Հայաստանի առաջին հանրապետության վերջին օրերը

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը նախատեսված է գրադարանավարներին մեթոդական աջակցություն ցուցաբերելու և սեմինար պարապմունքների կազմակերպման ու անցկացման գործընթացը արդյունավետ դարձնելու համար։ Այն ներկայացնում է սեմինարների նախապատրաստման, թեմաների ընտրության, ուսումնական նյութերի կազմակերպման և մասնակիցների հետ աշխատանքի հիմնական սկզբունքները՝ հաշվի առնելով գրադարանային գործունեության առանձնահատկությունները։ Նյութում կարող են ներառվել սեմինարների պլանավորման, ժամանակի արդյունավետ բաշխման, քննարկումների կազմակերպման, հարցադրումների ձևակերպման և մասնակիցների ակտիվ ներգրավման վերաբերյալ գործնական խորհուրդներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանավարների մասնագիտական գիտելիքների և հմտությունների զարգացմանը, տեղեկատվական ու մատենագիտական աշխատանքի կատարելագործմանը, ընթերցողների սպասարկման որակի բարձրացմանը և գրադարանային ժամանակակից մեթոդների կիրառմանը։ Հրատարակությունը կարող է առաջարկել նաև սեմինար պարապմունքների օրինակելի թեմաներ, կառուցվածքներ և մեթոդական մոտեցումներ, որոնք գրադարանավարները կարող են հարմարեցնել իրենց հաստատության առանձնահատկություններին և մասնակիցների պատրաստվածության մակարդակին։ Կարևորվում է փորձի փոխանակումը, մասնագիտական քննարկումների խթանումը և գործնական խնդիրների համատեղ վերլուծությունը, քանի որ սեմինարային ձևաչափը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն փոխանցել գիտելիք, այլև զարգացնել մասնագիտական հաղորդակցությունն ու խնդիրների լուծման կարողությունները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ինչպես սկսնակ, այնպես էլ փորձառու գրադարանավարների համար՝ նպաստելով նրանց մասնագիտական գործունեության մեթոդական կազմակերպմանը և շարունակական կատարելագործմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանների ղեկավարներին, մեթոդիստներին, գրադարանավարներին, մասնագիտական վերապատրաստման կազմակերպիչներին, գրադարանագիտության ուսանողներին և տեղեկատվական ծառայությունների ոլորտի մասնագետներին։

Աշխարհագրություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Մարցիգետի հանքավայրային դաշտի մագմատիզմի առանձնահատկություններին՝ ընդգրկելով տարածաշրջանի մագմատիկ ապարների կազմը, ձևավորման փուլերը և դրանց կապը հանքայնացման գործընթացների հետ։ Նյութում վերլուծվում է, թե ինչպես են մագմատիկ ներխուժումները, տեկտոնական ակտիվությունը և երկրաբանական էվոլյուցիայի փուլերը ձևավորել հանքային մարմինների տարածական կառուցվածքը և օգտակար հանածոների կուտակման պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտրուզիվ և էքստրուզիվ ապարների հարաբերակցությանը, միներալոգիական կազմին և մագմայի էվոլյուցիոն փոփոխություններին՝ տարբեր ջերմաստիճանային և ճնշման պայմաններում։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է հիդրոթերմալ գործընթացների դերը հանքայնացման մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են մագմատիկ հեղուկները նպաստում մետաղների տեղափոխմանը և կոնցենտրացմանը։ Միաժամանակ ներկայացվում է տարածաշրջանի կառուցվածքա-տեկտոնական առանձնահատկությունների ազդեցությունը մագմատիկ գործընթացների զարգացման վրա՝ ապահովելով հանքավայրի գեոլոգիական մոդելի ամբողջական պատկերացում։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հանքարդյունաբերության զարգացման ընթացքում ձևավորվող տնտեսական և էկոլոգիական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ հանքարդյունաբերությունը երկրի տնտեսության կարևոր ոլորտներից է, որը կարող է նպաստել արտադրության աճին, զբաղվածության ապահովմանը, արտահանման ծավալների ընդլայնմանը, ներդրումների ներգրավմանը և պետական ու համայնքային բյուջեների եկամուտների ձևավորմանը, սակայն միաժամանակ առաջացնում է շրջակա միջավայրի պահպանության, բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և սոցիալական պատասխանատվության լուրջ խնդիրներ։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են Հայաստանի հանքային ռեսուրսների ներուժը, հանքարդյունաբերության տնտեսական նշանակությունը, ոլորտի զարգացման հիմնական միտումները և դրա արդյունավետության վրա ազդող տնտեսական ու տեխնոլոգիական գործոնները։ Վերլուծվում է հանքարդյունաբերության ազդեցությունը երկրի տնտեսության տարբեր ոլորտների վրա՝ ներառյալ արդյունաբերությունը, արտաքին առևտուրը, զբաղվածությունը, ներդրումային գործունեությունը և տարածաշրջանային զարգացումը։ Միաժամանակ աշխատանքում հանքարդյունաբերությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տնտեսական գործունեության ոլորտ, այլև որպես բնական միջավայրի վրա երկարաժամկետ ազդեցություն ունեցող համակարգ։ Հանքավայրերի շահագործման հետևանքով կարող են առաջանալ հողային ծածկույթի խախտումներ, ջրային ռեսուրսների աղտոտում կամ սպառում, օդի որակի վատթարացում, հանքարդյունաբերական թափոնների կուտակում, կենսաբազմազանության վրա ճնշում և բնական լանդշաֆտների փոփոխություն։ Ուսումնասիրության շրջանակում այդ ազդեցությունները դիտարկվում են դրանց տնտեսական և սոցիալական հետևանքների հետ փոխկապակցված՝ ընդգծելով այն հանգամանքը, որ բնապահպանական վնասների վերացումը կամ նվազեցումը նույնպես պահանջում է զգալի ֆինանսական և կազմակերպական ռեսուրսներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքարդյունաբերական թափոնների և պոչամբարների կառավարմանը։ Թափոնների անվտանգ պահեստավորումը, դրանց ծավալների նվազեցումը, հնարավոր վերամշակումը և շահագործված տարածքների վերականգնումը ներկայացվում են որպես ոլորտի կայուն զարգացման կարևոր պայմաններ։ Քննարկվում է նաև ջրային ռեսուրսների օգտագործման խնդիրը, քանի որ հանքարդյունաբերական գործընթացները կարող են ազդել ինչպես ջրի քանակական հասանելիության, այնպես էլ դրա որակի վրա։ Աշխատանքը կարևորում է նաև հանքարդյունաբերության տնտեսական արդյունքների և բնապահպանական ծախսերի համադրումը։ Միայն արտադրության ծավալների, շահույթի կամ արտահանման ցուցանիշների հիման վրա ոլորտի արդյունավետությունը գնահատելը կարող է ամբողջական չլինել, եթե հաշվի չեն առնվում շրջակա միջավայրին հասցվող վնասները, բնական կապիտալի կորուստը, համայնքների վրա ազդեցությունը և ապագա սերունդների համար ռեսուրսների պահպանման անհրաժեշտությունը։ Այդ պատճառով հետազոտության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում կայուն զարգացման և կանաչ տնտեսության սկզբունքների կիրառումը հանքարդյունաբերության ոլորտում։ Ուսումնասիրվում են նաև ոլորտի պետական կարգավորման և բնապահպանական վերահսկողության հիմնախնդիրները։ Աշխատանքը դիտարկում է ընդերքօգտագործման գործընթացների իրավական և վարչական կարգավորումը, բնապահպանական պահանջների պահպանման վերահսկողությունը, ընկերությունների պատասխանատվությունը և հանքարդյունաբերական գործունեության հետևանքով առաջացած վնասների կանխարգելման ու փոխհատուցման մեխանիզմները։ Կարևորվում է նաև պետական կառույցների, հանքարդյունաբերական ընկերությունների, տեղական ինքնակառավարման մարմինների և ազդակիր համայնքների միջև արդյունավետ համագործակցության անհրաժեշտությունը։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում հանրային մասնակցությանը, տեղեկատվության հասանելիությանը և որոշումների կայացման թափանցիկությանը, քանի որ հանքարդյունաբերական ծրագրերի հետևանքները հաճախ անմիջականորեն զգացվում են հանքավայրերի հարակից բնակավայրերում։ Աշխատանքում դիտարկվում են նաև տեխնոլոգիական արդիականացման հնարավորությունները։ Ժամանակակից և ռեսուրսախնայող տեխնոլոգիաների ներդրումը կարող է նպաստել հանքային հումքի ավելի արդյունավետ օգտագործմանը, էներգիայի և ջրի սպառման կրճատմանը, թափոնների նվազեցմանը և արտադրական գործընթացների բնապահպանական ազդեցության սահմանափակմանը։ Այս համատեքստում ոլորտի զարգացման նպատակ է դիտարկվում ոչ միայն հանքարդյունահանման ծավալների ավելացումը, այլև արտադրության տեխնոլոգիական արդյունավետության և բնապահպանական անվտանգության բարձրացումը։ Հետազոտությունը միավորում է տնտեսական, էկոլոգիական, կառավարչական և սոցիալական մոտեցումները՝ հանքարդյունաբերության զարգացման խնդիրները դիտարկելով որպես փոխկապակցված գործընթացների ամբողջություն։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտելու Հայաստանի հանքարդյունաբերության զարգացման հիմնական տնտեսա-էկոլոգիական հակասությունները և առաջարկելու դրանց հաղթահարման այնպիսի ուղղություններ, որոնք հնարավորություն կտան օգտագործել երկրի հանքային ներուժը՝ միաժամանակ նվազեցնելով շրջակա միջավայրի վրա բացասական ազդեցությունը և ապահովելով երկարաժամկետ տնտեսական ու սոցիալական կայունություն։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, բնապահպաններին, հանքարդյունաբերության և ընդերքօգտագործման մասնագետներին, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին, ինչպես նաև բնական ռեսուրսների կառավարման, կայուն զարգացման և Հայաստանի տնտեսական ու բնապահպանական քաղաքականության հարցերով զբաղվող հետազոտողներին։

