Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն բյուլետեն)
Հրատարակությունը տեղեկատվական և մատենագիտական բնույթի պարբերական բյուլետեն է, որը նախատեսված է տեխնիկական գիտությունների, ճարտարագիտության և արտադրական տեխնոլոգիաների ոլորտներում լույս տեսած նոր գրականության վերաբերյալ տեղեկություններ տրամադրելու համար։ Այն ներկայացնում է տեխնիկական ուղղվածության նոր հրատարակությունների մասին մատենագիտական տվյալներ՝ նպաստելով մասնագիտական գրականության որոնմանը, ուսումնասիրությանը և օգտագործմանը։ Բյուլետենում կարող են ընդգրկվել մեքենաշինության, էլեկտրատեխնիկայի, էներգետիկայի, շինարարության, արդյունաբերական արտադրության, ավտոմատացման, կապի տեխնոլոգիաների և տեխնիկական այլ բնագավառների վերաբերյալ գրքեր ու գիտական աշխատություններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն ներկայացվող հրատարակությունների հեղինակների, վերնագրերի, հրատարակության տարեթվերի և այլ մատենագիտական տեղեկությունների համակարգված ներկայացումը, ինչպես նաև գրականության թեմատիկ դասակարգման հնարավորությունը։ Նման տեղեկատվական հրատարակությունները կարևոր դեր ունեն գիտատեխնիկական տեղեկատվության տարածման, մասնագիտական գիտելիքների թարմացման և գրադարանային հավաքածուների համալրման գործընթացներում։ Բյուլետենը հնարավորություն է տալիս հետևելու տեխնիկական գրականության զարգացման հիմնական ուղղություններին, ծանոթանալու նոր գիտական և կիրառական ուսումնասիրություններին ու ընտրելու մասնագիտական գործունեության համար անհրաժեշտ աղբյուրներ։ Այն կարող է օգտակար լինել ինժեներների, տեխնիկական մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների, գրադարանավարների և մատենագետների համար։
Updated: 2026-10-12
History
Խորհրդահայ մշակույթը 1956-1990 թթ.
Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն-ում 1956–1990 թվականներին մշակույթը զարգանում էր ուշ ստալինյան շրջանից հետո սկսված հարաբերական ազատականացման, ապա հետագա գաղափարական վերահսկողության պահպանման պայմաններում՝ ձևավորելով բարդ ու բազմաշերտ մշակութային պատկեր։ Այս շրջանում առանձնապես ակտիվ էր գրականությունը, կերպարվեստը, երաժշտությունը, թատրոնը և կինոն, որտեղ մի կողմից շարունակվում էին սոցիալիստական ռեալիզմի պահանջները, իսկ մյուս կողմից աստիճանաբար աճում էր ազգային թեմաների, պատմական հիշողության և ինքնության արտահայտման ձգտումը։ Գրականության մեջ զարգանում էին ինչպես դասական ավանդույթներին հարող ստեղծագործություններ, այնպես էլ նոր սերնդի հեղինակների փորձերը՝ ավելի խորքային հոգեբանական և ազգային հարցադրումներ ներկայացնելու համար։ Կերպարվեստում և երաժշտությունում նկատվում էր ավանդական հայկական մոտիվների համադրություն ժամանակակից ձևերի հետ, իսկ թատրոնն ու կինոն դարձան հասարակական մտածողության վրա ազդեցություն ունեցող կարևոր հարթակներ։ 1960–80-ականներին կրթության և մշակութային հաստատությունների ընդլայնումը, թանգարանների և հրատարակչությունների ակտիվությունը նպաստեցին մշակութային կյանքի աշխուժացմանը, սակայն այդ ամենը շարունակվում էր խիստ գաղափարական վերահսկողության պայմաններում, ինչը սահմանափակում էր լիարժեք ստեղծագործական ազատությունը։ 1980-ականների վերջում՝ վերակառուցման շրջանում, սկսվեց ավելի բաց քննարկումների և ազգային թեմաների ակտիվ վերաիմաստավորման փուլ, որը նախապատրաստեց անկախության շրջանի մշակութային անցումները։
Updated: 2026-09-19
Informatics
Ինտեգրալ սխեմաների ավտոմատացված ֆիզիկական նախագծումը սխեմատեխնիկական առանձնահատկությունների հաշվառմամբ
Աշխատությունը նվիրված է ինտեգրալ սխեմաների ֆիզիկական կառուցվածքի ավտոմատացված նախագծման մեթոդների մշակմանը և կատարելագործմանը՝ հաշվի առնելով էլեկտրոնային սխեմայի կառուցվածքային ու սխեմատեխնիկական առանձնահատկությունները։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է նախագծման այն փուլերի վրա, որոնց ընթացքում տրամաբանական կամ էլեկտրական սխեման վերածվում է ինտեգրալ սխեմայի ֆիզիկական իրականացման՝ տարրերի տեղաբաշխմամբ, միջմիացումների ձևավորմամբ և բյուրեղի տարածքի արդյունավետ օգտագործմամբ։ Քննության են առնվում նախագծման ավտոմատացման համակարգերում կիրառվող ալգորիթմական մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս նվազեցնել նախագծման ժամանակը, բարձրացնել ստացվող լուծումների ճշգրտությունը և ապահովել տեխնոլոգիական սահմանափակումների պահպանումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում սխեմայի տարրերի տեղաբաշխման խնդիրներին, քանի որ դրանց փոխադարձ դիրքը կարող է էական ազդեցություն ունենալ միջմիացումների երկարության, ազդանշանների տարածման ուշացումների, էներգասպառման և ամբողջ համակարգի աշխատանքի արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև հաղորդիչ կապերի ավտոմատ երթուղավորման մեթոդները, դրանց օպտիմալացման չափանիշները և բարդ կառուցվածք ունեցող սխեմաներում մեծ թվով փոխկապակցված տարրերի արդյունավետ կազմակերպման հնարավորությունները։ Սխեմատեխնիկական տեղեկատվության հաշվառումը դիտարկվում է որպես ֆիզիկական նախագծման որակի բարձրացման կարևոր միջոց, քանի որ տարբեր հանգույցների ֆունկցիոնալ նշանակությունը, ազդանշանների կրիտիկական ուղիները և էլեկտրական պարամետրերը կարող են պահանջել նախագծային տարբեր լուծումներ։ Վերլուծվում է նախագծման առանձին փուլերի փոխկապակցվածությունը և այն հնարավորությունը, որ մի փուլում ընդունված որոշումները կարող են ազդել հետագա տեղաբաշխման, երթուղավորման և վերջնական ֆիզիկական պարամետրերի վրա։ Կարևորվում են բյուրեղի մակերեսի նվազեցման, միջմիացումների ընդհանուր երկարության կրճատման, ժամանակային պահանջների պահպանման և սխեմայի հուսալի աշխատանքի ապահովման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ավտոմատացված նախագծման ծրագրային միջոցների կառուցվածքին, տվյալների ներկայացման ձևերին, նախագծային սահմանափակումների մշակմանը և օպտիմալացման ալգորիթմների ծրագրային իրականացման առանձնահատկություններին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր նախագծային ալգորիթմներ և գնահատման չափանիշներ՝ որոշելու համար դրանց արդյունավետությունը տարբեր կառուցվածք և բարդություն ունեցող ինտեգրալ սխեմաների դեպքում։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ֆիզիկական նախագծման գործընթացում ավելի ամբողջական օգտագործել սկզբնական սխեմատեխնիկական տեղեկատվությունը և ստանալ տեխնիկական պահանջներին առավել համապատասխան լուծումներ։ Աշխատության կիրառական նշանակությունը կապված է էլեկտրոնային նախագծման ավտոմատացման համակարգերի զարգացման, ժամանակակից միկրոէլեկտրոնային սարքերի նախագծման գործընթացների արագացման և նախագծային սխալների հավանականության նվազեցման հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել միկրոէլեկտրոնիկայի, ինտեգրալ սխեմաների նախագծման, էլեկտրոնային նախագծման ավտոմատացման և հաշվողական տեխնիկայի ոլորտների մասնագետների, ծրագրավորողների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-22
Pedagogy
Իրանի և Ճապոնիայի կրթության համակարգերի կառավարման համեմատական վերլուծություն
Կրթության կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Իրանի և Ճապոնիայի կրթական համակարգերի կազմակերպման ու կառավարման առանձնահատկությունների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կրթության կառավարման կառուցվածքը, պետական մարմինների և կրթական հաստատությունների գործառույթները, կառավարման տարբեր մակարդակների փոխհարաբերությունները և որոշումների ընդունման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթական քաղաքականության ձևավորման, ուսումնական գործընթացի կազմակերպման, կրթության որակի վերահսկման և մարդկային ռեսուրսների կառավարման մոտեցումներին։ Վերլուծվում են երկու երկրների կրթական համակարգերի ընդհանուր և տարբեր առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով դրանց կառավարման սկզբունքները, ինստիտուցիոնալ կառուցվածքը և կրթության զարգացման ուղղությունները։ Քննարկվում են նաև կենտրոնացված և ապակենտրոնացված կառավարման տարրերը, կրթական հաստատությունների ինքնուրույնության շրջանակները և պետական վերահսկողության նշանակությունը։ Համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կրթության կառավարման տարբեր մոդելների առանձնահատկությունները և գնահատելու դրանց կիրառման կազմակերպական մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կրթության կառավարման, համեմատական մանկավարժության, կրթական քաղաքականության և կրթական համակարգերի զարգացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-05
Linguistics
Հրամայական եղանակը հին հայերենում
