Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLiterature
Գիլգամեշ․ Հին Արևելքի դյուցազնավեպ
Գիրքը ներկայացնում է հին միջագետքյան մշակույթի կարևորագույն գրական հուշարձաններից մեկը՝ Գիլգամեշի դյուցազնավեպը, որն առանցքային տեղ է զբաղեցնում համաշխարհային գրականության և էպիկական ժառանգության պատմության մեջ։ Ստեղծագործության հիմքում Ուրուկ քաղաքի արքա Գիլգամեշի կերպարն է, որի շուրջ ծավալվող պատումը միավորում է հերոսական արարքների, ընկերության, մարդկային գոյության սահմանների և անմահության որոնման թեմաները։ Էնկիդուի հետ Գիլգամեշի հարաբերությունները, նրանց համատեղ փորձությունները և հերոսի հետագա որոնումները բացահայտում են հնագույն մարդկանց պատկերացումները կյանքի, մահվան, ճակատագրի, աստվածների և մարդկային հնարավորությունների մասին։ Դյուցազնավեպը արժեքավոր աղբյուր է Միջագետքի դիցաբանական մտածողության, կրոնական պատկերացումների, հասարակական հարաբերությունների և գրական ավանդույթների ուսումնասիրության համար։ Այն նաև կարևոր նշանակություն ունի համաշխարհային էպիկական ժառանգության ձևավորման ու զարգացման պատմության տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով համեմատելու հին արևելյան պատումները այլ ժողովուրդների հերոսական ստեղծագործությունների հետ։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հին արևելյան գրականությամբ, դիցաբանությամբ, պատմությամբ և համաշխարհային մշակութային ժառանգությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։
Updated: 2026-11-02
History
Հայաստանի առաջին հանրապետության վերջին օրերը
Հայաստանի առաջին հանրապետության վերջին օրերը գիրքը ներկայացնում է հայ ժողովրդի պատմության ամենաբարդ և ճակատագրական փուլերից մեկը՝ Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն վերջին օրերի քաղաքական, ռազմական և հասարակական իրադարձությունները։ Ստեղծագործության մեջ մանրամասն նկարագրվում են այն ծանր պայմանները, որոնցում հայտնվել էր նորաստեղծ հայկական պետությունը՝ պատերազմների, արտաքին ճնշումների, ներքին քաղաքական դժվարությունների, տնտեսական ճգնաժամի և մարդկային մեծ կորուստների պայմաններում։ Գիրքը բացահայտում է այն պատմական հանգամանքները, որոնք հանգեցրին հանրապետության անկմանը և խորհրդային իշխանության հաստատմանը Հայաստանում՝ ներկայացնելով ինչպես պետական ղեկավարների գործունեությունը, այնպես էլ հասարակ ժողովրդի ապրումները, հույսերն ու հիասթափությունները։ Հեղինակը վերլուծում է ժամանակաշրջանի քաղաքական որոշումները, դիվանագիտական հարաբերությունները, ռազմական իրավիճակը և միջազգային ուժերի ազդեցությունը տարածաշրջանի վրա՝ ստեղծելով ամբողջական պատկեր այդ բարդ շրջանի մասին։ Գրքում մեծ տեղ է հատկացվում նաև ազգային ինքնության, անկախության գաղափարի և պետականության պահպանման համար մղված պայքարին, ինչի շնորհիվ ստեղծագործությունը դառնում է ոչ միայն պատմական ուսումնասիրություն, այլ նաև ազգային հիշողության կարևոր վավերագիր։ «Հայաստանի առաջին հանրապետության վերջին օրերը» հետաքրքիր է պատմությամբ, քաղաքականությամբ և ազգային անցյալով հետաքրքրվող ընթերցողների համար, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս հասկանալ, թե ինչպիսի փորձությունների միջով է անցել հայ ժողովուրդը պետականությունը պահպանելու ճանապարհին։ Ստեղծագործությունը միաժամանակ պատմական վերլուծություն է, քաղաքական ուսումնասիրություն և մարդկային ճակատագրերի պատմություն, որը կարևոր տեղ ունի հայկական պատմագիտական գրականության մեջ։
Updated: 2026-10-23
Literature
Եղբայր և քույր
