հրատարակության աղբյուր, թվական և այլ նկարագրական տեղեկություններ։ Նյութերի պարբերական հավաքագրումն ու համակարգումը տեղեկատուին տալիս են նաև փաստագրական նշանակություն, քանի որ տարբեր թողարկումների հաջորդականությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակչական ակտիվությանը, հետազոտական հետաքրքրությունների փոփոխություններին և առանձին թեմաների զարգացման ընթացքին։ Այն կարևոր գործիք է թեմատիկ մատենագիտական որոնման համար՝ օգնելով արագ կողմնորոշվել տվյալ ժամանակահատվածի նոր գրականության մեջ և ընտրել անհրաժեշտ աղբյուրները հետագա ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ նման հրատարակությունները նպաստում են գրադարանային հավաքածուների համալրմանը, տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկմանը և մասնագիտական տեղեկատվության տարածմանը։ Պատմական տեսանկյունից տեղեկատուն արժեքավոր է նաև խորհրդային Հայաստանի մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար, քանի որ մատենագիտական տվյալների միջոցով արտացոլում է ժամանակաշրջանի հրատարակչական և գիտական գործունեության թեմատիկ պատկերը։ Տարբեր տարիների համար կազմված թողարկումների համադրումը կարող է հիմք հանդիսանալ մշակույթի առանձին ոլորտների վերաբերյալ գրականության քանակական և բովանդակային զարգացման ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համատեղում է տեղեկատվական, որոնողական, հաշվառման և փաստագրական գործառույթները՝ ապահովելով մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ ընթացիկ գրականության համակարգված ներկայացումն ու մասնագիտական օգտագործումը։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է մրցակցային միջավայրի ձևավորման տեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և շուկայական տնտեսության պայմաններում մրցակցության դերի ու նշանակության բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ արդյունավետ մրցակցությունը շուկայական տնտեսության բնականոն գործունեության կարևոր նախապայմաններից է, քանի որ այն խթանում է արտադրողների և ծառայություններ մատուցողների արդյունավետությունը, նորարարությունը, ռեսուրսների ավելի նպատակային օգտագործումը և սպառողների համար առաջարկվող ապրանքների ու ծառայությունների որակի բարելավումը։ Աշխատության մեջ մրցակցությունը դիտարկվում է որպես բազմաբովանդակ տնտեսական երևույթ, որը ներառում է ոչ միայն շուկայում բազմաթիվ արտադրողների առկայությունը, այլև նրանց միջև իրական մրցակցային պայքարի հնարավորությունը, շուկա մուտք գործելու և շուկայից դուրս գալու ազատությունը, տեղեկատվության հասանելիությունը և տնտեսական որոշումների կայացման հարաբերական ազատությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է մրցակցային միջավայրի հասկացության սահմանումը և դրա հիմնական բաղադրիչների բացահայտումը։ Մրցակցային միջավայրը ձևավորվում է բազմաթիվ փոխկապակցված գործոնների ազդեցությամբ՝ շուկայի կառուցվածք, պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցություն, ձեռնարկությունների թվաքանակ և չափեր, մուտքի խոչընդոտներ, տեխնոլոգիական մակարդակ, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիություն, պետական կարգավորում և իրավական դաշտ։ Այդ գործոնների համադրությունը որոշում է, թե տվյալ շուկայում որքանով են տնտեսավարող սուբյեկտները կարողանում ազատորեն մրցակցել և որքանով է սահմանափակվում առանձին ընկերությունների շուկայական իշխանությունը։ Աշխատության տեսական հատվածում կարևոր տեղ է զբաղեցնում մրցակցության տարբեր ձևերի ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են կատարյալ և անկատար մրցակցության մոդելները, մենաշնորհային, օլիգոպոլիստական և մենաշնորհային մրցակցության պայմանները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը շուկայական գների, արտադրության ծավալների, շահույթի և սպառողների բարեկեցության վրա։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հասկանալ, թե ինչու իրական տնտեսություններում կատարյալ մրցակցության իդեալական պայմանները հազվադեպ են ամբողջությամբ իրականացվում և ինչպիսի մեխանիզմներով կարող է պետությունը սահմանափակել շուկայի հակամրցակցային դրսևորումները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մենաշնորհային և գերիշխող դիրքի խնդիրը։ Երբ առանձին տնտեսավարող սուբյեկտը ձեռք է բերում շուկայական զգալի իշխանություն, այն կարող է հնարավորություն ստանալ ազդելու գների, արտադրության ծավալների կամ մրցակիցների շուկա մուտք գործելու պայմանների վրա։ Այդ պատճառով մրցակցային միջավայրի ձևավորման տեսության կարևոր բաղադրիչ է հակամենաշնորհային կարգավորումը, որի նպատակն է կանխել մրցակցությունը սահմանափակող համաձայնությունները, գերիշխող դիրքի չարաշահումը և շուկաների արհեստական բաժանումը։ Մրցակցային միջավայրի զարգացման գործում կարևոր է նաև պետական քաղաքականությունը։ Պետությունը կարող է ազդել մրցակցության վրա ինչպես ուղղակի կարգավորման, այնպես էլ հարկային, մաքսային, ներդրումային, լիցենզավորման և պետական գնումների քաղաքականության միջոցով։ Միաժամանակ չափազանց խիստ կամ ոչ արդյունավետ կարգավորումը կարող է ինքնին ստեղծել շուկա մուտք գործելու լրացուցիչ խոչընդոտներ և նվազեցնել մրցակցության ինտենսիվությունը։ Հետևաբար աշխատանքը կարևորում է այնպիսի տնտեսական և իրավական միջավայրի ձևավորումը, որտեղ պետական միջամտությունը մի կողմից կանխում է շուկայի չարաշահումները, իսկ մյուս կողմից չի խոչընդոտում ազատ ձեռնարկատիրական գործունեությանը։ Հետազոտության տեսական նշանակությունը պայմանավորված է նաև մրցակցության և տնտեսական արդյունավետության փոխկապակցվածության ուսումնասիրությամբ։ Մրցակցային ճնշումը ձեռնարկություններին ստիպում է նվազեցնել ծախսերը, բարձրացնել արտադրողականությունը, ներդնել նոր տեխնոլոգիաներ և ավելի լավ արձագանքել սպառողների պահանջներին։ Այդ պատճառով մրցակցային միջավայրի բարելավումը կարող է դիտարկվել որպես տնտեսական աճի և երկարաժամկետ զարգացման կարևոր գործոն։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև փոքր և միջին ձեռնարկությունների դերին, քանի որ դրանց համար շուկա մուտք գործելու հնարավորությունը և հավասար մրցակցային պայմանների առկայությունը կարևոր նշանակություն ունեն շուկայի կառուցվածքի բազմազանության պահպանման համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի համակարգել մրցակցային միջավայրի ձևավորման հիմնական տեսական մոտեցումները, բացահայտել դրա վրա ազդող տնտեսական և ինստիտուցիոնալ գործոնները և ներկայացնել այն հիմնախնդիրները, որոնք առաջանում են մրցակցային հարաբերությունների ձևավորման ու կարգավորման ընթացքում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, տնտեսական քաղաքականություն մշակողների, բիզնեսի կառավարման մասնագետների, ուսանողների և մրցակցության ու շուկայական տնտեսության տեսական հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Other Subjects

«Մենք եղել ենք, կանք ու կլինենք» արտահայտությունը գաղափարական և ազգային-հասարակական բնույթի խորիմաստ ձևակերպում է, որը խորհրդանշում է ժողովրդի պատմական շարունակականությունը, ինքնության պահպանումը և ապագայի նկատմամբ վստահությունը։ Այն ընդգծում է այն միտքը, որ ժողովուրդը կամ հասարակությունը չի սահմանափակվում միայն անցյալով կամ ներկա վիճակով, այլ ունի պատմական արմատներ, ներկա գոյություն և ապագա զարգացման հեռանկար։ Այսպիսի արտահայտությունները հաճախ օգտագործվում են ազգային ինքնագիտակցության, միասնականության և դիմակայության գաղափարները ընդգծելու համար՝ հատկապես պատմական դժվարությունների կամ մարտահրավերների համատեքստում։ Այն նաև արտահայտում է հավատ սեփական ուժերի, մշակույթի և արժեքների պահպանման նկատմամբ՝ ցույց տալով, որ անցյալը հիմք է ներկայի համար, իսկ ներկան՝ ապագայի շարունակություն։ Այս գաղափարը կարող է ընկալվել որպես հավաքական հիշողության և պատմական փորձի խորհրդանիշ, որը միավորում է սերունդներին և ամրապնդում ինքնության զգացումը։