Աշխատությունը նվիրված է հին հայերենի բայական համակարգում հրամայական եղանակի ձևաբանական, իմաստային և շարահյուսական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են հրամայական ձևերի կազմության սկզբունքները, դրանց քերականական կառուցվածքը, բայերի տարբեր խմբերում հանդիպող ձևային տարբերակները և կիրառության օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հրաման, հորդոր, խնդրանք, ցանկություն, արգելք և կամային այլ նշանակություններ արտահայտող լեզվական միջոցներին, ինչպես նաև դրանց իմաստային տարբերություններին՝ կախված խոսքային և շարահյուսական միջավայրից։ Քննարկվում են դրական և ժխտական հրամայական կառույցները, դրանց ձևավորման միջոցները և նախադասության մյուս բաղադրիչների հետ ունեցած կապերը։ Ուսումնասիրվում են հին հայերեն գրավոր աղբյուրներում հանդիպող կիրառությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս բացահայտել հրամայական եղանակի գործառական բազմազանությունն ու պատմական առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բայական ձևերի զարգացմանը, հին հայերենի քերականական համակարգում դրանց զբաղեցրած տեղին և հետագա լեզվական փուլերում տեղի ունեցած փոփոխություններին։ Հրամայական կառույցների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ գրաբարի բայական համակարգի կառուցվածքը, խոսողի կամային վերաբերմունքի արտահայտման եղանակները և հին հայերենի ձևաբանական ու շարահյուսական համակարգերի փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի պատմության, գրաբարի, պատմական քերականության և հայերենի ձևաբանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող լեզվաբանների, բանասերների, դասախոսների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-30
Pedagogy
Մարզական բարձր արդյունքների ցուցադրման գործոններն ու դրսևորման առանձնահատկություններն արագաուժային մարզաձևերում
Աշխատությունը նվիրված է արագաուժային մարզաձևերում բարձր մարզական արդյունքների ցուցադրման վրա ազդող հիմնական գործոնների և դրանց դրսևորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ բարձր մակարդակի մարզական արդյունքը ձևավորվում է բազմաթիվ փոխկապակցված գործոնների ազդեցությամբ՝ մարզիկի ֆիզիկական, ֆունկցիոնալ, տեխնիկական, հոգեբանական և տակտիկական պատրաստվածության, ինչպես նաև մարզման ճիշտ կազմակերպման և վերականգնման արդյունավետության համադրման արդյունքում։ Ուսումնասիրության շրջանակում արագաուժային ընդունակությունը դիտարկվում է որպես այն հիմնական ֆիզիկական որակներից մեկը, որը հնարավորություն է տալիս կարճ ժամանակահատվածում զարգացնել մեծ ուժ և բարձր արագություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուժի, արագության, պայթուցիկ ուժի, ռեակցիայի արագության, շարժումների համակարգման և հատուկ դիմացկունության փոխկապակցվածությանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել տարբեր արագաուժային մարզաձևերի առանձնահատկությունները և դրանցում բարձր արդյունքի հասնելու համար անհրաժեշտ ֆիզիկական որակների հարաբերակցությունը։ Վերլուծվում են մարզիկների ֆունկցիոնալ հնարավորությունները, օրգանիզմի հարմարվողական արձագանքները մարզումային ծանրաբեռնվածություններին և մարզական պատրաստության տարբեր փուլերում տեղի ունեցող փոփոխությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մարզման գործընթացի կառուցվածքին՝ ծանրաբեռնվածության ծավալի և ինտենսիվության, վարժությունների ընտրության, կրկնությունների քանակի, հանգստի ընդմիջումների և վերականգնողական միջոցառումների ճիշտ համադրմանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև մարզիկի տարիքին, սեռին, մարզական որակավորմանը, մարմնակազմությանը և անհատական ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություններին՝ որպես բարձր արդյունքի հասնելու պայմանների։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հոգեբանական պատրաստվածությանը, քանի որ մրցակցային բարձր մակարդակում արդյունքի վրա կարող են ազդել մոտիվացիան, ինքնավստահությունը, ուշադրության կենտրոնացումը, սթրեսի կառավարումը և մրցումային իրավիճակներում արագ որոշումներ ընդունելու կարողությունը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն այն է, որ բացահայտված գործոնների համակարգված գնահատումը կարող է օգնել մարզիչներին ավելի նպատակային կառուցել մարզումային գործընթացը, ընտրել համապատասխան վարժություններ և անհատականացնել մարզիկների պատրաստության ծրագրերը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառվել նաև մարզիկների ֆիզիկական վիճակի գնահատման, մարզական ներուժի բացահայտման, գերծանրաբեռնվածության կանխարգելման և մրցումային պատրաստության արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մարզիչներին, մարզիկներին, սպորտային ֆիզիոլոգիայի և սպորտային բժշկության մասնագետներին, ֆիզիկական դաստիարակության ոլորտի մանկավարժներին և արագաուժային մարզաձևերի գիտական ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։
Updated: 2026-09-16