Այս փոքրածավալ հրատարակությունը պատկանում է այն գրականության շրջանակին, որի վերնագիրը կենտրոնանում է ընտանիքի ներսում ձևավորվող հարաբերությունների և քույր ու եղբայր կապի վրա։ Եղբայրության և քույրության թեման կարևոր տեղ է զբաղեցնում ընտանեկան ու դաստիարակչական գրականության մեջ, քանի որ հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու փոխադարձ սիրո, հոգատարության, վստահության, համագործակցության և պատասխանատվության արժեքներին։ Նմանատիպ ստեղծագործությունները հաճախ նպատակ ունեն ընթերցողին ներկայացնելու ընտանեկան հարաբերությունների նշանակությունը և ցույց տալու, թե ինչպես են ուշադրությունն ու փոխօգնությունը նպաստում մարդկանց միջև ամուր կապերի ձևավորմանը։ Ընտանեկան միջավայրը երեխայի բնավորության և բարոյական պատկերացումների ձևավորման առաջին կարևոր տարածքներից է, որտեղ սովորում են հարգել ուրիշների զգացմունքները, կիսել պարտականությունները, աջակցել հարազատներին և հաշտվել տարաձայնություններից հետո։ Այսպիսի թեմաներով գրականությունը կարող է ծառայել ինչպես հաճելի ընթերցանության, այնպես էլ դաստիարակչական նպատակների՝ խրախուսելով բարությունը, համբերությունը, ազնվությունը և մերձավորների նկատմամբ ուշադիր վերաբերմունքը։ XIX դարի հայերեն տպագիր գրականության մեջ ընտանիքին, երեխաների վարքին և բարոյական դաստիարակությանը վերաբերող երկերը կարևոր դեր են ունեցել կրթական գաղափարների տարածման և ընթերցանության մշակույթի զարգացման գործում։ Դրանք կարող էին նախատեսված լինել երիտասարդ ընթերցողների, ընտանիքների կամ կրթական միջավայրի համար՝ նպաստելով գրականության միջոցով արժեքների փոխանցմանը։ Մոսկվայում լույս տեսած այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն տպագիր մանկական և ընտանեկան գրականության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրքի պատմությամբ, XIX դարի դաստիարակչական գաղափարներով և ընտանեկան հարաբերությունների գեղարվեստական ներկայացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։ Փոքրածավալ գրքերը ևս կարևոր տեղ են զբաղեցնում պատմական գրադարանային հավաքածուներում, քանի որ արտացոլում են տարբեր ժամանակաշրջաններում ընթերցանության համար ընտրված թեմաները, գրական նախասիրությունները և կրթական նպատակները։ Միաժամանակ, միայն վերնագրի և մատենագիտական տվյալների հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել ստեղծագործության սյուժեն, հերոսների բնավորությունները, հեղինակի անունը կամ այն հանգամանքը, թե գիրքն ուղղակիորեն նախատեսված է եղել երեխաների համար։ Հետևաբար, բովանդակության առավել մանրամասն բնութագրումը պահանջում է բնագրի ուսումնասիրություն։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես ընտանեկան հարաբերությունների թեմային առնչվող հայերեն գրական ժառանգության նմուշ, որի վերնագիրը շեշտադրում է եղբոր և քրոջ փոխհարաբերությունների կարևորությունը և հնարավորություն է տալիս այն դասակարգելու ընտանեկան ու բարոյադաստիարակչական գրականության շրջանակում։
Updated: 2026-10-24
Mathematics
О магнитоупругих напряжениях в составных ферромагнитных телах
Գիրքը նվիրված է բաղադրյալ ֆեռոմագնիսական մարմիններում առաջացող մագնիսաուղղաձիգ (մագնիսաէլաստիկ) լարվածությունների տեսական ուսումնասիրությանը և դրանց բաշխման օրինաչափությունների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են մագնիսական և մեխանիկական դաշտերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, մագնիսականացման ազդեցությամբ առաջացող դեֆորմացիաները և լարվածությունների ձևավորման ֆիզիկական մեխանիզմները բազմաշերտ ու բազմաբաղադրիչ ֆեռոմագնիսական համակարգերում։ Հեղինակը մշակում և կիրառում է մաթեմատիկական մոդելներ՝ գնահատելու նյութերի երկրաչափական կառուցվածքի, մեխանիկական հատկությունների և արտաքին մագնիսական դաշտի ազդեցությունը ներքին լարվածությունների բաշխման վրա։ Գրքում ներկայացված են տեսական հաշվարկների արդյունքներ, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն մագնիսական նյութերի ամրության, հուսալիության և շահագործման պայմանների գնահատման, ինչպես նաև էլեկտրատեխնիկական, չափիչ և մագնիսամեխանիկական սարքերի նախագծման ու կատարելագործման համար։ Աշխատությունը նախատեսված է ֆիզիկոսների, մեխանիկայի և նյութագիտության մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների, ինժեներների և մագնիսական նյութերի տեսությամբ ու կիրառությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-08-20