Linguistics

Գրականագիտական և լեզվաոճական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XX դարի 1980–1990-ական թվականների Արցախի բանաստեղծության լեզվական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի արցախյան պոեզիայի զարգացման հիմնական միտումները, բանաստեղծական խոսքի կառուցվածքը, պատկերավորման միջոցները և հեղինակային անհատական ոճերի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանաստեղծական բառապաշարի, փոխաբերությունների, մակդիրների, համեմատությունների, խորհրդանիշների և այլ արտահայտչամիջոցների կիրառությանը։ Վերլուծվում են բանաստեղծական տեքստերի հնչյունական կազմակերպումը, ռիթմական կառուցվածքը, շարահյուսական առանձնահատկությունները և խոսքի հուզական արտահայտչականության ձևավորման միջոցները։ Քննարկվում են նաև գրական հայերենի և արցախյան բարբառային տարրերի փոխառնչությունները, ժողովրդական խոսքի ազդեցությունը բանաստեղծական լեզվի վրա և ազգային մշակութային ավանդույթների արտացոլումը պոեզիայում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են հայրենիքի, պատմական հիշողության, ազգային ինքնության, բնաշխարհի և մարդկային ապրումների թեմատիկ դրսևորումները՝ ժամանակաշրջանի հասարակական ու մշակութային իրադարձությունների համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում տարբեր հեղինակների ստեղծագործական մոտեցումների համեմատությանը, լեզվաոճական նորարարություններին և արցախյան բանաստեղծության տեղին ժամանակակից հայ գրականության զարգացման գործընթացում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմության, ոճագիտության, լեզվաբանության և արցախյան գրական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Other Subjects

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Խորհրդային Հայաստանի որոշ գետի բամբակային դաշտերում պարարտանյութերի ցածր արդյունավետության պատճառների բացահայտմանը՝ ընդգծելով հողագործական, հիդրոտեխնիկական և կլիմայական գործոնների դերակատարությունը։ Աշխատությունը վերլուծում է հողի ֆիզիկոկիմիական հատկությունները, պարարտանյութերի կիրառման տեխնոլոգիաները, նիտրատների և ֆոսֆատների կենսատեղաշարժումը, ինչպես նաև մթնոլորտային գործոնների՝ ջերմաստիճանի և տեղումների ազդեցությունը բերքի ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պարարտանյութերի տեսակների և дозավորման սխեմաների արդյունավետության համեմատությանը, հողի էրկողունակության գնահատմանը և մշակաբույսերի սննդարար պահանջների վերլուծությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ցածր արդյունավետության պատճառները և առաջարկել օպտիմալացման միջոցառումներ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հողագործների, ագրոնոմների և գյուղատնտեսության ոլորտի հետազոտողների համար՝ նպաստելով պարարտանյութերի արդյունավետ կիրառման, բերքի արտադրողականության բարձրացման և գյուղատնտեսության կայուն զարգացման ռազմավարությունների մշակմանը։

Literature

Այս թեման ներկայացնում է անգլիացի նշանավոր բանաստեղծ, նկարիչ և արվեստագետ Գաբրիել Դանթե Ռոսետիի կյանքն ու ստեղծագործական գործունեությունը, ով համարվում է XIX դարի անգլիական մշակույթի կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նա ծնվել է 1828 թվականին Լոնդոնում իտալական ծագում ունեցող ընտանիքում և վաղ տարիքից հետաքրքրվել է գրականությամբ, գեղանկարչությամբ և միջնադարյան արվեստով։ Ռոսետին հայտնի դարձավ որպես Pre-Raphaelite Brotherhood շարժման հիմնադիր անդամներից մեկը։ Այս ստեղծագործական միավորումը նպատակ ուներ վերադառնալ Վերածննդից առաջ գոյություն ունեցած արվեստի պարզությանը, բնականությանը և մանրամասն պատկերային արտահայտչաձևերին՝ հակադրվելով ժամանակի ակադեմիական արվեստին։ Ռոսետիի ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում գեղեցկության, սիրո, հոգևոր աշխարհի և խորհրդանշական պատկերների թեմաները։ Նրա գեղանկարները առանձնանում են վառ գույներով, նուրբ դիմանկարներով և միջնադարյան մոտիվներով, իսկ բանաստեղծություններում արտահայտվում են խոր զգացմունքայնություն և ռոմանտիկական մտածողություն։ Ռոսետիի ամենահայտնի գործերից են «Beata Beatrix», «Proserpine» և բազմաթիվ սոնետներ, որոնք մեծ ազդեցություն են ունեցել անգլիական պոեզիայի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործություններում հաճախ միավորվում էին գրականությունն ու կերպարվեստը, քանի որ նա իր նկարների համար գրում էր բանաստեղծական բացատրություններ և հակառակը՝ պոեզիայում օգտագործում պատկերային արտահայտչամիջոցներ։ Ռոսետիի անձնական կյանքը նույնպես մեծ ազդեցություն ունեցավ նրա արվեստի վրա, հատկապես կնոջ՝ Էլիզաբեթ Սիդալի մահից հետո, ինչն ավելի խորացրեց նրա ստեղծագործությունների ողբերգական և խորհրդավոր բնույթը։ Նա համարվում է սիմվոլիզմի և էսթետիզմի նախակարապետներից մեկը, իսկ նրա արվեստը զգալի ազդեցություն է թողել եվրոպական մշակույթի հետագա զարգացման վրա։