Քաղաքագիտություն

Այս աշխատությունը ներկայացնում է ժամանակակից տարածաշրջանային հակամարտությունների ժամանակ հումանիտար ինտերվենցիաների դերը և դրանց արդյունավետության գնահատումը 1999-2008 թվականներին։ Նյութում վերլուծվում են միջազգային կազմակերպությունների, պետությունների և ոչ կառավարական կառույցների ներգրավվածությունը հակամարտությունների կարգավորման գործընթացներում՝ շեշտադրելով մարդասիրական օգնության տրամադրման, խաղաղապահ գործողությունների և բնակչության պաշտպանության մեխանիզմները։ Աշխատությունը ներկայացնում է կոնկրետ դեպքերի ուսումնասիրություն՝ անդրադառնալով ռազմական բախումների, տեղահանված բնակչության խնդիրների և տնտեսական ու սոցիալական հետևանքների վրա հումանիտար ինտերվենցիաների ազդեցությանը։ Նյութում քննարկվում են նաև իրավական հիմքերը, միջազգային իրավունքի և կազմակերպությունների կանոնակարգերի կիրառությունը, ինչպես նաև քաղաքական և անվտանգության գործոնները, որոնք ուղղորդում են կամ սահմանափակում ինտերվենցիաների արդյունավետությունը։ Աշխատությունը կարևոր է միջազգային հարաբերությունների, քաղաքական գիտությունների և անվտանգության ոլորտների մասնագետների համար՝ տրամադրելով համապարփակ վերլուծություն հումանիտար միջամտությունների գործառնական, քաղաքական և սոցիալական ասպեկտների վերաբերյալ։

Իրավաբանություն

Գիրքը նվիրված է սեփականության դեմ ուղղված հանցագործություններում բռնության կիրառման քրեաիրավական և կրիմինոլոգիական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով բռնությունը որպես նման հանցագործությունների իրականացման առանձնահատուկ եղանակ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են բռնությամբ կատարվող սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների իրավական բնութագիրը, հանցակազմերի տարրերը, դրանց տարանջատման չափանիշները և իրավական որակման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է բռնության տարբեր ձևերի դրսևորումները, դրանց սոցիալական և հոգեբանական նախադրյալները, հանցավոր վարքագծի ձևավորման գործոնները և հանցագործությունների տարածվածության վրա ազդող պայմանները։ Գրքում քննարկվում են նաև դատական և իրավակիրառ պրակտիկայի հիմնախնդիրները, հանցագործությունների կանխարգելման կրիմինոլոգիական մեխանիզմները, պատժի նշանակման առանձնահատկությունները և զոհերի իրավունքների պաշտպանության հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քրեական օրենսդրության կատարելագործման, իրավական կարգավորման արդյունավետության բարձրացման և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորություններին։ Աշխատությունը համադրում է տեսական և գործնական մոտեցումները՝ ներկայացնելով առաջարկություններ սեփականության դեմ բռնի հանցագործությունների կանխարգելման և դրանց դեմ պայքարի արդյունավետության բարձրացման ուղղությամբ։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, դատավորների, դատախազների, քննիչների, փաստաբանների, քրիմինոլոգների, գիտահետազոտողների, իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողների և քրեական իրավունքի հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Լրագրություն

Այս գրականագիտական և մամուլի ուսումնասիրությունը նվիրված է հոգևոր հրապարակախոսության զարգացմանը «Էջմիածին» ամսագիր-ում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ամսագրի էջերում հրապարակված հոգևոր-հասարակական հոդվածների գաղափարական բովանդակությունը, թեմատիկ ուղղությունները և հրապարակախոսական ձևերի առանձնահատկությունները։ Հեղինակը դիտարկում է եկեղեցական մամուլի դերը ազգային-հոգևոր մտածողության ձևավորման, բարոյական արժեքների տարածման և հասարակական քննարկումների կազմակերպման գործում՝ ընդգծելով հրապարակախոսության ազդեցությունը ընթերցողների աշխարհայացքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հոգևոր թեմաների լուսաբանման լեզվաոճական առանձնահատկություններին, եկեղեցական հեղինակների հրապարակախոսական մոտեցումներին և ժամանակի հասարակական-մշակութային խնդիրների արտացոլմանը։ Աշխատությունը նաև ցույց է տալիս հոգևոր մամուլի դերակատարությունը հայ մշակութային կյանքում՝ որպես գաղափարական և կրթական կարևոր հարթակ։ Այն օգտակար է գրականագետների, մամուլի պատմաբանների, աստվածաբանների և մշակութաբանների համար։