Religion
Կիպրիանոս կոչվող աղոթագիրք
Գիրքը աղոթքների ժողովածու է, որը հայտնի է Կիպրիանոս անունով և պատկանում է քրիստոնեական աղոթական ու կրոնական գրականության ավանդույթին։ Կիպրիանոսի անվան հետ կապված աղոթքները ժողովրդական քրիստոնեական պատկերացումներում հաճախ առնչվել են հոգևոր պաշտպանության, չարի ազդեցություններից պահպանվելու, փորձություններից ազատվելու և Աստծո օգնությանը դիմելու թեմաներին։ Սուրբ Կիպրիանոսի կերպարը քրիստոնեական ավանդության մեջ կապվում է դարձի, հավատքի զորության և հոգևոր պայքարի գաղափարների հետ։ Նրա անվան շուրջ ձևավորված պատմություններն ու աղոթական տեքստերը տարածվել են տարբեր քրիստոնեական համայնքներում՝ ձեռք բերելով նաև ժողովրդական պաշտամունքային նշանակություն։ Նման աղոթագրքերը նախատեսված են եղել անհատական ընթերցանության և աղոթքի համար՝ ընթերցողին տրամադրելով հոգևոր մխիթարության, ապավինության և պաշտպանության խնդրանքով Աստծուն դիմելու միջոցներ։ Հրատարակությունը կարևոր է հայերեն կրոնական գրականության և ժողովրդական բարեպաշտության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է սրբերի անունների, աղոթական ավանդույթների և հոգևոր պաշտպանության վերաբերյալ պատկերացումների տեղը հայ հասարակական ու կրոնական կյանքում։
Updated: 2026-10-31
Linguistics
Պարզ հաստատական նախադասության շարադասության հաղորդակցական հայեցակետը (անգլերենի նյութի հիման վրա հայերենի զուգադրությամբ)
Աշխատությունը նվիրված է պարզ հաստատական նախադասության շարադասության հաղորդակցական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ անգլերենի նյութի հիման վրա և հայերենի հետ զուգադրական վերլուծությամբ։ Ուսումնասիրության առանցքում նախադասության կառուցվածքային բաղադրիչների դասավորության և հաղորդակցական նպատակադրության փոխկապակցվածությունն է, մասնավորապես՝ թե ինչպես է խոսողի հաղորդած տեղեկության կազմակերպումը պայմանավորում նախադասության անդամների հերթականությունը և շեշտադրումը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են անգլերեն և հայերեն լեզուների նախադասությունների կառուցվածքային ու հաղորդակցական առանձնահատկությունները, բացահայտվում են դրանց միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև այն լեզվական օրինաչափությունները, որոնց միջոցով արտահայտվում են թեման, ռեման, հաղորդակցության ելակետային և նոր տեղեկությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շարադասության դերին խոսքային տեղեկության կազմակերպման, իմաստային շեշտադրման և հաղորդակցական նպատակների իրացման գործընթացում։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ներկայացնելու երկու լեզուների նախադասությունների կառուցման սկզբունքները ոչ միայն ձևաբանական և շարահյուսական, այլև հաղորդակցական տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե նույն կամ համանման բովանդակությունը ինչպես կարող է տարբեր կերպ կառուցվել՝ կախված խոսքային իրավիճակից և հաղորդակցական մտադրությունից։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է անգլերենի և հայերենի զուգադրական լեզվաբանության, շարահյուսության, հաղորդակցական քերականության և թարգմանագիտության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, բանասիրության և օտար լեզուների ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների և թարգմանիչների համար՝ նպաստելով անգլերեն և հայերեն նախադասությունների կառուցվածքային ու հաղորդակցական առանձնահատկությունների ավելի խոր ընկալմանը։
Updated: 2026-09-16